Shloka 9
अहिंसा-आत्मौपम्य-उपदेशः | Instruction on Ahiṃsā and Self-Comparison Ethics
भरण्यां तु शिरो विद्यात् केशाना्द्रां नराधिप । समाप्ते तु घृतं दद्याद् ब्राह्मणे वेदपारगे
bharaṇyāṃ tu śiro vidyāt keśānārdraṃ narādhipa | samāpte tu ghṛtaṃ dadyād brāhmaṇe vedapārage ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನರಾಧಿಪ! ಭರಣಿಯನ್ನು ಶಿರಸ್ಸೆಂದು, ಆರ್ಧ್ರೆಯನ್ನು (ಚಂದ್ರನ) ಕೂದಲಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿ, ತತ್ತತ್ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಜಪ-ಹೋಮಾದಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ವ್ರತ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಾಗ ವೇದಪಾರಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ತುಪ್ಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic pattern of observance: symbolic contemplation (mapping nakṣatras onto the body/cosmic form), disciplined daily worship with mantra-japa and homa, and concluding the vow with dāna—specifically, gifting ghee to a Veda-versed Brāhmaṇa—so that inner devotion is completed by outward generosity and support of sacred learning.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs the king on religious observances. Here he describes a specific ritual-visualization involving nakṣatras (Bharaṇī as the head, Ārdrā as the hair), followed by daily rites, and then prescribes a concluding full-moon donation of ghee to a learned Brāhmaṇa.