Shloka 30
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
चारों वेदोंमें निष्णात होना और सब जीवोंके प्रति सरलताका बर्ताव करना--ये दोनों एक समान समझे जाते हैं अथवा सरलताका ही महत्त्व अधिक माना जाता है ।।
ārjavaṃ dharmam ity āhur adharmaḥ jihma ucyate | ārjaveneha saṃyukto naro dharmeṇa yujyate ||
ಮಹಾದೇವನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು—ಆರ್ಜವ (ಸರಳತೆ/ನೇರತೆ)ವನ್ನೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ವಕ್ರತೆ (ಜಿಹ್ಮ)ಯನ್ನೇ ಅಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆರ್ಜವದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಜವಾಗಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಧರ್ಮಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಪಾಂಡಿತ್ಯವೂ ಈ ಅಂತರಂಗಶುದ್ಧಿಗೆ ಸಮ—ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ—ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified with ārjava—straightforward, honest, non-deceptive conduct—whereas crookedness (jihmatā) is adharma. Ethical integrity is presented as a decisive marker of righteousness, even outweighing mere scholarly attainment.
Śrī Maheśvara is instructing the listener within the Anuśāsana Parva’s didactic setting, defining dharma through character and behavior: the truly dhārmic person is one who lives with simplicity and sincerity and thereby becomes entitled to dharma’s results.