Shloka 16
Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant
गौतम उवाच वैवस्वती संयमनी जनानां यत्रानृतं नोच्यते यत्र सत्यम् । यत्राबला बलिनं यातयन्ति तत्र त्वाहं हस्तिनं यातयिष्ये
gautama uvāca—vaivasvatī saṃyamanī janānāṃ yatrānṛtaṃ noc्यate yatra satyam | yatrābalā balinaṃ yātayanti tatra tvāhaṃ hastinaṃ yātayiṣye ||
ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾನವರನ್ನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನ ‘ಸಂಯಮನೀ’ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರೂ ಬಲಿಷ್ಠರನ್ನು ಅವರ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಾರರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ನನ್ನ ಆನೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಿಸುವೆನು।
गौतम उवाच
Educational Q&A
A just moral order exists where truth prevails and wrongdoing is answerable regardless of power; even the weak can obtain justice when dharma is upheld.
Gautama invokes Yama’s city Saṃyamanī—depicted as a realm of truthful speech and impartial justice—and declares he will take the matter there to force restitution of his elephant.