Adhyaya 120

Verse 1

अड-#-#रू+ षोडशाधिकशततमोब<्ध्याय: मांस न खानेसे लाभ और अहिंसाधर्मकी प्रशंसा युधिछिर उवाच इमे वै मानवा लोके नृशंसा मांसगृद्धिन: । विसृज्य विविधान्‌ भक्ष्यान्‌ महारक्षोगणा इव,युधिष्ठिर कहते हैं-पितामह! बड़े खेदकी बात है कि संसारके ये निर्दयी मनुष्य अच्छे-अच्छे खाद्य पदार्थोका परित्याग करके महान्‌ राक्षसोंके समान मांसका स्वाद लेना चाहते हैं

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿತಾಮಹನೇ! ವಿಷಾದಕರವಾದುದು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಕ್ರೂರರೂ ಮಾಂಸಲೋಭಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನಾವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಹಾ ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳಂತೆ ಮಾಂಸದ ರುಚಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 2

अपूपान्‌ विविधाकाराज्शाकानि विविधानि च । खाण्डवान्‌ रसयोगाजन्न तथेच्छन्ति यथा5डमिषम्‌,भाँति-भाँतिके मालपूओं, नाना प्रकारके शाकों तथा रसीली मिठाइयोंकी भी वैसी इच्छा नहीं रखते, जैसी रुचि मांसके लिये रखते हैं

ವಿವಿಧಾಕಾರದ ಅಪೂಪಗಳು, ನಾನಾವಿಧ ಶಾಕಗಳು, ರಸಮಿಶ್ರಿತ ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳು—ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾಂಸದಷ್ಟು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 3

तदिच्छामि गुणान्‌ श्रोतुं मांसस्याभक्षणे प्रभो । भक्षणे चैव ये दोषास्तांश्वैव पुरुषर्षभ,प्रभो! पुरुषप्रवर! अतः मैं मांस न खानेसे होनेवाले लाभ और उसे खानेसे होनेवाली हानियोंको पुनः सुनना चाहता हूँ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಪ್ರಭೋ, ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಗಳನ್ನೂ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣದಿಂದ ಬರುವ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 4

सर्व तत्त्वेन धर्मज्ञ यथावदिह धर्मतः । कि च भक्ष्यमभक्ष्यं वा सर्वमेतद्‌ वदस्व मे,धर्मज्ञ पितामह! इस समय धर्मके अनुसार यथावत्‌्रूपसे यहाँ सब बातें ठीक-ठीक बताइये। इसके सिवा यह भी कहिये कि भोजन करने योग्य क्या वस्तु है और भोजन न करने योग्य क्या वस्तु है

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಧರ್ಮಜ್ಞ ಪಿತಾಮಹ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ. ಇನ್ನೂ ಯಾವುದು ಭಕ್ಷ್ಯ, ಯಾವುದು ಅಭಕ್ಷ್ಯ— ಅದನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿರಿ।

Verse 5

यथैतद्‌ यादृशं चैव गुणा ये चास्य वर्जने । दोषा भक्षयतो येडपि तनमे ब्रूहि पितामह,पितामह! मांसका जो स्वरूप है, यह जैसा है, इसका त्याग कर देनेमें जो लाभ है और इसे खानेवाले पुरुषको जो दोष प्राप्त होते हैं--ये सब बातें मुझे बताइये

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಪಿತಾಮಹ, ಮಾಂಸವು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು, ಅದರ ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಗಳು, ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪುರುಷನಿಗೆ ಬರುವ ದೋಷಗಳು— ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ।

Verse 6

भीष्म उवाच एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत | विवर्जिते तु बहवो गुणा: कौरवनन्दन । ये भवन्ति मनुष्याणां तान्‌ मे निगदतः शृणु,भीष्मजीने कहा--महाबाहो! भरतनन्दन! तुम जैसा कहते हो ठीक वैसी ही बात है। कौरवनन्दन! मांस न खानेमें बहुत-से लाभ हैं, जो वैसे मनुष्योंको सुलभ होते हैं; मैं बता रहा हूँ; सुनो

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾಬಾಹೋ ಭಾರತ, ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆಯೇ ಇದು ಸತ್ಯ. ಕೌರವನಂದನ, ಮಾಂಸವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿದರೆ ಮಾನವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ— ಕೇಳು।

Verse 7

स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति । नास्ति क्षुद्रतरस्तस्मात्‌ स नृशंसतरो नर:,जो दूसरेके मांससे अपना मांस बढ़ाना चाहता है, उससे बढ़कर नीच और निर्दयी मनुष्य दूसरा कोई नहीं है

ಇತರರ ಮಾಂಸದಿಂದ ತನ್ನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವವನಿಗಿಂತ ಹೀನನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನಿಗಿಂತ ಕ್ರೂರನಾದ ಮನುಷ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 8

नहि प्राणात्‌ प्रियतरं लोके किंचन विद्यते । तस्माद्‌ दयां नर: कुर्याद्‌ यथा55त्मनि तथा परे,जगतमें अपने प्राणोंसे अधिक प्रिय दूसरी कोई वस्तु नहीं है। इसलिये मनुष्य जैसे अपने ऊपर दया चाहता है, उसी तरह दूसरोंपर भी दया करे

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ದಯೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರ ಮೇಲೂ ದಯೆ ತೋರಬೇಕು.

Verse 9

शुक्राच्च तात सम्भूतिर्मांसस्येह न संशय: । भक्षणे तु महान्‌ दोषो निवृत्त्या पुण्यमुच्यते,तात! मांस-भक्षण करनेमें महान्‌ दोष है; क्योंकि मांसकी उत्पत्ति वीर्यसे होती है, इसमें संशय नहीं है। अतः उससे निवृत्त होनेमें ही पुण्य बताया गया है

ಮಗನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವು ವೀರ್ಯದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೋಷವಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲೇ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಪುತ್ರ.

Verse 10

न हातः सदृशं किंचिदिह लोके परत्र च । यत्‌ सर्वेष्विह भूतेषु दया कौरवनन्दन,कौरवनन्दन! इस लोक और परलोकमें इसके समान दूसरा कोई पुण्यकार्य नहीं है कि इस जगतमें समस्त प्राणियोंपर दया की जाय

ಕೌರವನಂದನನೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವಿಲ್ಲ—ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರಿಸುವುದೇ ಅದು.

Verse 11

न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावत: । दयावतामिमे लोका: परे चापि तपस्विनाम्‌,इस जगत्‌में दयालु मनुष्यको कभी भयका सामना नहीं करना पड़ता। दयालु और तपस्वी पुरुषोंके लिये हहलोक और परलोक दोनों ही सुखद होते हैं

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಯಾವಂತನಾದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲ. ದಯಾವಂತರಿಗೂ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೂ ಇಹಲೋಕವೂ ಪರಲೋಕವೂ—ಎರಡೂ ಮಂಗಳಕರವೂ ಸುಖಕರವೂ ಆಗುತ್ತವೆ.

Verse 12

अहिंसालक्षणो धर्म इति धर्मविदो विदु: । यदहिंसात्मकं कर्म तत्‌ कुर्यादात्मवान्‌ नर:,धर्मज्ञ पुरुष यह जानते हैं कि अहिंसा ही धर्मका लक्षण है। मनस्वी पुरुष वही कर्म करे, जो अहिंसात्मक हो

ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮಸಂಯಮವಿರುವ ವಿವೇಕಿ ಮನುಷ್ಯನು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति दयापर: । अभयं तस्य भूतानि ददतीत्यनुशुश्रुम,जो दयापरायण पुरुष सम्पूर्ण भूतोंको अभयदान देता है, उसे भी सब प्राणी अभयदान देते हैं। ऐसा हमने सुन रखा है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಕರುಣಾಪರನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವನ ಕುರಿತು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಇದೇ ನಮಗೆ ಬಂದ ಪರಂಪರೆ.

Verse 14

क्षतं च स्खलितं चैव पतितं कृष्टमाहतम्‌ । सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च,वह घायल हो, लड़खड़ाता हो, गिर पड़ा हो, पानीके बहावमें खिंचकर बहा जाता हो, आहत हो अथवा किसी भी सम-विषम अवस्थामें पड़ा हो, सब प्राणी उसकी रक्षा करते हैं

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಗಾಯಗೊಂಡವನು, ತಡವರಿಸುವವನು, ಬಿದ್ದವನು, ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವವನು, ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು ಆಘಾತಗೊಂಡವನು—ಅಥವಾ ಸಮವಾಗಲಿ ವಿಷಮವಾಗಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ—ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 15

नैनं ब्यालमृगा घ्नन्ति न पिशाचा न राक्षसा: । मुच्यते भयकालेषु मोक्षयेद्‌ यो भये परान्‌,जो दूसरोंको भयसे छुड़ाता है, उसे न हिंसक पशु मारते हैं और न पिशाच तथा राक्षस ही उसपर प्रहार करते हैं। वह भयका अवसर आनेपर उससे मुक्त हो जाता है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾರು ಇತರರನ್ನು ಭಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಪಿಶಾಚರೂ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭಯಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವನು ತಾನೂ ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

प्राणदानात्‌ परं दानं न भूतं न भविष्यति । न हात्मन: प्रियतरं किंचिदस्तीह निश्चितम्‌,प्राणदानसे बढ़कर दूसरा कोई दान न हुआ है और न होगा। अपने आत्मासे बढ़कर प्रियतर वस्तु दूसरी कोई नहीं है। यह निश्चित बात है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಾಣದಾನಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ದಾನ ಹಿಂದೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ: ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 17

अनिष्ट सर्वभूतानां मरणं नाम भारत । मृत्युकाले हि भूतानां सद्यो जायति वेपथु:,भरतनन्दन! किसी भी प्राणीको मृत्यु अभीष्ट नहीं है; क्योंकि मृत्युकालमें सभी प्राणियोंका शरीर तुरंत काँप उठता है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭಾರತ! ಮರಣವು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಷ್ಟವೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ನಡುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 18

जातिजन्मजरादु:खैरनित्यं संसारसागरे | जन्तव: परिवर्तन्ते मरणादुद्धिजन्ति च,इस संसार-समुद्रमें समस्त प्राणी सदा गर्भवास, जन्म और बुढ़ापा आदिके दु:खोंसे दुःखी होकर चारों ओर भटकते रहते हैं। साथ ही मृत्युके भयसे उद्विग्न रहा करते हैं

ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಗರ್ಭವಾಸ, ಜನನ, ಜರಾ ಎಂಬ ದುಃಖಗಳಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಮರಣಭಯದಿಂದ ಸದಾ ಉದ್ವಿಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

गर्भवासेषु पच्यन्ते क्षाराम्लकटुकै रसै: । मूत्रस्वेदपुरीषाणां परुषैर्भुशदारुणै:

ಗರ್ಭವಾಸದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಕ್ಷಾರ, ಆಮ್ಲ, ಕಟು ರಸಗಳಿಂದ যেন ‘ಬೇಯಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ’ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ, ಬೆವರು, ಮಲಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ, ಕಟುವಾದ, ಭೀಕರ ಅಶುದ್ಧಿಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 20

गर्भमें आये हुए प्राणी मल-मूत्र और पसीनोंके बीचमें रहकर खारे, खट्टे और कड़वे आदि रसोंसे, जिनका स्पर्श अत्यन्त कठोर और दुःखदायी होता है, पकते रहते हैं, जिससे उन्हें बड़ा भारी कष्ट होता है ।। जाताश्चाप्यवशास्तत्र च्छिद्यमाना: पुन: पुनः । पाच्यमानाश्र दृश्यन्ते विवशा मांसगृद्धिन:,मांसलोलुप जीव जन्म लेनेपर भी परवश होते हैं। वे बार-बार शस्त्रोंसे काटे और पकाये जाते हैं। उनकी यह बेवशी प्रत्यक्ष देखी जाती है

ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಬಂದ ಜೀವಿಗಳು ಮಲ-ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದು ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ, ಕಹಿ ಮೊದಲಾದ ರಸಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ, ದುಃಖಕರ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ‘ಬೇಯಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ’ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಭಾರೀ ಯಾತನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ। ಜನಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಅವು ಪರಾಧೀನವೇ—ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ತಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಮಾಂಸಾಸಕ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಈ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 21

कुम्भीपाके च पच्यन्ते तां तां योनिमुपागता: । आक्रम्य मार्यमाणाश्ष भ्राम्यन्ते वै पुन: पुन:,वे अपने पापोंके कारण कुम्भीपाक नरकमें राँधे जाते और भिन्न-भिन्न योनियोंमें जन्म लेकर गला घोंट-घोंटकर मारे जाते हैं। इस प्रकार उन्हें बारंबार संसार-चक्रमें भटकना पड़ता है

ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಅವರು ಕುಂಭೀಪಾಕ ನರಕದಲ್ಲಿ ‘ಬೇಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ’; ನಂತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ—ಹೀಗೆ ಅವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

नात्मनो<स्ति प्रियतर: पृथिवीमनुसृत्य ह । तस्मात्‌ प्राणिषु सर्वेषु दयावानात्मवान्‌ भवेत्‌,इस भूमण्डलपर अपने आत्मासे बढ़कर कोई प्रिय वस्तु नहीं है। इसलिये सब प्राणियोंपर दया करे और सबको अपना आत्मा ही समझे

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ದಯೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದಿರಬೇಕು—ಇತರರನ್ನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 23

सर्वमांसानि यो राजन्‌ यावज्जीवं न भक्षयेत्‌ । स्वर्गे स विपुल स्थान प्राप्त॒ुयान्नात्र संशय:,राजन्‌! जो जीवनभर किसी भी प्राणीका मांस नहीं खाता, वह स्वर्गमें श्रेष्ठ एवं विशाल स्थान पाता है, इसमें संशय नहीं है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ರಾಜನೇ! ಯಾರು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸದೆ ಇರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ— ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 24

ये भक्षयन्ति मांसानि भूतानां जीवितैषिणाम्‌ । भक्ष्यन्ते तेडपि भूतैस्तैरिति मे नास्ति संशय:,जो जीवित रहनेकी इच्छावाले प्राणियोंके मांसको खाते हैं, वे दूसरे जन्ममें उन्हीं प्राणियोंद्वारा भक्षण किये जाते हैं। इस विषयमें मुझे संशय नहीं है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಜೀವಿಸಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಯಾರು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದಲೇ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ— ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 25

मां स भक्षयते यस्माद्‌ भक्षयिष्ये तमप्यहम्‌ । एतन्मांसस्य मांसत्वमनुबुद्ध्यस्व भारत,भरतनन्दन! (जिसका वध किया जाता है, वह प्राणी कहता है--) “मां स भक्षयते यस्माद्‌ भक्षयिष्ये तमप्यहम्‌ ।” अर्थात्‌ “आज मुझे वह खाता है तो कभी मैं भी उसे खाऊँगा।” यही मांसका मांसत्व है--इसे ही मांस शब्दका तात्पर्य समझो

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— “ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ನಾನೂ ಅವನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವೆನು.” ಓ ಭಾರತನೇ! ಇದೇ ಮಾಂಸದ ‘ಮಾಂಸತ್ವ’; ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತುಕೋ.

Verse 26

घातको वध्यते नित्यं तथा वध्यति भक्षिता । आक्रोष्टा क्रुध्यते राजंस्तथा द्वेष्यत्वमाप्तुते,राजन्‌! इस जन्ममें जिस जीवकी हिंसा होती है, वह दूसरे जन्ममें सदा ही अपने घातकका वध करता है। फिर भक्षण करनेवालेको भी मार डालता है। जो दूसरोंकी निन्दा करता है, वह स्वयं भी दूसरोंके क्रोध और द्वेषका पात्र होता है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ರಾಜನೇ! ಹಂತಕನು ಸದಾ ಪ್ರತಿಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ಷಿತನಾದವನು ಭಕ್ಷಕನನ್ನೂ ವಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೂ, ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು ತಾನೇ ಇತರರ ಕೋಪ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

येन येन शरीरेण यद्‌ यत्‌ कर्म करोति यः । तेन तेन शरीरेण तत्तत्‌ फलमुपाश्षुते,जो जिस-जिस शरीरसे जो-जो कर्म करता है, वह उस-उस शरीरसे भी उस-उस कर्मका फल भोगता है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಅದೇ ದೇಹದಿಂದ ಆ ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

अहिंसा परमो धर्मस्तथाहिंसा परो दम: । अहिंसा परमं दानमहिंसा परम तप:

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ದಮ (ಸಂಯಮ). ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ದಾನ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು.

Verse 29

अहिंसा परम धर्म है, अहिंसा परम संयम है, अहिंसा परम दान है और अहिंसा परम तपस्या है ।। अहिंसा परमो यज्ञस्तथाहिंसा परं फलम्‌ | अहिंसा परम॑ मित्रमहिंसा परमं सुखम्‌,अहिंसा परम यज्ञ है, अहिंसा परम फल है, अहिंसा परम मित्र है और अहिंसा परम सुख है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಸಂಯಮ. ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ದಾನ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಯಜ್ಞ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಫಲ; ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಮಿತ್ರ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಸುಖ.

Verse 30

सर्वयज्ञेषु वा दानं॑ सर्वतीर्थेषु वा55प्लुतम्‌ । सर्वदानफलं वापि नैतत्तुल्यमहिंसया,सम्पूर्ण यज्ञोंमें जो दान किया जाता है, समस्त तीर्थोमें जो गोता लगाया जाता है तथा सम्पूर्ण दानोंका जो फल है-यह सब मिलकर भी अहिंसाके बराबर नहीं हो सकता

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳ ಸಮಗ್ರ ಫಲ—ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿದರೂ ಅಹಿಂಸೆಗೆ ಸಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

अहिंस्नरस्य तपो$क्षय्यमहिंसत्रो यजते सदा । अहिंस्र: सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता,जो हिंसा नहीं करता, उसकी तपस्या अक्षय होती है। वह सदा यज्ञ करनेका फल पाता है। हिंसा न करनेवाला मनुष्य सम्पूर्ण प्राणियोंके माता-पिताके समान है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾದವನ ತಪಸ್ಸು ಅಕ್ಷಯ; ಅಹಿಂಸಾವ್ರತನು ಸದಾ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಹಿಂಸಕನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ, ತಂದೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

एतत्‌ फलमहिंसाया भूयश्नच कुरुपुंगव । न हि शक्‍्या गुणा वक्तुमपि वर्षशतैरपि,कुरुश्रेष्ठ! यह अहिंसाका फल है। यही क्या, अहिंसाका तो इससे भी अधिक फल है। अहिंसासे होनेवाले लाभोंका सौ वर्षो्में भी वर्णन नहीं किया जा सकता

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುರುಪುಂಗವ! ಇದು ಅಹಿಂಸೆಯ ಫಲ; ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಇದೆ, ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 115

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मांसभक्षणका निषेधविषयक एक सौ पंद्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಶಾಸನಪರ್ವದ ಅಂತರಗತ ದಾನಧರ್ಮಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣನಿಷೇಧವಿಷಯಕ ನೂರ ಹದಿನೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 116

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि अहिंसाफलकथने षोडशाधिकशततमोड<ध्याय:

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಶಾಸನಪರ್ವದ ದಾನಧರ್ಮಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆಯ ಫಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ನೂರ ಹದಿನಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।