Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे महादेवविभूतिवर्णनं ना दशामो ऽध्योयः सूत उवाच भृगोः ख्यातिर्विजज्ञे वै ईश्वरौ सुखदुःखयोः / शुभाशुभप्रदातारौ सर्वप्राणभृतामिह

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾದೇವವಿಭೂತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ದಶಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಭೃಗುಪತ್ನಿ ಖ್ಯಾತಿಯು ಸುಖದುಃಖಗಳ ಈಶ್ವರದ್ವಯವನ್ನು ತಿಳಿದಳು; ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಶುಭಾಶುಭ ಫಲದಾತರು.

Verse 2

देवौ धातृविधातारौ मन्वन्तरविचारिणौ / तयार्ज्येष्ठा तु भगिनी देवी श्रीर्लोकभाविनी

ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ; ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವವರು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರಿ ದೇವಿ ಶ್ರೀ, ಲೋಕಮಂಗಳಕರಿಣಿ.

Verse 3

सा तु नारायणं देवं पति मासद्य शोभना / नारायणात्मजौ तस्यां बलोन्मादौव्यजायताम्

ಆ ಶೋಭನಾ ನಾರಾಯಣ ದೇವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದು; ಅವಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಪುತ್ರರಾದ ಬಲ ಮತ್ತು ಉನ್ಮಾದ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 4

बलस्य तेजः पुत्रस्तु उन्मादस्य तु संशयः / तस्यान्ये मानसाः पुत्रा आसन् व्योमविचारिणः

ಬಲನ ಪುತ್ರ ತೇಜಸ್ಸು; ಉನ್ಮಾದನ ಪುತ್ರ ಸಂಶಯ. ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಾನಸಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 5

ये वहन्ति विमानानि देवानां पुण्यकर्मणाम् / मेरुकल्पे स्मृते भार्ये विधातुर्धातुरेव च

ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ದೇವತೆಗಳ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊರುವವರು ಯಾರು; ಮೇರೂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧಾತಾ ಮತ್ತು ಧಾತಾ ಅವರ ‘ಸ್ಮೃತಿ’ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

आयतिर्नियतिश्चैव तयोः पुत्रौ दृढव्रतौ / प्राणश्चैव मृकण्डश्च ब्रह्मकोशौ सनातनौ

ಆಯತಿ ಮತ್ತು ನಿಯತಿ—ಅವರ ದೃಢವ್ರತ ಪುತ್ರರು ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಮೃಕಂಡ; ಅವರು ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮಕೋಶಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 7

मनस्विन्यां मृकण्डस्य मार्कण्डेयो बभूव ह / सुतो वेदशिरास्तस्य धूम्रपत्न्यामजायत

ಮೃಕಂಡನ ಮನಸ್ವಿನಿ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಜನಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅವನ ಧೂಮ್ರಾ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ವೇದಶಿರಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 8

पीवर्यां वेदशिरसः पुत्रा वशकराः स्मृताः / मार्कण्डेयाः समाख्याता ऋषयो वेदपारगाः

ಪೀವರಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಶಿರಸನ ಪುತ್ರರು ‘ವಶಕರರು’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ‘ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದ, ವೇದಪಾರಂಗತ ಋಷಿಗಳು.

Verse 9

प्राणस्य पुण्डरीकायां द्युतिमानात्मजो ऽभवत् / उन्नतश्चद्युतिमतः स्वनवातश्च तावुभौ

ಪ್ರಾಣನ ಪತ್ನಿ ಪುಂಡರೀಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ದ್ಯುತಿಮಾನ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ದ್ಯುತಿಮಾನನಿಗೆ ‘ಉನ್ನತ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವನವಾತ’ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು.

Verse 10

तयोः पुत्राश्च पौत्राश्च भार्गवाणां परस्परात् / स्वायंभुवेन्तरे ऽतीता मरीचेः शृणुत प्रजाः

ಅವರ ಪುತ್ರರೂ ಪೌತ್ರರೂ ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರದಿಂದ ಜನಿಸಿದರು; ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದವರ ಕುರಿತು, ಓ ಪ್ರಜಗಳೇ, ಮರೀಚಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 11

पत्नी मरीचेः संभूतिर्विजज्ञे ह्यात्मसंभंवम् / प्रजापतेः पूर्णमासं कन्याश्चेमा निबोधत

ಮರೀಚಿಯ ಪತ್ನಿ ಸಂಭೂತಿ ಆತ್ಮಸಂಭವ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ‘ಪೂರ್ಣಮಾಸ’ನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು; ಮತ್ತು ಈ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 12

कृषिर्वृष्टिस्त्विषा चैव तथा चोपचितिः शुभा / पूर्णमासः सरस्वत्यां पुत्रौ द्वावुदपादयत्

ಕೃಷಿ, ವೃಷ್ಟಿ, ತ್ವಿಷಾ ಹಾಗೂ ಶುಭವಾದ ಉಪಚಿತಿ—ಇವು; ಪೂರ್ಣಮಾಸನು ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡಿದನು.

Verse 13

विरजं चैव धर्मिष्ठं पर्वशं चैव तावुभौ / विरजस्यात्मजो विद्वान् सुधामा नाम विश्रुतः

ವಿರಜನು ಮತ್ತು ಪರ್ವಶನು—ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು. ವಿರಜನ ಜ್ಞಾನವಂತ ಪುತ್ರನು ‘ಸುಧಾಮಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 14

सुधामा स तु वैराजः प्राचीं दिशमुपा श्रितः / लोकपालः स धर्मात्मा गौरीपुत्रः प्रतापवान्

ವೈರಾಜನಾದ ಸುಧಾಮನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪ್ರತಾಪವಂತ, ಗೌರೀಪುತ್ರ—ಲೋಕಪಾಲನಾದನು.

Verse 15

पर्वशः पर्वगणनां प्रविष्टः स महायशाः / पर्वशः पर्वशायां तु जनया मास वै सुतौ

ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪರ್ವಶನು ಪರ್ವಗಳ ಗಣನೆಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಪರ್ವಶನು ಪರ್ವಶೆಯಿಂದ ಎರಡು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 16

यजुर्धाम च धीमन्तं स्तंभकाश्यपमेव च / तयोर्गोत्रकरौ पुत्रौ जातौ संन्यासनिश्चितौ

ಯಜುರ್ಧಾಮನೆಂಬ ಧೀಮಂತನು ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭಕಾಶ್ಯಪನು—ಈ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಗೋತ್ರಪ್ರವರ್ತಕರು, ಸನ್ನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

Verse 17

स्मृतस्त्वं गिरसः पत्नी जज्ञे सा ह्यात्मसंभवान् / पुत्रो कन्याश्चतस्रश्च पुण्यास्ता लोकविश्रुताः

ನೀನು ‘ಗಿರಸ’ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ; ಆಕೆ ಆತ್ಮಸಂಭವಾ. ಆಕೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪುಣ್ಯ ಕನ್ಯೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 18

सिनीवाली कुहूश्चैव राका चानुमतिस्तथा / तथैव भरताग्निं च कीर्तिमन्तं च तावुभौ

ಸಿನೀವಾಲೀ, ಕುಹೂ, ರಾಕಾ, ಅನುಮತಿ—ಇವರೆಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಭರತಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಮಾನ್—ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ (ಖ್ಯಾತರಾದರು)।

Verse 19

अग्नेः पुत्रं च पर्जन्यं सद्वती सुषुवे तथा / हिरण्यरोमा पर्जन्यो मारीच्यामुदपद्यत

ಸದ್ವತೀ ಅಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಪರ್ಜನ್ಯನನ್ನೂ ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ ಎಂಬ ಪರ್ಜನ್ಯನು ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 20

आभूतसंप्लवस्थायी लोकपालः स वै स्मृतः / यज्ञे कीर्त्तिमतश्चापि धेनुका वीतकल्मषौ

ಭೂತಸಂಪ್ಲವ (ಪ್ರಳಯ) ತನಕ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವವನು ಲೋಕಪಾಲನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನದ (ಸಂಬಂಧದಿಂದ) ಧೇನುಕಾ ಮತ್ತು ವೀತಕಲ್ಮಷ—ಆ ಇಬ್ಬರೂ (ಉದ್ಭವಿಸಿದರು)।

Verse 21

चरिष्णुं धृतिमन्तं च उभावङ्गिरसां वरौ / तयोः पुत्राश्च पौत्राश्च अतीता वै सहस्रशः

ಚರಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಧೃತಿಮಾನ್—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಅವರ ಪುತ್ರರೂ ಪೌತ್ರರೂ ಸಹಸ್ರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿ) ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ।

Verse 22

अनसूया विजज्ञे वै पञ्चात्रेयानकल्मषान् / कन्यां चैव श्रुतिं नाम माता शङ्खपदस्य सा

ಅನಸೂಯಾ ಐದು ಆತ್ರೇಯ, ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ (ಪುತ್ರರನ್ನು) ಹೆತ್ತಳು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶ್ರುತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ—ಅವಳು ಶಂಖಪದನ ತಾಯಿ.

Verse 23

कर्दसस्य तु पत्नी सा पौलहस्य प्रजापतेः / सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपो मूर्त्तिः शनैश्चरः

ಕರ್ಧಸನ ಆ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪೌಲಹನವರಾಗಿದ್ದಳು. ಸತ್ಯನೇತ್ರ, ಹವ್ಯ, ಆಪಃ, ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶನೈಶ್ಚರ—ಇವರು (ಅವಳಿಂದ) ಜನಿಸಿದರೆಂದು ಕೀರ್ತಿತರು.

Verse 24

सोमश्च पञ्चमस्तेषामासीत्स्वायंभुवेन्तरे / यामदेवैस्सहातीताः पञ्चात्रेयाः प्रकीर्त्तिताः

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಐದನೇವನು ಸೋಮನು. ಯಾಮದೇವರೊಂದಿಗೆ ಅತೀತರಾದವರು ‘ಪಂಚ ಆತ್ರೇಯರು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 25

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च आत्रेयाणां महात्मनाम् / स्वायंभुवे ऽन्तरे ऽतीताः शतशो ऽथ सहस्रशः

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಆತ್ರೇಯರ ಪುತ್ರರೂ ಪೌತ್ರರೂ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ವಿಸ್ತರಿಸಿ) ಅತೀತರಾದರು.

Verse 26

प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दाना ग्निस्तत्सुतो ऽभवत् / पूर्वजन्मनि सो ऽगस्त्यः स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे

ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ‘ದಾನಾಗ್ನಿ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 27

मध्यमो देवबाहुश्च अत्रिनामा च ते त्रयः / स्वमा यवीयसी तेषां सद्वती नाम विश्रुता

ಆ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವನು ದೇವಬಾಹು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅತ್ರಿ ಎಂಬ ನಾಮದವನು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ‘ಸದ್ವತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 28

पर्जन्यजननी शुभ्रा पत्नी चाग्नेः स्मृता शुभा / पौलस्त्यस्य च ब्रह्मर्षेः प्रीतिपुत्रस्य धीमतः

ಪರ್ಜನ್ಯನ ಜನನಿ ಶುಭ್ರಾ ಶುಭಳಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು; ಅವಳು ಅಗ್ನಿದೇವನ ಪತ್ನಿ ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರೀತಿಪುತ್ರ ಧೀಮಂತ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಪೌಲಸ್ತ್ಯನ ಪತ್ನಿಯೆಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 29

दानाच्च सुषुवे पत्नी सुजङ्घी चं बहून्सुतान् / पौलस्त्या इति विख्याताः स्मृताः स्वायंभुवे ऽन्तरे

ದಾನೆಯಿಂದ ಪತ್ನಿ ಸುಜಂಘೀ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಪೌಲಸ್ತ್ಯರು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 30

क्षमा तु सुषुवे पुत्रान्पुलस्त्यस्य प्रजापतेः / त्रेताग्निवर्चसः सर्वे येषां कीर्त्तिः प्रतिष्ठिता

ಕ್ಷಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ಅವರ ಕೀರ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 31

कर्दमश्चोर्वरीवांश्च सहिष्णुश्चेति ते त्रयः / ऋषिः कनकपीठश्च शुभा कन्या च पीवरी

ಕರ್ಧಮ, ಉರ್ವರೀವಾನ್, ಸಹಿಷ್ಣು—ಇವರು ಆ ಮೂವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಕನಕಪೀಠ ಎಂಬ ಋಷಿ, ಶುಭಾ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಪೀವರಿಯೂ ಇದ್ದಳು।

Verse 32

कर्दमस्य श्रुतिः पत्नी आत्रेय्यजनयत्स्वयम् / पुत्रं शङ्खपदं नाम कन्यां काम्यां तथैव च

ಕರ್ಧಮನ ಪತ್ನಿ ಶ್ರುತಿ ಆತ್ರೇಯಿಯಿಂದ ಸ್ವತಃ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಅವನ ಹೆಸರು ಶಂಖಪದ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮ್ಯಾ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು।

Verse 33

स वै शङ्खपदः श्रीमांल्लोकपालः प्रजापतिः / दक्षिणस्यां दिशि रतः काम्या दत्ता प्रियव्रते

ಅವನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಖಪದನೆಂಬ ಲೋಕಪಾಲ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಪ್ರಿಯವ್ರತನಿಗೆ ಕಾಮ್ಯಾ ದತ್ತಳಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಳು.

Verse 34

काम्या प्रियव्रताल्लेभे स्वायंभुवसमान्सुतान् / दश कन्याद्वयं चैव यैः क्षत्रं सम्प्रवर्त्तितम्

ಕಾಮ್ಯಾ ಪ್ರಿಯವ್ರತನಿಂದ ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಸಮಾನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರಿಂದ ಕ್ಷತ್ರವಂಶವು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನವಾಯಿತು.

Verse 35

पुत्रं कनकपीठस्य सहिष्णुं नाम विश्रुतम् / यशोधरा विजज्ञे वै कामदेवं सुमध्यामा

ಕನಕಪೀಠನ ಪುತ್ರನು ‘ಸಹಿಷ್ಣು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಸುಮಧ್ಯಮಾ ಯಶೋಧರಾ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದಳು.

Verse 36

क्रतोः क्रतुसमान्पु त्रान् विजज्ञे संनतिः शुभान् / तेषां न भार्या पुत्रो वा सर्वे ते उर्द्धरेतसः

ಕ್ರತುವಿನ ಪತ್ನಿ ಸಂನತಿ ಕ್ರತುವಿನಂತೆಯೇ ಶುಭ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿಯೂ ಪುತ್ರನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರು (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು).

Verse 37

तानि षष्टिसहस्राणि वालखिल्या इति श्रुताः / अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम्

ಅವರು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ‘ವಾಲಖಿಲ್ಯ’ರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಅವರು ಅರುಣನ ಮುಂದಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ದಿವಾಕರನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಪರಿವಾರವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

आभूतसंप्लवात्सर्वेपतङ्गसहचारिणः / स्वसारौ तद्यवीयस्यौ पुण्या सत्यवती चते

ಮಹಾಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪತಂಗದ ಸಹಚರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವನ ಕಿರಿಯನ ಎರಡು ಸಹೋದರಿಯರು—ಪುಣ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತೀ।

Verse 39

पर्वशस्य स्नुवे ते वै पूर्णमास सुतस्य तु / ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य वासिष्ठाः सप्त जज्ञिरे

ಅವರು ಪರ್ವಶನ ಸೊಸೆಯರು, ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ಣಮಾಸನ ಪುತ್ರರೂ; ಊರ್ಜ್ಯೆಯಿಂದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಏಳು ವಾಸಿಷ್ಠರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 40

ज्यायसी च सुता तेषां पुण्डरीका सुमध्यमा / जननी सा द्युतिमतः प्राणस्य महिषी प्रियाः

ಅವರ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿ ಸುಮಧ್ಯಮಾ ಪುಂಡರೀಕಾ; ಅವಳೇ ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ಪ್ರಾಣನ ಪ್ರಿಯ ಮಹಿಷಿ ಹಾಗೂ ಜನನಿಯಾದಳು.

Verse 41

तस्यास्तु ये यवीयांसो वासिष्ठाः सप्त विश्रुताः / रक्षो गर्त्तोर्द्धबा हुश्च सवनः पवनश्च यः

ಅವಳ ಕಿರಿಯವರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಏಳು ವಾಸಿಷ್ಠರು—ರಕ್ಷೋ, ಗರ್ತ್ತ, ಉದ್ದಭಾ, ಹು, ಸವನ ಮತ್ತು ಪವನ ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 42

सुतपाः संकुरित्येते सर्वे सप्तर्षयः समृताः / रत्नो वराङ्ग्यजनयन्मार्कण्डेयी यशस्विनी

ಸುತಪಾ, ಸಂಕು ಇತ್ಯಾದಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ರತ್ನನು ವರಾಂಗಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 43

प्रतीच्यां दिशि राजानं केतुमन्तं प्रजापतिम् / गोत्राणि नामभिस्तेषां वासिष्ठानां महात्मनाम्

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಂತನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ರಾಜನು ಇದ್ದಾನೆ; ಆ ವಾಸಿಷ್ಠ ಮಹಾತ್ಮರ ಗೋತ್ರಗಳು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 44

स्वायंभुवे ऽन्तरेतीतान्यग्नेस्तु शृणुत प्रजाः / इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबन्धः प्रकीर्त्तितः

ಹೇ ಪ್ರಜೆಗಳೇ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳೆದ ವೃತ್ತಾಂತಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಹೀಗೆ ಈ ಋಷಿಸರ್ಗವು ಅನುಬಂಧসহ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।