Shloka 21
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
कि पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम् | अरोगाणामपापानां पापैर्मासोपजीविभि:
ki punar hanyamānānāṁ tarasā jīvitārthinām | arogāṇām apāpānāṁ pāpair māṁsopajīvibhiḥ ||
ಹಾಗಾದರೆ ಜೀವಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ, ನಿರಪರಾಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಂಸದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪಾಪಿಗಳು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಮಡಿಸುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಭಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗದಿರುತ್ತದೆ? ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನೂ ಆದವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಭಾವಿಸಿ ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸ್ವಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಂಡಿತರಿಗೂ ಮರಣಭಯ ಇರುವಾಗ, ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಹತಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ದೋಷ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯವಾಗದೆ ಹೇಗೆ?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma underscores empathy and non-violence: a wise person should see all beings as oneself and recognize that forcibly killing innocent, healthy creatures—especially by those who profit from flesh—is a grave ethical wrong that naturally generates fear and suffering.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma. Here he argues from the reality of death-fear: if even learned people fear death, then innocent beings who are violently killed by meat-dependent sinners will fear all the more—supporting a broader exhortation toward compassion and restraint from harm.