
Bhūmi-dāna, Satya-dharma, and the Non-cancellation of Sin by Charity
ಪ್ರೇತಕಲ್ಪದ ಕರ್ಮನಿಯಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ‘ಕರ್ಮಫಲ ತಪ್ಪದು’ ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಮರಣಾನಂತರದ ಗತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕರ್ಮವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಭೂಮಿದಾನವನ್ನು ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಣ, ಭೂಮಿ ವೈಷ್ಣವೀ, ಗೋವುಗಳು ಸೌರಸಂತತಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಸಂಬಂಧ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವೇ ಪರಮಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ‘ಪಾಪ ಮಾಡಿ ನಂತರ ದಾನದಿಂದ ಪರಿಹಾರ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಚೌರ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ನಾಶಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಾನಿಕರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಮಹಾಪಾಪ; ನಂತರದ ದಾನಗಳು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ಅಪಹರಣೆ, ತನ್ನ ದಾನಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಿಸುವುದು—ಇವುಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಭಯಾನಕ ಫಲಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದರಿದ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಯಾಜಕರು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಜಪ-ಹೋಮ-ನಿಯಮಾಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಪಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಧರ್ಮಕರ್ಮಫಲ ವಿವರಣೆಗೆ ನೆಲೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ।
Verse 1
वृषोत्सर्गनिरूपणं नामै कचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः श्रीविष्णुरुवाच / यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् / तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಸಾವಿರ ಧೇನುಗಳ ನಡುವೆ ಕರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮವು ಕರ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 2
आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः / शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दति भूमिदम्
ಆದಿತ್ಯ, ವರುಣ, ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶೂಲಪಾಣಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 3
नास्ति भमिसमं दानं नास्ति भमिसमो निधिः / नास्ति सत्यसमो धर्मो नानृतात्पातकं परम्
ಭೂಮಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾನವಿಲ್ಲ, ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ, ಅಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾತಕವಿಲ್ಲ.
Verse 4
अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः / लोकत्रयं तेन भवेत्प्रदत्तं यः काञ्चनं गां च महीं च दद्यात्
ಸುವರ್ಣವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯ ಅಪತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಭೂಮಿ ವೈಷ್ಣವೀ, ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರಿಯರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರು ಚಿನ್ನ, ಗೋವು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 5
त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वी सरस्वती / नरकादुद्धरन्त्येते जपपूजनहोमतः
ಮೂರು ದಾನಗಳನ್ನು ಅತಿದಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಗೋವುಗಳು, ಭೂಮಿ, ಸರಸ್ವತೀ (ವಿದ್ಯೆ). ಜಪ, ಪೂಜೆ, ಹೋಮಗಳಿಂದ ಇವು ನರಕದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 6
कृत्वा बहूनि पापानि रौद्राणि विपुलानि च / अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुध्यति
ಬಹಳ ಕ್ರೂರ ಹಾಗೂ ಭಾರೀ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಗೋಚರ್ಮಮಾತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 7
हरन्तमपि लोभेन निरुध्यैनं निवारयेत् / स याति नरके घोरे यस्तं न परिरक्षति
ಲೋಭದಿಂದ ಪರರದ್ದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅವನನ್ನು ತಡೆಯದೆ ರಕ್ಷಿಸದವನು ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 8
अकर्तव्यं न कर्तव्यं प्राणैः कण्ठगतैरपि / कर्तव्यमेव कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः
ಪ್ರಾಣ ಕಂಠಗತವಾದರೂ ಅಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು; ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು—ಎಂದು ಧರ್ಮವಿದರಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 9
आकारप्रवर्तने पापं गोसहस्रवधैःसमम् / वृत्तिच्छेदे तथा वृत्तेः करणं लक्षधेनुकम्
ಹಾನಿಕರ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು (ಅಥವಾ ಹರಡುವುದು) ಸಾವಿರ ಗೋವಧದಷ್ಟು ಪಾಪ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವುದು—ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು—ಲಕ್ಷ ಗೋವಧಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
Verse 10
वरमेकाप्यपहृता न तु दत्तं गवां शतम् / एकां हृत्वा शतं दत्त्वा न तेन समता भवेत्
ಒಂದು ಗೋವನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸದೆ ಇರುವುದು—ನೂರು ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಒಂದು ಗೋವನ್ನು ಕದ್ದಿಟ್ಟು ನೂರು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರಿಂದ ಸಮತೆ ಆಗದು (ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಯಾಗದು).
Verse 11
स्वयमेव तु यो दत्त्वा स्वयमेव प्रबाधते / स पापी नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्
ತಾನೇ ದಾನ ನೀಡಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವವನು ಪಾಪಿ; ಅವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭೂತಸಂಪ್ಲವ (ಪ್ರಳಯ) ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 12
न चाश्वमेधेन तथा विधिवद्दक्षिणावता / अवृत्तिकर्शिते दीने ब्राह्मणे गक्षिते यथा
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಿಗದಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯದು; ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ದೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅದು ಸಮವಲ್ಲ.
Verse 13
न तद्भवति वेदेषु यज्ञे सुबहुदक्षिणे / यत्पुण्यं दुर्बले त्रस्ते ब्राह्मणे परिरक्षिते
ವೇದಾಧ್ಯಯನದಿಂದಲೂ ಬಹುದಕ್ಷಿಣೆಯ ಯಜ್ಞದಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗದು; ದುರ್ಬಲನಾಗಿ ಭಯಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯವೇ ಮಹತ್ತರ।
Verse 14
ब्रह्मस्वैश्चसुपुष्टानि वाहनानि बलानि च / युद्धकाले विशीर्यन्ते सैकताः सेतवो यथा
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವದಿಂದ ಪೋಷಿತವಾದ ಸುಸಂಪನ್ನ ವಾಹನಗಳೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಸೇನೆಯೂ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೂರಾಗುತ್ತವೆ; ಮರಳಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕುಸಿಯುವಂತೆ।
Verse 15
स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच्च वसुन्धराम् / षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः
ತಾನು ದಾನಕೊಟ್ಟದಾಗಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ದಾನಕೊಟ್ಟದಾಗಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾರು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಳುವಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 16
ब्रह्मस्वं प्रणयाद्भुक्तं दहत्यासप्तमं कुलम् / तदेव चौर्यरूपेण दहत्याचन्द्रतारकम्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಉಪಭೋಗಿಸಿದರೂ ಅದು ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೆ ಕುಲವನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಚೌರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಚಂದ್ರತಾರೆಗಳಿರುವವರೆಗೆ ದಹಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 17
लोहचूर्णाश्मचूर्णानि कदाचिज्जरयेत्पुमान् / ब्रह्मस्वन्त्रिषु लोकेषु कः पुमाञ्जरयिष्यति
ಮನುಷ್ಯನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿಗೂ ಕಲ್ಲಿನ ಚೂರ್ಣಕ್ಕೂ ಕ್ಷಯ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ?
Verse 18
देवद्रव्यविनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च / कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च
ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕುಲಗಳೂ ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕುಲಹೀನರಂತೆ ಆಗುತ್ತವೆ.
Verse 19
ब्राह्मणाति क्रमो नास्ति विप्रे विद्याविवर्जिते / ज्वलन्तमग्निमुत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते
ಸತ್ಯವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಹೋಮಾಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 20
संक्रान्तौ यानि दानानि हव्यकव्यानि यानि च / सप्तकल्पक्षयं यावद्ददात्यर्कः पुनः पुनः
ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆಗ ಅರ್ಪಿಸುವ ದೇವಹವ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಕವ್ಯ—ಅವುಗಳ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯದೇವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳ ಕ್ಷಯದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
Verse 21
प्रतिग्रहाध्यापनयाजनेषु प्रतिग्रहं स्वेष्टतमं वदन्ति / प्रतिग्रहाच्छ्रुध्यति जाप्यहोमं न याजनं कर्म पुनन्ति वेदाः
ಪ್ರತಿಗ್ರಹ, ಅಧ್ಯಾಪನ ಮತ್ತು ಯಾಜನ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಜಪ-ಹೋಮಗಳ ಶುದ್ಧತೆ ಹಾನಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಯಾಜನಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಆ ಕರ್ಮದೋಷ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೇದಗಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 22
सदा जापी सदा होमी परपाकविवर्जितः / रत्नपूर्णामपि महीं प्रतिगृह्णन्न लिप्यते
ಯಾವನು ಸದಾ ಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದು, ಸದಾ ಹೋಮ ಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದು, ಪರಪಾಕ (ಇತರರು ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರ)ವನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವನೋ—ಅವನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
It states that one who seizes land—whether originally given by oneself or granted by another—incurs an extremely prolonged degrading result, described as becoming a worm in filth for sixty thousand years, underscoring land-theft as a severe dharmic rupture.
The chapter warns that accepting gifts can impair one’s recitation and oblations, implying subtle ethical and psychological entanglement; only stringent discipline—constant japa, regular homa, and avoidance of others’ cooked food—is presented as preventing taint even with large gifts.
It asserts that the merit of protecting an emaciated brāhmaṇa lacking livelihood surpasses even a properly performed Aśvamedha with prescribed dakṣiṇā, privileging lived dharma and social protection over spectacle-ritual.
It says gifts and offerings to devas and pitṛs performed at saṃkrānti yield enduring merit repeatedly ‘bestowed by the Sun,’ lasting until the exhaustion of seven kalpas, marking saṃkrānti as a highly amplified karmic window.