Shloka 18
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
प्रादुरासीत्पुरो लक्ष्मीः पद्महस्ता परात्परा / पद्मासने च तिष्ठन्ती विष्णुना जिष्णुना सह
Transliteration
prādurāsītpuro lakṣmīḥ padmahastā parātparā / padmāsane ca tiṣṭhantī viṣṇunā jiṣṇunā saha
Translation
ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಪರಾತ್ಪರಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪದ್ಮಹಸ್ತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು; ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಜಿಷ್ಣುವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು.
Word by Word
prādurmanifest, forth
prādur:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprādur (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘manifestly/into view’
āsītwas, appeared
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
puraḥin front, before (him)
puraḥ:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootpuras (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place) ‘in front/before’
lakṣmīḥLakṣmī
lakṣmīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
padma-hastāshe whose hands hold lotuses
padma-hastā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpadma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: ‘पद्मौ हस्तौ यस्याः सा’
parāt-parāsupreme beyond all
parāt-parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparāt (अव्यय/प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः/उत्तमोत्कर्षवाचक: ‘परात् अपि परा’ = beyond the beyond
padma-āsaneon the lotus-seat
padma-āsane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘पद्मस्य आसने’ = on the lotus-seat
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
tiṣṭhantīstanding
tiṣṭhantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sthā (स्था धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘standing’
viṣṇunāwith Viṣṇu
viṣṇunā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
jiṣṇunāwith the victorious one
jiṣṇunā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootjiṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण विष्णोः
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition) तृतीया-सहयोगे