Mahabharata 1.94.1 — Adi Parva, Adhyaya 94, Shloka 1
Śāṃtanu’s Ideal Rule; Devavrata’s Return; The Satyavatī Marriage Condition and Bhīṣma’s Vow (आदि पर्व, अध्याय ९४)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल २१ श्लोक हैं) त्रिनवतितमो<ध्याय: राजा ययातिका वसुमान् और शिबिके प्रतिग्रहको अस्वीकार करना तथा अष्टक आदि चारों राजाओंके साथ स्वर्गमें जाना वसुमानुवाच पृच्छामि त्वां वसुमानौषदद्रि- यद्यस्ति लोको दिवि मे नरेन्द्र | यद्यन्तरिक्षे प्रथितो महात्मन् क्षेत्रज्ञ त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये
vasumān uvāca | pṛcchāmi tvāṁ vasumān auṣadadrir yady asti loko divi me narendra | yady antarīkṣe prathito mahātman kṣetrajña tvāṁ tasya dharmasya manye ||
ವಸುಮಾನನು ಹೇಳಿದನು—ನರೇಂದ್ರ! ನಾನು ಔಷದದ್ರಿಯ ಪುತ್ರ ವಸುಮಾನ; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಾಗಲಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲೋಕವಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸಿ. ಮಹಾತ್ಮನೇ! ಪರಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಆ ಧರ್ಮದ ‘ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ’ನೆಂದು ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮನಗಾಣುತ್ತೇನೆ।
प्रतर्दन उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as something that determines one’s posthumous ‘loka’ (destiny/abode). It models a respectful ethical inquiry: a ruler seeks guidance from a recognized knower of dharma rather than presuming entitlement to heaven.
Vasumān introduces himself as Auṣadadri’s son and questions the king he addresses about whether a celebrated heavenly or atmospheric realm awaits him, acknowledging the addressee as an authority on the principles of the other-worldly dharma.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.