Adhyaya 67

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उवोद्धात पादे भार्गवचरिते अमावसुवंशानुकीर्त्तनं नाम षट्षष्टितमो ऽध्यायः // ६६// आयोः पुत्रा महात्मानः पञ्चैवासन्महाबलाः / स्वर्भानुत नयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉವೋದ್ದಾತಪಾದದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ‘ಅಮಾವಸುವಂಶಾನುಕೀರ್ತನ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತಾರುನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಮಹಾತ್ಮ ಆಯುವಿಗೆ ಐದು ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ಸ್ವರ್ಭಾನು ಪುತ್ರಿ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಆ ರಾಜರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 2

नहुषः प्रथमस्तेषां क्षत्रवृद्धस्ततः स्मृतः / रंभो रजिरनेनाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು ನಹುಷ; ನಂತರ ಕ್ಷತ್ರವೃದ್ಧನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ರಂಭ, ರಜಿ ಮತ್ತು ಅನೇನ—ಇವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 3

क्षत्रवृद्धात्मजश्चैव सुनहोत्रो महायशाः / सुनहोत्रस्य दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

ಕ್ಷತ್ರವೃದ್ಧನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಸುನಹೋತ್ರನು. ಸುನಹೋತ್ರನಿಗೆ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕರಾದ ಮೂವರು ವಾರಸರು ಇದ್ದರು.

Verse 4

काशः शलश्च द्वावेतौ तथा गृत्समदः प्रभुः / पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः

ಕಾಶ ಮತ್ತು ಶಲ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭುವಾದ ಗೃತ್ಸಮದ. ಗೃತ್ಸಮದನ ಪುತ್ರ ಶುನಕನು, ಅವನೇ ಶೌನಕನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 5

ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव वैश्याः शूद्रास्तथैव च / एतस्य वंशेसंभूता विचित्रैः कर्मभिर्द्विजाः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ವಂಶದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದರು; ದ್ವಿಜರು ವಿಚಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 6

शलात्मजो ह्यार्ष्टिषेणः शिशिरस्तस्य जात्मजः / शौनकाश्चार्ष्टिषेणाश्च क्षत्रोपेता द्विजातयः

ಶಲನ ಪುತ್ರ ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ಶಿಶಿರನು. ಶೌನಕರು ಮತ್ತು ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣರು—ಕ್ಷತ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ದ್ವಿಜರು.

Verse 7

काश्यस्य काशिपो राजा पुत्रो दीर्घतपास्तथा / धन्वश्च दीर्घतपसो विद्वान्धन्वन्तरीस्ततः

ಕಾಶ್ಯನ ಪುತ್ರ ರಾಜ ಕಾಶಿಪನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ದೀರ್ಘತಪನು. ದೀರ್ಘತಪನ ಪುತ್ರ ಧನ್ವ; ಧನ್ವನಿಂದ ಪಂಡಿತ ಧನ್ವಂತರಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 8

तपसोंऽते महातेजा जातो वृद्धस्य धीमतः / अथैनमृषयः प्रोचुः सूतं वाक्यमिद पुनः

ತಪಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ವೃದ್ಧ ಧೀಮಂತನಿಗೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಋಷಿಗಳು ಪುನಃ ಸೂತನಿಗೆ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 9

ऋषय ऊचुः कश्च धन्वन्तरिर्देवो मानुषेष्विह जज्ञिवान् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नोब्रूहि परन्तप

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ದೇವ ಧನ್ವಂತರಿಯಾರು? ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ಹೇ ಪರಂತಪ, ನಮಗೆ ಹೇಳು.

Verse 10

सूत उवाच धन्वन्तरेः संभवो ऽयं श्रूयतामिह वै द्विजाः / स संभूतः समुद्रान्ते मथ्यमाने ऽमृते पुरा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಧನ್ವಂತರಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪ್ರकटನಾದನು.

Verse 11

उत्पन्नः कलशात्पूर्वं सर्वतश्च श्रिया वृतः / सद्यःसंसिद्धकार्यं तं दृष्ट्वा विष्णुखस्थितः

ಅವನು ಮೊದಲು ಕಲಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಾರ್ಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು.

Verse 12

अब्जस्त्वमिति होवाच तस्मादब्जस्तु स स्मृतः / अब्जः प्रोवाच विष्णुं तं तनयो ऽस्मि तव प्रभो

ಅವನು “ನೀನು ಅಬ್ಜ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ಅಬ್ಜ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಬಳಿಕ ಅಬ್ಜನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ—“ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 13

विधत्स्व भागं स्थानं च मम लोके सुरोत्तम / एवमुक्तः स दृष्ट्वा तु तथ्यं प्रोवाच स प्रभुः

ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮ! ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಲನ್ನೂ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ವಿಧಿಸು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಪ್ರಭು ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 14

कृतो यज्ञविभागस्तु दैतेयैर्हि सुरैस्तथा / वेदेषु विधियुक्तं च विधिहोत्रं महर्षिभिः

ದೈತ್ಯರೂ ದೇವರೂ ಯಜ್ಞದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯುಕ್ತವಾದ ವಿಧಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 15

न सक्यमिह होमं वै तुभ्यं कर्तुं कदायन / अर्वाक्सूतो ऽसि हे देव तव मन्त्रो न वै प्रभो

ಹೇ ದೇವಾ! ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನೀನು ಅರ್ವಾಕ್ಸೂತನು—ಹೇ ಪ್ರಭು, ನಿನಗೆ ಮಂತ್ರಾಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.

Verse 16

द्वितीयायां तु संभूत्यां लोके ख्यातिं गमिष्यसि / अणिमादियुतां सिद्धिं गतस्तत्र भविष्यसि

ಎರಡನೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವೆ.

Verse 17

एतेनैव शरीरेण देवत्वं प्राप्स्यसि प्रभो / चा (च) तुर्मन्त्रैर्घृतैर्गव्यैर्यक्ष्यन्ते त्वां द्विजातयः

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಇದೇ ದೇಹದಿಂದ ನೀನು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗೋಸಂಬಂಧಿ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಜಿಸುವರು.

Verse 18

अथ वा त्वं पुनश्चैव ह्यायुर्वेदं विधास्यसि / अवश्यभावीह्यर्थो ऽयं प्राग्दृष्टस्त्वब्जयोनिना

ಅಥವಾ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆ. ಈ ವಿಷಯ ಅವಶ್ಯಂಭಾವಿ; ಇದನ್ನು ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಕಂಡಿದ್ದನು.

Verse 19

द्वितीयं द्वापर प्राप्य भविता त्वं न संशयः / तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः

ಎರಡನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರकटವಾಗುವೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿ ವಿಷ್ಣು ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.

Verse 20

द्वितीये द्वापरे प्राप्ते सौनहोत्रः स काशिराट् / पुत्रकामस्तपस्तेपे नृपो दीर्घतपास्तथा

ಎರಡನೇ ದ್ವಾಪರ ಬಂದಾಗ ಕಾಶಿಯ ರಾಜ ಸೌನಹೋತ್ರನು ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 21

अब्जं देवं तु पुत्रार्थे ह्यारिराधयिषुर्नृपः / वरेण च्छन्दयामास ततो धन्वन्तरिर्नृपम्

ಪುತ್ರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನು ಪದ್ಮದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಆಗ ಧನ್ವಂತರಿಯು ವರವನ್ನು ನೀಡಿ ರಾಜನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.

Verse 22

नृप उवाच भगवन्यदि तुष्टस्त्वं पुत्रो मे गतिमान्भवेः / तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधात्प्रभुः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವನ್, ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ತೇಜಸ್ವಿ ಹಾಗೂ ಗತಿಮಾನನಾಗಲಿ. ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಅನುಮತಿಸಿ ಪ್ರಭು ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.

Verse 23

तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस्तदा / काशिराजो महाराजः सर्व रोगप्रणाशनः

ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗ ದೇವ ಧನ್ವಂತರಿ ಅವತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಶಿರಾಜ ಮಹಾರಾಜರು, ಸರ್ವ ರೋಗನಾಶಕರು.

Verse 24

आयुर्वेदं भरद्वाजात्प्राप्येह सभिषक्क्रियम् / तमष्टधा पुनर्व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्

ಭರದ್ವಾಜರಿಂದ ವೈದ್ಯಕ್ರೀಯೆಯೊಡನೆ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 25

धन्वन्तरिसुतश्चापि केतुमानिति विश्रुतः / अथ केतुमतः पुत्रो जज्ञे भीमरथो नृपः

ಧನ್ವಂತರಿಯ ಪುತ್ರನೂ ‘ಕೇತುಮಾನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ನಂತರ ಕೇತುಮಾನನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ರಾಜ ಭೀಮರಥನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 26

पुत्रो भीमरथस्यापि जातो धीमान्प्रजेश्वरः / दिवोदास इति ख्यातो वाराणस्यधिपो ऽभवत्

ಭೀಮರಥನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಜೇಶ್ವರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ‘ದಿವೋದಾಸ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

Verse 27

एतस्मिन्नेव काले तु पुरीं वारामसीं पुरा / शून्यां निवेशयामास क्षेमको नाम राक्षसः

ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ವಾರಾಮಸೀ ನಗರವನ್ನು ‘ಕ್ಷೇಮಕ’ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಜನಶೂನ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬಿಟ್ಟನು.

Verse 28

शप्ता हि सा पुरी पूर्वं निकुंभेन महात्मना / शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्रीति पुनः पुनः

ಆ ಪುರಿ ಹಿಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ನಿಕುಂಭನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—“ಇದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು.

Verse 29

तस्यां तु शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः / विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्

ಆ ಶಾಪದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೇಶ್ವರ ದಿವೋದಾಸನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಸೀಮೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಗೋಮತೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಮ್ಯ ಪುರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 30

ऋषय ऊचुः वाराणसीं किमर्थं तां निकुंभः शप्तवान्पुरा / निकुंभश्चापि धर्मात्मा सिद्धक्षेत्रं शशाप यः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಧರ್ಮಾತ್ಮ ನಿಕುಂಭನು ಹಿಂದೆ ಆ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಶಪಿಸಿದನು? ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದ ಅವನು ಏಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು?

Verse 31

सूत उवाच दिवोदासस्तु राजर्षिर्नगरीं प्राप्य पार्थिवः / वसते स महातेजाः स्फीतायां वै नराधिपः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜರ್ಷಿ ದಿವೋದಾಸನು ಆ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ನಗರದಲ್ಲಿ ನರಾಧಿಪನಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 32

एतस्मिन्नेव काले तु कृतदारो महेश्वरः / देव्याः स प्रियकामस्तु वसन्वै श्वशुरान्तिके

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ವಿವಾಹಿತನಾಗಿ, ದೇವಿಯ ಪ್ರಿಯ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನಾಗಿ, ಮಾವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 33

देवाज्ञया पारिषदा विश्वरुपास्तपोधनाः / पूर्वोक्तरूपसंवेषैस्तोषयन्ति महेश्वरीम्

ದೇವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ತಪೋಧನರಾದ ವಿಶ್ವರೂಪ ಪರಿಷದರು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ರೂಪವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

हृष्यते तैर्महादेवो मेना नैव तु तुष्यति / जुगुप्सते सा नित्यं वै देवं देवीं तथैव च

ಅವರಿಂದ ಮಹಾದೇವನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಮೇನಾ ತೃಪ್ತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನಿತ್ಯವೂ ದೇವನನ್ನೂ ದೇವಿಯನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಸಹ್ಯಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 35

मम पार्श्वे त्वनाचारस्तव भर्त्ता महेश्वरः / दरिद्रः सर्वथैवेह हा कष्टं लज्जते न वै

ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗಂಡ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆಚಾರಹೀನನು; ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದರಿದ್ರ—ಅಯ್ಯೋ, ಆದರೂ ಲಜ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 36

मात्रा तथोक्ता वचसा स्त्रीस्वभावान्न चक्षमे / स्मितं कृत्वा तु वरदा हरपार्श्वमथागमत्

ತಾಯಿ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ ವಚನವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವಳು ಸಹಿಸಲಾರದೆ; ಆದರೂ ವರದಾ ದೇವಿ ನಗುಮಾಡಿ ಹರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 37

विषण्णवदना देवी महादेवमभाषत / नेह वत्स्याम्यहं देव नय मां स्वं निवेशनम्

ವಿಷಣ್ಣಮುಖದ ದೇವಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—‘ಹೇ ದೇವ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು.’

Verse 38

तथोक्तस्तु महादेवः सर्वांल्लोकान्निरीक्ष्य ह / वासार्थं रोचयामास पृथिव्यां तु द्विजोत्तमाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಹಾದೇವನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟನು।

Verse 39

वाराणसीं महातेजाः सिद्धक्षेत्रं महेश्वरः / दिवोदासेन तां ज्ञात्वा निविष्टां नगरीं भवः

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅದು ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಗರಿಯೆಂದು ಅರಿತನು।

Verse 40

पार्श्वस्थं स समाहूय गणेशं क्षेममब्रवीत् / गणेश्वर पुरीं गत्वा शून्यां वाराणसीं कुरु

ಆಮೇಲೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—ಹೇ ಗಣೇಶ್ವರ, ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಮಾಡು।

Verse 41

मृदुना चाभ्युपायेन अतिवीर्यः स पार्थिवः / ततो गत्वा निकुंभस्तु पुरीं वाराणसीं पुरा

ಅತಿವೀರ್ಯನಾದ ಆ ಪಾರ್ಥಿವನು ಮೃದು ಉಪಾಯದಿಂದ; ನಂತರ ನಿಕುಂಭನು ಮೊದಲು ವಾರಾಣಸೀ ನಗರಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 42

स्वप्ने संदर्शयामास मङ्कनं नामतो द्विजम् / श्रेयस्ते ऽहं करिष्यामि स्थानं मे रोचयानघ

ಅವನು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಮಂಕನನೆಂಬ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ—“ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುವೆ; ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ನನಗೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 43

मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते निवेशय / तथा स्वप्ने यथा दृष्टं सर्वं कारितवान्द्विजः

ನನ್ನ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಂಡನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದ್ವಿಜನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 44

नगरीद्वार्यनुज्ञाप्य राजानं तु यथाविधि / पूजा तुमहती चैव नित्यमेव प्रयुज्यते

ನಗರದ ದ್ವಾರಪಾಲನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಾಜನಿಂದಲೂ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಮಹಾ ಪೂಜೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 45

गन्धैर्धूपैश्च वाल्यैश्च प्रेक्षणीयेस्तथैव च / अन्नप्रदानयुक्तैश्च ह्यत्यद्भुतमिवाभवत्

ಸುಗಂಧ, ಧೂಪ, ಬಲಿ ಹಾಗೂ ನೋಡುವಂತ ಉತ್ಸವಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅನ್ನದಾನವೂ ಸೇರಿ ಅದು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

Verse 46

एवं संपूज्यते तत्र नित्यमेव गणेश्वरः / ततो वरसहस्राणि नागराणां प्रयच्छति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ್ವರನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನು ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 47

पुत्रान्हिरण्यमायूंषि सर्वकामांस्तथैव च / राज्ञस्तु महिषी श्रेष्टा सुयशा नाम विश्रुता

ಅವನು ಪುತ್ರರು, ಚಿನ್ನ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಷಿ ‘ಸುಯಶಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 48

पुत्रार्थमागता साध्वी राज्ञा देवी प्रचोदिता / पूजां तु विपुलां कृत्वा देवी पुत्रानयाचत

ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಬಂದ ಆ ಸಾಧ್ವೀ ದೇವಿಯನ್ನು ರಾಜನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ಅವಳು ಮಹಾಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ದೇವನ ಬಳಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು.

Verse 49

पुनः पुनरथागत्य बहुशः पुत्रकारणात् / न प्रयच्छति पुत्रांस्तु निकुंभः कारणेन तु

ಪುತ್ರಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳು ಮರುಮರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು; ಆದರೆ ನಿಕುಂಭನು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 50

क्रुध्यते यदि राजा तु तत किञ्चित्प्रवर्त्तते / अथ दीर्घेण कालेन क्रोधो राजानमाविशत्

ರಾಜನು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ಏನಾದರೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಕೋಪವು ರಾಜನನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

Verse 51

भूतं त्विदं मंहद्द्वारि नागराणां प्रयच्छति / प्रीत्या वरांश्च शतशो न किञ्चिन्नः प्रयच्छति

ಈ ಭೂತವು ನಗರಜನರಿಗೆ ಮಹಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೂರಾರು ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಏನೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 52

मामकैः पूज्यते नित्यं नगर्यां मम चैव तु / स याचितश्च बहुशो देव्या मे पुत्रकारणात्

ನನ್ನ ನಗರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜನರು ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ರಾಣಿ ದೇವಿಯು ಪುತ್ರಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 53

न ददाति च पुत्रं मे कृतघ्नो बहुभोजनः / अतो नार्हति पूजा तु मत्सकाशात्कथञ्चन

ಆ ಕೃತಘ್ನನು, ಅತಿಭೋಜನಾಸಕ್ತನು ನನಗೆ ನನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪೂಜಾರ್ಹನಲ್ಲ.

Verse 54

तस्मात्तु नाशयिष्यामितस्य स्थानं दुरात्मनः / एवं तु स विनिश्चित्य दुरात्मा राजकिल्बिषी

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದುರುಾತ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು. ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ರಾಜಪಾಪದಿಂದ ದೂಷಿತನಾದ ಆ ದುರುಾತ್ಮನು ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 55

स्थानं गणपतेश्तस्य नाशयामास दुर्मतिः / भग्नमायतनं दृष्ट्वा राजानमशपत्प्रभुः

ಆ ದುರ್ಮತಿಯಾದವನು ಗಣಪತಿಯ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಭಗ್ನವಾದ ಆಲಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭುವು ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪವಿಟ್ಟನು.

Verse 56

यस्माद्विनापराधं मे त्वया स्थानं विनाशितम् / अकस्मात्तु पुरी शून्या भवित्रीते नराधिप

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನೀನು ನನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನರಾಧಿಪ, ನಿನ್ನ ನಗರಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಶೂನ್ಯವಾಗುವುದು.

Verse 57

ततस्तेन तु शापेन शून्या वाराणसी तदा / शप्त्वा पुरीं निकुंभस्तु महादेवमथानयत्

ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಆಗ ವಾರಾಣಸಿ ಶೂನ್ಯವಾಯಿತು. ನಗರಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿ ನಿಕುಂಭನು ನಂತರ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದನು.

Verse 58

शून्यां पुरीं महा देवो निर्ममे पदमात्मनः / तुल्यां देवविभूत्या तु देव्याश्चैव महामनाः

ಮಹಾದೇವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಪದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಶೂನ್ಯ ಪುರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಅದನ್ನು ದೇವವಿಭೂತಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ, ದೇವಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 59

रमते तत्र वै देवी ह्यैश्वर्यात्सा तु विस्मिता / देव्या क्रीडार्थमीशानो देवो वाक्यमथाब्रवीत्

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡಳು; ಆಗ ದೇವಿಯ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ಈಶಾನ ದೇವನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 60

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / प्रहस्यैनामथोवाच ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / नाहं देवि गमिष्यामि त्वन्यत्रेदं विहाय वै

ನಾನು ಈ ಗೃಹವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನನ್ನ ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಗೃಹ. ನಗುತ್ತಾ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಇದು ನನ್ನ ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಗೃಹವೇ. ದೇವಿ, ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 61

मया सह रमस्वेह क्षेत्रे भामिन्यनुत्तमे / तस्मात्तदविमुक्तं हि प्रोक्तं देवेन वै स्वयम्

ಹೇ ಅನುತ್ತಮ ಸುಂದರಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ರಮಿಸು; ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವನು ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ।

Verse 62

एवं वाराणसी शप्ता ह्यविमुक्तं च कीर्त्तिता / यस्मिन्वसेद्भवो देवः सर्वदेवनमस्कृतः

ಹೀಗೆ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಯಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವದೇವರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾದ ಭವದೇವ (ಶಿವ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 63

युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः / अन्तर्द्धानं कलौ याति तत्पुरं तु महात्मनः

ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತು ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪುರವೂ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 64

अन्तर्हिते पुरे तस्मिन्पुरी सा वसते पुनः / एवं वाराणसी शप्ता निवेशं पुनरागता

ಆ ಪುರವು ಅಂತರಹಿತವಾದಾಗ ಆ ನಗರಿ ಮತ್ತೆ ವಾಸವಾಯಿತು; ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾರಾಣಸಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಮರಳಿತು।

Verse 65

भद्रसेनस्य पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / हत्वा निवेशयामास दिवोदासो नराधिपः

ಭದ್ರಸೇನನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುರ್ಧರರಾದ ನೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನರಾಧಿಪ ದಿವೋದಾಸನು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 66

भद्रसेनस्य राज्यं तु हतं तेन बलीयसा / भद्रसेनस्य पुत्रस्तु दुर्मदो नाम नामतः

ಆ ಬಲಿಷ್ಠನಿಂದ ಭದ್ರಸೇನನ ರಾಜ್ಯವು ನಾಶವಾಯಿತು; ಭದ್ರಸೇನನ ಪುತ್ರನು ‘ದುರ್ಮದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 67

दिवोदासेन बालेति घृणया स विसर्जितः / दिवोदासाद्दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्द्दनः

ದಿವೋದಾಸನು ‘ಇವನು ಬಾಲಕ’ ಎಂದು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು; ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ದೃಷದ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತರ್ಧನನೆಂಬ ವೀರನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 68

तेन पुत्रेण बालेन प्रहृतं तस्य वै पुनः / वैरस्यान्त महाराज तदा तेन विधित्सता

ಆ ಬಾಲಪುತ್ರನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ಮಹಾರಾಜನೇ, ವೈರವಿನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 69

प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सो गर्गश्च विश्रुतौ / वत्सपुत्रो ह्यलर्कस्तु सन्नतिस्तस्य चात्मजः

ಪ್ರತರ್ಧನನಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು—ವತ್ಸ ಮತ್ತು ಗರ್ಗ. ವತ್ಸನ ಪುತ್ರ ಅಲರ್ಕ; ಅವನ ಪುತ್ರ ಸನ್ನತಿ.

Verse 70

अलर्कं प्रति राजर्षिं श्रोकों गीतः पुरातनैः / षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च

ರಾಜರ್ಷಿ ಅಲರ್ಕನ ಕುರಿತು ಪುರಾತನರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ—ಅವನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೂ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳೂ (ಅಂದರೆ 60,600 ವರ್ಷ) (ಆಯು/ರಾಜ್ಯ) ಪಡೆದನು.

Verse 71

युवा रूपेण संपन्नो ह्यलर्कः काशिसत्तमः / लोपामुद्राप्रसादेन परमायुरवाप्तवान्

ಕಾಶಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಲರ್ಕನು ಯೌವನರೂಪದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಪರಮಾಯುಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 72

शापस्यान्ते महाबाहुर्हत्वा क्षेमकराक्षसम् / रम्यामावासयामास पुरीं वाराणसीं नृपः

ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ರಾಜನು ಕ್ಷೇಮಕರ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ರಮ್ಯವಾದ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಾಸವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 73

सन्नतेरपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः / सुनीथस्य तु दायादः क्षैमाख्यो नाम धार्मिकः

ಸನ್ನತಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸುನೀಥನೆಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕನು ವಾರಸನಾದನು. ಸುನೀಥನ ವಾರಸನು ಕ್ಷೈಮನೆಂಬ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದನು.

Verse 74

क्षेमस्य केतुमान्पुत्रः सुकेतुस्तस्य चात्मजः / सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतः

ಕ್ಷೈಮನ ಪುತ್ರ ಕೇತುಮಾನನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ಸುಕೇತು. ಸುಕೇತುವಿನ ಪುತ್ರನೂ ಧರ್ಮಕೇತು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನೆಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Verse 75

धर्मकेतोस्तु दायादः सत्यकेतुर्महारथः / सत्यकेतुसुतश्चापि विभुर्नाम प्रजेश्वरः

ಧರ್ಮಕೇತುವಿನ ವಾರಸನು ಮಹಾರಥ ಸತ್ಯಕೇತು. ಸತ್ಯಕೇತುವಿನ ಪುತ್ರನು ವಿಭು ಎಂಬ ಪ್ರಜೇಶ್ವರನಾದನು.

Verse 76

सुविभुस्तु विभोः पुत्रः सुकुमारस्ततः स्मृतः / सुकुमारस्य पुत्रस्तु धृष्टकेतुः सुधार्मिकः

ವಿಭುವಿನ ಪುತ್ರ ಸುವಿಭು; ನಂತರ ಸುಕುಮಾರನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸುಕುಮಾರದ ಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟಕೇತು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 77

धृष्टकेतोस्तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः / वेणुहोत्रसुतश्चापि गार्ग्यो वै नाम विश्रुतः

ಧೃಷ್ಟಕೇತುವಿನ ವಾರಸನು ವೇಣುಹೋತ್ರ ಎಂಬ ಪ್ರಜೇಶ್ವರ. ವೇಣುಹೋತ್ರನ ಪುತ್ರನು ಗಾರ್ಗ್ಯನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 78

गार्ग्यस्य गर्गभूमिस्तु वंशो वत्सस्य धीमतः / ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव तयोः पुत्राः सुधार्मिकाः

ಗಾರ್ಗ್ಯನ ವಂಶವು ‘ಗರ್ಗಭೂಮಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಧೀಮಂತನಾದ ವತ್ಸನ ವಂಶವೂ ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು. ಆ ಇಬ್ಬರ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂ ಹುಟ್ಟಿ, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಸುಧಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 79

विक्रान्ता बलवन्तश्च सिहतुल्यपराक्रमाः / इत्येते काश्यपाः प्रोक्ता रजेरपि निबोधत

ಅವರು ವಿಕ್ರಾಂತರು, ಬಲವಂತರು, ಸಿಂಹಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು. ಇವರನ್ನೇ ‘ಕಾಶ್ಯಪರು’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ರಜೆಯ ವಿಷಯವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 80

रजेः पुत्रशतान्यासन्पञ्च वीर्यवतो भुवि / राजेयमिति विख्यातं क्षत्र सिंद्रभयावहम्

ರಜೆಗೆ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಐವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೀರ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕ್ಷತ್ರವಂಶ ‘ರಾಜೇಯಂ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು; ಅದು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 81

तदा देवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे / देवाश्चैवासुराश्चैव पितामहमथाब्रुवन्

ಆಗ ದೇವರು-ಅಸುರರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು. ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದರು.

Verse 82

आवयोर्भगवन्युद्धे विजेता को भविष्यति / ब्रूहि नः सर्वलोकेश श्रोतुमिच्छामहे वयम्

ಹೇ ಭಗವನ್! ನಮ್ಮ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿ ಯಾರು ಆಗುವರು? ಹೇ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರ! ನಮಗೆ ಹೇಳು; ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 83

ब्रह्मोवाच / येषामर्थाय संग्रामे रजिरात्तायुधः प्रभुः / योत्स्यते ते विजष्यन्ते त्रींल्लोकान्नात्र संशयः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಯುಧಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭು ರಜಿ ಯಾರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುವನೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸುವರು।

Verse 84

रजिर्यतस्ततो लक्ष्मीर्यतो लक्ष्मीस्ततो धृतिः / यतो धृतिस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः

ರಜಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಇರುವಲ್ಲಿ ಧೃತಿ (ಸ್ಥೈರ್ಯ). ಧೃತಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ; ಧರ್ಮ ಇರುವಲ್ಲಿ ಜಯ.

Verse 85

ते देवा दानवाः सर्वे ततः श्रुत्वा रजेर्जयम् / अभ्ययुर्जयमिच्छन्तः स्तुवन्तो राजसत्तमम्

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳೂ ದಾನವರೂ ರಜಿಯ ಜಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಾಜಸತ್ತಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು।

Verse 86

ते हृष्टमनसः सर्वे राजानं देवदानवाः / ऊचुरस्मज्जयाय त्वं गृहाम वरकार्मुकम्

ಎಲ್ಲ ದೇವದಾನವರು ಹರ್ಷಿತಮನದಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—ನಮ್ಮ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।

Verse 87

रजिरुवाच अहं जेष्यामि भो दैत्या देवाञ्च्छ क्रपुरोगमान् / इन्द्रो भवामि धर्मात्मा ततो योत्स्ये रणाजिरे

ರಜಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೈತ್ಯರೇ! ನಾನು ದೇವರನ್ನು, ಅವರ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಜಯಿಸುವೆನು. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ನಾನು ಇಂದ್ರನಾಗುವೆನು; ನಂತರ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವೆನು।

Verse 88

दानवा ऊचुः अस्माकमिन्द्रः प्रह्लादस्तस्यार्थे विजयामहे / अस्मिन्तु समये राजंस्तिष्ठेथा देवनोदिते

ದಾನವರು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಹ್ಲಾದನೇ ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರನು; ಅವನ ನಿಮಿತ್ತವೇ ನಾವು ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ರಾಜನೇ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು.

Verse 89

स तथेति ब्रुवन्नेव देवैरप्यभिनोदितः / भविष्यसींद्रो जित्वेति देवैरपि निमन्त्रितः

ಅವನು ‘ಹಾಗೆಯೇ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದೇವರೂ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ‘ಜಯಿಸಿ ನೀನು ಇಂದ್ರನಾಗುವೆ’ ಎಂದು ದೇವರೂ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು.

Verse 90

जघान दानवान्सर्वान्ये ऽवध्या वज्रपाणयः / स विप्रनष्टां देवानां परमश्रीः श्रियं वशी

ವಜ್ರಪಾಣಿಯು ಅವಧ್ಯರೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ದಾನವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ದೇವರ ನಾಶವಾದ ಪರಮಶ್ರೀಯನ್ನು ಅವನು ವಶಪಡಿಸಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 91

निहत्य दानवान्सर्वा नाजहार रजिः प्रभुः / तं तथाह रजिं तत्र देवैः सह शतक्रतुः

ಎಲ್ಲ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರೂ ಪ್ರಭು ರಜಿಯು (ಪದ/ರಾಜ್ಯ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಶತಕ್ರತು ರಜಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 92

रजिपुत्रो ऽहमित्युक्त्वा पुनरेवाब्रहवीद्वचः / इन्द्रो ऽसि राजन्देवानां सर्वेषां नात्र संशयः

‘ನಾನು ರಜಿಯ ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಿದನು—‘ರಾಜನೇ, ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ದೇವರ ಇಂದ್ರನು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.’

Verse 93

यस्याहमिन्द्रः पुत्रस्ते ख्यातिं यास्यामि शत्रुहन् / स तु शक्रवचः श्रुत्वा वञ्चितस्तेन मायया

ನಾನು, ಶತ್ರುಹನ್, ಇಂದ್ರನ ಪುತ್ರನು; ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವೆನು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಶಕ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಸಗೊಂಡನು.

Verse 94

तथेत्येवाह वै राजा प्रीयमाणः शतक्रतुम् / तस्मिंस्तु देवसदृशे दिवं प्राप्ते महीपतौ

ರಾಜನು ಶತಕ್ರತುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾ “ಹಾಗೆಯೇ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ದೇವಸಮಾನ ಮಹೀಪತಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ.

Verse 95

दायाद्यमिन्द्रादा जह्नुराचार्यतनया रजेः / तानि पुत्रशतान्यस्य तच्च स्थानं शचीपतेः

ರಜೆಯ ಆಚಾರ್ಯಪುತ್ರರು ಇಂದ್ರನಿಂದ ವಾರಸತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಅವನ ನೂರಾರು ಪುತ್ರರೂ ಆ ಸ್ಥಾನವೂ—ಶಚೀಪತಿಯ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು.

Verse 96

समाक्रामन्त बहुधा स्वर्गलोकं त्रिविष्टपम् / ततः काले बहुतिथे समतीते महाबलः

ಅವರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ.

Verse 97

हतराज्यो ऽब्रवीच्छक्रो हतभागो बृहस्पतिम् / बदरी फलमात्रं वै पुरोडाशं विधत्स्व मे

ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದು, ಭಾಗ್ಯಹೀನನಾದ ಶಕ್ರನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನನಗಾಗಿ ಬದರಿ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಪುರೋಡಾಶವನ್ನು ವಿಧಿಸು.”

Verse 98

ब्रह्मर्षे येन तिष्ठेयं तेजसाप्यायितस्ततः / ब्रह्मन्कृशो ऽहं विमना त्दृतराज्यो हृतासनः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ! ಯಾವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲೆನೋ ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳಿ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾನು ಕ್ಷೀಣ, ವಿಮನಸ್ಕ, ರಾಜ್ಯಚ್ಯುತ ಮತ್ತು ಆಸನಹೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 99

हतौजा दुर्बलो युद्धे रजिपुत्रेः प्रसीद मे / बृहस्पतिरुवाच यद्येवं चोदितःशक्र त्वयास्यां पूर्वमेव हि

ನಾನು ತೇಜಸ್ಸು ಕಳೆದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ರಜಿಪುತ್ರ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಕ್ರ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೆ, ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ…

Verse 100

नाभविष्यत्त्वत्प्रियार्थमकर्त्तव्यं ममानघ / प्रयतिष्यामि देवेन्द्र त्वद्धितार्थं महाद्युते

ಹೇ ಅನಘಾ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ಅಕರ್ತವ್ಯವೆನಿಸುವುದು ಏನೂ ಇರದು. ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ, ಮಹಾದ್ಯುತಿ, ನಿನ್ನ ಹಿತಾರ್ಥ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವೆನು.

Verse 101

यज्ञभागं च राज्यं च अचिरात्प्रतिपत्स्यसे / तथा शक्र गमिष्यामि मा भूत्ते विक्लवं मनः

ನೀನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ. ಹೇ ಶಕ್ರ, ನಾನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆ; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗದಿರಲಿ.

Verse 102

ततः कर्म चकारास्य तेजःसंवर्द्धनं महत् / तेषां च बुद्धिसंमोहमकरोद्बुद्धिसत्तमः

ಆಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮಹತ್ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಮೋಹವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 103

ते यदा तु सुसंमूडा रागान्मत्तो विधर्मिणः / ब्रह्मद्विषश्च संबृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः

ಅವರು ರಾಗದಿಂದ ಮತ್ತರಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ವಿಧರ್ಮಿಗಳಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮದ್ವೇಷಿಗಳಾದಾಗ ಅವರ ವೀರ್ಯವೂ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 104

ततो लेभे ऽसुरैश्वर्यमैन्द्रस्थानं तथोत्तमम् / हत्वा रजिसुतान्सर्वान्कामक्रोधपरायणान्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಅಸುರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ ಇಂದ್ರನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಮಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಪರಾಯಣರಾದ ರಜಿಯ ಪುತ್ರರೆಲ್ಲರನ್ನು ಅವನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದನು.

Verse 105

य इदं च्यवनं स्थानात्प्रतिष्ठां च शतक्रतोः / शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि न स दौरात्म्यमाप्नुयात्

ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನಚ್ಯುತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದುಷ್ಟಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯರು.