Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 12
Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
अदन्नविद्वान् हन्त्यन्नमद्यमानं च हन्ति तम् । तं चान्न॑ पाति यश्चान्नं स हन्ता हन्यतेडबुध:
adann avidvān hanty annam adyamānaṃ ca hanti tam | taṃ cānnaṃ pāti yaś cānnaṃ sa hantā hanyate 'budhaḥ ||
ಅವಿದ್ಯಾವಂತ (ಅಪಾತ್ರ)ನು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದು ಆ ಅನ್ನದ ಫಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅದೇ ಅನ್ನವು ಅವನನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರನಾಗಿ ಅನ್ನವನ್ನೂ ದಾತನ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡುವವನನ್ನು ಆ ಅನ್ನವೇ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವ ಮೂಢನು ತಾನೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ।
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
Receiving food or charity without worthiness or gratitude is ethically destructive: it wastes the donor’s merit and harms the receiver. A worthy recipient ‘protects’ the gift by honoring it and enabling its intended spiritual fruit, and thus is himself protected.
Maitreya delivers a moral instruction within Anuśāsana Parva’s teachings on dharma, explaining the consequences of unworthy consumption of given food and praising the worthy recipient who preserves the giver’s merit.