Adhyaya 23
Garuḍa Learns the Cause of Vinatā’s Bondage and the Nāgas Demand Amṛta (Ādi Parva, Adhyāya 23)
Upa-parva: Āstīka Parva (Garuḍa–Nāga episode context)
Sūta describes the serpents being swiftly carried by Suparṇa (Garuḍa) to an island region encircled by ocean waters and resonant with bird-calls. The landscape is rendered in high descriptive density: forests laden with diverse fruits and blossoms, pleasing dwellings, lotus-filled ponds, clear lakes, and fragrant winds; sandal-like trees appear to scent the air, and wind-driven blossoms fall like showers, producing an atmosphere enjoyed by gandharvas and apsarases. Having arrived, the nāgas sport there and address Garuḍa, requesting conveyance to yet another beautiful island—implicitly acknowledging his aerial range and mobility. Garuḍa then turns to his mother Vinatā to ask what obligation compels him to follow the serpents’ directives. Vinatā explains that she has become a servant to her sister Kadru because of a wager made false through the serpents’ deceit. Hearing this, Garuḍa, distressed, confronts the serpents and asks what act or object will secure Vinatā’s release. The serpents respond with a precise condition: bring amṛta by force, and Garuḍa will obtain freedom from the imposed servitude. The chapter thus links scenic travel, disclosure of wrongful subjugation, and a conditional bargain that propels the subsequent quest motif.
Chapter Arc: Sauti recounts how Kadru and Vinata cross toward the ocean to behold the wondrous horse Uccaiḥśravas—yet the wager’s shadow already hangs over Vinata’s fate. → Kadru’s serpent-sons, at their mother’s behest, cling to the horse’s tail and darken it with their clustered bodies, making the tail appear black; Vinata, seeing the ‘proof’ against her, sinks into despair as the deceit tightens like a noose. → Vinata is declared defeated and bound to servitude under Kadru—an unjust victory sealed by guile—setting in motion the chain of necessity that will demand a deliverer. → From Vinata’s humiliation arises Garuḍa: his birth and blazing presence shake the worlds; the gods and ṛṣis, terrified by his fire-like radiance, hymn him as cosmic power itself, and Garuḍa, thus praised, withdraws and restrains his splendor. → Even as the gods approach and seek audience without fear, the narrative leans forward toward the bargain that will be demanded for Vinata’s freedom and the great quest it will unleash.
Shlokas
Verse 1
2: छा अकाल त्रयोविशो<् ध्याय: पराजित विनताका कढद्रूकी दासी होना
ಸೌತಿ ಹೇಳಿದರು—ಶೌನಕ! ಅನಂತರ ಆ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿನಿ ಕದ್ರೂ ಮತ್ತು ವಿನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕುದುರೆಯ ಬಳಿಗೆ ಇಳಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಮಹಾವೇಗವಂತನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವವನ್ನು ಕಂಡರು—ಅದರ ಬಾಲ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 2
ततस्ते तं॑ हयश्रेष्ठ ददूशाते महाजवम् । शशाड्ककिरणप्रख्यं कालवालमुभे तदा
ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾವೇಗವಂತನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವವನ್ನು ಕಂಡರು. ಅದು ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಾಲ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
Verse 3
निशम्य च बहून् बालान् कृष्णान् पुच्छसमाश्रितान् | विषण्णरूपां विनतां कद्रूर्दास्थे ्ययोजयत्
ಬಾಲದ ಬಳಿ ಗುಂಪಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಕಂಡು ವಿನತೆ ವಿಷಣ್ಣಳಾದಳು. ಆ ಅವಳ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ಆಸರೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕದ್ರೂ ವಿನತೆಯನ್ನು ದಾಸ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದಳು.
Verse 4
ततः सा विनता तस्मिन् पणितेन पराजिता । अभवद् दुःखसंतप्ता दासीभावं समास्थिता,पहलेकी लगायी हुई बाजी हारकर विनता उस स्थानपर दुःखसे संतप्त हो उठी और उसने दासीभाव स्वीकार कर लिया
ಆಗ ಆ ಪಣದಲ್ಲೇ ಸೋತ ವಿನತೆ ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು; ದಾಸ್ಯಭಾವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು.
Verse 5
एतस्मिन्नन्तरे चापि गरुड: काल आगते । विना मात्रा महातेजा विदार्याण्डमजायत,इसी बीचमें समय पूरा होनेपर महातेजस्वी गरुड माताकी सहायताके बिना ही अण्डा फोड़कर बाहर निकल आये
ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಗರುಡನು ತಾಯಿಯ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೇ ಅಂಡವನ್ನು ಚೀರಿ ಜನ್ಮವನ್ನಪ್ಪಿದನು.
Verse 6
महासत्त्वबलोपेत: सर्वा विद्योतयन् दिश: । कामरूप: कामगम: कामवीर्यों विहंगम:
ಅವನು ಮಹಾಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವನಿಗಿತ್ತು; ಬೇಕಾದ ಕಡೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಬಲ್ಲನು; ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಲ್ಲನು. ಅವನ ಪ್ರಾಕಟ್ಯವು ಆಕಾಶಚರ ಪಕ್ಷಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.
Verse 7
अग्निराशिरिवोद्भासन् समिद्धो $तिभयंकर: । विद्युद्धिस्पष्टपिज्ञक्षो युगान्ताग्निसमप्र भ:
ಅವನು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಅಗ್ನಿರಾಶಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರನಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಿಂಗಲವರ್ಣದವು. ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವನು ಜ್ವಲಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 8
प्रवृद्ध;/ सहसा पक्षी महाकायो नभोगत: । घोरो घोरस्वनो रौद्रो वह्निरौर्व इवापर:
ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆ ಪಕ್ಷಿಯ ದೇಹವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಮಹಾಕಾಯವಾಯಿತು; ಅದು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಿತು. ರೂಪದಲ್ಲೂ ಭಯಂಕರ, ಧ್ವನಿಯಲ್ಲೂ ಭಯಂಕರ; ರೌದ್ರಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಔರ್ವಾಗ್ನಿಯಂತೆ (ಬಡವಾನಲದಂತೆ) ಅತಿಭೀಷಣನಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 9
तं॑ दृष्टवा शरणं जम्मुर्देवा: सर्वे विभावसुम् । प्रणिपत्याब्रुवंश्चैनमासीनं विश्वरूपिणम्
ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ವಿಭಾವಸು (ಅಗ್ನಿದೇವ)ನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು. ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಆಸನಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಆ ಅಗ್ನಿದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
Verse 10
अग्ने मा त्वं प्रवर्धिष्ठा: कच्चिन्नो न दिधक्षसि । असौ हि राशि: सुमहान् समिद्धस्तव सर्पति
“ಹೇ ಅಗ್ನೇ! ನೀನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಡ. ನಮ್ಮನ್ನು ದಹಿಸಿ ಭಸ್ಮಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ? ನೋಡು—ನಿನ್ನ ಆ ಮಹಾನ್, ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಅಗ್ನಿರಾಶಿ ಈ ಕಡೆಗೆ ಹರಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ.”
Verse 11
अग्निर्वाच नैतदेवं यथा यूय॑ मन्यध्वमसुरार्दना: । गरुडो बलवानेष मम तुल्यश्न तेजसा
ಅಗ್ನಿದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಅಸುರಾರ್ದನ ದೇವರೆ! ನೀವು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ. ಇವನು ಮಹಾಬಲಿ ಗರುಡನು; ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನನು.
Verse 12
जात: परमतेजस्वी विनतानन्दवर्धन:। तेजोराशिमिमं दृष्टवा युष्मान् मोह: समाविशत्
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ವಿನತೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಆ ಪರಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಗರುಡನು ಇದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಈ ತೇಜೋರಾಶಿ ಗರುಡನನ್ನು ಕಂಡು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಮೋಹ ಆವರಿಸಿತು.
Verse 13
नागक्षयकरश्चलैव काश्यपेयो महाबल: । देवानां च हिते युक्तस्त्वहितो दैत्यरक्षसाम्,कश्यपनन्दन महाबली गरुड नागोंके विनाशक, देवताओंके हितैषी और दैत्यों तथा राक्षसोंके शत्रु हैं
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾಶ್ಯಪನಂದನ ಮಹಾಬಲಿ ಗರುಡನು ನಾಗಕ್ಷಯಕರನು. ಅವನು ದೇವರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದು, ದೈತ್ಯ-ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ—ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Verse 14
न भी: कार्या कथं चात्र पश्यध्वं सहिता मम । एवमुक्तास्तदा गत्वा गरुडं वाग्भिरस्तुवन्
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಭಯಪಡಬೇಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಭಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕತೆಯಿಂದಿರಿ, ನೀವೇ ನೋಡಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು ಆಗ ಗರುಡನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಚನಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು.
Verse 15
देवा ऊचु: त्वमृषिस्त्वं महाभागस्त्वं देव: पतगेश्वर:,देवता बोले--प्रभो! आप मन्त्रद्रष्टा ऋषि हैं; आप ही महाभाग देवता तथा आप ही पतगेश्वर (पक्षियों तथा जीवोंके स्वामी) हैं
ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ! ನೀವು ಋಷಿ; ನೀವು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ. ನೀವು ದೇವಸ್ವರೂಪ; ನೀವು ಪತಗೇಶ್ವರ—ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
Verse 16
त्वं प्रभुस्तपन: सूर्य: परमेष्ठी प्रजापति: । त्वमिन्द्रस्त्वं हयमुखस्त्वं शर्वस्त्वं जगत्पति:
ನೀನೇ ಪ್ರಭು—ತಪನ, ಸೂರ್ಯ; ನೀನೇ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ. ನೀನೇ ಇಂದ್ರ; ನೀನೇ ಹಯಮುಖ (ಹಯಗ್ರೀವ); ನೀನೇ ಶರ್ವ (ಶಿವ); ನೀನೇ ಜಗತ್ಪತಿ.
Verse 17
त्वं मुखं पद्मजो विप्रस्त्वमग्नि: पवनस्तथा । त्वं हि धाता विधाता च त्वं विष्णु: सुरसत्तम:
ನೀನೇ ಮುಖಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ನೀನೇ ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮ; ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪವನ. ನೀನೇ ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ; ನೀನೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಷ್ಣು.
Verse 18
त्वं महानभिभू: शश्वदमृतं त्वं महद् यश: । त्वं प्रभास्त्वमभिप्रेतं त्वं नस्त्राणमनुत्तमम्
ನೀನೇ ಮಹಾನ್ ಅಭಿಭೂ; ನೀನೇ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅಮೃತ; ನೀನೇ ಮಹತ್ ಯಶಸ್ಸು. ನೀನೇ ಪ್ರಭೆ; ನೀನೇ ಅಭಿಪ್ರೇತ; ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಅನುತ್ತಮ ಶರಣು—ಸರ್ವೋತ್ತಮ ರಕ್ಷಕ.
Verse 19
बलोरमिमान् साधुरदीनसत्त्व: समृद्धिमान् दुर्विषहस्त्वमेव । त्वत्तः सृतं सर्वमहीनकीरते हानागतं चोपगतं च सर्वम्
ಹೇ ಬಲ! ನೀನು ಬಲದ ಸಾಗರ; ನೀನು ಸಾಧು—ಅದೀನ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಸ್ಥಿರ. ನೀನು ಸಮೃದ್ಧಿಮಾನ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ವಿಷಹ. ಹೇ ಅಹೀನಕೀರ್ತಿ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸೃತವಾಗಿದೆ; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ—ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.
Verse 20
त्वमुत्तम: सर्वमिदं चराचरं गभस्तिभिर्भानुरिवावभाससे । समाक्षिपन् भानुमतः प्रभां मुहु- स्त्वमन्तकः सर्वमिदं ध्रुवाध्रुवम्
ನೀನು ಪರಮೋತ್ತಮ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ನೀನು ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ. ನೀನೇ ಅಂತಕ ಕಾಲ; ಮರುಮರು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯನ್ನೂ ಹಿಂಪಡೆದು, ಈ ಧ್ರುವ-ಅಧ್ರುವ—ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ—ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಲಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತೀ.
Verse 21
दिवाकर: परिकुपितो यथा दहेत् प्रजास्तथा दहसि हुताशनप्रभ । भयंकर: प्रलय इवाग्निरुत्थितो विनाशयन् युगपरिवर्तनान्तकृत्
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದೇವನೇ! ಸೂರ್ಯನು ಕ್ರುದ್ಧನಾದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದಹಿಸಬಲ್ಲನು; ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಲೋಕವನ್ನೇ ದಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೀ. ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಸಂವರ್ತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಯುಗಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುವವನು ನೀನು; ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕಾಲನಾಗಿರುವೆ.
Verse 22
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत आस्तीकपर्वमें गरुडचरितके प्रसंगमें समुद्रदर्शन नामक बाईसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ನಾವು ಖಗಾಧಿಪತಿ ಗರುಡನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ—ಅವನ ಓಜಸ್ಸು ಮಹತ್ತರ, ಅವನ ಕಾಂತಿ ಅಗ್ನಿಸಮಾನ. ಅವನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೋಡದಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಖೇಚರ ಗರುಡನ ಬಳಿಗೆ ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
Verse 23
परावरं वरदमजय्यविक्रमं तवौजसा सर्वमिदं प्रतापितम् जगत्प्रभो तप्तसुवर्णवर्चसा त्वं पाहि सर्वाश्व सुरान् महात्मन:
ನೀನೇ ಪರವೂ ಅಪರವೂ—ಕಾರ್ಯಕಾರಣಸ್ವರೂಪ; ನೀನು ವರದಾತ, ನಿನ್ನ ವಿಕ್ರಮ ಅಜೇಯ. ನಿನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ಪ್ರಭೋ! ತಪ್ತಸುವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಹಾತ್ಮನೇ—ಸರ್ವ ದೇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 24
भयान्विता नभसि विमानगामिनो विमानिता विपथगतिं प्रयान्ति ते । ऋषे: सुतस्त्वमसि दयावत: प्रभो महात्मन: खगवर कश्यपस्य ह
ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ಪ್ರಭೋ! ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದೇವತೆಗಳೂ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತರಾಗಿ ಭಯದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಭ್ರಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀನು ದಯಾವಂತ ಮಹರ್ಷಿ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನು.
Verse 25
स मा क्रुध: कुरु जगतो दयां परां त्वमीश्वर: प्रशममुपैहि पाहि नः । महाशनिस्फुरितसमस्वनेन ते दिशो«म्बरं त्रिदिवमियं च मेदिनी
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭೋ! ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ; ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಪರಮ ದಯೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸು. ನೀನು ಈಶ್ವರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಮಹಾವಜ್ರದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ನಿನ್ನ ನಾದದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಈ ಭೂಮಿ—ಎಲ್ಲವೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿವೆ; ನಮ್ಮ ಹೃದಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಈ ಭಯಂಕರ ರೂಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು. ಕ್ರುದ್ಧ ಯಮನಂತೆ ನಿನ್ನ ಉಗ್ರ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಚಕರಾದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಭಗವನ್, ನಮ್ಮಿಗೆ ಮಂಗಳಕರನಾಗಿ, ಶಾಂತಿದಾಯಕನಾಗಿ, ಸುಖದಾಯಕನಾಗಿ ಇರು.
Verse 26
चलन्ति न: खग हृदयानि चानिशं निगृहातां वपुरिदमग्निसंनिभम् | तव द्युतिं कुपितकृतान्तसंनिभां निशम्य नश्नलति मनो<व्यवस्थितम् । प्रसीद न: पतगपते प्रयाचतां शिवश्व नो भव भगवन् सुखावह:
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಪಕ್ಷಿರಾಜ! ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಿವೆ. ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದಹಿಸುವ ನಿನ್ನ ಈ ದೇಹರೂಪವನ್ನು ಸಂಯಮಿಸು. ಕ್ರುದ್ಧ ಯಮನಂತೆ ಉಗ್ರವಾದ ನಿನ್ನ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯಾಚಕರು— ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಓ ಭಗವನ್, ಓ ಪ್ರಭು! ನಮ್ಮಿಗೆ ಮಂಗಳಕರನಾಗಿ ಶಾಂತಿ-ಸುಖವನ್ನು ನೀಡು.
Verse 27
एवं स्तुतः सुपर्णस्तु देवै: सर्षिगणैस्तदा । तेजस: प्रतिसंहारमात्मन: स चकार ह,ऋषियोंसहित देवताओंके इस प्रकार स्तुति करनेपर उत्तम पंखोंवाले गरुडने उस समय अपने तेजको समेट लिया
ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಣಗಳು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)ನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು—ತನ್ನ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
Verse 143
ते दूसदभ्युपेत्यैनं देवा: सर्षिगणास्तदा । इनसे किसी प्रकारका भय नहीं करना चाहिये। तुम मेरे साथ चलकर इनका दर्शन करो। अग्निदेवके ऐसा कहनेपर उस समय देवताओं तथा ऋषियोंने गरुडके पास जाकर अपनी वाणीद्वारा उनका इस प्रकार स्तवन किया (यहाँ परमात्माके रूपमें गरुडकी स्तुति की गयी है)
ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ಋಷಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. “ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭಯವೂ ಬೇಡ; ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡು.” ಅಗ್ನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಗರುಡನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಗರುಡನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರಕಟನೆಂದು ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
Frequently Asked Questions
Garuḍa faces a dharma-sankat between compliance under coercion (serving the serpents’ demands) and the ethical imperative to free his mother from an unjust servitude created through deception.
The chapter teaches that liberation from wrongdoing often requires clear diagnosis of causes, direct questioning of oppressors, and ethically bounded negotiation—while also warning that deceit in social contracts (wagers) produces enduring harm.
No explicit phalaśruti appears in this passage; its meta-function is structural, establishing the causal condition (amṛta retrieval) that drives the next narrative sequence and frames later reflections on bondage, duty, and restitution.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.