Shloka 25
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
ब्रहद्मणामपि यद् ब्रह्म पराणामपि यत् परम्
vāyudeva uvāca | brahmaṇām api yad brahma parāṇām api yat param | yo vedānām api veda uttamānām api cottamaḥ | tejasām api tejaḥ sa tapasām api tapaḥ | śāntānām api yaḥ śāntaḥ kāntīnām api kāntiḥ | jitendriyāṇām api yaḥ jitendriyaḥ buddhimatām api buddhir | devānām api devo ya ṛṣīṇām api ṛṣiḥ | yajñānām api yajñaḥ sa kalyāṇānām api kalyāṇam | rudrāṇām api rudro yaḥ prabhāvavatām īśvarāṇām api prabhā | yoginām api yogī ca kāraṇānām api kāraṇam | yasmāt sarve lokāḥ prabhavanti punar eva ca tasminn eva pralīyante | yaḥ sarvabhūtātma sa evāmita-tejā bhagavān śivaḥ | tasya me śṛṇu vīra sahasram aṣṭottaraṃ nāmnāṃ varṇanam | śravaṇamātreṇa ca sarvakāmān avāpsyasi ||
ವಾಯುದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿರುವವನು, ಪರಮಗಳಿಗೂ ಪರಮ; ವೇದಗಳಿಗೂ ವೇದ, ಶ್ರೇಷ್ಠಗಳಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ತೇಜಸ್ಸಿಗೂ ತೇಜಸ್ಸು, ತಪಸ್ಸಿಗೂ ತಪಸ್ಸು; ಶಾಂತರಿಗೋ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂತಿ, ಕಾಂತಿಗೂ ಕಾಂತಿ; ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರಿಗೂ ಪರಮ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಗೂ ಬುದ್ಧಿ; ದೇವರಿಗೂ ದೇವ, ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಋಷಿ; ಯಜ್ಞಗಳಿಗೂ ಯಜ್ಞ, ಕಲ್ಯಾಣಗಳಿಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ; ರುದ್ರರಿಗೂ ರುದ್ರ, ಮಹೇಶ್ವರರಿಗೂ ಮಹಿಮೆ; ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಯೋಗಿ, ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣ— ಅವನಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ಲೋಕಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ—ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಭಗವಾನ್ ಶಿವ. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಅವನ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಎಂಟು ನಾಮಗಳ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ನೀನು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Śiva as the supreme ground of all excellences—knowledge, austerity, peace, radiance, self-control, and sacrificial merit—and as the cosmic source into whom all worlds arise and dissolve. It also teaches the devotional efficacy of śravaṇa (reverent hearing): listening to the Lord’s names is portrayed as a powerful spiritual act that fulfills aims and purifies intention.
Vāyudeva begins a formal praise of Śiva, introducing him through a chain of superlative epithets and then announcing the forthcoming recitation of Śiva’s 1008 names. He addresses a heroic listener (implicitly a ‘best of men’) and promises that mere hearing of the name-litany will grant the listener’s desired goals.