Adhyaya 47

Verse 1

मङ्‌गलचण्डीमनसयोरुपाख्यानवर्णनम् श्रीनारायण उवाच कथितं षष्ठ्युपाख्यानं ब्रह्मपुत्र यथाऽऽगमम् । देवी मङ्‌गलचण्डी च तदाख्यानं निशामय

[ಮಂಗಳಚಂಡಿ ಮತ್ತು ಮನಸಾ ದೇವಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳ ವರ್ಣನೆ] ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನೇ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಷಷ್ಠಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮಂಗಳಚಂಡೀ ದೇವಿಯ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 2

तस्याः पूजादिकं सर्वं धर्मवक्त्रेण यच्छ्रुतम् । श्रुतिसम्मतमेवेष्टं सर्वेषां विदुषामपि

ಅವಳ ಪೂಜಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಧರ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಕೇಳಿರುವುದು ವೇದಸಮ್ಮತವಾದುದು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.

Verse 3

दक्षा या वर्तते चण्डी कल्याणेषु च मङ्‌गला । मङ्‌गलेषु च या दक्षा सा च मङ्‌गलचण्डिका

ಯಾರು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಳೂ ಮತ್ತು ಚಂಡಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆಯೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಮಂಗಳ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೋ; ಯಾರು ಎಲ್ಲಾ ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಳೋ, ಅವಳೇ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕಾ.

Verse 4

पूज्या या वर्तते चण्डी मङ्‌गलोऽपि महीसुतः । मङ्‌गलाभीष्टदेवी या सा वा मङ्‌गलचण्डिका

ಭೂಮಿಪುತ್ರನಾದ ಮಂಗಳನಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಚಂಡೀದೇವಿಯು, ಮಂಗಳನ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳೇ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕಾ.

Verse 5

मङ्‌गलो मनुवंश्यश्च सप्तद्वीपधरापतिः । तस्य पूज्याभीष्टदेवी तेन मङ्‌गलचण्डिका

ಮನು ವಂಶದ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮಂಗಳನೆಂಬ ರಾಜನಿಗೆ ಅವಳು ಪೂಜ್ಯಳೂ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಮಂಗಳಚಂಡಿಕಾ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಳು.

Verse 6

मूर्तिभेदेन सा दुर्गा मूलप्रकृतिरीश्वरी । कृपारूपातिप्रत्यक्षा योषितामिष्टदेवता

ರೂಪ ಭೇದದಿಂದ ಅವಳೇ ದುರ್ಗೆ, ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರಿ. ಅವಳು ಕೃಪಾಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಇಷ್ಟದೇವತೆ.

Verse 7

प्रथमे पूजिता सा च शङ्‌करेण परात्परा । त्रिपुरस्य वधे घोरे विष्णुना प्रेरितेन च

ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಶಂಕರನು ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ಘೋರ ಸಂಹಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆ ಪರಾತ್ಪರ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 8

ब्रह्मन् ब्रह्मोपदेशेन दुर्गतेन च सङ्‌कटे । आकाशात्पतिते याने दैत्येन पातिते रुषा

ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಬ್ರಹ್ಮನ ಉಪದೇಶದಂತೆ, ದೈತ್ಯನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಡವಿದ್ದರಿಂದ ಶಂಕರನ ರಥವು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರು.

Verse 9

ब्रह्मविष्णूपदिष्टश्च दुर्गां तुष्टाव शङ्‌करः । सा च मङ्‌गलचण्डी या बभूव रूपभेदतः

ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಉಪದೇಶದಂತೆ ಶಂಕರನು ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಅವಳೇ ರೂಪಭೇದದಿಂದ ಮಂಗಳಚಂಡಿಯಾದಳು.

Verse 10

उवाच पुरतः शम्भोर्भयं नास्तीति ते प्रभो । भगवान्वृषरूपश्च सर्वेशस्ते भविष्यति

ಅವಳು ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಹೀಗೆಂದಳು—'ಹೇ ಪ್ರಭು! ನಿನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವೇಶ್ವರನು ನಿನಗಾಗಿ ವೃಷಭ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವನು.'

Verse 11

युद्धशक्तिस्वरूपाहं भविष्यामि न संशयः । मायात्मना च हरिणा सहायेन वृषध्वज

'ಹೇ ವೃಷಧ್ವಜ! ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಯುದ್ಧಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗುವೆನು ಮತ್ತು ಮಾಯಾವಿಯಾದ ಹರಿಯು ನಿನಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗುವನು.'

Verse 12

जहि दैत्यं स्वशत्रुं च सुराणां पदघातकम् । इत्युक्त्वान्तर्हिता देवी शम्भोः शक्तिर्बभूव सा

'ದೇವತೆಗಳ ಪದವಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಶತ್ರುವಾದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.' ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಅಂತರ್ಧಾನಳಾಗಿ ಶಂಭುವಿನ ಶಕ್ತಿಯಾದಳು.

Verse 13

विष्णुदत्तेन शस्त्रेण जघान तमुमापतिः । मुनीन्द्र पतिते दैत्ये सर्वे देवा महर्षयः

ಉಮಾಪತಿಯು (ಶಿವ) ವಿಷ್ಣುವು ನೀಡಿದ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಎಲೈ ಮುನೀಂದ್ರನೇ! ದೈತ್ಯನು ಬಿದ್ದಾಗ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು...

Verse 14

तुष्टुवुः शङ्‌करं देवं भक्तिनम्रात्मकन्धराः । सद्यः शिरसि शम्भोश्च पुष्पवृष्टिर्बभूव ह

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ಅವರು ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಶಂಭುವಿನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.

Verse 15

ब्रह्मा विष्णुश्च सन्तुष्टो ददौ तस्मै शुभाशिषम् । ब्रह्मविष्णूपदिष्टश्च सुस्नातः शङ्‌करस्तथा

ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶುಭಾಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಗಳ ಉಪದೇಶದಂತೆ ಶಂಕರನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 16

पूजयामास तां भक्त्या देवीं मङ्‌गलचण्डिकाम् । पाद्यार्घ्याचमनीयैश्च वस्त्रैश्च विविधैरपि

ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಆಚಮನೀಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 17

पुष्पचन्दननैवेद्यैर्भक्त्या नानाविधैर्मुने । छागैर्मेषैश्च महिषैर्गवयैः पक्षिभिस्तथा

ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ! ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಷ್ಪ, ಚಂದನ, ನಾನಾವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಡು, ಕುರಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಗವಯ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 18

वस्त्रालङ्‌कारमाल्यैश्च पायसैः पिष्टकैरपि । मधुभिश्च सुधाभिश्च फलैर्नानाविधैरपि

ವಸ್ತ್ರ, ಅಲಂಕಾರ, ಮಾಲೆಗಳು, ಪಾಯಸ, ಪಿಷ್ಟಕಗಳು, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಅಮೃತದಂತಹ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 19

सङ्‌गीतैर्नर्तकैर्वाद्यैरुत्सवैर्नामकीर्तनैः । ध्यात्वा माध्यन्दिनोक्तेन ध्यानेन भक्तिपूर्वकम्

ಸಂಗೀತ, ನರ್ತಕರು, ವಾದ್ಯಗಳು, ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾಧ್ಯಂದಿನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಧ್ಯಾನದಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು.

Verse 20

ददौ द्रव्याणि मूलेन मन्त्रेणैव च नारद । ॐ ह्रीं श्रीं क्लीं सर्वपूज्ये देवि मङ्‌गलचण्डिके

ಎಲೈ ನಾರದನೇ! ಅವರು ಮೂಲ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು— 'ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಶ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯೇ ದೇವಿ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕೇ...'

Verse 21

हूँ हूँ फट् स्वाहाप्येकविंशाक्षरो मनुः । पूज्यः कल्पतरुश्चैव भक्तानां सर्वकामदः

'...ಹೂಂ ಹೂಂ ಫಟ್ ಸ್ವಾಹಾ'—ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವು ಪೂಜನೀಯವಾದುದು, ಕಲ್ಪತರುವಿನಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಸರ್ವ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತಹುದು.

Verse 22

दशलक्षजपेनैव मन्त्रसिद्धिर्भवेद्‌ ध्रुवम् । ध्यानं च श्रूयतां ब्रह्मन् वेदोक्तं सर्वसम्मतम्

ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜಪ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೈ ಬ್ರಹ್ಮನೇ! ಈಗ ವೇದೋಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾದ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 23

देवीं षोडशवर्षीयां शश्वत्सुस्थिरयौवनाम् । बिम्बोष्ठीं सुदतीं शुद्धां शरत्पद्मनिभाननाम्

ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯದವಳು, ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿರ ಯೌವನವುಳ್ಳವಳು, ಬಿಂಬಫಲದಂತಹ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳವಳು, ಸುಂದರ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಶುದ್ಧಳು ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದ ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು ಆದ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 24

श्वेतचम्पकवर्णाभां सुनीलोत्पललोचनाम् । जगद्धात्रीं च दात्रीं च सर्वेभ्यः सर्वसम्पदाम्

ಬಿಳಿ ಸಂಪಿಗೆಯ ಬಣ್ಣದವಳು, ನೀಲೋತ್ಪಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಜಗದ್ರಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವವಳಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 25

संसारसागरे घोरे ज्योतीरूपां सदा भजे । देव्याश्च ध्यानमित्येवं स्तवनं श्रूयतां मुने

ಈ ಘೋರ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರೂಪಿಣಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸದಾ ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ। ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ, ಇದು ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನ, ಈಗ ಅವಳ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 26

महादेव उवाच रक्ष रक्ष जगन्मातर्देवि मङ्‌गलचण्डिके । हारिके विपदां राशेर्हर्षमङ्‌गलकारिके

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲೈ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕಾ ದೇವಿಯೇ! ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು। ನೀನು ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹರಿಸುವವಳು ಮತ್ತು ಹರ್ಷ ಮಂಗಳಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವಳು।

Verse 27

हर्षमङ्गलदक्षे च हर्षमङ्गलदायिके । शुभे मङ्गलदक्षे च शुभे मङ्‌गलचण्डिके

ನೀನು ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಚತುರಳೂ, ಹರ್ಷ-ಮಂಗಳದಾಯಿನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ। ಎಲೈ ಶುಭಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ, ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾದ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕೆಯೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 28

मङ्‌गले मङ्‌गलार्हे च सर्वमङ्‌गलमङ्‌गले । सतां मङ्‌गदे देवि सर्वेषां मङ्गलालये

ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ, ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾದವಳೇ, ಸರ್ವ ಮಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾದವಳೇ। ಎಲೈ ದೇವಿಯೇ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವವಳೇ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಂಗಳದ ಆಶ್ರಯವೇ।

Verse 29

पूज्ये मङ्‌गलवारे च मङ्‌गलाभीष्टदेवते । पूज्ये मङ्गलभूपस्य मनुवंशस्य सन्ततम्

ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳೇ, ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯೇ। ಮಂಗಳ ರಾಜನಿಂದ ಮತ್ತು ಮನುವಂಶದವರಿಂದ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 30

मङ्‌गलाधिष्ठातृदेवि मङ्‌गलानां च मङ्‌गले । संसारमङ्‌गलाधारे मोक्षमङ्‌गलदायिनि

ನೀನು ಮಂಗಳದ ಅಧಿದೇವತೆಯು ಮತ್ತು ಮಂಗಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಗಳವಾದವಳು। ಸಂಸಾರದ ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಆಧಾರಳೂ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 31

सारे च मङ्गलाधारे पारे च सर्वकर्मणाम् । प्रतिमङ्‌गलवारे च पूज्ये मङ्गसुखप्रदे

ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರವೂ ಮಂಗಳದ ಆಧಾರವೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುವವಳು। ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ನೀನು ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀಯೆ।

Verse 32

स्तोत्रेणानेन शम्भुश्च स्तुत्वा मङ्‌गलचण्डिकाम् । प्रतिमङ्‌गलवारे च पूजां दत्त्वा गतः शिवः

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಮಂಗಳಚಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದನು।

Verse 33

प्रथमे पूजिता देवी शिवेन सर्वमङ्‌गला । द्वितीये पूजिता सा च मङ्‌गलेन ग्रहेण च

ಮೊದಲು ಶಿವನು ಸರ್ವಮಂಗಳಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು। ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿತು।

Verse 34

तृतीते पूजिता भद्रा मङ्‌गलेन नृपेण च । चतुर्थे मङ्‌गले वारे सुन्दरीभिः प्रपूजिता

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಮಂಗಳ ರಾಜನು ಭದ್ರೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಸುಂದರಿಯರು ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 35

पञ्चमे मङ्‌गलाकाङ्‌क्षिनरैर्मङ्‌गलचण्डिका । पूजिता प्रतिविश्वेषु विश्वेशपूजिता सदा

ಐದನೆಯದಾಗಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯರು ಮಂಗಳಚಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಆಕೆಯು ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಂದ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 36

ततः सर्वत्र सम्पूज्या बभूव परमेश्वरी । देवैश्च मुनिभिश्चैव मानवैर्मनुभिर्मुने

ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ! ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯು ದೇವತೆಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮನುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.

Verse 37

देव्याश्च मङ्‌गस्तोत्रं यः शृणोति समाहितः । तन्मङ्‌गलं भवेत्तस्य न भवेत्तदमङ्‌गलम् । वर्धते पुत्रपौत्रैश्च मङ्‌गलं च दिने दिने

ಯಾರು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ದೇವಿಯ ಈ ಮಂಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಂಗಳವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಶುಭವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪುತ್ರ ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮಂಗಳವು ದಿನೇ ದಿನೇ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 38

श्रीनारायण उवाच उक्तं द्वयोरुपाख्यानं ब्रह्मपुत्र यथागमम् । श्रूयतां मनसाऽऽख्यानं यच्छ्रुतं धर्मवक्त्रतः

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನೇ! ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮನಸಾ ದೇವಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು, ನಾನು ಧರ್ಮನ ಮುಖದಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ.

Verse 39

सा च कन्या भगवती कश्यपस्य च मानसी । तेनैव मनसा देवी मनसा या च दीव्यति

ಆ ಭಗವತಿ ಕನ್ಯೆಯು ಕಶ್ಯಪನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರೀಡಿಸುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು 'ಮನಸಾ ದೇವಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

मनसा ध्यायते या च परमात्मानमीश्वरम् । तेन सा मनसा देवी तेन योगेन दीव्यति

ಯಾರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು 'ಮನಸಾ ದೇವಿ'. ಆ ಯೋಗದಿಂದಲೇ ಅವರು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

आत्मारामा च सा देवी वैष्णवी सिद्धयोगिनी । त्रियुगं च तपस्तप्त्वा कृष्णस्य परमात्मनः

ಆ ದೇವಿಯು ಆತ್ಮಾರಾಮಳು, ವೈಷ್ಣವಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿನಿ. ಆಕೆಯು ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 42

जरत्कारुशरीरं च दृष्ट्वा यत्क्षीणमीश्वरः । गोपीपतिर्नाम चक्रे जरत्कारुरिति प्रभुः

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕೆಯ ಶರೀರವು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಗೋಪೀಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆಕೆಗೆ 'ಜರತ್ಕಾರು' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.

Verse 43

वाञ्छितं च ददौ तस्यै कृपया च कृपानिधिः । पूजां च कारयामास चकार च स्वयं प्रभुः

ಕೃಪಾನಿಧಿಯಾದ ಪ್ರಭುವು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಪ್ರಭುವು ಸ್ವತಃ ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 45

स्वर्गे च नागलोके च पृथिव्यां ब्रह्मलोकतः । भृशं जगत्सु गौरी सा सुन्दरी च मनोहरा । ४४ जगद्‌गौरीति विख्याता तेन सा पूजिता सती । शिवशिष्या च सा देवी तेन शैवी प्रकीर्तिता

ಸ್ವರ್ಗ, ನಾಗಲೋಕ, ಪೃಥ್ವಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸುಂದರಿ ಗೌರಿಯು 'ಜಗದ್ಗೌರಿ' ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಿವನ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳು 'ಶೈವಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 46

विष्णुभक्तातीव शश्वद्वैष्णवी तेन कीर्तिता । नागानां प्राणरक्षित्री यज्ञे पारीक्षितस्य च

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳು 'ವೈಷ್ಣವಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಾಗಗಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವಳು ಅವಳೇ.

Verse 47

नागेश्वरीति विख्याता सा नागभगिनीति च । विषं संहर्तुमीशा या तेन विषहरी स्मृता

ಅವಳು 'ನಾಗೇಶ್ವರಿ' ಮತ್ತು 'ನಾಗಭಗಿನಿ' ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಳು. ವಿಷವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಮರ್ಥಳಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು 'ವಿಷಹರಿ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 48

सिद्धयोगं हरात्प्राप तेन सा सिद्धयोगिनी । महाज्ञानं च योगं च मृतसज्जीवनीं पराम्

ಶಿವನಿಂದ ಸಿದ್ಧಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು 'ಸಿದ್ಧಯೋಗಿನಿ' ಎನಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳು ಮಹಾಜ್ಞಾನ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೃತಸಂಜೀವಿನಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 49

महाज्ञानयुतां तां च प्रवदन्ति मनीषिणः । आस्तीकस्य मुनीन्द्रस्य माता सापि तपस्विनी

ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವಳನ್ನು ಮಹಾಜ್ಞಾನಯುಕ್ತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ತಪಸ್ವಿನಿಯು ಮುನೀಂದ್ರ ಆಸ್ತೀಕನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 50

आस्तीकमाता विज्ञाता जगत्यां सुप्रतिष्ठिता । प्रिया मुनेर्जरत्कारोर्मुनीन्द्रस्य महात्मनः

ಅವಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 'ಆಸ್ತೀಕಮಾತಾ' ಎಂದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಳು. ಅವಳು ಮಹಾತ್ಮ ಜರತ್ಕಾರು ಮುನಿಯ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 51

योगिनो विश्वपूज्यस्य जरत्कारुप्रिया ततः । जरत्कारुर्जगद्‌गौरी मनसा सिद्धयोगिनी

ವಿಶ್ವಪೂಜ್ಯ ಯೋಗಿ ಜರತ್ಕಾರುವಿನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳು 'ಜರತ್ಕಾರುಪ್ರಿಯೆ'. ಜರತ್ಕಾರು, ಜಗದ್ಗೌರಿ, ಮನಸಾ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಯೋಗಿನಿ ಇವು ಅವಳ ನಾಮಗಳು.

Verse 52

वैष्णवी नागभगिनी शैवी नागेश्वरी तथा । जरत्कारुप्रियास्तीकमाता विषहरेति च

ವೈಷ್ಣವಿ, ನಾಗಭಗಿನಿ, ಶೈವಿ, ನಾಗೇಶ್ವರಿ, ಜರತ್ಕಾರುಪ್ರಿಯೆ, ಆಸ್ತೀಕಮಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಷಹರಿ ಇವು ಅವಳ ಇತರ ನಾಮಗಳು.

Verse 53

महाज्ञानयुता चैव सा देवी विश्वपूजिता । द्वादशैतानि नामानि पूजाकाले तु यः पठेत्

ಮಹಾಜ್ಞಾನಯುಕ್ತಳಾದ ಆ ದೇವಿಯು ವಿಶ್ವಪೂಜಿತಳು. ಪೂಜಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಹನ್ನೆರಡು ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ...

Verse 54

तस्य नागभयं नास्ति तस्य वंशोद्‍भवस्य च । नागभीते च शयने नागग्रस्ते च मन्दिरे

ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ವಂಶದವರಿಗೆ ನಾಗಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾವುಗಳ ಭಯವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರೂ ಅಥವಾ ಹಾವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 55

नागशोभे महादुर्गे नागवेष्टितविग्रहे । इदं स्तोत्रं पठित्वा तु मुच्यते नात्र संशयः

ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

नित्यं पठेद्यस्तं दृष्ट्वा नागवर्गः पलायते । दशलक्षजपेनैव स्तोत्रसिद्धिर्भवेन्नृणाम्

ನಿತ್ಯವೂ ಪಠಿಸುವವನನ್ನು ಕಂಡು ಸರ್ಪಸಮೂಹವು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜಪದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 57

स्तोत्रसिद्धिर्भवेद्यस्य स विषं भोक्तुमीश्वरः । नागैश्च भूषणं कृत्वा स भवेन्नागवाहनः

ಯಾರಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅವರು ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಪಗಳನ್ನೇ ಆಭರಣಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸರ್ಪವಾಹನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

नागासनो नागतल्पो महासिद्धो भवेन्नरः । अन्ते च विष्णुना सार्धं क्रीडत्येव दिवानिशम्

ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ಪಗಳನ್ನೇ ಆಸನ ಮತ್ತು ಶಯ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಮಹಾಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹಗಲಿರುಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे नारायणनारदसंवादे मङ्‌गलचण्डीमनसयोरुपाख्यानवर्णनं नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः

ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶ್ರೀಮದ್ದೇವಿಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ ಸಂಹಿತೆಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ನಾರಾಯಣ-ನಾರದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ಮಂಗಳಚಂಡೀ ಮತ್ತು ಮನಸಾ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ನಲವತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.