Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने पुष्परागप्रकारादिभुक्ताकरान्तसप्तकक्षान्तरकथनं नाम त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच षोडशावरणं चक्रं किं तद्रुद्राधिदैवतम् / तत्र स्थिताश्च रुद्राः के केन नाम्ना प्रकीर्तिताः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದದ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಪುಷ್ಪರಾಗ-ಪ್ರಕಾರಾದಿ ಭುಕ್ತಾಕಾರಾಂತ ಸಪ್ತಕಕ್ಷಾಂತರ-ಕಥನ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಕೇಳಿದನು—ಭಗವನ್! ಷೋಡಶಾವರಣ ಚಕ್ರದ ಅಧಿದೇವತೆ ಯಾವ ರುದ್ರ? ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ರುದ್ರರು ಯಾರು, ಯಾವ ಯಾವ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ?

Verse 2

केष्वावरणबिंबेषु किन्नामानो वसंति ते / यौगिकं रौढिकं नाम तेषां ब्रूहि कृपानिधे

ಅವರು ಯಾವ ಯಾವ ಆವರಣ-ಬಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ನಾಮಗಳು ಏನು? ಕೃಪಾನಿಧೇ! ಅವರ ಯೌಗಿಕ ಮತ್ತು ರೌಢಿಕ ನಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಳು॥

Verse 3

हयग्रीव उवाच तत्र रुद्रा लयः प्रोक्तो मुक्ताजालकनिर्मितः / पञ्चयोजनविस्तारस्तत्संख्यायामशोभितः

ಹಯಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ‘ರುದ್ರಾಲಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಮುತ್ತಿನ ಜಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಐದು ಯೋಜನಗಳು; ಆ ಪ್ರಮಾಣ-ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅದು ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ॥

Verse 4

षोडशावरणैर्युक्तो मध्यपीठमनोहरः / मध्यपीठे महारुद्रो ज्वलन्मन्युस्त्रिलोचनः

ಮನೋಹರ ಮಧ್ಯಪೀಠವು ಷೋಡಶ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆ ಮಧ್ಯಪೀಠದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಚನ ಮಹಾರುದ್ರ ‘ಜ್ವಲನ್‌ಮನ್ಯು’ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 5

सच्चकार्मुकहस्तश्च सर्वदा वर्तते मुने / त्रिकोणे कथिता रुद्रास्त्रय एव घटोद्भव

ಮುನಿವರನೇ! ಸತ್ಯಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದವನು ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ಘಟೋದ್ಭವನ ಮೂರು ರುದ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 6

हिरण्य बाहुः सेनानीर्दिशांपतिरथापरः

ಹಿರಣ್ಯಬಾಹು ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೆಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

Verse 7

वृक्षाश्च हरिकेशाश्च तथा पशुपतिः परः / शष्पिञ्जरस्त्विषीमांश्च पथीनां पतिरेव च

ವೃಕ್ಷ, ಹರಿಕೇಶ, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಮ ಪಶುಪತಿ; ಮತ್ತು ಶಷ್ಪಿಞ್ಜರ, ತ್ವಿಷೀಮಾನ್ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ (ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ).

Verse 8

एते षट्कोणगाः किं च बभ्रुशास्त्वष्टकोणके / विव्याध्यन्नपतिश्चैव हरिकेशोपवीतिनौ

ಇವರು ಷಟ್ಕೋಣದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು; ಅಷ್ಟಕೋಣದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುಶಾ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿವ್ಯಾಧ್ಯ, ಅನ್ನಪತಿ ಮತ್ತು ಹರಿಕೇಶ-ಉಪವೀತಿನೌ ಕೂಡ (ಅಲ್ಲಿ).

Verse 9

पुष्टानां पतिरप्यन्यो भवो हेतिस्तथैव च / दशापत्रे त्वावरणे प्रथमो जगतां पतिः

ಪುಷ್ಟರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಧಿಪತಿ ಭವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇತಿಯೂ. ದಶಪತ್ರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಜಗತ್ಪತಿ (ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ).

Verse 10

रुद्रातताविनौ क्षेत्रपतिः सूतस्तथापरः / अहं त्वन्यो वनपती रोहितः स्थपतिस्तथा

ರುದ್ರಾತತಾವಿನೌ, ಕ್ಷೇತ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೂತ; ನಾನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವನಪತಿ, ರೋಹಿತ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಪತಿಯೂ ಹೌದು.

Verse 11

वृक्षाणां पतिरप्यन्यश्चैते सज्जशरासनाः / मन्त्री च वाणिजश्चैव तथा कक्षपतिः परः

ವೃಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಧಿಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಇವರು ‘ಸಜ್ಜಶರಾಸನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಕ್ಷಪತಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

Verse 12

भवन्तिस्तु चतुर्थः स्यात्पञ्चमो वारिवस्ततः / ओषधीनां पतिश्चैव षष्ठः कलशसंभव

‘ಭವಂತಿ’ ನಾಲ್ಕನೆಯವನು, ನಂತರ ಐದನೆಯವನು ‘ವಾರಿವಸ್’; ಔಷಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಆರನೆಯವನು ‘ಕಲಶಸಂಭವ’ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 13

उच्चैर्घोषाक्रन्दयन्तौ पतीनां च पतिस्तथा / कृत्स्नवीतश्च धावंश्च सत्त्वानां पतिरेव च

ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿ ಅಕ್ರಂದನಗೊಳಿಸುವವರು ಪತಿಗಳಿಗೂ ಪತಿ; ‘ಕೃತ್ಸ್ನವೀತ’ ಮತ್ತು ‘ಧಾವಂಶ’ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಗಳೇ.

Verse 14

एते द्वादश पत्रस्थाः पञ्चमावरणस्थिताः / सहमानश्च निर्व्याधिरव्याधीनां पतिस्तथा

ಇವರು ಹನ್ನೆರಡು ‘ಪತ್ರಸ್ಥ’ರು, ಐದನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ‘ಸಹಮಾನ’ ಮತ್ತು ‘ನಿರ್ವ್ಯಾಧಿ’ ಅವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಗಳು.

Verse 15

ककुभश्च निषङ्गी च स्तेनानां च पतिस्तथा / निचेरुश्चेति विज्ञेयाः षष्ठावरणदेवताः

ಕಕುಭ, ನಿಷಂಗೀ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಳ್ಳರ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ನಿಚೇರು—ಇವರು ಷಷ್ಠ ಆವರಣದ ದೇವತೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 16

अधः परिचरो ऽरण्यः पतिः किं च सृकाविषः / जिघांसंतो मुष्णतां च पतयः कुंभसंभव

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಅಧಃ-ಪರಿಚರ, ಅರಣ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೃಕಾವಿಷ; ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಲು ಉತ್ಸುಕ ಹಾಗೂ ದೋಚುವವರ ಅಧಿಪತಿಗಳೂ (ಆವರಣ ದೇವತೆಗಳು).

Verse 17

असीमन्तश्च सुप्राज्ञस्तथा नक्तञ्चरो मुने / प्रकृतीनां पतिश्चैव उष्णीषी च गिरेश्चरः

ಹೇ ಮುನೇ! ಅಸೀಮಂತ, ಸುಪ್ರಾಜ್ಞ, ಹಾಗೆಯೇ ನಕ್ತಂಚರ; ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಉಷ್ಣೀಷೀ ಹಾಗೂ ಗಿರೇಶ್ಚರ—ಇವರೂ (ಆವರಣ ದೇವತೆಗಳು).

Verse 18

कुलुञ्चानां पतिश्चैवेषुमन्तः कलशोद्भव / धन्वाविदश्चातन्वानप्रतिपूर्वदधानकाः

ಹೇ ಕಲಶೋದ್ಭವ! ಕುಲುಂಚರ ಅಧಿಪತಿ ಇಷುಮಂತ; ಹಾಗೆಯೇ ಧನ್ವಾವಿದ, ಚಾತನ್ವಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪೂರ್ವದಧಾನಕ—ಇವರೂ (ಆವರಣ ದೇವತೆಗಳು).

Verse 19

आयच्छतः षोडशैते षोडशारनिवासिनः / विसृजन्तस्तथास्यन्तो विध्यन्तश्चापि सिंधुप

ಹೇ ಸಿಂಧುಪ! ಷೋಡಶಾರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಹದಿನಾರು—ತಡೆಯುವವರು, ಬಿಡುವವರು, ಎಸೆಯುವವರು ಮತ್ತು ಭೇದಿಸುವವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 20

आसीनाश्च शयानाश्च यन्तो जाग्रत एव च / तिष्ठन्तश्चैव धावन्तः सभ्याश्चैव समाधिपाः

ಅವರು ಕುಳಿತವರಾಗಿ, ಮಲಗಿದವರಾಗಿ, ನಡೆಯುವವರಾಗಿ, ಜಾಗೃತರಾಗಿಯೂ; ನಿಂತವರಾಗಿ, ಓಡುವವರಾಗಿ, ಸಭ್ಯಜನರಾಗಿಯೂ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರು।

Verse 21

अश्वाश्चैवाश्वपतय अव्याधिन्यस्तथैव च / विविध्यन्तो गणाध्यक्षा बृहन्तो विन्ध्यमर्द्दन

ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವ್ಯಾಧಿನಿಯೂ; ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧರಾದ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮಹಾಕಾಯರು—ವಿಂಧ್ಯವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವರು.

Verse 22

गृत्सश्चाष्टादशविधा देवता अष्टमावृतौ / अथ गृत्साधिपतयो व्राता व्राताधिपास्तथा

ಅಷ್ಟಮ ಆವೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವಿಧದ ಗೃತ್ಸ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದರು; ನಂತರ ಗೃತ್ಸಾಧಿಪತಿಗಳು, ವ್ರಾತಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರಾತಾಧಿಪತಿಗಳೂ ಇದ್ದರು।

Verse 23

गणाश्च गणपाश्चैव विश्वरुपा विरूपकाः / महान्तः क्षुल्लकाश्चैव रथिनश्चारथाः परे

ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಪರೂ, ವಿಶ್ವರೂಪರು ವಿರೂಪಕರೂ; ಮಹಾನ್‌ಗಳು ಕ್ಷುಲ್ಲಕರು, ರಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಥರು (ಪಾದಾತಿಗಳು) ಕೂಡ ಇದ್ದರು।

Verse 24

रथाश्च रथपत्त्याख्याः सेनाः सेनान्य एव च / क्षत्तारः संग्रही तारस्तक्षाणो रथकारकाः

ರಥಗಳು ಮತ್ತು ರಥಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರು, ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾನಾಯಕರು; ಕ್ಷತ್ತಾರರು, ಸಂಗ್ರಹಿಗಳು, ತಾರರು, ತಕ್ಷಾಣರು ಮತ್ತು ರಥಕಾರರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 25

कुलालश्चेति रुद्रास्ते नवमावृतिदेवताः / कर्माराश्चैव पुञ्जिष्ठा निषादाश्चेषुकृद्गणाः

ಕುಲಾಲರು, ಕರ್ಮಾರರು, ಪುಂಜಿಷ್ಠರು, ನಿಷಾದರು—ಬಾಣ ಮಾಡುವ ಈ ಗಣಗಳು—ನವಮ ಆವೃತ್ತಿಯ ರುದ್ರದೇವತೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 26

धन्वकारा मृगयवः श्वनयः श्वान एव च / अश्वाश्चैवश्वपतयो भवो रुद्रो घटोद्भव

ಧನ್ವಕಾರರು, ಮೃಗಯವರು, ಶ್ವನಯರು ಮತ್ತು ಶ್ವಾನರು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವರು, ಅಶ್ವಪತಿಗಳು—ಇವರು ‘ಭವ’, ‘ರುದ್ರ’, ‘ಘಟೋದ್ಭವ’ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 27

शर्वः पशुपतिर्नीलग्रीवश्च शितिकण्ठकः / कपर्दी व्युप्तकेशश्च सहस्रक्षस्तथापरः

ಶರ್ವ, ಪಶುಪತಿ, ನೀಲಗ್ರೀವ, ಶಿತಿಕಂಠಕ, ಕಪರ್ದೀ, ವ್ಯುಪ್ತಕೇಶ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ—ಇವು ರುದ್ರನ ಇತರ ನಾಮಗಳು।

Verse 28

शतधन्वा च गिरिशः शिपिविष्टश्च कुंभज / मीढुष्टम इति प्रोक्ता रुद्रा दशमशालगाः

ಶತಧನ್ವ, ಗಿರಿಶ, ಶಿಪಿವಿಷ್ಟ, ಕುಂಭಜ ಮತ್ತು ‘ಮೀಢುಷ್ಟಮ’—ಇವರು ದಶಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ರುದ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 29

अथैकादशचक्रस्था इषुमद्ध्रस्ववामनाः / बृहंश्च वर्षीयां श्चैव वृद्धः समृद्धिना सह

ನಂತರ ಏಕಾದಶ ಚಕ್ರಸ್ಥ ರುದ್ರರು—ಇಷುಮತ್, ಹ್ರಸ್ವ, ವಾಮನ; ಹಾಗೆಯೇ ಬೃಹ, ವರ್ಷೀಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಡನೆ ವೃದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 30

अग्र्यः प्रथम आशुश्चाजिरोन्यः शीघ्रशिभ्यकौ / उर्म्यावस्वन्यरुद्रौ च स्रोतस्यो दिव्य एव च

ಅಗ್ರ್ಯ, ಪ್ರಥಮ, ಆಶು, ಅಜಿರೋಣ್ಯ, ಶೀಘ್ರ, ಶಿಭ್ಯಕ—ಹಾಗೆಯೇ ಉರ್ಮ್ಯ, ಅವಸ್ವನ್ಯ, ಅರುದ್ರ, ಸ್ರೋತಸ್ಯ, ದಿವ್ಯ—ಇವು ಪಾವನ ರುದ್ರನಾಮಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 31

ज्येष्ठश्चैव कनिष्ठश्च पूर्वजावरजौ तथा / मध्यमश्चावगम्यश्च जघन्यश्च घटोद्भव

ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಕನಿಷ್ಠ, ಪೂರ್ವಜ, ಅವರಜ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯಮ, ಅವಗಮ್ಯ, ಜಘನ್ಯ, ಘಟೋದ್ಭವ—ಇವುಗಳೂ ಪೂಜ್ಯ ನಾಮಗಳು.

Verse 32

चतुर्विंशतिराख्याता एते रुद्रा महाबलाः / अथ बुध्न्यः सोम्यरुद्रः प्रतिसर्पकयाम्यकौ

ಈ ರೀತಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಬಲ ರುದ್ರರು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಂತರ ಬುದ್ಧನ್ಯ, ಸೋಮ್ಯರುದ್ರ, ಪ್ರತಿಸರ್ಪಕ, ಯಾಮ್ಯಕ—ಇವುಗಳೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 33

क्षेम्योवोचवखल्यश्च ततः श्लोक्यावसान्यकौ / वन्यः कक्ष्यः श्रवश्चैव ततो ऽन्यस्तु प्रतिश्रवः

ಕ್ಷೇಮ್ಯ, ವೋಚವ, ಖಲ್ಯ; ನಂತರ ಶ್ಲೋಕ್ಯ, ಅವಸಾನ್ಯ; ವನ್ಯ, ಕಕ್ಷ್ಯ, ಶ್ರವ—ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಶ್ರವ ಎಂಬ ನಾಮವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 34

आशुषेणश्चाशुरथः शूरश्च तपसां निधे / अवभिन्दश्च वर्मी च वरूथी बिल्मिना सह

ಹೇ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯೇ! ಆಶುಷೇಣ, ಆಶುರಥ, ಶೂರ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಭಿಂದ, ವರ್ಮೀ, ವರೂಥೀ—ಬಿಲ್ಮಿಯೊಡನೆ ಈ ನಾಮಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 35

कवची च श्रुतश्चैव सेनो दुन्दुभ्य एव च / आहनन्यश्च धृष्णुश्च ते च षड्विंशतिः स्मृताः / द्वादशावरणस्थास्ते महाकाया महाबलाः

ಕವಚೀ, ಶ್ರುತ, ಸೇನ, ದುಂದುಭಿ, ಆಹನನ್ಯ ಮತ್ತು ಧೃಷ್ಣು—ಇವರು ಸೇರಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದ್ವಾದಶ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ಮಹಾಕಾಯರು ಮಹಾಬಲರು.

Verse 36

प्रभृशाश्चैव दूताश्च प्रहिताश्च निपङ्गिणः / अन्यस्त्विषुधिमानन्यस्तक्ष्णेषुश्च तथा युधि

ಪ್ರಭೃಶ, ದೂತ, ಪ್ರಹಿತ, ನಿಪಂಗಿಣ—ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಬಾಣಕೋಶಧಾರಿ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳವನು.

Verse 37

स्वायुधश्च सुधन्वा च स्तुत्यः पथ्यश्च कुंभज / काप्यो नाढ्यस्तथा सूधः सरस्यो विन्ध्यमर्दन

ಸ್ವಾಯುಧ, ಸುಧನ್ವಾ, ಸ್ತುತ್ಯ, ಪಥ್ಯ, ಕುಂಭಜ, ಕಾಪ್ಯ, ನಾಢ್ಯ, ಸೂಧ, ಸರಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯಮರ್ಧನ—ಇವುಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಮಗಳು.

Verse 38

ततश्चान्यो नाधमानो वेशन्तः कुप्य एव च / अवधवर्ष्यो ऽवर्ष्यश्च मेध्यो विद्युत्य एव च

ನಂತರ ನಾಧಮಾನ, ವೇಶಂತ, ಕುಪ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಧವರ್ಷ್ಯ, ಅವರ್ಷ್ಯ, ಮೇಧ್ಯ, ವಿದ್ಯುತ್ಯ—ಇವರೂ (ಮಹಾಬಲರು).

Verse 39

इध्र्यातप्यौ तथा वात्यौ रेष्म्यश्चैव तथापरः / वास्तव्यो वास्तुपश्चैव सोमश्चेति महाबलाः

ಇಧ್ರ್ಯ, ಆತಪ್ಯ, ವಾತ್ಯ, ರೇಷ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸ್ತವ್ಯ, ವಾಸ್ತುಪ, ಸೋಮ—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಬಲರು.

Verse 40

त्रयोदशावरणगाञ्छृणु रुद्रांश्च तान्मुने / रुद्रस्ताम्रारुणः शङ्गस्तथा पशुपतिर्मुने

ಓ ಮುನಿಯೇ, ತ್ರಯೋದಶ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ರುದ್ರರನ್ನು ಕೇಳು—ರುದ್ರ, ತಾಮ್ರಾರುಣ, ಶಙ್ಗ ಹಾಗೂ ಪಶುಪತಿ।

Verse 41

उग्रो भीमस्तथैवाग्रेवधदूरेवधावपि / हन्ता चैव हनीयांश्च वृषश्च हरिकेशकः

ಉಗ್ರ, ಭೀಮ, ಅಗ್ರೇವಧ, ದೂರೇವಧ; ಹಾಗೆಯೇ ಹಂತಾ, ಹನೀಯಾಂಶ, ವೃಷ ಮತ್ತು ಹರಿಕೇಶಕ—ಇವುಗಳೂ ರುದ್ರನಾಮಗಳು।

Verse 42

तारः शंभुर्मयोभूश्च शङ्करश्च मयस्करः / शिवः शिवतरश्चैव तीर्थ्यः कुल्यस्तथैव च / पार्यो ऽपार्यः प्रतरणस्तथा चोत्तरणो मुने

ತಾರ, ಶಂಭು, ಮಯೋಭೂ, ಶಂಕರ, ಮಯಸ್ಕರ; ಶಿವ, ಶಿವತರ, ತೀರ್ಥ್ಯ, ಕುಲ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ಯ, ಅಪಾರ್ಯ, ಪ್ರತರಣ, ಉತ್ತರಾಣ—ಓ ಮುನಿಯೇ।

Verse 43

आतर्यश्च तथा लभ्यः षष्ठः फेन्यस्तथैव च / चतुर्दशावरणके कथिता रुद्रदेवताः

ಆತರ್ಯ, ಲಭ್ಯ, ಷಷ್ಠ ಮತ್ತು ಫೇನ್ಯ—ಇವರೂ; ಹೀಗೆ ಚತುರ್ದಶ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ರುದ್ರದೇವತೆಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 44

सिकत्यश्च प्रवाह्यश्च तथेरिण्यस्तपोनिधे / प्रपथ्यः किंशिलश्चैव क्षयणस्तदनन्तरम्

ಓ ತಪೋನಿಧೇ, ಸಿಕತ್ಯ, ಪ್ರವಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಏರಿಣ್ಯ; ನಂತರ ಪ್ರಪಥ್ಯ, ಕಿಂಶಿಲ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅನಂತರ ಕ್ಷಯಣ (ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು)।

Verse 45

कपर्दी च पुलस्त्यंश्च गोष्ठ्यो गृह्यस्तथैव च / तल्पयो गेह्य स्तथा काट्यो गह्वरेष्ठोरुदीपकः

ಕಪರ್ದೀ ಮತ್ತು ಪುಲಸ್ತ್ಯಾಂಶ, ಗೋಷ್ಟ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೃಹ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ತಲ್ಪಯ, ಗೇಹ್ಯ, ಕಾಟ್ಯ, ಗಹ್ವರಸ್ಥ ಉರುದೀಪಕ—ಇವುಗಳೂ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು.

Verse 46

निवेष्ट्यश्चापि पान्तव्यो रथन्यः शुक्य एव च / हरीत्यलोथा लोप्याश्च उर्य्यसूर्म्यै तथा मुने

ನಿವೇಷ್ಟ್ಯ, ಪಾಂತವ್ಯ, ರಥನ್ಯ, ಶುಕ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಹರೀತ್ಯಲೋಥಾ, ಲೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಉರ್ಯ್ಯಸೂರ್ಮ್ಯೈ—ಓ ಮುನೇ, ಇವುಗಳೂ ನಾಮಗಳು.

Verse 47

पयेयश्च पर्णशश्च तथा वगुरमाणकः / अभिघ्ननाशिदुश्चैव प्रखिदन किरिकास्तथा

ಪಯೇಯ, ಪರ್ಣಶ, ವಗುರುಮಾಣಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಭಿಘ್ನನಾಶಿದು, ಪ್ರಖಿದನ, ಕಿರಿಕ—ಇವುಗಳೂ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು.

Verse 48

देवानां हृदयश्चैव द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताः / वर्तते सायुधाः प्राज्ञ नित्यं पञ्चादशावृतौ

ದೇವರ ಹೃದಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಆ ಮೂವತ್ತೆರಡು ರುದ್ರದೇವತೆಗಳು, ಓ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ನಿತ್ಯವೂ ಹದಿನೈದು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

षोडशे त्वावरणके पूर्वादिद्वारवर्तिनः / विक्षिणत्काविचिन्वत्कास्तथा निर्हतनामकाः

ಹದಿನಾರನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಾದಿ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವರು; ವಿಕ್ಷಿಣತ್ಕ, ಆವಿಚಿನ್ವತ್ಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಹತ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 50

आमीवक्ताश्च निष्टप्ता महारुद्रमुपासते / इति षोडशशालेषु स्थितै रुद्रैः सहस्रशः

ರೋಗಪೀಡಿತರಾಗಿ ತಪ್ತರಾದ ಆ ಸಹಸ್ರಶಃ ರುದ್ರರು, ಷೋಡಶ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ಮಹಾರುದ್ರನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇತಿ.

Verse 51

सेवितस्तु महारुद्रो ललिताज्ञाप्रवर्तकः / वर्तते जगतामृद्ध्यै मुक्ताशालेशकोणके

ಲಲಿತಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರವર્તಿಸುವ ಮಹಾರುದ್ರನು ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮುಕ್ತಾಶಾಲೆಯ ಈಶಾನ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

शतरुद्रियसंख्याता एते रुद्रा महाबलाः / ललिताभक्तिमम्पन्नान्पालयन्ति दिवानिशम् / अभक्तांल्लरितादेव्याः प्रत्यूहैर्योजयन्त्यमी

ಶತರುದ್ರಿಯಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ಈ ಮಹಾಬಲ ರುದ್ರರು ಲಲಿತಾಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರನ್ನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ; ಲಲಿತಾದೇವಿಗೆ ಅಭಕ್ತರಾದವರನ್ನು ಇವರು ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

इत्थं शक्रादिदिक्पाला सुक्ताशालं समाश्रिताः / ललितापरमेश्वर्याः सेवामेव वितन्वते

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಕ್ರಾದಿ ದಿಕ್ಪಾಲರು ಸುಕ್ತಾಶಾಲೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಲಲಿತಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

अथ मुक्ताख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / शालोमारकताभिख्यश्चतुर्योजनमुच्छ्रितः

ನಂತರ ಮುಕ್ತಾಖ್ಯ ಶಾಲೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಾರುತಯೋಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ‘ಶಾಲೋಮಾರಕತಾ’ ಎಂಬ (ಪ್ರಾಸಾದ/ಸ್ತಂಭ) ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.

Verse 55

पूर्ववद्गोपुरादीना संस्थानैश्च सुशोभितः / तत्र श्रीदण्डनाथाया दहनादिविदिग्गताः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಗೋಪುರಾದಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದಂಡನಾಥೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ದಹನಾದಿ ವಿಧಿಗಳು ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ರಮದಂತೆ ನೆರವೇರಿದವು.

Verse 56

चत्वारो निलयाः प्रोक्ता मन्त्रिणीगृहविस्तराः / गीतिचक्ररथेन्द्रस्य याः पर्वाणि समाश्रिताः

ನಾಲ್ಕು ನಿವಾಸಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಮಂತ್ರಿಣಿಯ ಗೃಹವಿಸ್ತಾರದಂತೆ ಇದ್ದವು. ಅವು ಗೀತಿಚಕ್ರರಥೇಂದ್ರನ ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 57

भण्डासुरमहायुद्धे ता देव्यस्तत्र जाग्रति / सर्वाः स्थल्यो मरकतश्रेणिभिः खचिताः शुभाः

ಭಂಡಾಸುರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿಯರು ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ಸ್ಥಳಗಳು ಮರಕತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 58

हेमतालवनाढ्याश्च सर्ववस्तुसमाकुलाः / तत्रदेव्यः समस्ताश्च दण्डनाथासमश्रियः

ಅವು ಹೇಮತಾಳವನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಿಯರು ದಂಡನಾಥೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

Verse 59

हलोद्धर्णहलाद्धर्णमुसलाः सञ्चरन्त्यपि / संख्यातीतास्तालवृक्षा नवस्वर्णविचित्रिताः

ಹಲವನ್ನು ಎತ್ತುವವರು, ಹಲವನ್ನು ಧರಿಸುವವರು, ಮುಸಲವನ್ನು ಧರಿಸುವವರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ತಾಳವೃಕ್ಷಗಳು ನವಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

Verse 60

योजनायतकाण्डाश्च दलैर्युक्ता विशङ्कटैः / हेमत्वचो ऽतिसुस्निग्धाः सच्छायाः फलभङ्गुराः

ಅವು ಯೋಜನದಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾದ ಕಾಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಶಾಲ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಬಂಗಾರದಂತ ತ್ವಚೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿ, ಸುಂದರ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಫಲಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವವು.

Verse 61

आमूलाग्रं लम्बमानास्ताला हालाघटाकुलाः / वर्तन्ते दण्डनाथायाः प्रीत्यर्थं शिल्पिभिः कृताः

ಮೂಲದಿಂದ ಶಿಖರವರೆಗೆ ತೂಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಾಳಗಳು ಮದ್ಯಘಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ದಂಡನಾಥಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

Verse 62

तं च तालरसापूरं पीत्वापीत्वा मदाकुलाः / जृंभिण्याद्याश्चक्रदेव्यो हेतुकाद्याश्च भैरवाः

ಆ ತಾಳರಸದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮರುಮರು ಕುಡಿದು ಅವರು ಮದದಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿದರು—ಜೃಂಭಿಣೀ ಮೊದಲಾದ ಚಕ್ರದೇವಿಯರು ಮತ್ತು ಹೇತುಕ ಮೊದಲಾದ ಭೈರವಗಳು.

Verse 63

सप्तनिग्रहदेव्यश्च नृत्यन्ति मदविह्वलाः / चतुर्विदिक्षु दण्डिन्या यत्रयत्र महादृशः

ಸಪ್ತ ನಿಗ್ರಹದೇವಿಯರೂ ಮದದಿಂದ ವಿಹ್ವಲರಾಗಿ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ದಂಡಿನೀ ದೇವಿಯ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾದೃಶ್ಯರು ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವರೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ.

Verse 64

तत्र पूर्वादिदिग्भागे देवीसदृशवर्चसः / उन्मत्तभैरवी चव स्वप्नेशी सर्वतोदिशम्

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಉನ್ಮತ್ತಭೈರವೀ ಮತ್ತು ಸ್ವಪ್ನೇಶೀ—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 65

निवासो दण्डनाथायाः केवलं त्वाभिमानिकः / तस्यास्तु सेवावासो ऽन्यो महापद्माटवीस्थले / तत्कक्षातिदवीयस्त्वान्सेवार्थं तत्र तद्गृहः

ದಂಡನಾಥೆಯ ನಿವಾಸವು ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಅಭಿಮಾನದಿಂದಲೇ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದರೆ ದೇವಿಯ ಸೇವಾವಾಸವು ಮಹಾಪದ್ಮ ಅರಣ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅವಳ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬಹುದೂರ, ಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗೃಹವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 66

अथो मरकताकारे शाले तत्सप्तयोजने / प्राकारो विद्रुमाकारः प्रातरर्यमपाटलः

ನಂತರ ಏಳು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ, ಮರಕತಾಕಾರದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ—ಪ್ರಾಕಾರವು ವಿದ್ರುಮದಂತೆ ಇದ್ದು, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಅರುಣ ಛಾಯೆಯ ಪಾಟಲ ಪುಷ್ಪವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 67

तत्र स्थलास्तु सकला विद्रुमैरेव निर्मिताः / तद्वद्विद्रुमसंकाशो ब्रह्मा नलिनविष्टरः

ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳೂ ವಿದ್ರುಮದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಮಲಾಸನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂಡ ವಿದ್ರುಮಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 68

ब्रह्मलोकात्समागत्य सार्द्धं सर्वैर्मुनीश्वरैः / सदा श्रीललितादेव्याः सेवनार्थमतन्द्रितः

ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬಂದು, ಎಲ್ಲಾ ಮುನೀಶ್ವರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅವನು ಸದಾ ಶ್ರೀಲಲಿತಾದೇವಿಯ ಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲಸದೆ ತತ್ಪರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

मरीच्याद्यैः प्रजासृग्भिर्वर्तते साकमब्धिप / चतुर्दशापि विद्यास्ता उपविद्याः सहस्रशः

ಹೇ ಅಬ್ಧಿಪಾ! ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಕರರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಉಪವಿದ್ಯೆಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 70

चतुष्षष्टिकलाश्चैव शरीरिण्यो महत्तराः / प्राकारे विद्रुमाकारे ब्रह्मलोकसमाश्रिताः / वर्तन्ते जगतामृद्ध्यै ललिता देवताज्ञया

ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿ ಕಲೆಗಳು—ದೇಹಧಾರಿಣಿಯರೂ ಮಹತ್ತರರೂ—ವಿದ್ರುಮಾಕಾರದ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೇವಿ ಲಲಿತೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿವೆ।

Verse 71

अथ विद्रुमशालस्यानतरे मारुतयोजने / माणिक्यमण्डपस्थाने परीतः सर्वतोदिशम् / वर्तते विष्णुलोकस्तु ललितासेवनोत्सुकः

ನಂತರ ವಿದ್ರುಮಶಾಲೆಯ ಸಮೀಪ, ಒಂದು ಮಾರುತಯೋಜನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಡಪಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವು ಇದೆ; ಅದು ಲಲಿತಾಸೇವೆಗೆ ಸದಾ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದೆ।

Verse 72

तत्र वैष्णवलोके तु विष्णुः साक्षात्सनातनः / चतुर्घा दशधा चैव तथा द्वादशधा पुनः / विभिन्नमूर्तिः सततं वर्तते माधवः सदा

ಆ ವೈಷ್ಣವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಚತುರ್ಧಾ, ದಶಧಾ ಮತ್ತು ಪುನಃ ದ್ವಾದಶಧಾ—ಇಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಮಾಧವನು ಸದಾ ನಿರಂತರ ವर्तಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 73

भण्डासुरमहायुद्धे ये श्रीदेवीनखोद्भवाः / दशावतारदेवास्तु ते ऽपि माणिक्यमण्डपे

ಭಂಡಾಸುರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ನಖಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು—ಆ ದಶಾವತಾರ ದೇವರೂ ಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಡಪದಲ್ಲಿಯೇ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 74

पूर्वकक्षान्तरेभ्यस्तु तत्कक्षायां विशेषतः / उपर्याच्छादनामात्रं माणिक्यदृषदां गणैः

ಹಿಂದಿನ ಕಕ್ಷಾಂತರಗಳಿಗಿಂತ, ಆ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯ ಶಿಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆವರಣಮಾತ್ರವೇ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ।

Verse 75

तत्र कक्षान्तरे देवः शङ्खचक्रगदाधरः / भिन्नो द्वादशमूर्त्या च पूर्वाद्याशासुरक्षति

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಾಕಾರಾಂತರದಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ದೇವನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ದ್ವಾದಶಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಭಜಿತನಾಗಿ ಪೂರ್ವಾದಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

जाम्बूनदप्रभश्चक्री पूर्वस्यां दिशि केशवः / पश्चान्नारायणः शङ्खी नीलजीमूतसंनिभः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಕೇಶವನು ಜಾಂಬೂನದ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಶಂಖಧಾರಿ ನಾರಾಯಣನು ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣನು.

Verse 77

इन्दीवरदलश्या मो मधुमान्माधवो ऽवति / गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे धन्वी चन्द्रप्रभो महान्

ಇಂದೀವರದಳದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣನಾದ, ಮಧುಸಂಪನ್ನ ಮಾಧವನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನು ಮಹಾನ್ ಧನುರ್ಧರ; ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತನು.

Verse 78

उत्तरे हलधृग्विष्णुः पद्मकिञ्जल्कसंनिभः / आग्नेय्यामरविन्दाभो मुसली मधुसूदनः

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಳವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವಿಷ್ಣು ಪದ್ಮಕಿಂಜಲ್ಕದಂತೆ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಮುಸಲಧಾರಿ ಮಧುಸೂದನನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 79

त्रिविक्रमः खड्गपाणिर्नैरृत्ये च्वलनप्रभः / वायव्यां वामनो वज्री तरुणादित्य दीप्तिमान्

ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗಪಾಣಿಯಾದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಂತಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನು. ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಜ್ರಧಾರಿ ವಾಮನನು ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನು.

Verse 80

ईशान्यां पुण्डरीकाभः श्रीधरः पट्टिशायुधः / विद्युत्प्रभो हृषीकेशो ह्यवाच्यां दिशि मुद्गरी

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪುಂಡರೀಕಾಭನಾದ ಶ್ರೀಧರನು ಪಟ್ಟಿಶಾಯುಧನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವಾಚ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಮುದ್ಗರಿ (ಗದೆ) ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ॥

Verse 81

पद्मनाभः शार्ङ्गपाणिः सहस्रार्कसमप्रभः / माणिक्यमण्डपस्थानमनुलोम्येन वेष्टते

ಪದ್ಮನಾಭನು, ಶಾರ್ಙ್ಗಪಾಣಿಯು, ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಡಪಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅನೂಲೋಮವಾಗಿ (ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿ) ಪರಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 82

सर्वायुधः सर्वशक्तिः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः / इन्द्रगोपकसंकाशः पाशहस्तो ऽपराजितः

ಅವನು ಸರ್ವಾಯುಧಧಾರಿ, ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಸರ್ವತೋಮುಖನು. ಇಂದ್ರಗೋಪಕದಂತೆ ವರ್ಣವಂತನು, ಪಾಶಹಸ್ತನು, ಅಪರಾಜಿತನು॥

Verse 83

दामोदरस्तु सर्वात्मा ललिताभक्तिनिर्भरः / माणिक्यमण्डपस्थानं विलोमेन विवेष्टते

ದಾಮೋದರನು ಸರ್ವಾತ್ಮನು, ಲಲಿತಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು. ಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಡಪಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಲೋಮವಾಗಿ (ವಾಮಾವರ್ತವಾಗಿ) ಪರಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 84

इति द्वादशभिर्देहैर्भगवानम्बुजेक्षणः / माणिक्यमण्डपगतो विष्णुलोके विराजते

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದ್ವಾದಶ ದೇಹರೂಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಕಮಲನೇತ್ರ ಭಗವಾನ್ ಮಾಣಿಕ್ಯಮಂಡಪವನ್ನು ಸೇರಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 85

अथ नानारत्नशालान्तरे मारुतयोजने / सहस्रस्तम्भकं नाम मण्डपं सुमनोहरम्

ಅನಂತರ ನಾನಾರತ್ನಶಾಲೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಾಯು-ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ, ‘ಸಹಸ್ರಸ್ತಂಭಕ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಮಂಟಪವು ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 86

नानारत्नैस्तु खचितं नानारत्नैरलङ्कृतम् / नानारत्नकृतश्शालस्तुङ्गस्तत्राभिवर्तते

ಅದು ನಾನಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾರತ್ನಗಳಿಂದಲೇ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾರತ್ನನಿರ್ಮಿತವಾದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಸಾದವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 87

एका पङ्क्तिः सहस्रैस्तु स्तम्भस्तियक्प्रवर्तते / तादृशाः पङ्क्तयो बह्व्यः स्तम्भानां तु चतुर्दिशम्

ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಸ್ತಂಭಗಳು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ; ಅಂಥ ಅನೇಕ ಸಾಲುಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತಂಭಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 88

उपर्याच्छादनं चापि पूर्ववद्रत्नदारुभिः / शिवलोकस्तत्र महाञ्जागर्ति स्फुरितद्युतिः

ಮೇಲಿನ ಆವರಣವೂ ಪೂರ್ವವಂತೆ ರತ್ನಮಯ ಮರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಶಿವಲೋಕವು ಸ್ಫುರಿತ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಜಾಗೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 89

शैवागमा मूर्तिमन्तस्तत्राष्टाविंशतिः स्मृताः / नन्दिभृङ्गिमहाकालप्रमुखास्तत्र चोत्तमाः

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಮಂತವಾದ ಶೈವಾಗಮಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಂದಿ, ಭೃಂಗಿ, ಮಹಾಕಾಲ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಣಪ್ರಮುಖರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ।

Verse 90

षड्विंशत्तत्त्वदेवाश्च गजवक्त्राः सहस्रशः / शिवलोकोत्तमे तस्मिन्सहस्रस्तम्भमण्डपे

ಆ ಪರಮ ಶಿವಲೋಕದ ಸಹಸ್ರಸ್ತಂಭಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಷಡ್ವಿಂಶತಿ ತತ್ತ್ವದೇವರು ಗಜಮುಖರೂಪದಿಂದ ಸಹಸ್ರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು.

Verse 91

ईशानः सर्वविद्यानामधिपश्चन्द्रशेखरः / ललिताज्ञापालकश्च ललिताज्ञाप्रवर्तकः

ಈಶಾನನಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರನು ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಲಲಿತೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನೂ, ಅದನ್ನೇ ಪ್ರವર્તಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 92

ललितामन्त्र जापी च नित्यमानन्दमानसः / शैव्या दृष्ट्या स्वभक्तानां ललितामन्त्रसिद्धये

ಅವನು ಲಲಿತಾಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವವನು, ನಿತ್ಯಾನಂದಮಯ ಮನಸ್ಸಿನವನು; ಶೈವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಲಲಿತಾಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 93

अन्तर्बहिस्तमः पुञ्जनिर्भेदनपटी यसीम् / महाप्रकाशरूपां तां मेधाशक्ति प्रकाशयन्

ಅಂತರ-ಬಹಿರ್ತಮಃಪುಂಜವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಆ ಮಹಾಪ್ರಕಾಶರೂಪ ಮೇಧಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 94

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च सहस्रस्तम्भमण्डपे / वर्तमानो महादेव देवीः श्रीभक्तिनिर्भरः / तत्तच्छालान्समाश्रित्य वर्तते कुम्भसंभवः

ಸಹಸ್ರಸ್ತಂಭಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ವರ್ತಮಾನನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಸರ್ವಕರ್ತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ದೇವಿಯರ प्रति ಶ್ರೀಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಆ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಕುಂಭಸಂಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)ನೂ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.