Adhyaya 37
Upodghata PadaAdhyaya 37102 Verses

Adhyaya 37

Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದರೂಪವಾಗಿ, ವಶಿನೀ ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹದ ‘ಅಂತರ ಪ್ರದೇಶ’ವನ್ನು ಅಳತೆಗೊಳಿಸಿ, ಗಡಿಬದ್ಧವಾಗಿ, ಕಾರ್ಯನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ವಾಸ್ತುಸಂರಚನೆಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಸರ್ವರೋಗಹರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವಿಯರನ್ನು ದಿಕ್ಕು/ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ಕ/ಚ/ಟ/ತ/ಪ ವರ್ಗಗಳಂತಹ ವರ್ಣವರ್ಗ-ಮಂತ್ರ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಆ ಚಕ್ರದ ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಖೇಚರಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಕಾಮೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ-ಮಹೇಶರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸ್ತ್ರ-ಆಯುಧಗಳು—ಬಾಣಗಳು, ಅಂಕುಶಗಳು, ಧನುಸ್ಸುಗಳು, ಪಾಶಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ—ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಂಡಾಸುರ ಯುದ್ಧಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಇದು ಅಲಂಕಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ-ಕಲ್ಪನೆಯ ಗುಹ್ಯ ಕಾರ್ಯನಕ್ಷೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने चिन्तामणिगृहान्तरकथनं नाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच सर्वज्ञद्यन्तरालस्योपरिष्टात्कलशोद्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದದ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹಾಂತರಕಥನ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಹಯಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಕಲಶೋದ್ಭವ! ಸರ್ವಜ್ಞಾದಿ ಅಂತರಾಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ ದಿವ್ಯ ಮಂಟಪವಿದೆ.

Verse 2

वशिन्याद्यन्तरं ज्ञेयं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / सर्वरोगहरं नाम्ना तच्चक्रमिति विश्रुतम्

ವಶಿನ್ಯಾದಿಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಪೂರ್ವದಂತೆ ಸೋಪಾನಗಳಿರುವ ಮಂದಿರರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದು ‘ಸರ್ವರೋಗಹರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಚಕ್ರವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 3

वशिन्याद्यास्तत्र देव्यः पूर्वादिदिगनुक्रमात् / स्वरैस्तु रहितास्तत्र प्रथमा वशिनीश्वरी

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಶಿನ್ಯಾದಿ ದೇವಿಯರು ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲದ ಮೊದಲ ದೇವಿ ‘ವಶಿನೀಶ್ವರಿ’ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 4

कवर्गसहिता पश्चात्कामेश्वर्याख्यवाह्मयी / चवर्गजुष्टा वागीशी मोदिनी स्यात्तृतीयका

ನಂತರ ಕ-ವರ್ಗಸಹಿತ ‘ಕಾಮೇಶ್ವರಿ’ ಎಂಬ ವಾಗ್ಮಯೀ ದೇವಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಚ-ವರ್ಗಯುಕ್ತ ‘ವಾಗೀಶಿ’ ಮತ್ತು ‘ಮೋದಿನಿ’ ಮೂರನೆಯವಳಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 5

टवर्गमण्डिताकारा विमलाख्या सरस्वती / तवर्गेण तथोपेता पञ्चमी वाक्प्रधारणा

ಟ-ವರ್ಗದಿಂದ ಮಂಡಿತವಾದ ಆಕಾರವಿರುವ ‘ವಿಮಲಾ’ ಎಂಬ ಸರಸ್ವತಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತ-ವರ್ಗಯುಕ್ತ ಐದನೆಯದು ‘ವಾಕ್ಪ್ರಧಾರಣಾ’ ಆಗಿದೆ.

Verse 6

पवर्गेण परिस्फीता षष्ठी तु जयिनी मता / यादिवर्णचतुष्कोणे सर्वैश्वर्यादिवाङ्मयी

ಪವರ್ಗದಿಂದ ಪರಿಪುಷ್ಟಳಾದ ಷಷ್ಠೀ ದೇವಿ ‘ಜಯಿನೀ’ ಎಂದು ಮತನಿರ್ಣಯ. ‘ಯಾ’ ಆದಿ ವರ್ಣಗಳ ಚತುಷ್ಕೋಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಾದಿ ವಾಣೀಮಯಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 7

साधिकाक्षरषट्केन कौलिनी त्वष्टमी मता / एता देव्यो जपरता मुक्ताभरणमण्डिताः

ಸಾಧಿಕ ಅಕ್ಷರಗಳ ಷಟ್ಕದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅಷ್ಟಮೀ ದೇವಿ ‘ಕೌಲಿನೀ’ ಎಂದು ಮತ. ಈ ದೇವಿಯರು ಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 8

सदा स्फुरद्गद्यपद्यलहरीलालिता मताः / काव्यैश्च नाटकैश्चैव मधुरैः कर्णहारिभिः / विनोदयन्त्यः श्रीदेवीं वर्तन्ते कुम्भसम्भवः

ಅವರು ಸದಾ ಸ್ಫುರಿಸುವ ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಲಹರಿಗಳಿಂದ ಲಾಲಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತ. ಮಧುರವಾದ, ಕರ್ಣಹಾರಿಯಾದ ಕಾವ್ಯಗಳೂ ನಾಟಕಗಳೂ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ವಿನೋದಗೊಳಿಸುತ್ತಾ—ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ—ಅವರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

एता रहस्यनाम्नैव ख्याता वातापितापन / नायिका स्वस्य चक्रस्य सिद्धानाम्ना प्रकीर्तिता

ಹೇ ವಾತಾಪಿತಾಪನ! ಈ ದೇವಿಯರು ‘ರಹಸ್ಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೇ ಖ್ಯಾತರು. ತಮ್ಮ ಚಕ್ರದ ನಾಯಕಿ ‘ಸಿದ್ಧಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 10

अस्य चक्रस्य संरक्षाकारिणी खेचरी मता / वशिन्याद्यन्तरालस्योपरिष्टाद्विन्ध्यमर्दन

ಹೇ ವಿಂಧ್ಯಮರ್ಧನ! ಈ ಚಕ್ರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವವಳಾಗಿ ‘ಖೇಚರೀ’ ಎಂದು ಮತ. ವಶಿನೀ ಮೊದಲಾದವರ ಅಂತರಾಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 11

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / अस्त्रं चक्रमितिज्ञेयं तत्र बाणादिदेवताः

ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ ಆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ‘ಚಕ್ರ’ವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣಾದಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

पञ्च बाणेश्वरीदेव्यः पञ्च कामेश्वराशुगाः / अङ्कुशद्वितयं दीप्तमादिस्त्रीपुंसयोर्द्वयोः

ಐದು ಬಾಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯರು ಮತ್ತು ಕಾಮೇಶ್ವರನ ಐದು ವೇಗವಂತ ಬಾಣಗಳು; ಆದಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುಂಸ ಎಂಬ ಈ ದ್ವಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ದೀಪ್ತ ಅಂಕುಶಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 13

धनुर्द्वयं च विन्ध्यारे नव पुण्ड्रेषु कल्पितम् / पाशद्वयं च दीप्ताभं चत्वार्यस्त्राणि कुम्भज

ಹೇ ಕುಂಭಜ! ವಿಂಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂಬತ್ತು ಪುಂಡ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೀಪ್ತವಾದ ಎರಡು ಪಾಶಗಳು—ಇಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಇವೆ.

Verse 14

कामेश्वर्यास्तु चत्वारि चत्वारि श्रीमहेशितुः / आहत्याष्टायुधानीति प्रज्वलन्ति विभान्ति च

ಕಾಮೇಶ್ವರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಹೇಶ್ವರನ ನಾಲ್ಕು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎಂಟು ಆಯುಧಗಳು; ಅವು ಜ್ವಲಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 15

भण्डासुरमहायुद्धे दुष्टदानवशोणितैः / पीतैरतीव तृप्तानिदिव्यास्त्राण्यति जाग्रति

ಭಂಡಾಸುರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ದಾನವರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿದು ಆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Verse 16

एतेषामायुधानां तु परिवारायुधान्यलम् / वर्तन्ते ऽस्त्रान्तरे तत्र तेषां संख्या तु कोटिशः

ಈ ಆಯುಧಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಧಗಳೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಇವೆ; ಆ ಅಸ್ತ್ರಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೋಟಿಶಃ ಇದೆ.

Verse 17

वज्रशक्तिः शतघ्नी च भुशुण्डी मुसलं तथा / कृपाणः पट्टिशं चैव मुद्गरं भिन्दिपालकम्

ವಜ್ರಶಕ್ತಿ, ಶತಘ್ನಿ, ಭುಶುಂಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಸಲ; ಇನ್ನೂ ಕೃಪಾಣ, ಪಟ್ಟಿಶ, ಮುದ್ಗರ ಮತ್ತು ಭಿಂದಿಪಾಲಕ—ಇವೆಲ್ಲ.

Verse 18

एवमादीनि शस्त्राणि सहस्राणां सहस्रशः / अष्टायुधमहाशक्तीः सेवन्ते मदविह्वलाः

ಇಂತಹ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಸಾವಿರದ ಸಾವಿರಗಳಾಗಿ ಇವೆ; ಮದದಿಂದ ವಿಹ್ವಲರಾದವರು ಅಷ್ಟಾಯುಧ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

अथ शस्त्रान्तरालस्योपरि वातापितापन / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / धिष्ण्यं तु समयेशीनां स्थानं च तिसृणां मतम्

ನಂತರ ಆ ಶಸ್ತ್ರಾಂತರಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವಾತಾಪಿತಾಪನ’ ಎಂಬ ಧಿಷ್ಣ್ಯವಿತ್ತು—ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ; ಅದೇ ಸಮಯೇಶಿಗಳ ಧಾಮ, ಮತ್ತು ಮೂರು ದೇವಿಯರ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 20

कामेशाद्यास्तत्र देव्यस्तिस्रो ऽन्या तु चतुर्थिका / सैव निःशेषविश्वानां सवित्री ललितेश्वरी

ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ ಮೊದಲಾದ ಮೂರು ದೇವಿಯರು ಇದ್ದರು; ಇನ್ನೊಂದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ದೇವಿಯೂ ಇದ್ದಳು; ಅವಳೇ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವಗಳ ಸವಿತ್ರೀ—ಲಲಿತೇಶ್ವರಿ.

Verse 21

तिसृणां शृणु नामानि कामेशी प्रथमा मता / वज्रेशी भगमाला च ताः सेवन्ते सहस्रशः

ಆ ಮೂವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳು—ಕಾಮೇಶೀ ಮೊದಲನೆಯಳೆಂದು ಮತ; ವಜ್ರೇಶೀ ಮತ್ತು ಭಗಮಾಲೆಯೂ—ಅವರನ್ನು ಸಹಸ್ರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

सर्वेषां दर्शनानां च या देव्यो विविधाः स्मृताः / ताः सर्वास्तत्र सेवन्ते कामेशादिमहोदयाः

ಎಲ್ಲ ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿಯರು ಯಾರು ಇದ್ದಾರೋ, ಆ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮೇಶೀ ಮೊದಲಾದ ಮಹೋದಯೆಯರನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 23

एतासांच प्रसंगेषु नित्यानां च प्रसञ्जने / चक्रिणीनां योगिनीनां श्रीदेवी पूरणात्मिका

ಇವರ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಾದೇವಿಯರ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರಿಣೀ ಯೋಗಿನಿಯರ ಮಧ್ಯೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯೇ ಪೂರಣಾತ್ಮಿಕಾ ಆಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 24

या कामेश्वरदेवाङ्कशायिनी ललितांबिका / कामेश्यादिचतुर्थी सा नित्यानां षोडशी मता

ಕಾಮೇಶ್ವರ ದೇವನ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವ ಲಲಿತಾಂಬಿಕೆ—ನಿತ್ಯಾದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮೇಶೀ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥೀ, ಹಾಗೆಯೇ ಷೋಡಶೀ ಎಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 25

योगिनी चक्रदेवीनां नवमी परिकीर्तिता / समयेश्यन्तरालस्योपरिष्टादिल्वलान्तक

ಯೋಗಿನೀ ಚಕ್ರದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಅವಳು ನವಮಿಯಾಗಿ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಳು; ಮತ್ತು ಸಮಯೇಶಿಯ ಅಂತರಾಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಇಲ್ವಲಾಂತಕ’ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 26

नाथान्तरमिति प्रोक्तं हस्तविंशतिरुन्नतम् / चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमण्डितम्

ಇದನ್ನು “ನಾಥಾಂತರ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ, ಅಗಲ ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 27

तत्र नाथामहादेव्या योगशास्त्रप्रवर्त्तकाः / सर्वेषां मन्त्रगुरवः सर्वविद्यामहार्णवाः

ಅಲ್ಲಿ ನಾಥಾ-ಮಹಾದೇವಿಯ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವર્તಿಸಿದವರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಂತ್ರಗುರುಗಳು, ಮತ್ತು ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳ ಮಹಾಸಾಗರಸ್ವರೂಪರು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

चत्वारो यागनाथाश्च लोकानामिह गुप्तये / सृष्टाः कामंशदेवेन तेषां नामानि मे शृणु

ಲೋಕಗಳ ಗುಪ್ತ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯಾಗನಾಥರು ಕಾಮಂಶದೇವನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 29

मित्री च शोडिशश्चैव चर्याख्यः कुम्भसम्भव / तैः सृष्टा बहवो लोकारक्षार्थं पादुकात्मकाः

ಮಿತ್ರೀ, ಶೋಡಿಶ, ಚರ್ಯಾಖ್ಯ, ಕುಂಭಸಂಭವ—ಇವರಿಂದ ಲೋಕ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಪಾದುಕಾಸ್ವರೂಪವಾದ ಅನೇಕ ರಕ್ಷಕರು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 30

दिव्यविद्या मानवौघसिद्धौघाः सुरतापसाः / प्राप्तसालोक्यसारूप्यसायुज्यादिकसिद्धयः

ಅವರು ದಿವ್ಯವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರು, ಮಾನವೌಘ-ಸಿದ್ಧೌಘಗಳಾಗಿ, ದೇವತೂಲ್ಯ ತಪಸ್ವಿಗಳು; ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಸಾರೂಪ್ಯ, ಸಾಯುಜ್ಯಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರು.

Verse 31

महान्तो गुरवस्तांस्तु सेवन्ते प्रचुरा गुरून् / अथ नाथान्तरालस्योपरिष्टाद्धिष्ण्यमुत्तमम्

ಆ ಮಹಾನ್ ಗುರುಗಳು ಅನೇಕ ಗುರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ ನಾಥನ ಅಂತರಾಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಮೋತ್ತಮ ಧಿಷ್ಣ್ಯವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 32

हस्तविंशतिरुन्नमं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / नित्यान्तरमिति प्रोक्तं नित्याः पञ्चदशात्र वै

ಅದರ ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ, ವಿಸ್ತಾರ ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ನಿತ್ಯಾಂತರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯೆಗಳು ಹದಿನೈದು.

Verse 33

अथ कामेश्वरी नित्या नित्या च भगमालिनी / नित्यक्लिन्ना अपि तथा भेरुण्डा वह्निवासिनी

ಅನಂತರ ಕಾಮೇಶ್ವರೀ ನಿತ್ಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಗಮಾಲಿನೀ ನಿತ್ಯೆ; ತದ್ವತ್ ನಿತ್ಯಕ್ಲಿನ್ನಾ, ಭೇರುಂಡಾ, ವಹ್ನಿವಾಸಿನೀ.

Verse 34

महावज्रेश्वरी दूती त्वरिता कुलसुन्दरी / नित्या नीलपताका च विजया सर्वमङ्गला

ಮಹಾವಜ್ರೇಶ್ವರೀ, ದೂತೀ, ತ್ವರಿತಾ, ಕುಲಸುಂದರೀ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿತ್ಯಾ ನೀಲಪತಾಕಾ, ವಿಜಯಾ, ಸರ್ವಮಂಗಳಾ.

Verse 35

ज्वालामालिनिका चित्रेत्येताः पञ्चदशोदिताः / एता देवीस्वरूपाः स्युर्महाबलपराक्रमाः

ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿಕಾ, ಚಿತ್ರಾ—ಇಂತೆ ಈ ಹದಿನೈದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವು ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿ, ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಯುತವಾಗಿವೆ.

Verse 36

प्रथमा मुख्यतिथितां प्राप्ता व्याप्य जगत्त्रयाः / कालत्रितयरूपाश्च कालग्रासविचक्षणाः

ಅವಳು ‘ಪ್ರಥಮಾ’ ನಿತ್ಯೆ; ಮುಖ್ಯ ತಿಥಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಕಾಲತ್ರಯರೂಪಿಣಿ, ಕಾಲಗ್ರಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದ ವಿವೇಕಿನಿ.

Verse 37

ब्रह्मादीनामशेषाणां चिरकालमुपेयुषाम् / तत्तत्कालशतायुष्यरूपा देव्याज्ञया स्थिताः

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲರ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ, ದೇವಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವರು ಆ-ಆ ಕಾಲದ ಶತಾಯುಷ್ಯರೂಪಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 38

नित्योद्यता निरान्तकाः श्रीपराङ्गसमुद्भवाः / सेवन्ते जगतामृद्ध्यै ललितां चित्स्वरूपिणीम्

ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ ಉದ್ಯತರು, ಅಂತ್ಯರಹಿತರು, ಶ್ರೀ-ಪರಾಂಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು; ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಲಲಿತಾದೇವಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

तासां भवनतां प्राप्ता दीप्ताः पञ्चदशेश्वराः / विसृष्टिबिन्दुचक्रे तु षोडश्या भवनं मतम्

ಅವರ ಭವನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹದಿನೈದು ದೀಪ್ತ ಇಶ್ವರರು ಇದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ವಿಸೃಷ್ಟಿ-ಬಿಂದು-ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಷೋಡಶಿಯ ಭವನವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 40

अथ नित्यान्तरालस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / अङ्गदेव्यन्तरं प्रोक्तं हस्तविंशातिरुन्नतम्

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಈಗ ನಿತ್ಯಾಂತರಾಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗದೇವಿಯ ಒಂದು ಅಂತರ (ಸ್ಥಾನ) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ.

Verse 41

चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / तस्मिन्हृदयदेव्याद्याः शक्तयः संति वै मुने

ಓ ಮುನೇ! ಪೂರ್ವಮುಖ ಸೊಪಾನಮಂದಿರವಾದ, ಚತುರ್ಣಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳ ಆ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದೇವಿ ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 42

हृद्देवी च शिरोदेवी शिखादेवी तथैव च / वर्मदेवी दृष्टिदेवी शस्त्रदेवी षडीरिताः

ಹೃದ್‌ದೇವಿ, ಶಿರೋದೇವಿ, ಶಿಖಾದೇವಿ, ವರ್ಮದೇವಿ, ದೃಷ್ಟಿದೇವಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರದೇವಿ—ಎಂದು ಈ ಆರು ದೇವಿಯರು ಉಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 43

अत्यन्तसन्निकृष्टास्ताः श्रीकामेश्वरसुभ्रुवः / नवलावण्यपूर्णाङ्ग्यः सावधाना धृतायुधाः

ಶ್ರೀಕಾಮೇಶ್ವರನ ಸುಭ್ರೂಗಳಾದ ಆ ದೇವಿಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ನವಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಪೂರ್ಣಾಂಗಿಗಳಾಗಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 44

परितो बिन्दुपीठे च भ्राम्यन्तो दृप्तमूर्तयः / ललिताज्ञाप्रवर्तिन्यो वशीनां पीठवर्तिकाः

ಅವರು ದರ್ಪಿತ ಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಬಿಂದುಪೀಠದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಲಲಿತಾದೇವಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ವಶಿನೀಶಕ್ತಿಗಳ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 45

अथाङ्गदेव्यन्तरस्योपरिष्टान्मण्डलाकृति / बिन्दुनाद महापीठं दशहस्तसमुन्नतम्

ನಂತರ ಅಂಗದೇವಿಯರ ಅಂತರಭಾಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂಡಲಾಕೃತಿಯ ಬಿಂದುನಾದ ಮಹಾಪೀಠವಿದೆ; ಅದು ದಶಹಸ್ತ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ.

Verse 46

नल्वाष्टकप्रविस्तारमुद्यदादित्यसंनिभम् / बिन्दुपीठमिदं ज्ञेयं श्रीपीठमपि चेष्यते

ಇದು ನಲ್ವಾಷ್ಟಕ-ವಿಸ್ತಾರಯುಕ್ತ, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಂದುಪೀಠವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದನ್ನೇ ಶ್ರೀಪೀಠವೆಂದೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 47

महापीठमिति ज्ञेयं विद्यापीठमपीष्यते / आनन्दपीठमपि च पञ्चाशत्पीठरूपधृक्

ಇದನ್ನು ಮಹಾಪೀಠವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದು ವಿದ್ಯಾಪೀಠವೆಂದೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆನಂದಪೀಠವೂ ಆಗಿ, ಐವತ್ತು ಪೀಠಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ.

Verse 48

तत्र श्रीललितादेव्याः पञ्चब्रह्ममये महत् / जागर्ति मञ्चरत्नं तु प्रपञ्चत्रयमूलकम्

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಲಿತಾದೇವಿಯ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮಮಯವಾದ ಮಹತ್ ಮಂಚರತ್ನವು ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅದು ತ್ರಿಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

Verse 49

तस्य मञ्चस्य पादास्तु चत्वारः परिकीर्तिताः / दशहस्तसमुन्नम्रा हस्तत्रितयविष्ठिताः

ಆ ಮಂಚದ ಪಾದಗಳು ನಾಲ್ಕು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವು ಹತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದವು, ಮೂರು ಹಸ್ತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 50

ब्रह्मविष्णुमहेशानेश्वररूपत्वमागताः / शक्तिभावमनुप्राप्ताः सदा श्रीध्यानयोगतः

ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರ ರೂಪತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸದಾ ಶ್ರೀಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಶಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 51

एकस्तु पञ्चपादः स्याज्जपाकुसुमसन्निभः / ब्रह्मात्मकः स विज्ञेयो वह्निदिग्भागमाश्रितः

ಒಂದು ಪಾದವು ಪಂಚಪಾದಯುಕ್ತವಾಗಿ ಜಪಾಕುಸುಮಸನ್ನಿಭ ವರ್ಣವುಳ್ಳದು. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವಹ್ನಿದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತನು.

Verse 52

चतुर्थो मञ्चपादस्तु कर्णिकारकसाररुक् / ईश्वरात्मा स विज्ञेय ईशदिग्भागमाश्रितः

ನಾಲ್ಕನೇ ಮಂಚಪಾದವು ಕರ್ಣಿಕಾರಸಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಅವನು ಈಶ್ವರಾತ್ಮಕನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಈಶದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತನು.

Verse 53

एते सर्वे सायुधाश्च सर्वालङ्कारभूषिताः / उपर्यधःस्तंभरूपा मध्ये पुरुषरूपिणः

ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಸ್ತಂಭರೂಪ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರೂಪಧಾರಿಗಳು.

Verse 54

श्रीध्यानमीलिताक्षाश्च श्रीध्यानान्निश्चलाङ्गकाः / तेषामुपरि मञ्चस्य फलकस्तु सदाशिवः

ಅವರು ಶ್ರೀಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಶ್ರೀಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅಂಗಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಮೇಲಿರುವ ಮಂಚದ ಫಲಕವು ಸದಾಶಿವನೇ.

Verse 55

विकासिदाडिमच्छायश्चतुर्नल्वप्रविस्तरः / नल्वषट्कायामवांश्च सदाभास्वरमूर्तिमान्

ಅವನು ವಿಕಸಿತ ದಾಳಿಂಬೆ ಛಾಯೆಯಂತೆ ವರ್ಣವಂತನು, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದನು. ನಲ್ವ-ಷಟ್ಕ ಆಯಾಮವುಳ್ಳವನು, ಸದಾ ಭಾಸ್ವರಮೂರ್ತಿಮಾನ್.

Verse 56

अङ्गदेव्यन्तरारंभान्मञ्चस्य फलकावधि / चिन्तामणिमयाङ्गानि तत्त्वरूपाणि तापस

ಹೇ ತಾಪಸಾ! ಅಂಗದೇವ್ಯಂತರಾರಂಭದಿಂದ ಮಂಚದ ಫಲಕಾಂತವರೆಗೆ ಇರುವ ಅಂಗಗಳು ಚಿಂತಾಮಣಿಮಯವಾಗಿದ್ದು ತತ್ತ್ವರూపಗಳಾಗಿವೆ.

Verse 57

सोपानानि विभासंते षट्त्रिंशद्वै निवेशनैः / आरोहस्य क्रमेणैव सोपानान्यभिदध्महे

ಮೂವತ್ತಾರು ನಿವೇಶನಭೇದಗಳಿಂದ ಆ ಸೋಪಾನಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಆರೋಹಣಕ್ರಮದಂತೆ ನಾವು ಆ ಸೋಪಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 58

भूमिरापो ऽनलो वायुराकाशो गन्ध एव च / रसो रूपं स्पर्शसंब्दोपस्थपायुपदानि च

ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧ, ರಸ, ರೂಪ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಶಬ್ದ; ಇನ್ನೂ ಉಪಸ್ಥ, ಪಾಯು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳೂ ಸಹ.

Verse 59

पाणिवाग्घ्राणजिह्वाश्चत्वक् चक्षुः श्रोत्रमेव च / अहङ्कारश्च बुद्धिश्च मनः प्रकृतिपूरुषौ

ಕೈ, ವಾಣಿ, ಘ್ರಾಣ, ಜಿಹ್ವೆ; ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಂಕಾರ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ.

Verse 60

नियतिः कालरागौ च कला विद्ये च मायया / शुद्धाविद्येश्वरसदाशिवशक्तिः शिवा इति

ನಿಯತಿ, ಕಾಲ, ರಾಗ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಲಾ, ವಿದ್ಯಾ, ಮಾಯೆ; ನಂತರ ಶುದ್ಧಾವಿದ್ಯಾ, ಈಶ್ವರ, ಸದಾಶಿವ, ಶಕ್ತಿ—ಮತ್ತು ‘ಶಿವ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 61

एताः षट्त्रिंशदाख्यातास्तत्त्वसोपानपङ्क्तयः / पूषा सोपानपङ्क्तिश्च मञ्चपूर्वदिशंश्रिताः

ಇವು ಮுப்பತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವರূপ ಸೋಪಾನ-ಪಂಕ್ತಿಗಳೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪೂಷಾ’ ಎಂಬ ಸೋಪಾನ-ಪಂಕ್ತಿಯೂ ಮಂಚದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು.

Verse 62

अथ मञ्चस्योपरिष्टाद्धंसतूलिकतल्पकः / हस्तमात्रं समुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ನಂತರ ಮಂಚದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಂಸತೂಲಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಯ್ಯಾ-ತಲ್ಪ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು; ಅದು ಒಂದು ಹಸ್ತಮಾತ್ರ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 63

पादोपधानमूर्धोपधान दन्द्वविराजितम् / गड्डकानां चतुः षष्टिशोभितं पाटलत्विषा

ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾದೋಪಧಾನ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಧೋಪಧಾನ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಪಾಟಲ ಕాంతಿಯಿಂದ ಮಿನುಗುವ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಗಡ್ಡಕಗಳಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 64

तस्योपरिष्टात्कौसुंभवसनेनोत्तरच्छदः / शुचिना मृदुना कॢप्तः पद्मरागमणित्विषा

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೌಸುಂಭ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉತ್ತರೀಯ ಆವರಣವಿತ್ತು; ಅದು ಶುಚಿ, ಮೃದು, ಮತ್ತು ಪದ್ಮರಾಗ ಮಣಿಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 65

तस्योपरि वसन्पूर्वदिङ्मुखो दययान्वितः / शृङ्गारवेषरुचिरस्सदा षोडशवार्षिकः

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಶೃಂಗಾರವೇಷದಲ್ಲಿ ಮನೋಹರರಾಗಿ, ಸದಾ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 66

उद्यद्भास्करबिंबाभश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः / हारकेयूरमुकुटकटकाद्यैरलङ्कृतः

ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅವರು ಚತುರ್ಭುಜರು, ತ್ರಿಲೋಚನರು. ಹಾರ, ಕೇಯೂರ, ಮುಕುಟ, ಕಟಕಾದಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರು॥

Verse 67

कमनीयस्मितज्योत्स्नामरिपूर्णकपोलभूः / जागर्ति भगवानादिदेवः कामेश्वरः शिवः

ಮನೋಹರ ಸ್ಮಿತಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯಿಂದ ಕಪೋಲಗಳು ತುಂಬಿರುವವರು; ಭಗವಾನ್ ಆದಿದೇವ ಕಾಮೇಶ್ವರ ಶಿವನು ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ॥

Verse 68

तस्योत्संगे समासीना तरुणादित्यपाटला / सदा षोडशवर्षा च नवयौवनदर्पिता

ಅವರ ಉತ್ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ಅವಳು, ಯೌವನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅರుణವರ್ಣಳಾದಳು; ಸದಾ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದವಳು, ನವಯೌವನದ ದರ್ಪದಿಂದ ದೀಪ್ತಳಾದಳು॥

Verse 69

अमृष्टपद्मरागाभा चन्दनाब्जनखच्छटा / यावकश्रीर्निर्व्यपेक्षा पादलौहित्यवाहिनी

ಮೆರುಗಿಲ್ಲದ ಪದ್ಮರಾಗದಂತೆ ಕಾಂತಿ, ಚಂದನಲೇಪಿತ ನಖಗಳ ಛಟೆ; ಯಾವಕದ ಶೋಭೆಗೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಪಾದಗಳ ಲಾಲಿಮೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಹೊತ್ತಿರುವಳು॥

Verse 70

कलनिस्वानमञ्जीरपतत्कङ्कणमोहना / अनङ्गवरतूणीरदर्पोन्मथनजङ्घिका

ಮಧುರ ನಾದದ ಮಂಜೀರಗಳು, ಝಣಝಣಿಸುವ ಕಂಕಣಗಳಿಂದ ಮೋಹಿಸುವಳು; ಅನಂಗನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೂಣೀರದ ದರ್ಪವನ್ನೂ ಮಥಿಸುವ ಜಂಘೆಗಳಿರುವಳು॥

Verse 71

करिशुण्डदोः कदलिकाकान्तितुल्योरुशोभिनी / अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा / अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा

ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತೆ ಭುಜಗಳಿರುವಳು, ಬಾಳೆಕಾಂಡದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ತೊಡೆಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು. ಅರುಣವರ್ಣದ, ಮೃದುಸ್ಪರ್ಶದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದುಕೂಲದಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ; ಅಲಂಕೃತ ನಿತಂಬಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ, ಜಘನ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 72

अर्धोरुकग्रन्थिमती रत्नकाञ्चीविराजिता / नतनाभिमहावर्तत्रि वल्यूर्मिप्रभासरित्

ಅರ್ಧಊರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಿಬಂಧವಿರುವಳು, ರತ್ನಕಾಂಚಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು. ನತ ನಾಭಿಯ ಮಹಾವರ್ತ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಳಿಯ ಅಲೆ-ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 73

स्तनकुड्मलहिन्दोलमुक्तादामशतावृता / अतिपीवरवक्षोजभारभङ्गुरमध्यभूः

ಸ್ತನಕುಡ್ಮಲಗಳ ಹಿಂಡೋಲೆಯಂತೆ ತೂಗುವ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳ ಶತಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅತ್ಯಂತ ಪೀವರ ವಕ್ಷೋಜಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ನಾಜೂಕಾಗಿ ವಂಗಿತ್ತು।

Verse 74

शिरीषदाममृदुलच्छदाभांश्चतुरो भुजान्

ಶಿರೀಷಮಾಲೆಯಂತೆ ಮೃದು, কোমಲ ಪಲ್ಲವದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಅವಳ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು ಇದ್ದವು।

Verse 75

केयूरकङ्कणश्रेणीमण्डितान्सोर्मिकाङ्गुलीन् / वहन्ती पतिसंसृष्टशङ्खसुन्दरकन्धरा

ಕೇಯೂರ ಮತ್ತು ಕಂಕಣಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಪತಿಯ ಸಂಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಶೋಭಿತಳಾಗಿ, ಶಂಖದಂತೆ ಸುಂದರ ಕಂಧರೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು।

Verse 76

मुखदर्पण वृत्ताभचिबुका पाटलाधरा / शुचिभिः पङ्क्तिशुद्धैस्च विद्यारूपैर्विभास्वरैः / कुन्दकुड्मललक्ष्मीकैर्दन्तैर्दर्शितचन्द्रिका

ಅವಳ ಚಿಬುಕವು ಮುಖದರ್ಪಣದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಅಧರವು ಪಾಟಲವರ್ಣ. ಸಾಲಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರೂಪವಾಗಿ ದೀಪ್ತಿಸುವ ಕುಂದಕುಡ್ಮಲಸೌಂದರ್ಯದ ದಂತಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರಿಕೆಯಂತೆ ಕಿರಣ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

Verse 77

स्थूलमौक्तिकसनद्धनानाभरणभासुरा / केतकान्तर्दलश्रोणी दीर्घदीर्घविलोचना

ಸ್ಥೂಲ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತ ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳು ಭಾಸ್ವರಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಶ್ರೋಣಿ ಕೇತಕಿಯ ಒಳದಳದಂತೆ ಸೌಕುಮಾರ್ಯ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 78

अर्धेन्दुललिते भाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा / पालीवतं समाणिक्यकुण्डलामण्डितश्रुतिः

ಅವಳ ಭಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಂತೆ ಲಲಿತ ಶೋಭೆ; ಅಲಕಗಳ ಛಟೆ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಿವಿಗಳು ಪಾಳಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಮಂಡಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 79

नवकर्पूरकस्तूरीसदामोदितवीटिका / शरच्चञ्चन्निशानाथमण्डलीमधुरानना

ನವಕರ್ಪೂರ-ಕಸ್ತೂರಿಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅವಳ ವೀಟಿಕಾ (ತಾಂಬೂಲ) ಸದಾ ಪರಿಮಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ಮಧುರ ಮುಖವು ಶರದೃತುವಿನ ಚಂಚಲ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 80

चिन्तामणीनां सारेण कॢप्तचारुकिरीटिका / स्फुरत्तिलकरत्नाभभालनेत्रविराजिता

ಚಿಂತಾಮಣಿಗಳ ಸಾರದಿಂದ ಅವಳ ಸುಂದರ ಕಿರೀಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಫುರಿಸುವ ತಿಲಕರತ್ನದಂತೆ ಅವಳ ಭಾಲನೇತ್ರ (ಲಲಾಟನೇತ್ರ) ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 81

गाढान्धकारनिबिडक्षामकुन्तलसंहतिः / सीमन्तरेशाविन्यस्तकिन्दूरश्रेणिभासुरा

ಅವಳ ಕೇಶಸಂಹತಿ ಗಾಢಾಂಧಕಾರದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ; ಸೀಮಂತದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಕುಂಕುಮರೇಖೆಗಳು ದಿವ್ಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 82

स्फुरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता

ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶಿರೋಭೂಷಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮಧುರ ಮದದಿಂದ ಚಂಚಲವಾಗಿದೆ; ಅವಳು ಸರ್ವ ಶೃಂಗಾರವೇಷದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ಸರ್ವ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 83

समस्तलोकमाता च सदानन्दविवर्धिनी / ब्रह्मविष्णुगिरीशेशसदाशिवनिदानभूः

ಅವಳು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಮಾತೆ, ಸದಾ ಆನಂದವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವಳು; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಗಿರೀಶ-ಈಶ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ—ಇವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾರಣಭೂತಳಾಗಿ ಅವಳೇ ಇದ್ದಾಳೆ।

Verse 84

अपाङ्गरिङ्खत्करुणानिर्झरीतर्पिताखिला / भासते सा भगवती पापघ्नी ललितांबिका

ಅವಳ ಅಪಾಂಗ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಕರುಣಾ ನಿರ್ಝರಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆ ಭಗವತಿ ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಪಾಪಘ್ನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 85

अन्यदैवतपूजानां यस्याः पूजाफलं विदुः / यस्याः पूजाफलं प्राहुयस्या एव हि पूजनम्

ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವುದು ಅವಳ ಪೂಜಾಫಲವೇ; ಅವಳ ಪೂಜಾಫಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅವಳನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುವುದೇ.

Verse 86

तस्याश्च ललितादेव्या वर्णयामि कथं पुनः / वर्षकोटिसहस्रेणाप्येकांशो वर्ण्यते न हि

ಆ ಶ್ರೀಲಲಿತಾದೇವಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಿ? ಕೋಟಿ-ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಅವಳ ಮಹಿಮೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವೂ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 87

वर्ण्यमाना ह्यवाग्रूपा वाचस्तस्यां कुतो गतिः / यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह

ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವಳು ವಾಕ್ಗೋಚರವಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ವಾಣಿಯ ಗತಿ ಎಲ್ಲಿ? ಮನಸ್ಸಿನೊಡನೆ ವಾಣಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ತಲುಪದೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಸ್ಥಳ ಅದು.

Verse 88

बहुना किमिहोक्तेन तत्त्वभूतमिदं शृणु / न पक्षपातान्न स्नेहान्न मोहाद्वा मयोच्यते

ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ಇದನ್ನು ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದಲೂ, ಸ್ನೇಹದಿಂದಲೂ, ಮೋಹದಿಂದಲೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 89

संतु कल्पतरोः शाखा लेखिन्यस्तपसां निधे / मषीपात्राणि सर्वे ऽपि सप्त संतु महार्णवाः

ಹೇ ತಪೋನಿಧಿ! ಕಲ್ಪತರುವಿನ ಕೊಂಬೆಗಳು ಲೇಖನಿಗಳಾಗಲಿ; ಏಳು ಮಹಾಸಾಗರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮಷಿಪಾತ್ರಗಳಾಗಲಿ.

Verse 90

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा भूमिः पत्रत्वमृच्छतु / तस्य लेखनकालो ऽस्तु परार्ध्याधिकवत्सरैः

ಐವತ್ತು ಕೋಟಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭೂಮಿಯೇ ಪತ್ರವಾಗಲಿ; ಅದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಕಾಲವು ಪರಾರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ವರ್ಷಗಳಾಗಲಿ.

Verse 91

लिखन्तु सर्वे लोकाश्च प्रत्येकं कोटिबाहवः / सर्वे बृहस्पतिसमा वक्तारो यदि कुंभज

ಹೇ ಕುಂಭಜ! ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳವರೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೋಟಿ ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಮಾನ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ (ಅವಳ ಮಹಿಮೆ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು.

Verse 92

अथापि तस्याः श्रीदेव्याः पादाब्जैकाङ्गुलिद्युतेः / सहस्रांशेष्वेकैकांशवर्णना न हि जायते / अथ वा वृत्तिरखिला निष्फला तद्गुणस्तुतौ

ಆದರೂ ಆ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಪಾದಪದ್ಮದ ಒಂದೇ ಬೆರಳಿನ ಕಾಂತಿಯನ್ನೂ ಸಹಸ್ರಾಂಶದ ಒಂದಂಶದಷ್ಟು ಕೂಡ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವಳ ಗುಣಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ವಾಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 93

बिन्दुपीठस्य परितश्चतुरस्रवया स्थिता / महामायाजवनिका लंबते मेचकप्रभा

ಬಿಂದುಪೀಠದ ಸುತ್ತಲೂ ಚತುರಸ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಮಹಾಮಾಯೆಯ ಆ ಜವನಿಕೆ ಮೇಚಕ (ಮೇಘಶ್ಯಾಮ) ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಲಂಬಿಸಿದೆ.

Verse 94

देव्या उपरि हस्तानां विंशतिद्वितयोर्ध्वतः / इन्द्रगोपवितानं तु बद्धं त्रैलोक्यदुर्लभम्

ದೇವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಸ್ತಮಾನದ ಇಪ್ಪತ್ತು ದ್ವಯಗಳ (ನಲವತ್ತು) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಗೋಪದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ವಿತಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ; ಅದು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಲಭ.

Verse 95

तत्रालङ्कारजालं तु वर्तमानं सुदुर्लभम् / मद्वाणी वर्णयिष्यन्ती कण्ठ एव ह्रिया हता

ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಲಂಕಾರಜಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ; ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಹೊರಟ ನನ್ನ ವಾಣಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕಂಠದಲ್ಲೇ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ.

Verse 96

सैव जानाति तत्सर्वं तत्रत्यमखिलं गुणम् / मनसो ऽपि हि दूरे तत्सौभाग्यं केनवर्ण्यते

ಆ ದೇವಿಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಮಸ್ತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅತೀತ; ಅದನ್ನು ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 97

इत्थं भण्डमहादैत्यवधाय ललितांबिका / प्रादुर्भुता चिदनलाद्दग्धनिःशेषदानवा

ಹೀಗೆ ಭಂಡ ಮಹಾದೈತ್ಯನ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಲಲಿತಾಂಬಿಕೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು; ಚಿತ್-ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಾನವರು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ದಗ್ಧರಾದರು.

Verse 98

दिव्यशिल्पिजनैः कॢप्तं षोडशक्षेत्रवेशनम् / अधिष्ठाय श्रीनगरं सदा रक्षति विष्टपम्

ದಿವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಷೋಡಶ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ನಿವಾಸವನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಾನಮಾಡಿ, ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸಿ ಅವಳು ಸದಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 99

इत्थमेव प्रकारेण श्रीपुराण्यन्यकान्यपि / न भेदको ऽपि विन्यासो नाममात्रं पुरां भिदा

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಶ್ರೀಪುರಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭೇದವಿಲ್ಲ, ಪುರಗಳ ಭಿನ್ನತೆ ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರ.

Verse 100

नानावृक्षमहोद्यानमारभ्येतिक्रमेण ये / वदन्ति श्रीपुरकथां ते यान्ति परमां गतिम्

ನಾನಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹೋದ्यानದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶ್ರೀಪುರಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 101

आकर्णयन्ति पृच्छन्ति विचिन्वन्ति च ये नराः / ये पुस्तके धारयन्ति ते यान्ति परमां गतिम्

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 102

ये श्रीपुरप्रकारेण तत्तत्स्थानविभेदतः / कृत्वा शिल्पिजनैः सर्वं श्रीदेव्यायतनं महत् / संपादयन्ति ये भक्तास्ते यान्ति परमां गतिम्

ಶ್ರೀಪುರ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ, ಸ್ಥಳಭೇದದಂತೆ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಮಹಾ ಆಲಯವನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುವ ಭಕ್ತರು—ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Frequently Asked Questions

No royal or r̥ṣi-vaṃśa list is foregrounded in the sampled passage; instead, the chapter catalogs a “divine roster” (Śakti-deities and functionaries) as an esoteric lineage of powers within Lalitā’s palace-cakra system.

The excerpt presents architectural-style measurements for the sacred interior (height/extent given in hasta-based dimensions) rather than planetary distances; the effect is a microcosmic ‘bhuvana-kośa’ rendered as palace geometry.

The Sarvarogahara Cakra functions as a ritual-visualization yantra: its deity-seating is indexed by phonemic groups (varṇa-vargas), guarded by Khecarī, and armed with astras—linking healing (sarva-roga-hara) with protection and the metaphysical conquest dramatized in the Bhaṇḍāsura conflict.