Shloka 64
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
हलं च मुसलं हस्ते घूर्णयन्त्यो मुहुर्मुहुः / ललिताद्रोहिणां श्यामाद्रोहिणां स्वामिनीद्रुहाम्
Transliteration
halaṃ ca musalaṃ haste ghūrṇayantyo muhurmuhuḥ / lalitādrohiṇāṃ śyāmādrohiṇāṃ svāminīdruhām
Translation
ಅವರು ಮರುಮರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಲ ಮತ್ತು ಮುಸಲವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು—ಲಲಿತೆಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವರ, ಶ್ಯಾಮೆಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವರ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಮಿನಿಗೆ ದ್ರೋಹಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ।
Word by Word
हलम्a plough
हलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
मुसलम्a pestle/club
मुसलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
घूर्णयन्त्यःwhirling/brandishing
घूर्णयन्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√घूर्ण् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ-प्रत्यय; present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (again and again)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (repetition for emphasis)
ललिता-द्रोहिणाम्of those who are hostile to Lalitā
ललिता-द्रोहिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + द्रोहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (ललितायाः द्रोहिणः)
श्यामा-द्रोहिणाम्of those who are hostile to Śyāmā
श्यामा-द्रोहिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootश्यामा (प्रातिपदिक) + द्रोहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (श्यामायाः द्रोहिणः)
स्वामिनी-द्रुहाम्of those who betray their mistress
स्वामिनी-द्रुहाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्वामिनी (प्रातिपदिक) + द्रुह् (प्रातिपदिक; from √द्रुह् ‘to harm’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘द्रुह्’ = द्रुह्-शब्द (enemy/traitor) बहुवचन-षष्ठी; समासः तत्पुरुष (स्वामिन्याः द्रुहः)