Shloka 10
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
तमृषिं द्रष्टमगमत् सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |
ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಹೋದನು; ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಮಿಸಿದನು—ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ, ಗೋಹ (ಉಡುಂಬು), ವರಾಹ; ಹಾಗೆಯೇ ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ; ಇನ್ನೂ ಶ್ವಪಾಕ, ಶೂದ್ರ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಾಸರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಹೋದನು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.
Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.