Shloka 75
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति निशानिशम् | शूद्रधर्म: समाख्यातस्त्रिवर्गपरिचारणम्
sarvātithyaṁ trivargasya yathāśakti niśāniśam | śūdradharmaḥ samākhyātas trivargaparicāraṇam ||
ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಶೂದ್ರನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತ್ರಿವರ್ಗದವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ—ಈ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳ ಪರಿಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯೇ ಅವನ ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a Shudra’s primary dharma is continual service and respectful hospitality toward the three higher varṇas, performed within one’s means (yathāśakti), emphasizing humility, support, and social responsibility.
In Anushasana Parva’s dharma-instruction context, Maheshvara is expounding normative duties; here he defines the characteristic duty of the Shudra as ongoing hospitality and attendance upon Brahmins, Kshatriyas, and Vaishyas.