Shloka 76
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भृगूणां निधनोत्थितः / गोत्रेण वै चन्द्र मसो नाम्ना प्रमतिरुच्यते
Transliteration
teṣāṃ śāstā hyasādhūnāṃ bhṛgūṇāṃ nidhanotthitaḥ / gotreṇa vai candra maso nāmnā pramatirucyate
Translation
ಆ ಅಸಾಧು ಭೃಗು ವಂಶೀಯರ ಶಿಕ್ಷಕನು ಅವರ ನಾಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವನು. ಅವನು ಚಂದ್ರಮಸ ಗೋತ್ರದವನು; ‘ಪ್ರಮತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of them)
शास्ताthe chastiser/ruler
शास्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशास् (धातु)
Formतृच्-प्रत्ययान्त कर्तृवाचक कृदन्त (agent noun); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed
हि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (particle: indeed/for)
असाधूनाम्of the wicked
असाधूनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
भृगूणाम्of the Bhṛgus
भृगूणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
निधन-उत्थितःarisen from death/destruction
निधन-उत्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिधन (प्रातिपदिक) + उत्थित (प्रातिपदिक/कृदन्त from उत्+स्था)
Formतत्पुरुष: ‘निधनात् उत्थितः’ (arisen from destruction/death); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (of ‘शास्ता’)
गोत्रेणby lineage/clan
गोत्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/प्रकार (by lineage)
वैindeed
वै:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
चन्द्रमसःof the Moon (Candrama)
चन्द्रमसः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/प्रकार (by name)
प्रमतिःPramati (proper name)
प्रमतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन