Adhyaya 14
Praise of Vṛṣotsarga (Bull-release), Worthy Dāna, and the Procedure for Kṣayāha & Ūrdhva-daihika Rites
ಗರುಡನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ, ರೋಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನದ ಫಲ ಭಿನ್ನ. ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅಪಾತ್ರರಿಗೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಭೀಕರ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಜೀವಾತ್ಮನ ಪರಲೋಕಯಾತ್ರೆಗೆ ‘ಸಾಮಾನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗವನ್ನು ಪರಮ ಯಜ್ಞವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾದಿ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಯಾಹ (ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ) ಮತ್ತು ದಹನಾನಂತರ ಊರ್ಧ್ವದೈಹಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಶುಭ ಮಾಸ-ತಿಥಿಗಳು, ಮಂಟಪವಿಧಾನ, ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಹ್ವಾನ, ಗ್ರಹಸ್ಥಾಪನೆসহ ಹೋಮಕ್ರಮ, ಮಾತೃಪೂಜೆ, ವಸೋಧಾರೆ, ಶಾಲಗ್ರಾಮಸಹಿತ ವೈಷ್ಣವ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವೃಷವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಲಪಾತ್ರದಾನ, ಗೋ/ವೃಷದಾನ, ನೌಕೆ/ವೈತರಣೀ-ಸಹಾಯ ದಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಗೋವಿಂದಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಗರುಡನು ಮಾನವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ।
Shlokas
Verse 1
वृषोत्सर्गदानधर्मपुत्रादिप्रशंसनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः गरुड उवाच / आर्तेन म्रियमाणेन यद्दत्तं तत्फलं वद / स्वस्थावस्थेन दत्तेन विधिहीनेन वा विभो
ಇದು ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ-ದಾನ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುತ್ರಾದಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ’ ಎಂಬುದು. ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಹೇ ವಿಭೋ! ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಮರಣಾಸನ್ನನಾದವನು ನೀಡಿದ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಆರೋಗ್ಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ—ಅಥವಾ ವಿಧಿಹೀನವಾಗಿ ನೀಡಿದ—ದಾನದ ಫಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರಿ.
Verse 2
श्रीकृष्ण उवाच / एका गौः स्वस्थचित्तस्य ह्यातुरस्य च गोशतम् / सहस्रं म्रियमाणस्य दत्तं वित्तविवर्जितम्
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಆರೋಗ್ಯವೂ ಶಾಂತಚಿತ್ತವೂ ಇರುವವನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಹಸು, ರೋಗಿಯು ನೀಡುವ ನೂರು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ; ಮರಣಾಸನ್ನನು ನೀಡುವ ದಾನ (ಒಂದು ಹಸು) ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಸಮಾನ—ಅವನು ಧನವಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಸಹ.
Verse 3
मृतस्यैव पुनर्लक्षं विधिपूतं च तत्समम् / तीर्थपात्रसमायोगादेका गौर्लक्षपुण्यदा
ಮೃತನಿಗಾಗಿ ಈ ಪುಣ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷಗಣವಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಧಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ದಾನವೂ ಅದೇ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಒಂದೇ ಹಸುವೂ ಲಕ್ಷ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 4
पात्रे दत्ते खगश्रेष्ठ अहन्यहनि वर्धते / दातुर्दानमपापाय ज्ञानिनां च प्रतिग्रहः
ಹೇ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ (ಗರುಡ)! ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದಾತನಿಗೆ ಅದು ಪಾಪರಹಿತ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೂ ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿದೆ.
Verse 5
विषशीतापहो मन्त्रवह्निः किं दोषभाजनम् / दातव्यं प्रत्यहं पात्रे निमित्तेषु विशेषतः
ಮಂತ್ರಸಂಸ್ಕೃತ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿ ವಿಷವನ್ನೂ ಶೀತವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ದೋಷಪಾತ್ರ ಹೇಗೆ ಆಗಬಹುದು? ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷ ನಿಮಿತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 6
नापात्रे विदुषा किञ्चिदात्मनः श्रेय इच्छता / अपात्रे जातु गौर्दत्ता दातारं नरकं नयेत्
ತನ್ನ ಪರಮಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ದಾತನನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ।
Verse 7
कुलैकविंशतियुतं ग्रहीतारं च पातयेत् / देहान्तरं परिप्राप्य स्वहस्तेन कृतं च यत्
ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ತನ್ನ ಸ್ವಹಸ್ತಕೃತ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ, ಅವನು ಗ್ರಹೀತನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕುಲದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಜನರೊಡನೆ ಪತನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।
Verse 8
धनं भूमिगतं यद्वत्स्वहस्तेन निवेशितम् / तद्वत्फलमवाप्नोति ह्यहं वच्मि खगेश्वर
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಿಟ್ಟ ಧನವನ್ನು ಇಟ್ಟ ಅದೇ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ, ಕರ್ಮಫಲವನ್ನೂ ಜೀವನೇ ತಾನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಓ ಖಗೇಶ್ವರ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 9
अपुत्रो ऽपि विशेषेण क्रियां चैवान्ध्वदौहिकीम् / प्रकुर्यान्मोक्षकामश्च निर्धनश्च विशेषतः
ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಲೋಕಯಾತ್ರಾಮಾರ್ಗಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಪಿಂಡದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರಿದ್ರನು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 10
स्वल्पेनापि हि वित्तेन स्वयं हस्तेन यत्कृतम् / अक्षयं याति तत्सर्वं यथाज्यं च हुताशने
ಸ್ವಲ್ಪ ಧನವಿದ್ದರೂ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನ-ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ—ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಘೃತದಂತೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ನಿಷ್ಫಲವಲ್ಲ।
Verse 11
एका चैकस्य दातव्या शय्या कन्या पयस्विनी / सा विक्रीता वा दहत्यासप्तमं कुलम्
ಒಬ್ಬ ಗ್ರಹೀತನಿಗೆ ಒಂದೇ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಯುವ ಗಾವನ್ನೂ. ಆ ಗಾವನ್ನು ಮಾರಿದರೆ ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೆ ಕುಲ ದಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 12
तस्मात्सर्वं प्रकुर्वीत चञ्चले जीविते सति / गृहीतदानपाथेयः सुखं याति महाध्वनि
ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನ ಚಂಚಲವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ದಾನವನ್ನು ಪಥ್ಯದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವನು ಮಹಾಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 13
अन्यथा क्लिश्यते जन्तुः पाथेयरहितः पथि / एवं ज्ञात्वा खगश्रेष्ठ वृषयज्ञं समाचरेत्
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಥ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಂತೆ ಜೀವಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಡುವನು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಓ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ಗರುಡಾ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವೃಷಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 14
अकृत्वा म्रियते यस्तु अपुत्रो नैव मुक्तिभाक् / अपुत्रो ऽपि हि यः कुर्यात्सुखं याति महापथे
ಅವಶ್ಯಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ಮರಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಹೀನನಾದವನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುತ್ರಹೀನನಾದರೂ ಅವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 15
अग्निहोत्राधिभिर्यज्ञैर्दानैश्च विविधैरपि / न तां गतिमवाप्नोति वृषोत्सर्गेण या गतिः
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ, ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 16
यज्ञानां चैव सर्वेषां वृषयज्ञस्तथोत्तमः / तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वृषयज्ञं समाचरेत्
ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೃಷಯಜ್ಞ (ಧರ್ಮಯಜ್ಞ)ವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವೃಷಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 17
गरुड उवाच / कथयस्व प्रसादेन क्षयाहं चौर्ध्वदैहिकम् / कस्मिन्काले तिथौ कस्यां विधिना केन तद्भवेत्
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭುವೇ! ಕೃಪೆಯಿಂದ ಕ್ಷಯಾಹ (ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ) ಹಾಗೂ ಊರ್ಧ್ವದೈಹಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ವಿಧಿಯಿಂದ ಅವು ನೆರವೇರಬೇಕು?
Verse 18
कृत्वा किं फलमाप्नोति एतन्मे वद साम्प्रतम् / त्वत्प्रसादेन गोविन्द मुक्ते भवति मानवः
ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಈಗಲೇ ಹೇಳಿ. ಓ ಗೋವಿಂದಾ! ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮಾನವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 19
श्रीकृष्ण उवाच / कार्तिकादिषु मासेषु याम्यायतगते रवौ / शुक्लपक्षे तथा पक्षिन्द्वादश्यादितिथौ शुभे
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ಕಾರ್ತಿಕಾದಿ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ—ಓ ಪಕ್ಷೀ!—ದ್ವಾದಶೀ ಮೊದಲಾದ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ।
Verse 20
शुभे लग्ने मुहूर्ते वा शुचौ देशे समाहितः / ब्राह्मणं तु समाहूय विधिज्ञं शुभलक्षणम्
ಶುಭ ಲಗ್ನದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯೋಗ್ಯ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶುಚಿಯಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ, ವಿಧಿಜ್ಞನಾದ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
Verse 21
जपहोमैस्तथा दानैः कुर्याद्दहेस्य शोधनम् / पुण्ये ऽभिजित्सुनक्षत्रे ग्रहान्देवान्समर्चयेत्
ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ದಾನಗಳಿಂದ ದಹನಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೋಧನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಪುಣ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ—ಅಭಿಜಿತ್ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನ ನಕ್ಷತ್ರ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವಾಗ—ಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು.
Verse 22
होमं कुर्याद्यथाशक्ति मन्त्रैश्च विविधैरपि / ग्रहाणां स्थापनं कुर्यात्पूर्वं चैव खगेश्वर
ಯಥಾಶಕ್ತಿ ವಿವಿಧ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಓ ಖಗೇಶ್ವರ (ಗರುಡ)! ಮೊದಲಾಗಿ ಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ (ಆವಾಹನ) ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 23
मातॄणां पूजनं कार्यं वसोर्धारां च पातयेत् / वह्निं संस्थाप्य तत्रैव पूर्णं होमं तु कारयेत्
ಮಾತೃಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವಸೋರ್ಧಾರಾ (ನಿರಂತರ ಘೃತಧಾರೆ)ಯನ್ನು ಹರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 24
शालग्रामं च संस्थाप्य वैष्णवं श्राद्धमाचरेत् / वृषं सम्पूज्य तत्रैव वस्त्रालङ्कारभूषणैः
ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವೈಷ್ಣವ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲೀಯೇ ವಸ್ತ್ರ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಭೂಷಣಗಳಿಂದ ವೃಷಭವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 25
चतस्रो वत्सतर्यश्च पूर्वं समधिवासयेत् / प्रदक्षिणं ततः कुर्याद्धोमान्ते च विसर्जनम्
ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ‘ವತ್ಸತರಿ’ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಧಿವಾಸನ (ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೋಮಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಯತ ವಿಸರ್ಜನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 26
इमं मन्त्रं समुच्चार्य उत्तराभिमुखः स्थितः / धर्म त्वं वृषरूपेण ब्रह्मणा निर्मितः पुरा
ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು— “ಹೇ ಧರ್ಮಾ! ನೀನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವೃಷಭರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತನಾಗಿದ್ದೆ.”
Verse 27
तवोत्सर्गप्रभावान्मामुद्धरस्वभवार्णावात् / अबिषिच्य शुभैर्मन्त्रैः पावनैर्विधिपूर्वकम्
ನಿನ್ನ ಉತ್ಸರ್ಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಭವಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು. ಶುಭವೂ ಪಾವನವೂ ಆದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡು.
Verse 28
तनक्रीडन्तिमन्त्रेण वृषोत्सर्गं तु कारयेत् / अभिषिञ्चेत्ततो नीलं रुद्रकुम्भो दकेन तु
‘ತನಕ್ರೀಡಂತೀ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ರುದ್ರಕುಂಭದ ಜಲದಿಂದ ನೀಲವರ್ಣ (ರುದ್ರಚಿಹ್ನ)ಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 29
नाभिमूले समास्थाय तदम्बु मूर्धनि न्यसेत् / अन्न (आत्म) श्राद्धं ततः कुर्याद्दद्याद्दानं द्विजोत्तमे
ನಾಭಿಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಆ ಜಲವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅನ್ನಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 30
उदकेचैव गन्तव्यं जलं तत्र प्रदापयेत् / यदिष्टं जीवतस्त्वासीत्तच्च दद्यात्स्वशक्तितः
ನೀರಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವಿತಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದುದನ್ನೂ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 31
न्यूनं संपूर्णतां याति वृषोत्सर्गे कृते सति / सुतृप्तो दुस्तरे मार्गे मृतो याति न संशयः
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೊರತೆ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ತೃಪ್ತನಾದ ಮೃತನು ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
Verse 32
यमलोकं न पश्यन्ति सदा दानरता नराः / यावन्न दीयते जन्तोः श्राद्धं चैकादशाहिकम्
ಯಾವರು ಸದಾ ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಅವರು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ—ಜಂತುವಿನ ಏಕಾದಶಾಹಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರೆಗೆ.
Verse 33
स्वदत्तं परदत्तं वा नेहामुत्रोपतिष्ठति / त्रयोदशा तथा सप्त पञ्च त्रीणी क्रमेण तु
ತಾನೇ ನೀಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ನೀಡಿಸಿದರೂ, ಕ್ರಮವಾಗಿ—ಹದಿಮೂರು, ನಂತರ ಏಳು, ನಂತರ ಐದು, ನಂತರ ಮೂರು—ಎಂದು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಸ್ಥಾಪನೆ ಪಡೆಯದು.
Verse 34
पददानानि कुर्वीत श्रद्धाभक्तिसमन्वितः / तिलपात्राणि कुर्वीत सप्त पञ्च यथाक्रमम्
ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಾರ್ಥವಾಗಿ ಪದದಾನಾದಿ ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ—ಏಳು ಮತ್ತು ಐದು—ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
Verse 35
ब्राह्मणान् भोजयेत्पश्चादेकां गां च प्रदापयेत् / वृषं हि शन्नोदेवीति वेदोक्तविधिना ततः
ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ‘ಶನ್ನೋ ದೇವೀ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ವೇದೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ವೃಷಭವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 36
चतसृभिर्वत्सतरीभिः परिणयनमाचरेत् / वामे चक्रं प्रदातव्यं त्रिशूलं दक्षिणे तथा
ನಾಲ್ಕು ವತ್ಸತರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಯುವ ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ) ‘ಪರಿಣಯನ’ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು; ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 37
मूल्यं दद्याद् वृषस्यापि तं वृषं च विसर्जयेत् / एकोद्दिष्टविधानेन स्वाहाकारेण वुद्धिमान्
ವೃಷಭಕ್ಕೂ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಆ ವೃಷಭವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನದಂತೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 38
कुर्यादेकादशाहं च द्वादशाहं च यत्नतः / सपिण्डीकरणादर्वाक्कुर्याच्छ्राद्धानि षोडश
ಏಕಾದಶಾಹ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಾಹ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಪಿಂಡೀಕರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 39
ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु पददानानि दापयेत् / कापोसोपरि संस्थाप्य ताम्रपात्रे तथाच्युतम्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದ ನಂತರ ‘ಪದದಾನ’ (ಪಾದುಕಾ/ಪಾದರಕ್ಷೆ ದಾನ) ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಪಣವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 40
वस्त्रेणाच्छाद्य तत्रस्थमर्घं दद्याच्छुभैः फलैः / नावमिक्षुमयीं कृत्वा पट्टसूत्रेण वेष्टयेत्
ಅಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಶುಭ ಫಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಘವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿ ಮಾಡಿ, ಬಲವಾದ ದಾರದಿಂದ ಕಟ್ಟಬೇಕು.
Verse 41
कांस्यपात्रे घृतं स्थाप्य वैतरण्या निमित्ततः / नावारोहणं कुर्यात्पूजयेद्गरुडध्वजम्
ವೈತರಣಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ನಿಮಿತ್ತ ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ದೋಣಿಗೆ ಏರುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಗರುಡಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು (ವಿಷ್ಣುವನ್ನು) ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 42
आत्मवित्तानुसारेण तच्च दानमनन्तकम् / भवसागरमग्नानां शोकतापार्तिदुः खिनाम्
ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀಡುವ ದಾನವೇ ಅನಂತ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ, ಶೋಕ-ತಾಪ, ಆರ್ಥಿ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರಿಗೆ.
Verse 43
धर्मप्लवविहीनानां तारको हि जनार्दनः / तिला लोहं हिरण्यं च कार्पासं लवणं तथा
ಧರ್ಮವೆಂಬ ತೇಲುವ ದೋಣಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನೇ ಉದ್ಧಾರಕನು. (ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ) ಎಳ್ಳು, ಕಬ್ಬಿಣ, ಚಿನ್ನ, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 44
सप्तधान्यं क्षितिर्गावो ह्येकैकं पावनं स्मृतम् / तिलपात्राणि कुर्वीत शय्यादानं च दापयेत्
ಏಳು ವಿಧದ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಹಸುಗಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಪಾವನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಎಳ್ಳು ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಶಯ್ಯಾದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 45
दीनानाथविशिष्टेभ्यो दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् / एवं यः कुरुते तार्क्ष्य पुत्रवानप्यपुत्रवान्
ದೀನ-ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಹೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ), ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವನು ಪುತ್ರವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಪುತ್ರನಂತೆ ಫಲಹೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 46
स सिद्धिं समवाप्नोति यथा ते ब्रह्मचारिणः / नित्यं नैमित्तिकं कुर्याद्यावज्जीवति मानवः
ಅವನು ನಿಯಮಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಂತೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವನು ಜೀವಿಸುವವರೆಗೆ ನಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿರಂತರ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 47
यः कश्चित्क्रियते धर्मस्तत्फलं चाक्षयं भवेत् / तीर्थयात्राव्रतादीनां श्राद्धं संवत्सरस्य हि
ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಸಂವತ್ಸರ ಶ್ರಾದ್ಧವು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ವ್ರತಾದಿಗಳ ಫಲರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 48
देवतानां गुरूणां च मातापित्रोस्तथैव च / पुण्यं देयं प्रयत्नेन प्रत्यहं वर्धते खग
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಗುರುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹೇ ಖಗ (ಗರುಡ), ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 49
अस्मिन्यज्ञेः हियः कश्चिद्भूरिदानं प्रयच्छति / तत्तस्य चाक्षयं सर्वं वेदिकायां यथा किल
ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಬಹಳ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅದು ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ—ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದಂತೆ.
Verse 50
यथा पूज्यतमा लोके यतयो ब्रह्मचारिणः / तथैव प्रतिपूज्यन्ते लोके सर्वे च नित्यशः
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಸ್ವಭಾವಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ನಿತ್ಯವೂ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 51
वरदो ऽहं सदा तस्य चतुर्वक्त्रस्तथा हरः / ते यान्ति परमांल्लोकानिति सत्यं वचो मम
ಅಂತಹವನಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ವರದಾತನು; ಹಾಗೆಯೇ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಹರ (ಶಿವ) ಕೂಡ. ಅವರು ಪರಮ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನನ್ನ ಸತ್ಯ ವಚನ।
Verse 52
उत्सृष्टो वृषभो यत्र पिबत्यपो जलाशये / शृङ्गेणालिखते वापि भूमिं नित्यं प्रहर्षितः
ಎಲ್ಲಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ವೃಷಭವು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತದೋ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ನೆಲವನ್ನೂ ಕೆರೆಯುತ್ತದೋ—ಅಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 53
पितॄणामन्नपानं च प्रभूतमुपतिष्ठति / पौर्णमास्याममायां वा तिलपात्राणि दापयेत्
ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಅನ್ನಪಾನಗಳು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಅಥವಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಿಸಬೇಕು।
Verse 54
संक्रान्तीनां सहस्राणि सूर्यपर्वशतानि च / दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तद्वै नीलविसर्जने
ಸಾವಿರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳಲ್ಲೂ ನೂರಾರು ಸೂರ್ಯಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲೂ ದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇ, ನೀಲ-ವಿಸರ್ಜನವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 55
वत्सतर्यः प्रदातव्या ब्राह्मणेभ्यः पदानि च / तिलपात्राणि देयानि शिवभक्तद्विजेषु च
ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕರುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಪಾದುಕೆಯನ್ನೂ. ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ದಾನಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವಭಕ್ತ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ।
Verse 56
उमामहेश्वरं चैकं परिधाप्य प्रिदापयेत् / अतसीपुष्पसङ्काशं पीतवाससमच्युतम्
ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಏಕ ದೇವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅತಸೀ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಾಂತಿಮಂತನಾದ, ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು।
Verse 57
ये नमस्यन्ति गोविन्दं न तेषां विद्यते भयम् / प्रेतत्वान्मोक्षमिच्छन्तो ये करिष्यन्ति सत्क्रियाम्
ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರೇತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸಿ ಸತ್ಕ್ರಿಯೆ (ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ) ಮಾಡುವವರು ವಿಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 58
यास्यन्ति ते परांल्लोकानिति सत्यं वचो मम / एतत्ते सर्वमाख्यातं मया चैवोर्ध्वदैहिकम्
ಅವರು ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುವರು—ಇದು ನನ್ನ ಸತ್ಯ ವಚನ. ಹೀಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಮರಣೋತ್ತರ ಕರ್ಮವಾದ ಊರ್ಧ್ವದೈಹಿಕವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದೆ।
Verse 59
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः / श्रुत्वा महात्म्यमतुलं गरुडो हर्षमागतः / मानुषाणां हितार्थाय पुनः प्रपच्छकेशवम्
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಅತುಲ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗರುಡನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಮಾನವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೇಶವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।
Frequently Asked Questions
Because the text treats dāna as a dharma-act whose efficacy depends on pātratā: when offered to a qualified recipient, merit increases “day by day” and remains blameless for both giver and receiver; when given to the unworthy—especially cows—merit is said to invert into bondage and suffering, implicating the donor due to one’s own deliberate action.
The chapter explicitly ranks vṛṣotsarga/vṛṣa-yajña as the highest among sacrifices, stating that even agnihotra and varied charities do not yield the same post-mortem attainment; the bull embodies Dharma, and its ritual release—performed with mantra, homa completion, and proper śrāddha context—is presented as a concentrated, dharma-saturating act that completes deficiencies in the departed’s passage.
Key elements include choosing auspicious months/tithis (from Kārtika; bright fortnight; Dvādaśī onward), selecting a clean sacred place and proper muhurta, inviting a rite-knowing brāhmaṇa, conducting mantra-japa and homa, establishing grahas, worshiping Mātṛs and offering vasordhārā, installing Śālagrāma for Vaiṣṇava śrāddha, honoring and releasing the bull with prescribed mantras, and completing gifts such as sesame vessels, cow/bed donations, and Vaitaraṇī-related offerings.
The text analogizes the after-death route to a hard journey: without dharma-provisions (śrāddha and dāna), the embodied being suffers like a traveler without supplies; acts done ‘with one’s own hand’ are said to be imperishable and reliably fructify, functioning as karmic supports that accompany the jīva beyond death.