Shloka 139
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तस्य ते रश्मयः सप्त पिबन्त्यंभो महार्णवात् / तेनाहारेण संदीप्ताः सूर्याः सप्त भवन्त्युत
Transliteration
tasya te raśmayaḥ sapta pibantyaṃbho mahārṇavāt / tenāhāreṇa saṃdīptāḥ sūryāḥ sapta bhavantyuta
Translation
ಆ ರವಿಯ ಏಳು ಕಿರಣಗಳು ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಆ ಆಹಾರದಿಂದ ದೀಪ್ತಗೊಂಡು ಅವು ಏಳು ಸೂರ್ಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
Word by Word
तस्यof him (of the Sun)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of him/of that’
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; demonstrative ‘those’
रश्मयःrays
रश्मयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootraśmi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/सर्वलिङ्ग; here qualifying रश्मयः (plural)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अम्भःwater
अम्भः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootambhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
महा-अर्णवात्from the great ocean
महा-अर्णवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from the great ocean’
तेनby that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘by that/with that’
आहारेणby nourishment
आहारेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootāhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; instrumental ‘by nourishment/food’
संदीप्ताःkindled / inflamed
संदीप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-दीप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; predicate participle qualifying सूर्याः
सूर्याःsuns
सूर्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; qualifying सूर्याः
भवन्तिbecome / are
भवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
उतindeed/also
उत:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootuta (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (emphatic/also)