Adhyaya 68

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे धन्वन्तरिसंभवादिवर्णनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः // ६७// ऋषय ऊचुः मरुतेन कथं कन्या राज्ञे दत्ता महात्मना / किंवीर्याश्च महात्मानो जाता मरुतकन्यया

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಧನ್ವಂತರಿಸಂಭವಾದಿ ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಮಹಾತ್ಮ ಮರುತನು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಗೆ ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದನು? ಮರುತಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಯಾವ ವೀರ್ಯವಂತ ಮಹಾತ್ಮರು ಜನಿಸಿದರು?

Verse 2

सूत उवाच आहरत्स मरुत्सोममन्नकामः प्रजेश्वरः / मासिमासि महातेजाः षष्टिसंवत्सरान्नृप

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ನೃಪಾ! ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮರುತನು ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸೋಮವನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದನು— ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ.

Verse 3

तेन ते मरुतस्तस्य मरुत्सोमेन तोषिताः / अक्षय्यान्नं ददुः प्रीताः सर्वकामपरिच्छदम्

ಅವನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮರುತ್ಸೋಮದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಮರುತರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವದು.

Verse 4

अन्नं तस्य सकृद्भुक्तमहोरात्रं न क्षीयते / कोटिशो दीय मानं च सूर्यस्योदयनादपि

ಅವನ ಅನ್ನವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಭುಜಿಸಿದರೂ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕ್ಷಯವಾಗದು; ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಾರಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.

Verse 5

मित्रज्योतेस्तु कन्याया मरितस्य च धीमतः / तस्माज्जाता महासत्त्वा धर्मज्ञा मोक्षदर्शिनः

ಮಿತ್ರಜ್ಯೋತಿಯ ಕನ್ಯೆಯಿಂದಲೂ ಧೀಮಂತನಾದ ಮರಿತನಿಂದಲೂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಮೋಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳು.

Verse 6

संन्यस्य गृहधर्माणि वैराग्यं समुपस्थिताः / यतिधर्ममवाप्येह ब्रह्मभूयाय ते गताः

ಗೃಹಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವೈರಾಗ್ಯವು ಅವರಿಗೆ ಉದಯವಾಯಿತು; ಇಲ್ಲಿ ಯತಿಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೊರಟರು.

Verse 7

अनेनसः सुतो जातः क्षत्रधर्मः प्रतापवान् / क्षत्रधर्मसुतो जातः प्रतिपक्षो महातपाः

ಅನೇನಸನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು; ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 8

प्रतिपक्षसुतश्चापि सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्य जयः पुत्रो विजयस्तस्य जज्ञिवान्

ಪ್ರತಿಪಕ್ಷನಿಗೂ ‘ಸೃಂಜಯ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು. ಸೃಂಜಯನ ಪುತ್ರ ಜಯ; ಜಯನಿಗೆ ವಿಜಯನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 9

विजयस्य जयः पुत्रस्तस्य हर्यश्वकः स्मृतः / इर्यश्वस्य सुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्

ವಿಜಯನ ಪುತ್ರ ಜಯ; ಅವನ ಪುತ್ರನು ‘ಹರ್ಯಶ್ವಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಇರ್ಯಶ್ವನ ಪುತ್ರನು ಪ್ರತಾಪವಂತ ರಾಜ ಸಹದೇವನು.

Verse 10

सहदेवस्य धर्मात्मा अहीन इति विश्रुतः / अहीनस्य चयत्सेनस्तस्य पुत्रो ऽथ संकृतिः

ಸಹದೇವನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪುತ್ರ ‘ಅಹೀನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅಹೀನನ ಪುತ್ರ ಚಯತ್ಸೇನ; ಅವನ ಪುತ್ರನು ಸಂಕೃತಿ.

Verse 11

संकृतेरपि धर्मात्मा कृतधर्मा महायशाः / इत्येते क्षत्रधर्माणो नहुषस्य निबोधत

ಸಂಕೃತಿಗೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ‘ಕೃತಧರ್ಮ’ ಎಂಬ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು. ಇವರೆಲ್ಲ ನಹುಷನ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮಪರ ವಂಶಜರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 12

नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः / यतिर्ययातिः संयातिरायतिर्वियतिः कृतिः

ನಹುಷನ ಆರು ವಾರಸರು ಇಂದ್ರನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು—ಯತಿ, ಯಯಾತಿ, ಸಂಯಾತಿ, ಆಯತಿ, ವಿಯತಿ, ಕೃತಿ.

Verse 13

यतिर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः / काकुत्स्थकन्यां गां नाम लेभे पत्नीं यतिस्तदा

ಅವರಲ್ಲಿ ಯತಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು; ಅವನ ನಂತರ ಯಯಾತಿ ಕನಿಷ್ಠನು. ಆಗ ಯತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನ ಕನ್ಯೆ ‘ಗಾ’ ಎಂಬಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು.

Verse 14

स यतिर्मोक्षमास्थाय ब्रह्मभूतो ऽभवन्मुनिः / तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः

ಆ ಯತಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾದ ಮುನಿಯಾಗಿದನು. ಆ ಐವರಲ್ಲಿ ಯಯಾತಿ ಭೂಮಿಪತಿ (ರಾಜ) ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 15

देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप ह / शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः

ಅವನು ಉಶನಸ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ)ನ ಪುತ್ರಿ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವೃಷಪರ್ವನ ಪುತ್ರಿ ಆಸುರಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

Verse 16

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानो व्यजायत / द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

ದೇವಯಾನಿಯು ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಸುಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ವೃಷಪರ್ವನ ಪುತ್ರಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯು ದ್ರುಹ್ಯು, ಅನು ಮತ್ತು ಪೂರುಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

Verse 17

अजीजनन्महावीर्यान्सुतान्देवसुतोपमान् / रथं तस्मै ददौ शक्रः प्रीतः परमभास्वरम्

ಅವರು ದೇವಪುತ್ರರಂತೆ ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು. ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರಥವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 18

असंगं काञ्चनं दिव्यमक्षयौ च महेषुधी / युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्

ಅವನು ದಿವ್ಯವಾದ, ಆಸಕ್ತಿರಹಿತ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾದ, ಅಕ್ಷಯ ಮಹಾತೂಣಿಗಳೊಡನೆ, ಮನೋಜವ ಅಶ್ವಯುಕ್ತ ರಥದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟನು।

Verse 19

स तेन रथमुख्येन जिगाय सततं महीम् / ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಯಾತಿ ದೇವ-ದಾನವ-ಮಾನವರಿಗೂ ದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 20

पौरवाणां नृपाणां च सर्वेषां सो ऽभवद्रथी / यावत्सुदेशप्रभवः कौरवो जनमेजयः

ಪೌರವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಮಹಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದನು—ಸುದೇಶಪ್ರಭವ ಕೌರವ ಜನಮೇಜಯನು ಉದಯಿಸುವ ತನಕ।

Verse 21

कुरोः पौत्रस्य राज्ञरतु राज्ञः पारीक्षितस्य ह / जगाम सरथो नाशं शापाद्गार्ग्यस्य धीमतः

ನಂತರ ಕುರುವಿನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ರಾಜ ಪಾರೀಕ್ಷಿತನ ಆ ರಥವು ಸಹಿತ ನಾಶವಾಯಿತು—ಧೀಮಂತ ಗಾರ್ಗ್ಯನ ಶಾಪದಿಂದ।

Verse 22

गार्ग्यस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः / दुर्बुद्धिर्हिंसया मास लोहगन्धी नराधिपः

ರಾಜ ಜನಮೇಜಯನು ಗಾರ್ಗ್ಯನ ಬಾಲ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಿದನು; ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಹಿಂಸಾಪರ, ಲೋಹಗಂಧಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ನರಾಧಿಪನು.

Verse 23

स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः / पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्

ಆ ಲೋಹಗಂಧಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಪೌರರು ಮತ್ತು ಜನಪದವರು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।

Verse 24

ततः स दुःखसंतप्तो नालभत्संविदं क्वचित / स प्रायाच्छौनकमृषिं शरणं व्यथितस्तदा

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ವ್ಯಥಿತನಾಗಿ ಶೌನಕ ಋಷಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಹೋದನು।

Verse 25

इन्द्रोतोनाम विख्यातो यो ऽसौ मुनि रुदारधीः / योजयामास चैन्द्रोतः शौनको जनमेजयम्

‘ಇಂದ್ರೋತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ, ದೃಢಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಆ ಮುನಿ; ಶೌನಕನಾದ ಆ ಇಂದ್ರೋತನು ಜನಮೇಜಯನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು।

Verse 26

अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः / स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह

ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ರಾಜನನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸಲು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಲೋಹಗಂಧಿ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 27

स वै दिव्यो रथस्तस्माद्वसोश्चेदिपतेस्तथा / दत्तः शक्रेन तुष्टेन लेभे तस्माद्बृहद्रथः

ಚೇದಿಪತಿ ವಸುವಿನ ಆ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ತೃಪ್ತನಾದ ಶಕ್ರನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಬೃಹದ್ರಥನು ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 28

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् / प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः

ಆಮೇಲೆ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಕೌರವನಂದನ ಭೀಮನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 29

स जरां प्राप्य राजर्षिर्ययातिर्नहुषात्मजः / पुत्रं श्रेष्टं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः

ನಹುಷನ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಜರ್ಷಿ ಯಯಾತಿ ಜರೆಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಹಿರಿಯವೂ ಆದ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ “ಯದು!” ಎಂದು ವಚನ ಹೇಳಿದರು।

Verse 30

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मि यौवने

ಓ ತಾತಾ! ಜರೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕೂದಲುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ; ಕಾವ್ಯ ಉಶನಸನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿಲ್ಲ।

Verse 31

त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह / जरां मे प्रतिगृह्णीष्व तं यदुः प्रत्युवाच ह

ಅವನು ಹೇಳಿದರು: “ಓ ಯದು, ಜರೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಪವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನನ್ನ ಜರೆಯನ್ನು ನೀನು ಅಂಗೀಕರಿಸು.” ಆಗ ಯದು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 32

अनिर्दिष्टा हि मे भिक्षा ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुता / सा तु व्यायामसाध्या वै न ग्रहीष्यामि ते जराम्

ನನಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ವಾಗ್ದಾನವಾದ ಭಿಕ್ಷೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ವ್ಯಾಯಾಮ-ಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಜರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 33

जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः / तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे

ಮುದಿತನದಲ್ಲಿ ಪಾನ‑ಭೋಜನದಿಂದ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಜರೆಯನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 34

सितश्मश्रुधरो दीनो जरया शिथिलीकृतः / वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः

ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ‑ಮೀಸೆ ಹೊಂದಿ, ದೀನನಾಗಿ, ಜರೆಯಿಂದ ಶಿಥಿಲನಾದವನು; ಮಡಚುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇಹ, ನಿರಾಶನಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ರೂಪದವನು।

Verse 35

अशक्तः कार्यकरणे परिबूतस्तु यौवने / सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये

ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾಗಿ, ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ; ಉಪವೀತಧಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೂ—ಅಂತಹ ಜರೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 36

संति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप / प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै

ನೃಪನೇ, ನಿನಗೆ ನನ್ನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯರಾದ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ; ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಅವರೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ—ನೀನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು।

Verse 37

स एवमुक्तो यदुना दीव्रकोपसमन्वितः / उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्

ಯದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ತಂದೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 38

आश्रमः कस्तवान्यो ऽस्ति को वा धर्मविधिस्तव / मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः

ನಿನಗೆ ಇನ್ನಾವ ಆಶ್ರಮವಿದೆ? ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವಿಧಿ ಯಾರು? ಓ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ದೇಶಿಕ (ಗುರು) ಆಗಿರುವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದೇಕೆ?

Verse 39

एवमुक्त्वा यदुं राजा शशापैनं स मन्युमान् / यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಯದುವಿಗೆ ಶಾಪವಿಟ್ಟನು—“ನೀನು ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 40

तस्मान्न राज्यभाङ्मूढ प्रजा ते वै भविष्यति / तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮೂಢನೇ, ನೀ ರಾಜ್ಯಭಾಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನಗೆ ಪ್ರಜೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತುರ್ವಸು, ಜರೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಪವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 41

तुर्वसुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् / जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः

ತುರ್ವಸು ಹೇಳಿದನು—ತಾತಾ, ಕಾಮಭೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಜರೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾನಭೋಜನದಿಂದ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 42

तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಜರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಾನು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 43

तस्मात्प्रजानु विच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति / संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ತುರ್ವಸು, ನಿನ್ನ ಪ್ರಜೆಗೆ ವಿಚ್ಛೇದವು ಸಂಭವಿಸುವುದು; ಧರ್ಮವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಲೋಮ ನರರು ಉಂಟಾದಾಗಲೂ।

Verse 44

पिशिताशिषु चान्येषु मूढ राजा भविष्यसि / गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु वा / वासस्ते पाप म्लेच्छेषु भविष्यति न संशयः

ಓ ಮೂಢನೇ! ನೀ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇತರ ಅಧರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜನಾಗುವೆ; ಗುರುಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗೆ ಹೋದವರಲ್ಲೋ. ಓ ಪಾಪಿ! ನಿನ್ನ ವಾಸ ಮ್ಲೇಚ್ಛರಲ್ಲೇ ಆಗುವುದು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 45

सूत उवाच एवं तु तुर्वसुंशप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತುರ್ವಸುವಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿ, ಯಯಾತಿಯು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ (ಮುಂದೆ) ಹೇಳಿದನು।

Verse 46

शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् / द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्

ನಂತರ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಪುತ್ರ ದ್ರುಹ್ಯುವಿಗೆ ಅವನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ದ್ರುಹ್ಯು! ವರ್ಣರೂಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀನು ಹೊಂದಲಿ।

Verse 47

जरा वर्षसहस्रंवै यौवनं स्वं ददस्व मे / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

ನಿನ್ನ ಜರೆಯನ್ನು (ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು) ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನನಗೆ ಕೊಡು, ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನೂ (ನನಗೆ) ನೀಡು; ನಿನ್ನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡುವೆನು।

Verse 48

स्वं चादास्यामि भूयो ऽहं पाप्मानं जरया सह / द्रुह्युरुवाच नारोहेत रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् / न सुखं चास्य भवति न जरां तेन कामये

ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನೂ ಜರೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು. ದ್ರುಹ್ಯು ಹೇಳಿದನು—ವೃದ್ಧನು ರಥಕ್ಕೂ ಕುದುರೆಯಕ್ಕೂ ಏರಲಾರನು; ಸ್ತ್ರೀಭೋಗವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜರೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 49

ययातिरुवाच यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನೇ, ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ನನಗೆ ಏಕೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 50

तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् / नौप्लवोत्तरसंचारस्तव नित्यं भविष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ, ದ್ರುಹ್ಯುವೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಸೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆರವೇರದು; ನಿನಗೆ ಸದಾ ದೋಣಿ ಮತ್ತು ತೆಪ್ಪಗಳ ಮೂಲಕವೇ ದಾಟಾಟವಾಗುವುದು.

Verse 51

अराजा राजवंशस्त्वं तत्र नित्यं वसिष्यसि / अनो त्वं प्रतिपाद्यस्व पाप्मानं जरया सह

ನೀನು ರಾಜವಂಶದವನಾದರೂ ರಾಜನಾಗಲಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ವಾಸಿಸುವೆ. ಈಗ ಪಾಪವನ್ನೂ ಜರೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 52

एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये

ನಿನ್ನ ಯೌವನದಿಂದ ನಾನು ಹೀಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುವೆನು. ಅನು ಹೇಳಿದನು—ಜರೆಯಿಂದ ಜೀರ್ಣನಾಗಿ, ಶಿಶುವಿನಂತೆ ಅಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸದಾ ಅಶುಚಿ. ಅವನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾರನು; ಅಂಥ ಜರೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 53

ययातिरूवाच / यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ನನಗೆ ಏಕೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 54

जरादोष स्त्वयोक्तो ऽयं तस्मात्त्वं प्रतिपत्स्यसे / प्रजा च यौवनं प्राप्ता विनशिष्यत्यनो तव

ನೀನು ಹೇಳಿದ ಜರೆಯ ದೋಷವೇ ನಿನಗೆ ತಲುಪುವುದು; ನಿನ್ನ ಸಂತಾನವು ಯೌವನ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 55

अग्निप्रस्कन्दनपरास्त्वं वाप्येवं भविष्यसि / पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

ನೀನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ—ಇದೇ ನಿನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ; ಹೇ ಪೂರು, ಜರೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪಾಪವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 56

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मियौवने

ಹೇ ತಾತ, ಜರೆಯ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕೂದಲುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ; ಕಾವ್ಯ ಉಶನಸನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೂ ತೃಪ್ತನಲ್ಲ.

Verse 57

कञ्चित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

ನಾನು ಕೆಲಕಾಲ ನಿನ್ನ ಯೌವನದಿಂದ ವಿಷಯಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ; ನಿನ್ನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ನಿನಗೆ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡುವೆ.

Verse 58

स्वं चैव प्रतिपत्स्ये ऽहं पाप्मानं जरया सह / सूत उवाच एवमुक्तः प्रत्युवाच पुत्रः पितरमञ्जसा

ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೂತ ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಲಾಗಿ, ಮಗನು ತಂದೆಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 59

यथा तु मन्यसे तात करिष्यामि तथैव च / प्रतिपत्स्ये च ते राजन्पाप्मानं जरया सह

ಓ ತಂದೆಯೇ, ನೀನು ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 60

गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् / जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव

ನನ್ನಿಂದ ಯೌವನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಸುಖಿಸು. ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 61

यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथार्थवत् / ययातिरुवाच पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते

ನಿನಗೆ ಯೌವನವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಾನು ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದನು: ಓ ಪುರು, ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗಲಿ. ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 62

सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति / सूत उवाच पूरोरनुमतो राजा ययातिः स्वजरां ततः

ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗುವರು. ಸೂತ ಹೇಳಿದನು: ನಂತರ ಪುರುವಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ ಯಯಾತಿಯು ತನ್ನ ಮುಪ್ಪನ್ನು [ವರ್ಗಾಯಿಸಿದನು].

Verse 63

संक्रामयामास तदा प्रासादद्भार्गवस्य तु / गौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः

ಆಗ ನಹುಷನ ಪುತ್ರ ಯಯಾತಿ ಗೌರವವೂ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಮೆಯೂ ಹೊಂದಿ ಭಾರ್ಗವನ ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 64

प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश्चचार विषयान्स्वकान् / यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम्

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಉತ್ಸಾಹದಂತೆ, ಕಾಲಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಸುಖವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದನು।

Verse 65

धर्माविरोधी राजेन्द्रो यथाशक्ति स एव हि / देवानतर्पयद्यज्ञैः पितॄञ्श्राद्धैस्तथैव च

ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗದ ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು, ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 66

दाराननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् / अतिथीनन्नपानैश्च वैश्यंश्च परिपालनैः

ಅವನು ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರನ್ನು ಪ್ರಿಯ ದಾನಗಳೂ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳೂ ಮೂಲಕ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಅನ್ನಪಾನಗಳಿಂದ, ವೈಶ್ಯರನ್ನು ಪಾಲನೆ-ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 67

आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्संनिग्रहेण च / धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयत्

ಅವನು ಶೂದ್ರರನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ, ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು।

Verse 68

ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः / स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः

ಯಯಾತಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಆ ರಾಜನು ಸಿಂಹವಿಕ್ರಮ, ಯುವಕ, ವಿಷಯಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

Verse 69

अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् / स मार्गमाणः कामानामतद्दोषनिदर्शनात्

ಅವನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಕಾಮಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವುಗಳ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

Verse 70

विश्वाच्या सहितो रेमे वैब्राजे नन्दने वने / अपश्यत्स यदा तान्वै वर्द्धमानान्नृपस्तदा

ಅವನು ವಿಶ್ವಾಚಿಯೊಂದಿಗೆ ವೈಬ್ರಾಜ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದನು. ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡಾಗ…

Verse 71

गत्वा पूरोः सकाशं वै स्वां जरां प्रत्यपद्यत / संप्राप्य स तु तान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः

ಅವನು ಪೂರುನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಜರೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಜನು ತೃಪ್ತನೂ ಆಯಿತು, ಖಿನ್ನನೂ ಆಯಿತು.

Verse 72

कालं वर्षसहस्रं वै सस्मार मनुजाधिपः / परिसंख्याय काले च कलाः काष्ठास्तथैव च

ಮನುಜಾಧಿಪನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠಾ ಮೊದಲಾದ ಅಳತೆಗಳನ್ನೂ ಗಣನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 73

पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह / यथा सुखं यथोत्साहं यथाकालमरिन्दम

ನಂತರ ಸಮಯವು ಪೂರ್ಣವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನಾದ ಪುರುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಎಲೈ ಶತ್ರುದಮನನೇ! ಸುಖ, ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ...'

Verse 74

सेविता विषयः पुत्र यौवनेन मया तव / पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते गृहाण त्वं स्वयौवनम्

'ಎಲೈ ಮಗನೇ! ನಿನ್ನ ಯೌವನದಿಂದ ನಾನು ವಿಷಯಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಎಲೈ ಪುರುವೇ! ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ನೀನು ತೆಗೆದುಕೋ.'

Verse 75

राज्यं च त्वं गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः / प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नहुषात्मजः

'ಮತ್ತು ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ನೀನು ತೆಗೆದುಕೋ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮಗ.' ನಹುಷನ ಮಗನಾದ ಯಯಾತಿ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಮುಪ್ಪನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು.

Verse 76

यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः / अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम्

ಪುರುವು ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು. ಅರಸನು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಪುರುವಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು...

Verse 77

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् / कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣದವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು: 'ಓ ಪ್ರಭು! ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ದೇವಯಾನಿಯ ಮಗನೂ ಆದವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀವು ಹೇಗೆ...'

Verse 78

ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं दास्यसि पूरवे / यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनुदतुर्वसुः

ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾದ ಯದುವನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪೂರುವಿಗೆ ನೀಡುವೆ; ಯದು ನಿನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾದರೂ ತುರ்வಸುವಿನ ನಂತರ ಜನಿಸಿದನು।

Verse 79

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय

ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಪುತ್ರ ದ್ರುಹ್ಯು; ನಂತರ ಅನು; ನಂತರ ಪೂರು. ಜ್ಯೇಷ್ಠರನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲದೆ ಕನಿಷ್ಠನು ಹೇಗೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು? ಪುತ್ರನೇ, ನಾವು ನಿನಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತೇವೆ—ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪಾಲಿಸು.

Verse 80

ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳೂ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ.

Verse 81

ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन / मातापित्रोर्वचनकृद्वीरः पुत्रः प्रशस्यते

ಜ್ಯೇಷ್ಠನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕೊಡಬಾರದು; ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ವಚನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವೀರ ಪುತ್ರನು ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 82

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः / प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतांमतः

ನನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಯದು ನನ್ನ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ತಂದೆಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರುವವನು ಸಜ್ಜನರ ಮತದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನಲ್ಲ.

Verse 83

स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्त्तते पितृमातृषु / यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च

ಆ ಪುತ್ರನು ತಂದೆ‑ತಾಯಿಯರ प्रति ಪುತ್ರನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಯದು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು, ತುರ್ವಸು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು.

Verse 84

द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम् / पूरुणा तु कृतं वाक्यं मानितश्च विशेषतः

ದ್ರುಹ್ಯು ಮತ್ತು ಅನು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಪೂರು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು.

Verse 85

कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम / सर्वे कामा मम कृताः पूरुणा पुण्यकारिणा

ನನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ದಾಯಾದನು ಅವನೇ, ಯಾರು ನನ್ನ ಜರೆಯನ್ನು (ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು) ಧರಿಸಿದನು; ಪುಣ್ಯಕಾರಿಯಾದ ಪೂರು ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 86

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् / पुत्रो यस्त्वानुवर्त्तेत स राजा तु महामते

ಕಾವ್ಯ ಉಶನಸ್ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಸ್ವತಃ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ—ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪುತ್ರನೇ ರಾಜನಾಗುವನು.

Verse 87

प्रजा ऊचुः भवतो ऽनुमतो ऽप्येवं पूरू राज्ये ऽभिषिच्यताम् / यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

ಪ್ರಜೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಪೂರುವಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಪುತ್ರ, ಸದಾ ತಂದೆ‑ತಾಯಿಯ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು.

Verse 88

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः / अर्हे ऽस्य पूरू राज्यस्य यः प्रियः प्रियकृत्तव

ಆ ಪ್ರಭು, ಕಿರಿಯನಾದರೂ, ಸಮಸ್ತ ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ಅವನು ಪೂರುನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು; ಪ್ರಿಯನೂ ಪ್ರಿಯಕಾರ್ಯಕರ್ತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 89

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् / पौरजान पदैस्तुष्टैरित्युक्ते नाहुषस्तदा

ಶುಕ್ರನ ವರದಾನದ ಕಾರಣ ಉತ್ತರ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪೌರರು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ವೇಳೆ ನಾಹುಷನು ಮೌನನಾದನು.

Verse 90

अभिषिच्य ततः पूरुं स राज्ये सुतमात्मनः / दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं तु न्यवेशयत्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಪೂರುನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತುರ್ವಸುವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 91

दक्षिणापरतो राजा यदुं ज्येष्ठं न्यवेशयत् / प्रतीच्यामुत्तरस्यां च द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

ರಾಜನು ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಯದುವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದ್ರುಹ್ಯು ಮತ್ತು ಅನುವನ್ನು—ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 92

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् / व्यभजत्पञ्चधा राजा पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

ಯಯಾತಿಯು ಸಾಗರಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಸಪ್ತದ್ವೀಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಆ ವೇಳೆ ರಾಜ ನಾಹುಷನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿದನು.

Verse 93

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना / यथाप्रदेशं धर्मज्ञैर्धर्मेण प्रतिपान्यते

ಅವರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ, ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಜೆಯೊಡನೆ, ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರ ಧರ್ಮಜ್ಞರಿಂದ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 94

एवं विभज्य पृथिवीं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु प्रीतिमा नभवन्नृपः

ಹೀಗೆ ನಹುಷನು ಆಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುತ್ರರಿಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟನು; ರಾಜಶ್ರೀ ಪುತ್ರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಆ ನೃಪನು ಸಂತೋಷವಂತನಾದನು।

Verse 95

धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु

ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಹೊಣೆಯನ್ನು ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಆ ರಾಜನು ಸಂತೋಷವಂತನಾದನು।

Verse 96

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना / याभिः प्रत्याहरेत्कामात्कूर्मौंऽगानीव सर्वशः

ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಯಯಾತಿಯು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಗಾಥೆಯಿದೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಮದಿಂದ ಆಮೆಯಂತೆ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ।

Verse 97

न जातु कामः कामानमुपभोगेन शाम्यति / हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

ಕಾಮವಸ್ತುಗಳ ಭೋಗದಿಂದ ಕಾಮವು ಎಂದಿಗೂ ಶಮನವಾಗದು; ಅದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ಹಾಕಿದಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 98

यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः / नालमेकस्य तत्सर्वमिति पश्यन्न मुह्यति

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಕ್ಕಿ-ಯವ, ಬಂಗಾರ, ಪಶುಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆ ಕಂಡವನು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 99

यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेष्वमङ्गलम् / कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा

ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳತ್ತ ಅಮಂಗಳಭಾವವನ್ನು ಮಾಡದಾಗ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 100

यदा परान्न बिभेति यदान्यस्मान्न बिभ्यति / यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा

ಅವನು ಇತರರನ್ನು ಭಯಪಡದಾಗ, ಇತರರೂ ಅವನನ್ನು ಭಯಪಡದಾಗ; ಅವನು ಬಯಸದೆ, ದ್ವೇಷಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ—ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 101

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः / यैषा प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

ದುರ್ಮತಿಗಳಿಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದುದು, ವೃದ್ಧನಾದರೂ ಜೀರ್ಣವಾಗದದು; ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ರೋಗದಂತಿರುವ ಆ ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನಿಗೆ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 102

जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः / जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यति

ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಕೂದಲು ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಜೀವಿತದ ಆಶೆ ಮತ್ತು ಧನದ ಆಶೆ—ವೃದ್ಧನಾದರೂ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 103

यच्च कामसुखं लोके यच्छ दिव्यं महत्सुखम् / कृष्णाक्षयसुखस्यैतत्कलां नर्हन्ति षोडशीम्

ಲೋಕದ ಕಾಮಸುಖವೂ, ದಿವ್ಯ ಮಹಾಸುಖವೂ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅಕ್ಷಯಸುಖದ ಷೋಡಶೀ ಕಲೆಗೆ ಸಹ ಸಮವಲ್ಲ।

Verse 104

एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्रस्थितो वनम् / भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಭೃಗುತುಂಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 105

पालयित्वा व्रतं चार्षं तत्रैव स्वर्ग माप्तवान् / तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः

ಆರ್ಷ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನ ಈ ಐದು ವಂಶಗಳು ಪುಣ್ಯವಂತವು, ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸತ್ಕೃತವಾಗಿವೆ.

Verse 106

यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव गभस्तिभिः / धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः

ಯಾರಿಂದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ—ಅವರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಧನ್ಯ, ಸಂತಾನವಂತ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಕೀರ್ತಿವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 107

ययातेश्चारितं सर्वं पठञ्छृण्वन्द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಯಯಾತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾ, ಕೇಳುತ್ತಾ ಇರಿರಿ.