Shloka 233
Jaratkāru’s Marital Compact and Departure (जरत्कारु–जरत्कारुणी संवादः)
Devanagari script
फलदर्भोदकं गृह राज्ञे नागोडथ तक्षक: । उग्रश्रवाजी कहते हैं--शौनकजी! तब तक्षकने विचार किया
Translation
ಉಗ್ರಶ್ರವನು ಹೇಳಿದನು—“ಶೌನಕ ಮಹರ್ಷಿಯೇ! ಆಗ ತಕ್ಷಕನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ರಾಜನನ್ನು ವಂಚಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಉಪಾಯವೇನು? ನಂತರ ತಕ್ಷಕ ನಾಗನು ಫಲ, ದರ್ಭ (ಕುಶ) ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೆಲವು ನಾಗರಿಗೆ ತಪಸ್ವಿ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.”
Word by Word
फलfruit
फल:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
दर्भdarbha grass (kuśa)
दर्भ:
Karma
TypeNoun
Rootदर्भ
FormMasculine, Accusative, Singular
उदकम्water
उदकम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदक
FormNeuter, Accusative, Singular
गृहhouse, home
गृह:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Accusative, Singular
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Dative, Singular
नागःthe serpent
नागः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Singular
अददात्gave
अददात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
तक्षकःTakṣaka
तक्षकः:
Karta
TypeNoun
Rootतक्षक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
तक्षक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes