Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 50
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
देवता तेजस्वी, कांतिमान् और प्रकाश फैलानेवाले होते हैं और राक्षस अंधकारप्रिय होते हैं; इसलिये देवताओंकी प्रसन्नताके लिये दीपदान किया जाता है ।।
śukra uvāca: devatāḥ tejasvinaḥ kāntimantaḥ prakāśa-prasāriṇaś ca bhavanti, rākṣasāś ca andhakāra-priyāḥ; tasmād devatā-prasannatāyai dīpa-dānaṃ kriyate. āloka-dānāc cakṣuṣmān prabhā-yukto bhaven naraḥ. tān dattvā nopahiṃset na haret nopanāśayet.
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವತೆಗಳು ತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಕಾಂತಿಮಂತರು, ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುವವರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಅಂಧಕಾರಪ್ರಿಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಸನ್ನತೆಗೆ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಕನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ದೃಷ್ಟಿಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ದೀಪಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು—ಆರಿಸಬಾರದು, ಎತ್ತಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಾರದು, ನಾಶಮಾಡಬಾರದು.
शुक्र उवाच
Educational Q&A
Giving lamps (dīpa-dāna) is praised as a dharmic act aligned with the gods’ nature of radiance; it yields inner and outer clarity (symbolized as strengthened sight and personal brilliance). The gift must be respected: once offered, it should not be extinguished, reclaimed, or destroyed.
In a didactic passage of the Anuśāsana Parva, Śukra instructs on the merit and proper conduct of lamp-giving, contrasting the luminous disposition of the gods with the darkness-loving nature of rākṣasas, and prescribing how the donated lamps should be treated.