Adhyaya 33
Ādi-parva Adhyāya 33: Vāsuki’s Council on Averting the Sarpa-satra
Upa-parva: Āstīka Upākhyāna (Sarpa-śāpa and Sarpa-satra Context)
Sauti narrates that Vāsuki, having heard from his mother of a decisive curse upon the serpents, experiences acute anxiety and convenes counsel with his brothers and dharma-inclined Nāgas (e.g., Airāvata). Vāsuki articulates the severity of a maternal curse, treating it as uniquely difficult to counter, and urges the assembly to seek a means of collective protection before time overtakes them. The council then generates a spectrum of proposals aimed at preventing or undermining Janamejaya’s snake-sacrifice: some advocate assuming Brahmin form to petition the king; others propose entering the royal advisory circle to dissuade the rite; others suggest neutralizing the officiating ritual specialist(s) or the ṛtvij priests; some argue for dharma-based restraint, warning against brahma-hatyā and the wider disorder of adharmic escalation. Additional tactics include extinguishing the sacrificial fire through storm-cloud transformation, stealing implements, inducing fear by biting attendees, contaminating food supplies, bribery-like manipulation via serving as priests, abducting the king, or directly assassinating him. After hearing these, Vāsuki rejects the most extreme options as not acceptable to him, indicating a search for an alternative resolution that preserves both survival and ethical legitimacy—preparing the narrative ground for later mediation rather than mere sabotage.
Chapter Arc: Sauti narrates how Garuda, having resolved to win amrita to ransom his mother Vinata from Kadru’s bondage, reaches the guarded precinct of the nectar—where divine contrivances whirl like doom itself. → Near the amrita he beholds a ceaselessly revolving iron chakra ringed with razor-blades, blazing like fire and sun—an engineered terror set by the gods. Beyond it stand two ever-wakeful, wrath-eyed guardians whose unblinking gaze can reduce any intruder to ash. Garuda must outwit not merely strength, but divine surveillance and celestial machinery. → As Garuda bears away the amrita, the imperishable Vishnu appears in the sky and offers him a boon. Garuda, in turn, seeks a boon of his own—thus the theft becomes a covenant: power meets dharma, and the act of taking is transformed by divine recognition. → Vishnu grants Garuda’s wish and makes him his own dhvaja—placing the king of birds above himself as the emblem on his banner. Indra strikes Garuda with the vajra, yet Garuda declares the thunderbolt causes him no pain; he releases a single feather, demonstrating invincibility without descending into needless slaughter. The chapter closes with Garuda continuing his return with the amrita, now marked by Vishnu’s favor. → Garuda still must deliver the amrita to the Nagas to secure Vinata’s freedom—yet the gods’ designs and Indra’s intent to recover the nectar remain poised to unfold.
Shlokas
Verse 1
अफ्-४#-राल जा त्रयस्त्रिंशो5 ध्याय: गरुडका अमृत लेकर लौटना
ಸೌತಿ ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನು ಜಾಂಬೂನದ-ಸುವರ್ಣಮಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಸಮೂಹದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿ, ಅಮೃತವನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಜಲವೇಗವು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುವಂತೆ।
Verse 2
सचक्र क्षुरपर्यन्तमपश्यदमृतान्तिके । परिभ्रमन्तमनिशं तीक्ष्णधारमयस्मयम्
ಅವನು ಅಮೃತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಒಂದು ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದರ ಅಂಚಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಕ್ಷುರಗಳು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರ धार ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿತ್ತು।
Verse 3
ज्वलनार्कप्रभं घोरं छेदन॑ं सोमहारिणाम् | घोररूपं तदत्यर्थ यन्त्र देवैः सुनिर्मितम्
ಆ ಭೀಕರ ಚಕ್ರವು ಅಗ್ನಿಯೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಹಾಗೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಮೃತವನ್ನು ಕದಿಯಲು ಬರುವ ಸೋಮಹಾರಿಗಳಾದ ಕಳ್ಳರನ್ನು ಛೇದಿಸಿ ನಾಶಮಾಡಲೆಂದು ದೇವತೆಗಳು ಆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸುನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು।
Verse 4
तस्यान्तरं स दृष्टवैव पर्यवर्तत खेचर: । अरान्तरेणाभ्यपतत संक्षिप्याडुं क्षणेन ह
ಅದರೊಳಗಿನ ರಂಧ್ರ—ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗ—ಕಂಡ ಆಕಾಶಚಾರಿ ಗರುಡನು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಸುತ್ತಿ ತಿರುಗಿ ದಾರಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ, ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಚಕ್ರದ ಅರೆಗಳ ಮಧ್ಯದ ಕಿರಿದಾದ ಜಾಗದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಒಳನುಗ್ಗಿದನು.
Verse 5
अधक्षक्रस्य चैवात्र दीप्तानलसमद्युती । विद्युज्जिल्नौ महावीर्यों दीप्तास्यां दीप्तलोचनौ
ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಚಕ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಅಮೃತದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಾಂತಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ; ಅವರ ನಾಲಿಗೆಗಳು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಜ್ವಲಿಸುವ ಮುಖ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು—ಭಯಂಕರರು, ಸದಾ ಕ್ರುದ್ಧರು, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗಶಾಲಿಗಳು. ಗರುಡನು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 6
चक्षुविषौ महाघोरौ नित्यं क्रुद्धीं तरस्विनौ । रक्षार्थमेवामृतस्य ददर्श भुजगोत्तमौ
ಗರುಡನು ಅಮೃತದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೇ ನಿಯೋಜಿತವಾದ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭುಜಗಗಳನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೇ ವಿಷ; ಅವರು ಮಹಾಘೋರರು, ಸದಾ ಕ್ರುದ್ಧರು, ಅಪಾರ ವೇಗಬಲವುಳ್ಳವರು—ಅಮೃತವೆಂಬ ನಿಧಿಗೆ ನಿರಂತರ ಕಾವಲುಗಾರರು.
Verse 7
सदा संरब्धनयनौ सदा चानिमिषेक्षणौ । तयोरेको<पि यं पश्येत् स तूर्ण भस्मसाद् भवेत्
ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸದಾ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಸದಾ ಅನಿಮಿಷವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಯಾರನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಸ್ಮವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ.
Verse 8
तयोश्चक्षूंषि रजसा सुपर्ण: सहसावृणोत् । ताभ्यामदृष्टरूपो सौ सर्वतः समताडयत्,सुंदर पंखवाले गरुडजीने सहसा धूल झोंककर उनकी आँखें बंद कर दीं और उनसे अदृश्य रहकर ही वे सब ओरसे उन्हें मारने और कुचलने लगे
ಆಗ ಸುಪರ್ಣ ಗರುಡನು ಅಚಾನಕ್ ಧೂಳನ್ನು ಎರಚಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು. ಅವರಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ಉಳಿದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಅವರನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ತಳ್ಳಿದನು.
Verse 9
तयोरज्जे समाक्रम्य वैनतेयोन्तरिक्षग: । आच्छिनत् तरसा मध्ये सोममभ्यद्रवत् ततः
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವಿನತಾನಂದನ ಗರುಡನು ವೇಗದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸರ್ಪಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದನು. ನಂತರ ಸೋಮರೂಪ ಅಮೃತದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ರಕ್ಷಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚೂರಾಗಿ ಒಡೆದು ಅಮೃತಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹಾರಿಹೋದನು.
Verse 10
समुत्पाट्यामृतं तत्र वैनतेयस्ततो बली । उत्पपात जवेनैव यन्त्रमुन्मथ्य वीर्यवान्
ನಂತರ ಬಲಿಷ್ಠ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ) ಅಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, ಅದೇ ವೇಗದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿಬಿಟ್ಟನು. ವೀರ್ಯವಂತನು ರಕ್ಷಕ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿ ಅಮೃತಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ಹಾರಿಹೋದನು.
Verse 11
अपीत्वैवामृतं पक्षी परिगृह्माशु निःसृतः । आगच्छदपरिश्रान्त आवार्यार्कप्रभां ततः
ಆ ಪಕ್ಷಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ನಂತರ ಅವನು ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ, ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯನ್ನೂ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
Verse 12
विष्णुना च तदाकाशे वैनतेय: समेयिवान् । तस्य नारायणस्तुष्टस्तेनालौल्येन कर्मणा
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ) ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಲೋಭರಹಿತವಾದ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅವನ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ನಾರಾಯಣನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.
Verse 13
तमुवाचाव्ययो देवो वरदो5स्मीति खेचरम् । स वत्रे तव तिछेयमुपरीत्यन्तरिक्षग:
ಆಗ ಅವ್ಯಯನಾದ ದೇವ ವಿಷ್ಣು ಆಕಾಶಚಾರಿಯಾದ ಗರುಡನಿಗೆ, “ನಾನು ವರದಾತನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಗರುಡನು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದನು: “ಪ್ರಭು! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ—ನಿಮ್ಮ ಧ್ವಜಚಿಹ್ನವಾಗಿ—ಸ್ಥಿತನಾಗಿರಲಿ.”
Verse 14
उवाच चैनं भूयो5पि नारायणमिदं वच: । अजरश्नामरश्न स्थाममृतेन विनाप्यहम्,इतना कहकर वे भगवान् नारायणसे फिर यों बोले--“भगवन्! मैं अमृत पीये बिना ही अजर-अमर हो जाऊँ'
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಮತ್ತೆ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ಭಗವನ್! ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯದೇಯೇ ನಾನು ಅಜರನೂ ಅಮರನೂ ಆಗಲಿ.”
Verse 15
एवमस्त्विति तं विष्णुरुवाच विनतासुतम् । प्रतिगृह्य वरो तौ च गरुडो विष्णुमब्रवीत्,तब भगवान् विष्णुने विनतानन्दन गरुडसे कहा--'एवमस्तु/--ऐसा ही हो। वे दोनों वर ग्रहण करके गरुडने भगवान् विष्णुसे कहा--
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ವಿನತಾಸುತ ಗರುಡನಿಗೆ—“ಏವಮಸ್ತು—ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಗರುಡನು ಮತ್ತೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 16
भवते<पि वरं दद्यां वृणोतु भगवानपि | त॑ं वव्रे वाहनं विष्णुर्गरुत्मन्तं महाबलम्,“देव! मैं भी आपको वर देना चाहता हूँ। भगवान् भी कोई वर माँगें।” तब श्रीहरिने महाबली गरुत्मानसे अपना वाहन होनेका वर माँगा
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಾ! ನಾನೂ ನಿಮಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭಗವಾನೂ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆರಿಸಲಿ.” ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಗರುತ್ಮಂತನನ್ನೇ ತನ್ನ ವಾಹನವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ವರವಾಗಿ ವರಣಿಸಿದನು.
Verse 17
ध्वजं च चक्रे भगवानुपरि स्थास्यसीति तम् | एवमस्त्विति तं देवमुक्त्वा नारायणं खग:
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಗರುಡನನ್ನು ತನ್ನ ಧ್ವಜವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ—“ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ಗರುಡನು ನಾರಾಯಣ ದೇವನಿಗೆ “ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅತಿವೇಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ಅಮೃತವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನನ್ನು ಕಂಡ ಇಂದ್ರನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವಜ್ರದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಆಘಾತ ಮಾಡಿದನು.
Verse 18
वव्राज तरसा वेगाद् वायुं स्पर्थनू महाजव: । तं व्रजन्तं खगश्रेष्ठं वज्रेणेन्द्रो5भ्यताडयत्
ಆ ಮಹಾಜವನು ಅಪಾರ ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿಹೋದನು; ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠನ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ಆಘಾತ ಮಾಡಿದನು.
Verse 19
तमुवाचेन्द्रमाक्रन्दे गरूड: पततां वर:
ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗರುಡನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಾಘಾತದಿಂದ ತಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನಗುತ್ತಾ ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ದೇವರಾಜಾ! ಯಾರ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಈ ವಜ್ರ ನಿರ್ಮಿತವೋ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವೆನು. ಶತಕ್ರತೋ! ಋಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ವಜ್ರವನ್ನೂ ನಾನು ಆದರಿಸುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಯೊಂದರಿಂದ ಒಂದು ರೆಕ್ಕೆಪತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ.”
Verse 20
प्रहसउश्लक्षणया वाचा तथा वज़्समाहत: । ऋषेर्मान करिष्यामि वज् यस्यास्थिसम्भवम्
ವಜ್ರಾಘಾತದಿಂದ ತಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಗರುಡನು ನಗುತ್ತಾ ಶುಭಲಕ್ಷಣವಾದ ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು— “ಯಾರ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಈ ವಜ್ರ ಉಂಟಾಯಿತೋ ಆ ಋಷಿಯ ಮಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವೆನು.”
Verse 21
वज्ञस्थ च करिष्यामि तवैव च शतक्रतो । एतत् पत्र त्यजाम्येकं॑ यस्यान्तं नोपलप्स्यसे
ಶತಕ್ರತೋ! ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ವಜ್ರವನ್ನೂ ನಾನು ಗೌರವಿಸುವೆನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಒಂದೇ ರೆಕ್ಕೆಪತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆಯಲಾರೆ.
Verse 22
न च वज्ननिपातेन रुजा मे5स्तीह काचन । एवमुक्क्त्वा ततः पत्रमुत्ससर्ज स पक्षिराट्,“तुम्हारे वज्ञके प्रहारसे मेरे शरीरमें कुछ भी पीड़ा नहीं हुई है।" ऐसा कहकर पक्षिराजने अपना एक पंख गिरा दिया
“ನಿನ್ನ ವಜ್ರಪ್ರಹಾರದಿಂದ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ನೋವೂ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ಒಂದು ರೆಕ್ಕೆಪತ್ರವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟನು.
Verse 23
तदुत्सृष्टमभिप्रेक्ष्य तस्य पर्णमनुत्तमम् । हृष्टानि सर्वभूतानि नाम चक्रुर्गरुत्मत:,उस गिरे हुए परम उत्तम पंखको देखकर सब प्राणियोंको बड़ा हर्ष हुआ और उसीके आधारपर उन्होंने गरुडका नामकरण किया
ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೆಕ್ಕೆಪತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು; ಮತ್ತು ಅದೇ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ‘ಗರುತ್ಮಾನ್’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟರು.
Verse 24
सुरूप॑ पत्रमालक्ष्य सुपर्णोडयं भवत्विति । तद् दृष्टवा महदाश्चर्य सहस्राक्ष: पुरन्दर: । खगो महदिदं भूतमिति मत्वाभ्यभाषत
ಆ ಹಕ್ಕಿಯ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು—“ಇವನಿಗೆ ‘ಸುಪರ್ಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಪುರಂದರ ಇಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—“ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಗವಲ್ಲ; ಖಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತಾದ ಸತ್ತ್ವ” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 25
शक्र उवाच बल॑ विज्ञातुमिच्छामि यत् ते परमनुत्तमम् | सख्यं चानन्तमिच्छामि त्वया सह खगोत्तम
ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಖಗೋತ್ತಮ! ನಿನ್ನ ಪರಮ, ಅನುತ್ತಮ ಬಲವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯದಿರಲಿ.”
Verse 32
इस प्रकार श्रीमह्ोा भारत आदिपव॑के अन्तर्गत आस्तीकपवरमें गरुडचरित्रविषयक बत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದ ಅಸ್ತೀಕಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಗರುಡಚರಿತ್ರವಿಷಯಕ ಮೂವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Verse 33
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि सौपर्णे त्रयस्त्रिंशो5ध्याय:
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದ ಅಸ್ತೀಕಪರ್ವದ ಸೌಪರ್ಣಪ್ರಕರಣದ ಮೂವತ್ತಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ।
Verse 183
हरन्तममृतं रोषाद् गरुडं पक्षिणां वरम् | भगवान् विष्णुने गरुडको अपना ध्वज बना लिया--उन्हें ध्वजके ऊपर स्थान दिया और कहा--'इस प्रकार तुम मेरे ऊपर रहोगे।' तदनन्तर उन भगवान् नारायणसे “एवमस्तु' कहकर पक्षी गरुड वहाँसे वेग-पूर्वक चले गये। महान् वेगशाली गरुड उस समय वायुसे होड़ लगाते चल रहे थे। पक्षियोंके सरदार उन खगश्रेष्ठ गरडको अमृतका अपहरण करके लिये जाते देख इन्द्रने रोषमें भरकर उनके ऊपर वज़से आघात किया
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗರುಡನು ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದ ಶಕ್ರ ಇಂದ್ರನು ಅವನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರದಿಂದ ಆಘಾತ ಮಾಡಿದನು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣ (ವಿಷ್ಣು) ಗರುಡನನ್ನು ತನ್ನ ಧ್ವಜವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಧ್ವಜಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿ—“ಈ ರೀತಿ ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ವಾಸಿಸುವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಆಗ ಗರುಡನು “ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ, ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು—ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ. ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ಗರುಡನು ಅಮೃತವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ರೋಷಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು।
Frequently Asked Questions
The Nāgas must choose between expedient disruption of a hostile royal ritual (including coercive or lethal tactics) and dharma-aligned restraint, balancing collective preservation against actions that would intensify moral and social disorder.
Even under existential threat, counsel must weigh means as well as ends: policies that secure short-term advantage through adharmic escalation (e.g., brahma-hatyā or indiscriminate harm) risk compounding suffering and undermining legitimacy.
No explicit phalaśruti appears in this passage; the chapter functions as narrative-ethical scaffolding that clarifies why later resolution must occur through lawful intervention and persuasive speech rather than purely force-based prevention.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.