Adhyaya 41

Verse 1

श्रीलक्ष्म्युपाख्यानवर्णनम् श्रीनारायण उवाच हरिं ध्यात्वा हरिर्ब्रह्मन् जगाम ब्रह्मणः सभाम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वैः सुरगणैः सह

ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನದ ವರ್ಣನೆ. ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಹರಿಯು (ಇಂದ್ರನು) ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಭೆಗೆ ಹೋದನು.

Verse 2

शीघ्रं गत्वा ब्रह्मलोकं दृष्ट्वा च कमलोद्‍भवम् । प्रणेमुर्देवताः सर्वाः सहेन्द्रा गुरुणा सह

ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ ಕಮಲ ಸಂಭವನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು.

Verse 3

वृत्तान्तं कथयामास सुराचार्यो विधिं प्रति । प्रहस्योवाच तच्छ्रुत्वा महेन्द्रं कमलासनः

ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಮಲಾಸನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಗುತ್ತಾ ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 4

ब्रह्मोवाच वत्स मद्वंशजातोऽसि प्रपौत्रो मे विचक्षणः । बृहस्पतेश्च शिष्यस्त्वं सुराणामधिपः स्वयम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ಮಗನೇ! ನೀನು ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ. ನೀನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ.

Verse 5

मातामहश्च दक्षस्ते विष्णुभक्तः प्रतापवान् । कुलत्रयं यस्य शुद्धं कथं सोऽहङ्कृतो भवेत्

ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿಯಾದ ದಕ್ಷನು, ಅವನು ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತನು. ಯಾರ ಮೂರು ಕುಲಗಳು ಇಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆಯೋ, ಅವನು ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?

Verse 6

माता पतिव्रता यस्य पिता शुद्धो जितेन्द्रियः । मातामहो मातुलश्च कथं सोऽहङ्‌कृतो भवेत्

ಯಾರ ತಾಯಿ ಪತಿವ್ರತೆಯೋ, ತಂದೆ ಶುದ್ಧನೂ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನೂ ಆಗಿರುವನೋ, ಮತ್ತು ಯಾರ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಸೋದರಮಾವಂದಿರು ಅಷ್ಟೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರೋ, ಅಂತಹವನು ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 7

जनः पैतृकदोषेण दोषान्मातामहस्य च । गुरुदोषात्त्रिभिर्दोषैर्हरिदोषी भवेद्‌ ध्रुवम्

ಮನುಷ್ಯನು ತಂದೆಯ ದೋಷ, ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ದೋಷ ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ದೋಷ - ಈ ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

सर्वान्तरात्मा भगवान् सर्वदेहेष्ववस्थितः । यस्य देहात्स प्रयाति स शवस्तत्क्षणं भवेत्

ಭಗವಂತನು ಸರ್ವರ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಶರೀರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾರ ಶರೀರದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವನೋ, ಆ ಶರೀರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಶವವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

मनोऽहमिन्द्रियेशं च ज्ञानरूपो हि शङ्‌करः । विष्णुप्राणा च प्रकृतिर्बुद्धिर्भगवती सती

ನಾನು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯ, ಶಂಕರನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಸತೀ ಭಗವತಿಯು ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 10

निद्रादयः शक्तयश्च ताः सर्वाः प्रकृतेः कलाः । आत्मनः प्रतिबिम्बश्च जीवो भोगशरीरभृत्

ನಿದ್ರೆ ಮುಂತಾದ ಶಕ್ತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಲೆಗಳು. ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಈ ಜೀವವು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 11

आत्मनीशे गते देहात्सर्वे यान्ति ससम्भ्रमाः । यथा वर्त्मनि गच्छन्तं नरदेवमिवानुगाः

ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ರಾಜನನ್ನು ಸೇವಕರು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ, ಶರೀರದಿಂದ ಈಶ್ವರರೂಪಿ ಆತ್ಮನು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ (ಗಲಿಬಿಲಿಯಿಂದ) ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 12

अहं शिवश्च शेषश्च विष्णुर्धर्मो महाविराट् । यूयं यदंशा भक्ताश्च तत्पुष्पं न्यक्कृतं त्वया

ನಾನು, ಶಿವ, ಶೇಷ, ವಿಷ್ಣು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾವಿರಾಟ - ಯಾರ ಅಂಶಗಳೂ ಭಕ್ತರೂ ನಾವಾಗಿದ್ದೇವೆಯೋ, ಅಂತಹವರ ಆ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ನೀನು ಅವಮಾನಿಸಿದೆ.

Verse 13

शिवेन पूजितं पादपद्मं पुष्पेण येन च । तत्र दुर्वाससा दत्तं दैवेन न्यक्कृतं त्वया

ಯಾವ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಶಿವನು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನೋ, ದುರ್ವಾಸರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ವಿಧಿವಶದಿಂದ ನೀನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

Verse 14

तत्पुण्यं मस्तके यस्य कृष्णपादाब्जप्रच्युतम् । सर्वेषां च सुराणां च तत्पूजापुरतो भवेत्

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಪವು ಯಾರ ಮಸ್ತಕದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನ ಪೂಜೆಯು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 15

दैवेन वञ्चितस्त्वं हि दैवं च बलवत्तरम् । भाग्यहीनं जनं मूढं को वा रक्षितुमीश्वरः

ನೀನು ವಿಧಿಯಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಧಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದುದು. ಭಾಗ್ಯಹೀನನಾದ ಮೂರ್ಖನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾರಿಂದ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 16

सा श्रीर्गताधुना कोपात्कृष्णनिर्माल्यवर्जनात् । अधुना गच्छ वैकुण्ठं मया च गुरुणा सह

ಆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಈಗ ಕೃಷ್ಣನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈಗ ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 17

निषेव्य तत्र श्रीनाथं श्रियं प्राप्स्यति मद्वरात् । एवमुक्त्वा च स ब्रह्मा सर्वैः सुरगणैः सह

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥನನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ, ನನ್ನ ವರದಿಂದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ...

Verse 18

तत्र गत्वा परब्रह्म भगवन्तं सनातनम् । दृष्ट्वा तेजःस्वरूपं तं प्रज्वलन्तं स्वतेजसा

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ಸನಾತನ ಭಗವಾನ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದರು, ಅವರು ತೇಜಃಸ್ವರೂಪರಾಗಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 19

ग्रीष्ममध्याह्नमार्तण्डशतकोटिसमप्रभम् । शान्तमनादिमध्यान्तं लक्ष्यीकान्तमनन्तकम्

ಅವರು ಗ್ರೀಷ್ಮ ಕಾಲದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನೂರು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದರು, ಶಾಂತರೂ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯ ರಹಿತರೂ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನಂತ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿದ್ದರು.

Verse 20

चतुर्भुजैः पार्षदैश्च सरस्वत्या युतं प्रभुम् । भक्त्या चतुर्भिर्वेदैश्च गङ्‌गया परिवेष्टितम्

ಆ ಪ್ರಭುವು ಚತುರ್ಭುಜ ಪಾರ್ಷದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ದೇವಿಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದರು.

Verse 21

तं प्रणेमुः सुराः सर्वे मूर्ध्ना ब्रह्मपुरोगमाः । भक्तिनम्राः साश्रुनेत्रास्तुष्टुवुः परमेश्वरम्

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಲೆಬಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮ್ರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 22

वृत्तान्तं कथयामास स्वयं ब्रह्मा कृताञ्जलिः । रुरुदुर्देवताः सर्वाः स्वाधिकाराच्चुताश्च ताः

ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೈಮುಗಿದು ಎಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅಳತೊಡಗಿದರು.

Verse 23

स ददर्श सुरगणं विपद्‌ग्रस्तं भयाकुलम् । रत्‍नभूषणशून्यं च वाहनादिविवर्जितम्

ಅವರು (ವಿಷ್ಣುವು) ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಮತ್ತು ಭಯಭೀತರಾದ ದೇವಗಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು, ಅವರು ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಲ್ಲದವರೂ ಮತ್ತು ವಾಹನಾದಿಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 24

शोभाशून्यं हतश्रीकं निष्प्रभं सभयं परम् । उवाच कातरं दृष्ट्वा भयभीतिविभञ्जनः

ಅವರನ್ನು ಶೋಭಾಹೀನರನ್ನಾಗಿ, ಶ್ರೀಹೀನರನ್ನಾಗಿ, ನಿಸ್ತೇಜರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಭೀತರನ್ನಾಗಿ ಕಂಡು, ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಭಗವಂತನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 25

श्रीभगवानुवाच मा भैर्ब्रह्मन् हे सुराश्च भयं किं वो मयि स्थिते । दास्यामि लक्ष्मीमचलां परमैश्वर्यवर्धिनीम्

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನೇ! ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ಹೆದರಬೇಡಿ. ನಾನಿರುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಭಯವೇಕೆ? ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 26

किञ्च मद्वचनं किञ्चिच्छ्रूयतां समयोचितम् । हितं सत्यं सारभूतं परिणामसुखावहम्

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ, ಹಿತಕರವಾದ, ಸತ್ಯವಾದ, ಸಾರಭೂತವಾದ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ನನ್ನ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ।

Verse 27

जनाश्चासंख्यविश्वस्था मदधीनाश्च सन्ततम् । यथा तथाहं मद्‍भक्तपराधीनोऽस्वतन्त्रकः

ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಶ್ವಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಧೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ।

Verse 28

यं यं रुष्टो हि मद्‍भक्तो मत्परो हि निरङ्‌कुशः । तद्‌गृहेऽहं न तिष्ठामि पद्मया सह निश्चितम्

ನನ್ನ ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಭಕ್ತನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 29

दुर्वासाः शङ्‌करांशश्च वैष्णवो मत्परायणः । तच्छापादागतोऽहं च सलक्ष्मीको हि वो गृहात्

ದುರ್ವಾಸರು ಶಂಕರನ ಅಂಶ, ವೈಷ್ಣವರು ಮತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು. ಅವರ ಶಾಪದಿಂದಲೇ ನಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 30

यत्र शङ्‌खध्वनिर्नास्ति तुलसी न शिवार्चनम् । न भोजनं च विप्राणां न पद्मा तत्र तिष्ठति

ಎಲ್ಲಿ ಶಂಖಧ್ವನಿ ಇಲ್ಲವೋ, ತುಳಸಿ ಇಲ್ಲವೋ, ಶಿವನ ಅರ್ಚನೆ ಇಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಭೋಜನವಿಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 31

मद्‍भक्तानां च मे निन्दा यत्र ब्रह्मन् भवेत्सुराः । महारुष्टा महालक्ष्मीस्ततो याति पराभवम्

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನೇ! ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಭಕ್ತರ ನಿಂದನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಪತನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 32

मद्‍भक्तिहीनो यो मूढो भुङ्क्ते यो हरिवासरे । मम जन्मदिने वापि याति श्रीस्तद्‌गृहादपि

ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಯಾವ ಮೂರ್ಖನು ಹರಿವಾಸರದಂದು (ಏಕಾದಶಿ) ಅಥವಾ ನನ್ನ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಅವನ ಮನೆಯಿಂದಲೂ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 33

मन्नामविक्रयी यश्च विक्रीणाति स्वकन्यकाम् । यत्रातिथिर्न भुङ्‌क्ते च मत्प्रिया याति तद्‌गृहात्

ಯಾರು ನನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 34

यो विप्रः पुंश्चलीपुत्रो महापापी च तत्पतिः । पापिनो यो गृहं याति शूद्रश्राद्धान्नभोजकः

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕುಲಟಾ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪುತ್ರನೋ, ಯಾವ ಮಹಾಪಾಪಿಯು ಅವಳ ಪತಿಯೋ, ಯಾರು ಪಾಪಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ಯಾರು ಶೂದ್ರನ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಾರೋ...

Verse 35

महारुष्टा ततो याति मन्दिरात्कमलालया । शूद्राणां शवदाही च भाग्यहीनो द्विजाधमः

...ಅವನ ಮನೆಯಿಂದ ಕಮಲಾಲಯ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಶೂದ್ರರ ಶವದಹನ ಮಾಡುವ ಆ ದ್ವಿಜಾಧಮನು ಭಾಗ್ಯಹೀನನು।

Verse 36

याति रुष्टा तद्‌गृहाच्च देवाः कमलवासिनी । शूद्राणां सूपकारी यो ब्राह्मणो वृषवाहकः

ಓ ದೇವತೆಗಳೇ! ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಿಂದ ಕಮಲವಾಸಿನಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೊರಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 37

तत्तोयपानभीता च कमला याति तद्‌गृहात् । अशुद्धहृदयः क्रूरो हिंसको निन्दको द्विजः

ಅವನ ಕೈಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಹೆದರಿ ಕಮಲೆಯು ಅವನ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಶುದ್ಧ ಹೃದಯದ, ಕ್ರೂರ, ಹಿಂಸಕ ಮತ್ತು ನಿಂದಕನಾದ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಅವಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 38

ब्राह्मणः शूद्रयाजी च याति देवी च तद्‌गृहात् । अवीरान्नं च यो भुङ्‌क्ते तस्माद्याति जगत्प्रसूः

ಶೂದ್ರರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯನ್ನು ದೇವಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. 'ಅವೀರ' (ಪತಿ-ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದ ಸ್ತ್ರೀ) ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುವವನನ್ನು ಜಗನ್ಮಾತೆಯು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 39

तृणं छिनत्ति नखरैस्तैर्वा यो विलिखेन्महीम् । निराशो ब्राह्मणो यत्र तद्‌गृहाद्याति मत्प्रिया

ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೀಚುವವನು, ಅಥವಾ ಯಾವ ಮನೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿರಾಶನಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯು (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಹೊರಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 40

सूर्योदये द्विजो भुङ्‌क्ते दिवास्वापी च ब्राह्मणः । दिवा मैथुनकारी च यस्तस्माद्याति मत्प्रिया

ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣುವ ದ್ವಿಜ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮೈಥುನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 41

आचारहीनो विप्रो यो यश्च शूद्रप्रतिग्रही । अदीक्षितो हि यो मूढस्तस्माद्वै याति मत्प्रिया

ಆಚಾರಹೀನನಾದ ವಿಪ್ರ, ಶೂದ್ರನಿಂದ ದಾನ ಪಡೆಯುವವನು ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯದ ಮೂರ್ಖನನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 42

स्निग्धपादश्च नग्नो हि यः शेते ज्ञानदुर्बलः । शश्वद्वदति वाचालो याति सा तद्‌गृहात्सती

ಒದ್ದೆ ಕಾಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಮಲಗುವವನು, ಜ್ಞಾನಹೀನನು ಮತ್ತು ಸದಾ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ವಾಚಾಲನ ಮನೆಯನ್ನು ಆ ಸತಿಯು (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 43

शिरस्नातस्तु तैलेन योऽन्याङ्‌गं समुपस्पृशेत् । स्वाङ्‌गं च वादयेद्वाद्यं रुष्टा सा याति तद्‌गृहात्

ತಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಶರೀರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವವನು, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನೇ ವಾದ್ಯದಂತೆ ಬಾರಿಸುವವನ ಮನೆಯಿಂದ ಅವಳು ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೊರಹೋಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 44

व्रतोपवासहीनो यः सन्ध्याहीनोऽशुचिर्द्विजः । विष्णुभक्तिविहीनस्तु तस्माद्याति च मत्प्रिया

ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳಿಲ್ಲದ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡದ ಅಶುದ್ಧ ದ್ವಿಜ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 45

ब्राह्मणं निन्दयेद्यो हि तं च यो द्वेष्टि सन्ततम् । जीवहिंस्रो दयाहीनो याति सर्वप्रसूस्ततः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು, ಅವನ ಮೇಲೆ ಸದಾ ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸುವವನು, ಜೀವಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ದಯೆಯಿಲ್ಲದವನನ್ನು ಸರ್ವಪ್ರಸೂ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 46

यत्र यत्र हरेरर्चा हरेरुत्कीर्तनं तथा । तत्र तिष्ठति सा देवी सर्वमङ्‌गलमङ्‌गला

ಎಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಮಂಗಲಕಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ದೇವಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 47

यत्र प्रशंसा कृष्णस्य तद्‍भक्तस्य पितामह । सा च कृष्णप्रिया देवी तत्र तिष्ठति सन्ततम्

ಎಲೈ ಪಿತಾಮಹನೇ! ಎಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಶಂಸೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಆ ದೇವಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 48

यत्र शङ्‌खध्वनिः शङ्‌खः शिला च तुलसीदलम् । तत्सेवा वन्दनं ध्यानं तत्र सा परितिष्ठति

ಎಲ್ಲಿ ಶಂಖಧ್ವನಿ, ಶಂಖ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ದಳಗಳಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸೇವೆ, ವಂದನೆ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 49

शिवलिङ्‌गार्चनं यत्र तस्य चोत्कीर्तनं शुभम् । दुर्गार्चनं तद्‌गुणाश्च तत्र पद्मनिवासिनी

ಎಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಶುಭ ಸಂಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಗುಣಗಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಿವಾಸಿನಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 50

विप्राणां सेवनं यत्र तेषां च भोजनं शुभम् । अर्चनं सर्वदेवानां तत्र पद्ममुखी सती

ಎಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಶುಭ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೂ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಮುಖಿಯಾದ ಸತೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 51

इत्युक्त्वा च सुरान्सर्वान् रमामाह रमापतिः । क्षीरोदसागरे जन्म कलयाकलयेति च

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಮಾಪತಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವು ರಮೆಗೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ) 'ನೀನು ನಿನ್ನ ಕಲೆಯ ಅಂಶದಿಂದ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 52

इत्युक्त्वा तां जगन्नाथो ब्रह्माणं पुनराह च । मथित्वा सागरं लक्ष्मीं देवेभ्यो देहि पद्मज

ಅವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಜಗನ್ನಾಥನು ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ 'ಎಲೈ ಪದ್ಮಜನೇ! ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 53

इत्युक्त्वा कमलाकान्तो जगामान्तःपुरं मुने । देवाश्चिरेण कालेन ययुः क्षीरोदसागरम्

ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕಮಲಾಕಾಂತನು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 54

मन्थानं मन्दरं कृत्वा कूर्मं कृत्वा च भाजनम् । कृत्वा शेषं मन्थपाशं ममन्थुरसुराः सुराः

ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಂಥನ ದಂಡವನ್ನಾಗಿ, ಕೂರ್ಮನನ್ನು ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೇಷನನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು.

Verse 55

धन्वन्तरिं च पीयूषमुच्चैःश्रवसमीप्सितम् । नानारत्‍नं हस्तिरत्‍नं प्रापुर्लक्ष्मीं सुदर्शनम्

ಅವರು ಧನ್ವಂತರಿ, ಅಮೃತ, ಇಚ್ಛಿತ ಉಚ್ಚೈಶ್ರವ ಕುದುರೆ, ನಾನಾ ರತ್ನಗಳು, ಗಜರತ್ನ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 56

वनमालां ददौ सा च क्षीरोदशायिने मुने । सर्वेश्वराय रम्याय विष्णवे वैष्णवी सती

ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ! ಆ ಸತಿ ವೈಷ್ಣವಿಯು (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿರುವ, ಸರ್ವೇಶ್ವರನೂ ಮನೋಹರನೂ ಆದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವನಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು।

Verse 57

देवैः स्तुता पूजिता च ब्रह्मणा शङ्‌करेण च । ददौ दृष्टिं सुरगृहे ब्रह्मशापविमोचनात्

ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಂಕರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಲು ದೇವಲೋಕದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೀರಿದಳು।

Verse 58

प्रापुर्देवाः स्वविषयं दैत्यग्रस्तं भयङ्‌करम् । महालक्ष्मीप्रसादेन वरदानेन नारद

ಎಲೈ ನಾರದನೇ! ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವರಗಳಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಭಯಂಕರ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು।

Verse 59

इत्येवं कथितं सर्वं लक्ष्म्युपाख्यानमुत्तमम् । सुखदं सारभूतं च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸುಖದಾಯಕವೂ ಸಾರಭೂತವೂ ಆದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಈ ಉತ್ತಮ ಉಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು। ಇನ್ನು ನೀನು ಏನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುವೆ?

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे श्रीलक्ष्म्युपाख्यानवर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶ್ರೀಮದ್ದೇವಿಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ ಸಂಹಿತೆಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ 'ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮ್ಯುಪಾಖ್ಯಾನ ವರ್ಣನ' ಎಂಬ ನಲವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು।