Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 27
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
ह्रस्वाः पञ्चाथ सन्ध्यर्णाश्चत्वारो हयरा वलौ / अकौ खगेनगश्चादौ क्रमोयं शिष्टवर्गके
Transliteration
hrasvāḥ pañcātha sandhyarṇāścatvāro hayarā valau / akau khagenagaścādau kramoyaṃ śiṣṭavargake
Translation
ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಗಳು ಐದು; ಸಂಧ್ಯಾಕ್ಷರಗಳು ನಾಲ್ಕು; ‘ಹಯರಾ’ ವಲಯದಲ್ಲಿ; ಮತ್ತು ‘ಅಕೌ’ ಹಾಗೂ ‘ಖಗೇನಗ’ ಮೊದಲಾದವು ಆದಿಯಲ್ಲಿ—ಇದೇ ಶಿಷ್ಟವರ್ಗದ ವರ್ಣಕ್ರಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Word by Word
ह्रस्वाःshort (vowels)
ह्रस्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (short vowels)
पञ्चfive
पञ्च:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोगः
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरबोधक/आरम्भसूचक अव्यय (then/now)
सन्धि-अर्णाःthe ‘sandhyarṇa’ (junction-letters)
सन्धि-अर्णाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्धि (प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः (सन्ध्यर्ण = सन्धि-अर्ण) technical term
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक/संख्या)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
हयराthe ‘hayara’ (letter group)
हयरा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहयरा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; वर्णसमूह-नाम (ha-ya-ra?)
वलौin/at ‘valau’ (place/term)
वलौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवलि/वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (in/at ‘valau’)
अकौthe pair ‘a’ and ‘ka’ (akau)
अकौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; ‘a’ and ‘ka’ / ‘akau’ (technical)
खगेनगः‘khagenaga’ (a technical group)
खगेनगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखग (प्रातिपदिक) + एनग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (technical group-name)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
आदौat the beginning
आदौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘in the beginning’
क्रमःorder/sequence
क्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
शिष्ट-वर्गकेin the ‘śiṣṭa’ classification/group
शिष्ट-वर्गके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक) + वर्गक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (शिष्टस्य वर्गके)