Shloka 62
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्मणा लोकसारेण सृष्टा धात्रा गुणार्थिना । लोकांस्तारयितुं कृत्स्नान् मर्त्येषु क्षितिदेवता:
śrīmaheśvara uvāca | brāhmaṇā lokasāreṇa sṛṣṭā dhātrā guṇārthinā | lokāṁstārayituṁ kṛtsnān martyeṣu kṣitidevatāḥ ||
ಶ್ರೀಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿ! ಗುಣಗಳ ಫಲಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಧಾತೃನು ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರದಿಂದ ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತಾರಿಸಲು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಕ್ಷಿತಿದೇವತೆಗಳು’; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಅವರ ಧರ್ಮ, ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಧರ್ಮವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that Brāhmaṇas are created from the ‘essence of the world’ to guide and uplift society; hence their dharma—grounded in learning, restraint, and ritual responsibility—is presented as paradigmatic and ‘highest’ in the text’s ethical hierarchy.
Śiva (Śrī Maheśvara) addresses Devī and begins a discourse on Brāhmaṇa-dharma, explaining their cosmic origin by the Creator and announcing that he will first describe their duties and the results of their prescribed actions.