Adhyaya 9

Verse 1

सशिरोव्रतं त्रिपुण्डधारणवर्णनम् श्रीनारायण उवाच इदं शिरोव्रतं चीर्णं विधिवद्यैर्द्विजातिभिः । तेषामेव परां विद्यां वदेदज्ञानबाधिकाम्

ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ದ್ವಿಜರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ 'ಶಿರೋವ್ರತ'ವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪರಾ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು.

Verse 2

विधिवच्छ्रद्धया सार्धं न चीर्णं यैः शिरोव्रतम् । श्रौतस्मार्तसमाचारस्तेषामनुपकारकः

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಲ್ಲವೋ, ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೌತ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ತ ಆಚರಣೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 3

शिरोव्रतसमाचारादेव ब्रह्मादिदेवताः । देवता अभवन्विद्वन् खलु नान्येन हेतुना

ಎಲೈ ವಿದ್ವಾಂಸನೇ! ಶಿರೋವ್ರತದ ಆಚರಣೆಯಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲ.

Verse 4

शिरोव्रतस्य माहात्म्यं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च देवताः सकला अपि

ಶಿರೋವ್ರತದ ಮಹಿಮೆಯು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 5

सर्वपातकयुक्तोऽपि मुच्यते सर्वपातकैः । शिरोव्रतमिदं येन चरितं विधिवद्‌बुधैः

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

शिरोव्रतमिदं नाम शिरस्याथर्वणश्रुतेः । यदुक्तं तद्धि नैवान्यत्तत्तु पुण्येन लभ्यते

ಅಥರ್ವವೇದದ ಶ್ರುತಿಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ಇದೇ ಆಗಿದೆ, ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಇದು ಕೇವಲ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 7

शाखाभेदेषु नामानि व्रतस्यास्य विभेदतः । पठ्यन्ते मुनिशार्दूल शाखास्वेकव्रतं हि तत्

ಎಲೈ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವೇದಗಳ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಒಂದೇ ವ್ರತವಾಗಿದೆ.

Verse 8

सर्वशाखासु वस्त्वेकं शिवाख्यं सत्यचिद्‌घनम् । तथा तद्विषयं ज्ञानं तथैव च शिरोतव्रतम्

ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ 'ಶಿವ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪರಮತತ್ವವು ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ, ಅದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಘನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಈ ಶಿರೋವ್ರತವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 9

शिरोव्रतविहीनस्तु सर्वधर्मविवर्जितः । अपि सर्वासु विद्यासु सोऽधिकारी न संशयः

ಶಿರೋವ್ರತವಿಲ್ಲದವನು ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಿಂದ ವರ್ಜಿತನು; ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 10

शिरोव्रतमिदं कार्यं पापकान्तारदाहकम् । साधनं सर्वविद्यानां यतस्तत्सम्यगाचरेत्

ಈ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪವೆಂಬ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 11

श्रुतिराथर्वणी सूक्ष्मा सूक्ष्मार्थस्य प्रकाशिनी । यदुवाच व्रतं प्रीत्या तन्नित्यं सम्यगाचरेत्

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಥರ್ವಣ ಶ್ರುತಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 12

अग्निरित्यादिभिर्मन्त्रैः षड्‌भिः शुद्धेन भस्मना । सर्वाङ्‌गोद्धूलनं कुर्याच्छिरोव्रतसमाह्वयम्

'ಅಗ್ನಿ' ಮೊದಲಾದ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸರ್ವಾಂಗಕ್ಕೂ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಇದನ್ನೇ ಶಿರೋವ್ರತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

एतच्छिरोव्रतं कुर्यात्सन्ध्याकालेषु सादरम् । यावद्विद्योदयस्तावत्तस्य विद्या खलूत्तमा

ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆದರದಿಂದ ಈ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವಿದ್ಯೆಯ ಉದಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಈ ವಿದ್ಯೆಯೇ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾದುದು.

Verse 14

द्वादशाब्दमथाब्दं वा तदर्धं च तदर्धकम् । प्रकुर्याद्‌द्वादशाहं वा सङ्‌कल्पेन शिरोव्रतम्

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು, ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷ, ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ವರ್ಷ, ಅಥವಾ ಮೂರು ತಿಂಗಳು, ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಂಕಲ್ಪಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 15

शिरोव्रतेन यः स्नातस्तं तु नोपदिशेत्तु यः । तस्य विद्या विनष्टा स्यान्निर्घृणः स गुरुः खलु

ಶಿರೋವ್ರತದಿಂದ ಸ್ನಾತನಾದವನಿಗೆ ಯಾವ ಗುರುವು ಉಪದೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ಗುರುವಿನ ವಿದ್ಯೆಯು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ದಯಿ.

Verse 16

ब्रह्मविद्यागुरुः साक्षान्मुनिः कारुणिकः खलु । यथा सर्वेश्वरः श्रीमान्मृदुः कारुणिकः खलु

ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಗುರುವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ಮುನಿ, ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸರ್ವೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಮೃದುವೂ ಕರುಣಾಮಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೋ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 17

जन्मान्तरसहस्रेषु नरा ये धर्मचारिणः । तेषामेव खलु श्रद्धा जायते न कदाचन

ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯರು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಇತರರಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 18

प्रत्युताज्ञानबाहुल्याद्‌द्वेष एव विजायते । अतः प्रद्वेषयुक्तस्य न भवेदात्मवेदनम्

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅಜ್ಞಾನದ ಬಾಹುಳ್ಯದಿಂದ ದ್ವೇಷವೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವೇಷವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

ब्रह्मविद्योपदेशस्य साक्षादेवाधिकारिणः । त एव नेतरे विद्वन् ये तु स्नाताः शिरोव्रतैः

ಎಲೈ ವಿದ್ವಾಂಸನೇ! ಶಿರೋವ್ರತದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ಮಾತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು, ಬೇರೆಯವರಲ್ಲ।

Verse 20

व्रतं पाशुपतं चीर्णं यैर्द्विजैरादरेण तु । तेषामेवोपदेष्टव्यमिति वेदानुशासनम्

ಯಾವ ದ್ವಿಜರು ಆದರದಿಂದ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ವೇದದ ಆಜ್ಞೆ।

Verse 21

यः पशुस्तत्पशुत्वं च व्रतेनानेन सन्त्यजेत् । तान्हत्वा न स पापीयान्भवेद्वेदान्तनिश्चयः

ಯಾವ ಜೀವವು (ಪಶು) ಈ ವ್ರತದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಪಾಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವನು ಪಾಪಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವೇದಾಂತದ ನಿಶ್ಚಯ।

Verse 22

त्रिपुण्ड्रधारणं प्रोक्तं जाबालैरादरेण तु । त्रियम्बकेन मन्त्रेण सतारेण शिवेन च

ಜಾಬಾಲ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆದರದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರ, ಓಂಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿವ ನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 23

त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं गहस्थाश्रममाश्रितः । ओङ्‌कारेण त्रिरुक्तेन सहंसेन त्रिपुण्ड्रकम्

ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವವರು ನಿತ್ಯವೂ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು। ಮೂರು ಬಾರಿ ಓಂಕಾರ ಮತ್ತು ಹಂಸ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 24

धारयेद्‌‍भिक्षुको नित्यमिति जाबालिकी श्रुतिः । त्रियम्बकेन मन्त्रेण प्रणवेन शिवेन च

ಸಂನ್ಯಾಸಿಯು (ಭಿಕ್ಷುಕ) ಕೂಡ ನಿತ್ಯವೂ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಜಾಬಾಲಿ ಶ್ರುತಿಯ ಮಾತು। ಇದನ್ನು ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರ, ಪ್ರಣವ ಮತ್ತು ಶಿವ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 25

गृहस्थश्च वानप्रस्थो धारयेच्च त्रिपुण्ड्रकम् । मेधावीत्यादिना वापि ब्रह्मचारी दिने दिने

ಗೃಹಸ್ಥ ಮತ್ತು ವಾನಪ್ರಸ್ಥರು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು। ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ಕೂಡ ಪ್ರತಿದಿನ 'ಮೇಧಾವೀ' ಮುಂತಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 26

भस्मना सजलेनापि धारयेच्च त्रिपुण्ड्रकम् । ब्राह्मणो विधिनोत्पन्नस्त्रिपुण्ड्रभस्मनैव तु

ನೀರಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿದ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು। ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 27

ललाटे धारयेन्नित्यं तिर्यग्भस्मावगुण्ठनम् । (महादेवस्य सम्बन्धात्तद्धर्मेऽप्यस्ति सङ्‌गतिः ।) सम्यक् त्रिपुण्ड्रधर्मं च ब्राह्मणो नित्यमाचरेत्

ಹಣೆ ಮೇಲೆ ನಿತ್ಯವೂ ಭಸ್ಮದ ಅಡ್ಡ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು। ಮಹಾದೇವನ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿತ್ಯವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 28

आदिब्राह्मणभूतेन त्रिपुण्ड्रं भस्मना धृतम् । यतोऽत एव विप्रस्तु त्रिपुण्ड्रं धारयेत्सदा

ಆದಿ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು (ಬ್ರಹ್ಮ ಅಥವಾ ಶಿವ) ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವಾಗಲೂ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 29

भस्मना वेदसिद्धेन त्रिपुण्ड्रं देहगुण्ठनम् । रुद्रलिङ्‌गार्चनं वापि मोहतोऽपि च न त्यजेत्

ವೇದಸಿದ್ಧ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆ, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಭಸ್ಮ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ರುದ್ರಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮೋಹದಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಬಾರದು।

Verse 30

त्रियम्बकेन मन्त्रेण सतारेण तथैव च । पञ्चाक्षरेण मन्त्रेण प्रणवेन तथैव च

ಓಂಕಾರ ಸಹಿತ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರ, ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವದಿಂದ।

Verse 31

ललाटे हृदये चैव दोर्द्वन्द्वे च महामुने । त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं संन्यासाश्रममाश्रितः

ಎಲೈ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ಸನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ಹಣೆ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಎರಡು ತೋಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿತ್ಯವೂ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 32

त्रियायुषेण मन्त्रेण मेधावीत्यादिनाथवा । गौणेन भस्मना धार्यं त्रिपुण्ड्रं ब्रह्मचारिणा

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು 'ತ್ರ್ಯಾಯುಷ' ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ 'ಮೇಧಾವೀ' ಮುಂತಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಗೌಣ ಭಸ್ಮದ ಮೂಲಕ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 33

नमोऽन्तेन शिवेनैव शूद्रः शुश्रूषणे रतः । उद्धूलनं त्रिपुण्ड्रं च नित्यं भक्त्या समाचरेत्

ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಶೂದ್ರನು 'ನಮಃ' ಅಂತ್ಯವುಳ್ಳ ಶಿವ ನಾಮದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಸ್ಮ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 34

अन्येषामपि सर्वेषां विना मन्त्रेण सुव्रत । उद्धूलनं त्रिपुण्ड्रं च कर्तव्यं भक्तितो मुने

ಎಲೈ ಸುಬ್ರತ ಮುನಿಯೇ! ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಸ್ಮ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 35

भूत्यैवोद्धूलनं तिर्यक् त्रिपुण्ड्रस्य च धारणम् । वरेण्यं सर्वधर्मेभ्यस्तस्मान्नित्यं समाचरेत्

ಭಸ್ಮದಿಂದ ದೇಹ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 36

भस्माग्निहोत्रजं वाथ विरजाग्निसमुद्‍भवम् । आदरेण समादाय शुद्धे पात्रे निधाय तत्

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ವಿರಜಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು।

Verse 37

प्रक्षाल्य पादौ हस्तौ च द्विराचम्य समाहितः । गृहीत्वा भस्म तत्पञ्चब्रह्ममन्त्रैः शनैः शनैः

ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರ ಚಿತ್ತದಿಂದ, ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 38

प्राणायामत्रयं कृत्वा अग्निरित्यादिमन्त्रितम् । तैरेव सप्तभिर्मन्त्रैस्त्रिवारमभिमन्त्रयेत्

ಮೂರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ 'ಅಗ್ನಿ' ಮುಂತಾದ ಏಳು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು।

Verse 39

ओमापोज्योतिरित्युक्त्वा ध्यात्वा मन्त्रानुदीरयेत् । सितेन भस्मना पूर्वं समुद्धूल्य शरीरकम्

'ಓಂ ಆಪೋ ಜ್ಯೋತಿಃ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲು ಬಿಳಿ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಇಡೀ ಶರೀರವನ್ನು ಉದ್ಧೂಳನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 40

विपापो विरजो मर्त्यो जायते नात्र संशयः । ततो ध्यात्वा महाविष्णुं जगन्नाथं जलाधिपम्

ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಷ್ಪಾಪಿಯೂ ರಜೋಗುಣರಹಿತನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಜಗನ್ನಾಥನೂ ಜಲಾಧಿಪತಿಯೂ ಆದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ...

Verse 41

संयोज्य भस्मना तोयमग्निरित्यादिभिः पुनः । विमृज्य साम्बं ध्यात्वा च समुद्धूल्योर्ध्वमस्तकम्

'ಅಗ್ನಿ' ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಅದನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ ಸಾಂಬಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 42

तेन भावनया ब्राह्मभूतेन सितभस्मना । ललाटवक्षःस्कन्धेषु स्वाश्रमोचितमन्त्रतः

ಆ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಿಳಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಣೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 43

मध्यमानामिकाङ्‌गुष्ठैरनुलोमविलोमतः । त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं त्रिकालेष्वपि भक्तितः

ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳು, ಉಂಗುರದ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅನುಲೋಮ ವಿಲೋಮ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां एकादशस्कन्धे सशिरोव्रतं त्रिपुण्डधारणवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ಶ್ರೀಮದ್ದೇವಿಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ ಸಂಹಿತೆಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಕಂಧದ 'ಶಿರೋವ್ರತ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣ ವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.