Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ललितास्तवराजो नाम त्रयोदशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा लोकपितामहः / आजगामाथ देवेशीं द्रष्टुकामो महर्षिभिः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ… ‘ಲಲಿತಾಸ್ತವರಾಜ’ ಎಂಬ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಹಯಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು—ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಶಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಬಂದುದನು।

Verse 2

आजगाम ततो विष्णुरारूढो विनतासुतम् / शिवो ऽपि वृषमारूढः समायातो ऽखिलेश्वरीम्

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ವಿನತಾಸುತ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ಬಂದನು; ಶಿವನೂ ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ ಅಖಿಲೇಶ್ವರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸಮಾಯಾತನಾದನು।

Verse 3

देवर्षयो नारदाद्याः समाजग्मुर्महेश्वरीम् / आययुस्तां महादेवीं सर्वे चाप्सरसां गणाः

ನಾರದಾದಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಮಹೇಶ್ವರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು; ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳೂ ಆ ಮಹಾದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು।

Verse 4

विश्वावसुप्रभृतयो गन्धर्वाश्चैव यक्षकाः / ब्रह्मणाथ समादिष्टो विश्वकर्मा विशांपतिः

ವಿಶ್ವಾವಸು ಮೊದಲಾದ ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷರೂ ಇದ್ದರು; ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿಯುಕ್ತನಾದನು।

Verse 5

चकार नगरं दिव्यं यथामरपुरं तथा / ततो भगवती दुर्गा सर्वमन्त्राधिदेवता

ಅಮರಪುರದಂತೆ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸರ್ವಮಂತ್ರಗಳ ಅಧಿದೇವತೆ ಭಗವತಿ ದುರ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು।

Verse 6

विद्याधिदेवता श्यामा समाजग्मतुरंबिकाम् / ब्राहयाद्या मातरश्चैव स्वस्वभूतगणावृताः

ವಿದ್ಯೆಯ ಅಧಿದೇವತೆ ಶ್ಯಾಮಾ ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಲು ಬಂದಳು; ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮೊದಲಾದ ಮಾತೃಕೆಯರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 7

सिद्धयो ह्यणिमाद्याश्च योगिन्यश्चैव कोटिशः / भैरवाः क्षेत्रपालाश्च महाशास्ता गणाग्रणीः

ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಯೋಗಿನಿಯರು; ಭೈರವರು, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲರು ಹಾಗೂ ಗಣಗಳ ಅಗ್ರಣಿ ಮಹಾಶಾಸ್ತಾ ಕೂಡ (ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು)।

Verse 8

महागणेश्वरः स्कन्दो बटुको वीरभद्रकः / आगत्य ते महादेवीं तुष्टुवुः प्रणतास्तदा

ಮಹಾಗಣೇಶ್ವರನಾದ ಸ್ಕಂದ, ಬಟುಕ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರ ಕೂಡ ಆಗಮಿಸಿದರು; ಆಗ ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 9

तत्राथ नगरीं रम्यां साट्टप्राकारतोरणाम् / गजाश्वरथशालाढ्यां राजवीथिविराजिताम्

ಆಗ ಅವನು ಒಂದು ರಮ್ಯ ನಗರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಗಜ-ಅಶ್ವ-ರಥಶಾಲೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜವೀಥಿಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 10

सामन्तानाममात्यानां सैनिकानां द्विजन्म नाम् / वेतालदासदासीनां गृहाणि रुचिराणि च

ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತರು, ಅಮಾತ್ಯರು, ಸೈನಿಕರು, ದ್ವಿಜರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೇತಾಳ-ಸೇವಕರು, ದಾಸರು ಮತ್ತು ದಾಸಿಯರ ಸುಂದರ ಮನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 11

मध्यं राजगृहं दिव्यं द्वारगोपुरभूषितम् / शालाभिर्बहुभिर्युक्तं सभा भिरुषशोभितम्

ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ರಾಜಗೃಹವಿತ್ತು; ಅದು ದ್ವಾರ-ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸಭಾಮಂದಿರಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 12

सिंहासनसभां चैव नवरत्नमयीं शुभाम् / मध्ये सिंहासनं दिव्यं चिन्तामणिवीनिर्मितम्

ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ನವರತ್ನಮಯ ಸಿಂಹಾಸನಸಭೆ ಇತ್ತು; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ ರತ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ದಿವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನವಿತ್ತು.

Verse 13

स्वयं प्रकाशमद्वन्द्वमुदयादित्यसंनिभम् / विलोक्य चिन्तयामास ब्रह्मा लोकपितामहः

ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ, ಉದಯಸೂರ್ಯಸಮಾನವಾದ ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 14

यस्त्वेतत्समधिष्ठाय वर्तते बालिशो ऽपिवा / पुरस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकाधिको भवेत्

ಈ ಪುರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಬಾಲಿಶನಾದರೂ ಯಾರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಈ ನಗರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

न केवला स्त्री राज्यार्हा पुरुषो ऽपि तया विना / मङ्गलाचार्यसंयुक्तं महापुरुषलक्षणम् / अनुकूलाङ्गनायुक्तमभिषिञ्चेदिति श्रुतिः

ಸ್ತ್ರೀಯೇ ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯಾರ್ಹಳಲ್ಲ; ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಪುರುಷನೂ ಅಲ್ಲ. ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಮಂಗಳಾಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಮಹಾಪುರುಷಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಅನುಕೂಲ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದವನಿಗೇ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

विभातीयं वरारोहा भूर्ता शृङ्गारदेवता / वरो ऽस्यास्त्रिषु लोकेषु न चान्यः शङ्करादृते

ಈ ವರಾರೋಹಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಶೃಂಗಾರ ದೇವತೆ ಮೂರ್ತಿಯಾದಂತಿದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಹೊರತು ಅವಳಿಗೆ ಬೇರೆ ವರನಿಲ್ಲ.

Verse 17

जडिलो मुण्डधारी च विरूपाक्षः कपालभृत् / कल्माषी भस्मदिग्धाङ्गः श्मशानास्थिविभूषणः

ಅವನು ಜಟಾಧಾರಿ, ಮುಂಡಧಾರಿ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಕಪಾಲವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಕಲ್ಮಾಷಿ, ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳವನು, ಶ್ಮಶಾನದ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸುವವನು.

Verse 18

अमङ्गलास्पदं चैनं वरयेत्सा सुमङ्गला / इति चिन्तयमानस्य ब्रह्मणो ऽग्रे महेश्वरः

‘ಇವನು ಅಮಂಗಳದ ಆಸ್ಪದ; ಆದರೂ ಆ ಸುಮಂಗಳಾ ಇವನನ್ನೇ ವರಿಸುವಳು’ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನ ಮುಂದೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

Verse 19

कोटिकन्दर्पलावण्ययुक्तो दिव्य शरीरवान् / दिव्यांबरधरः स्रग्वी दिव्यगन्धानुलेपनः

ಅವನು ಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥರ ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು; ದಿವ್ಯಾಂಬರಧಾರಿ, ಮಾಲಾಧಾರಿ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 20

किरीटहारकेयूरकुण्डलाद्यैरलङ्कृतः / प्रादुर्बभूव पुरतो जगन्मोहन रुपधृक्

ಕಿರೀಟ, ಹಾರ, ಕೇಯೂರ, ಕುಂಡಲ ಮೊದಲಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ಮುಂದೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 21

तं कुमारमथालिङ्ग्य ब्रह्मा लोकपितामहः / चक्रे कामेश्वरं नाम्ना कमनीयवपुर्धरम्

ಆಮೇಲೆ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಕುಮಾರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಮನೋಹರ ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು ‘ಕಾಮೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 22

तस्यास्तु परमाशक्तेरनुरूपो वरस्त्वयम् / इति निश्चित्य तेनैव सहितास्तामथाययुः

‘ಆ ಪರಮಾಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾದ ವರನು ಇವನೇ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರು ನಂತರ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 23

अस्तुवंस्ते परां शक्तिं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः / तां दृष्ट्वा मृगशावाक्षीं कुमारो नीललोहितः / अभवन्मन्मथाविष्टो विस्मृत्य सकलाः क्रियाः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಆ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಮೃಗಶಾವದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ನೀಲಲೋಹಿತ ಕುಮಾರನು ಮನ್ಮಥಾವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಮರೆತನು।

Verse 24

सापि तं वीक्ष्य तन्वङ्गो मूर्तिंमन्तमिव स्मरम् / मदनाविष्टसर्वाङ्गी स्वात्मरूपममन्यत / अन्योन्यालोकनासक्तौ तावृभौ मदनातुरौ

ಅವಳೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ—ಮೂರ್ತಿಮಂತ ಸ್ಮರನಂತೆ—ಮದನಾವೇಶದಿಂದ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಆವರಿತವಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನದೇ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ಕಾಮಾತುರರಾದರು.

Verse 25

सर्वभावविशेषज्ञौ धृतिमन्तौ मनस्विनौ / परैरज्ञातचारित्रौ मुहूर्तास्वस्थचेतनौ

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳ ವಿಶೇಷವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಧೃತಿಯುಳ್ಳವರು, ಮನಸ್ವಿಗಳು; ಅವರ ಚರಿತ್ರೆ ಇತರರಿಗೆ ಅಜ್ಞಾತ, ಮತ್ತು ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳಷ್ಟು ಚಿತ್ತ ಅಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 26

अथोवाच महादेवीं ब्रह्मा लोकैकनायिकाम् / इमे देवाश्च ऋषयो गन्धर्वाप्सरसां गणाः / त्वामीशां द्रष्टुमिच्छन्ति सप्रियां परमाहवे

ಅಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕೈಕನಾಯಿಕೆಯಾದ ಮಹಾದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಇಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು, ಹೇ ಈಶ್ವರಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನೊಡನೆ ಪರಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

को वानुरूपस्ते देवि प्रियो धन्यतमः पुमान् / लोकसंरक्षणार्थाय भजस्व पुरुषं परम्

ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನಗೆ ಅನುರೂಪನಾದ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಪರಮ ಧನ್ಯ ಪುರುಷನು ಯಾರು? ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ಆ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ವರಿಸು/ಆಶ್ರಯಿಸು.

Verse 28

राज्ञी भव पुरस्यास्य स्थिता भव वरासने / अभिषिक्तां महाभागैर्देवार्षे भिरकल्मषैः

ಈ ನಗರದ ರಾಣಿಯಾಗು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಮಹಾಭಾಗ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 29

साम्राज्यचिह्नसंयुक्तां सर्वाभरणसंयुताम् / सप्रियामासनगतां द्रष्टुमिच्छामहे वयम्

ನಾವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ, ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ, ಪ್ರಿಯನೊಂದಿಗೆ ಆಸನಸ್ಥಳಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ।