Shloka 5

Devanagari script

अश्वसेनो5भवत्‌ तत्र तक्षकस्य सुतो बली । स यत्नमकरोतू तीव्रं मोक्षार्थ जातवेदस:,परंतु तक्षकका बलवान पुत्र अश्वसेन वहीं रह गया था। उसने उस आगसे अपनेको छुड़ानेके लिये बड़ा भारी प्रयत्न किया

Transliteration

Vaiśampāyana uvāca |

aśvaseno 'bhavat tatra takṣakasya suto balī |

sa yatnam akarot tīvraṁ mokṣārthaṁ jātavedasaḥ ||

Translation

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕನ ಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರ ಅಶ್ವಸೇನನು ಉಳಿದನು. ಜಾತವೇದಸಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಲು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು.

Word by Word

• अश्वसेनः: Ashvasena
• अश्वसेनः: Karta
• Type: Noun
• Root: अश्वसेन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभवत्: was/became
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• तक्षकस्य: of Takshaka
• Type: Noun
• Root: तक्षक
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सुतः: son
• सुतः: Karta
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बली: strong, mighty
• Type: Adjective
• Root: बलिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यत्नम्: effort
• यत्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यत्न
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अकरोत्: made/did
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• तीव्रम्: intense, severe
• Type: Adjective
• Root: तीव्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• मोक्षार्थम्: for the sake of release/escape
• मोक्षार्थम्: Prayojana
• Type: Indeclinable
• Root: मोक्षार्थ

• जातवेदसः: from Jātavedas (Agni, fire)
• जातवेदसः: Apadana
• Type: Noun
• Root: जातवेदस्
• Form: Masculine, Ablative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Aśvasena
• Takṣaka
• Jātavedas (Agni/fire)