Shloka 89
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
मूकास्त्रमसृद्दुष्टः शक्तिसेनासु दानवः / महावाग्वा दिनी नाम ससर्जास्त्रं जगत्प्रसूः
Transliteration
mūkāstramasṛdduṣṭaḥ śaktisenāsu dānavaḥ / mahāvāgvā dinī nāma sasarjāstraṃ jagatprasūḥ
Translation
ದುಷ್ಟ ದಾನವನು ಶಕ್ತಿಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಕಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆಗ ಜಗತ್ಪ್ರಸೂ ‘ಮಹಾವಾಗ್ವಾದಿನಿ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.
Word by Word
मूक-अस्त्रम्the ‘mute’ weapon (silencing missile)
मूक-अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमूक (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; कर्मधारय-समास (विशेषण-विशेष्य)
असृजत्created/released
असृजत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दुष्टःwicked
दुष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण
शक्ति-सेनासुamong the armies of the Śaktis
शक्ति-सेनासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शक्तीनां सेनाः)
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
महावाग्वादिनी(she) the great speaker/orator
महावाग्वादिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + वाग्वादिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मधारय (महती वाग्वादिनी)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/‘by name’)
ससर्जcreated/produced
ससर्ज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अस्त्रम्a weapon
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
जगत्-प्रसूःthe mother/producer of the world
जगत्-प्रसूः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + प्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः प्रसूः)