Adhyaya 66

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः // ६५// सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः / तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಸೋಮ–ಸೌಮ್ಯರ ಜನ್ಮಕಥನ’ ಎಂಬ ಪಂಚಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಸೋಮನ ಪುತ್ರ ಬುಧ, ಬುಧನ ಪುತ್ರ ಪುರೂರವ; ಅವನು ತೇಜಸ್ವಿ, ದಾನಶೀಲ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ, ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವವನು।

Verse 2

ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः / आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ದುರ್ಜಯನು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಆಹರ್ತ, ಯಜ್ಞಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಭೂಪತಿ ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 3

सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः / अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्

ಅವನು ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನು, ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಕಾಂತಿಮಂತನು, ಸಂಯಮಶೀಲನು (ಮೈಥುನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತ). ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪ್ರತಿಮನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 4

तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी

ಆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ, ದಾಂತ, ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಸತ್ಯವಾದಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿನಿ ಉರ್ವಶಿ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದಳು।

Verse 5

तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च / सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्

ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆ ವೀರ್ಯವಂತ ರಾಜನು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು (ಹದಿನೆಂಟು) ವಾಸಿಸಿದನು; ನಂತರ ಏಳು, ಆರು, ಏಳು, ಎಂಟು, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳೂ (ಕ್ರಮವಾಗಿ) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು।

Verse 6

वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे / अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे

ರಮ್ಯವಾದ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಂದಾಕಿನಿ ತಟದಲ್ಲಿಯೂ; ವಿಶಾಲ ಅಲಕಾಪುರದಲ್ಲಿಯೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಂದನ ವನದಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 7

गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೇರೂ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ; ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕಲಾಪಗ್ರಾಮವನ್ನೂ ಸೇರಿ.

Verse 8

एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च / उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा

ಈ ಪ್ರಮುಖ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವರುಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ; ಉರ್ವಶಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದನು.

Verse 9

ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् / उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿ ಗಂಧರ್ವಿ ಉರ್ವಶಿ ಮಾನವ ರಾಜನನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಳು? ಆ ದೋಷವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸು.

Verse 10

सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता / आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕೆ (ಉರ್ವಶಿ) ಮಾನವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು; ತನ್ನ ಶಾಪವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಆಕೆ ಒಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 11

अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते

ಅಗ್ನಿದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದಲೂ ಸಂಗಮ—ಶಯನದ ಸಮೀಪ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಅವಳು ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 12

घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव / यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ! ಅವಳ ಆಹಾರ ಕೇವಲ ತುಪ್ಪಮಾತ್ರ, ಅವಧಿ ಒಂದು ಕಾಲ—ಹೇ ರಾಜನ್, ಈ ಒಪ್ಪಂದ ನಿನಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ದೃಢವೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ.

Verse 13

तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः / तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्

ನಾನು ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದೇ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಮಾಡಿದ ಸಮಯದ ಒಪ್ಪಂದ. ಅವಳ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಾವಧಿಯನ್ನು ಆ ರಾಜನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 14

एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता

ಹೀಗೆ ಅವಳು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ಸಮೀಪಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾ, ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಾಪಮೋಹಿತಳಾಗಿ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಳು.

Verse 15

उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः / गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना

ಉರ್ವಶೀ ಮಾನವಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ಗಂಧರ್ವರು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಗಂಧರ್ವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗರೇ, ಆ ವರಾಂಗನೆ ಹೇಗೆ (ವಿಮುಕ್ತಳಾಗುವಳು) ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿರಿ.

Verse 16

आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः

ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗಭೂಷಣೆಯಾದ ಉರ್ವಶಿ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ಆಗ ವಿಶ್ವಾಪಸು ಎಂಬ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಗಂಧರ್ವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

Verse 17

जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्

ಅವನು ಅವಳ ಉರಣಕಗಳನ್ನು (ಅಗ್ನಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅವಳ ವಿರಹದಿಂದ ಅವನು ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದನು.

Verse 18

ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् / गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ಆಯಿತು. ‘ಗಂಧರ್ವರ ಬಳಿಗೆ ಓಡು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು; ಆಗ ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಿದರು.

Verse 19

अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः / एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्

ಅವಳ (ಉರ್ವಶಿ) ಮೂಲಕ ಮಹಾರಥನಾದ ರಾಜನು ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಅಗ್ನಿ ಇತ್ತು; ಐಲನು ಅದನ್ನು ಮೂರಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 20

एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः / देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಐಲ ರಾಜನು ಇಂತಹ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇದ್ದನು.

Verse 21

राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः

ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಭೂಪತಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಯಮುನೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 22

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः / गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः

ಅವನಿಗೆ ಇಂದ್ರಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಗಂಧರ್ವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು—ಆಯು, ಧೀಮಾನ, ಅಮಾವಸು।

Verse 23

विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्

ವಿಶ್ವಾವಸು, ಶ್ರತಾಯು, ಘೃತಾಯು—ಇವರು ವಾರ್ಶಿಯ ಪುತ್ರರು; ಅಮಾವಸುವಿನಿಂದ ಭೀಮ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು, ನಂತರ ವಿಶ್ವಚಿತ್।

Verse 24

श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल

ಭೀಮನ ಶ್ರೀಮಂತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಕಾಂಚನಪ್ರಭ ರಾಜನಾದನು; ಕಾಂಚನನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸುಹೋತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು।

Verse 25

सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः / प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि

ಸುಹೋತ್ರನಿಗೆ ಕೇಶಿನಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜಹ್ನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ನಂತರ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಗಂಗೆಯು ಮರಳಿ ಬಂದಳು।

Verse 26

सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् / गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः

ಭವಿಷ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಕಂಡು ಅವನು ಆ ದೇಶವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು; ಗಂಗೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಮುಳುಗಿದ ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ನೋಡಿ।

Verse 27

सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः

ಹೇ ರಾಜನೇ! ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಾದ ಸೌಹೋತ್ರಿಯೂ ಗಂಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಆಗ ರಾಜರ್ಷಿಯು ಕುಡಿದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು.

Verse 28

उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् / यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्

ಮಹಾಭಾಗರು ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗೆಯನ್ನು) ಪುತ್ರಿಯೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಜಹ್ನು ಯುವನಾಶ್ವನ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದನು.

Verse 29

युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे / कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्

ಯುವನಾಶ್ವನ ಶಾಪದಿಂದ ಗಂಗೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಿಂದ ಕಾವೇರಿ ನಿರ್ಮಿತಳಾದಳು—ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ, ಜಹ್ನುವಿನ ನಿಂದಾರಹಿತ ಪತ್ನಿ.

Verse 30

जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् / कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः

ಜಹ್ನುವು ಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸುನಹ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅಜಕ ಎಂಬ ಮಗನೂ ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 31

अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः

ಅಜಕನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬಲಾಕಾಶ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಮೃಗಸ್ವಭಾವಿಯೆಂದು, ಸುಶಸ್ತನ ಪುತ್ರನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 32

कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः / कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः

ಕುಶನಿಗೆ ದೇವತೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ಕುಶಾಂಬ, ಕುಶಾನಾಭ, ಅಮೂರ್ತರಯಮ ಮತ್ತು ವಸು.

Verse 33

कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः / पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत

ರಾಜಸತ್ತಮನಾದ ಕುಶಿಕನು ಪುತ್ರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದನು.

Verse 34

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः / समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः

ಅವನ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ತಾನೇ ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಲು ಸಮರ್ಥನೆಂದು, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.

Verse 35

पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः / गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः

ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಸ್ವಯಂ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಕೌಶಿಕ ವಂಶದಲ್ಲಿ ‘ಗಾಧಿ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು—ಅವನೇ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ).

Verse 36

पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत / पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा

ಪೌರುಕುತ್ಸ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಗಾಧಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಶುಭನಾಮಧಾರಿಣಿ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು.

Verse 37

तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः / तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः

ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿಂದ ಗಾಧಿಯು ಆಕೆಯನ್ನು ಋಚೀಕನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಭೃಗು ನಂದನನಾದ ಭಾರ್ಗವ ಋಚೀಕನು ಆಕೆಯ ಪತಿಯಾಗಿ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿಗೊಂಡನು.

Verse 38

पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा

ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಚರುವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು, ಗಾಧಿಗಾಗಿ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ; ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವ ಋಚೀಕನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 39

उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा / तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः

ಈ ಚರುವನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಶುಭಮಾತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು.

Verse 40

अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಅಜೇಯನಾಗಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಾಗಿರುವನು; ಮತ್ತು ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನಗೂ ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ, ತಪೋಧನನಾದ ಪುತ್ರನು ಉಂಟಾಗುವನು.

Verse 41

शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः

ಭೃಗುನಂದನನಾದ ಋಚೀಕನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ— ‘ಈ ಚರು ಶಮಸ್ವಭಾವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 42

तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह / गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्

ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನಿರತನಾಗಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆಗ ಗಾಧಿ ರಾಜನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಋಚೀಕನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 43

तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ನರೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದನು. ಆಗ ಸತ್ಯವತೀ ಋಷಿಯ ನೀಡಿದ ಎರಡು ಚರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು.

Verse 44

भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ

ಗಂಡನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ವ್ಯಗ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ದೈವವಶಾತ್ ತಾಯಿ ಮಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಚರುವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

Verse 45

तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह / अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವಳು ಆ ಚರುವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಸತ್ಯವತೀ ಶುಭವಾದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಂತಕರವಾದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 46

धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च

ಆ ಘೋರದರ್ಶನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ದೀಪ್ತವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ಆಗ ಋಚೀಕನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಯೋಗಬಲದಿಂದಲೂ ವಿಚಾರಿಸಿದನು.

Verse 47

तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् / मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना

ಆಗ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ಸುಂದರವರ್ಣಿನಿಯಾದ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಭದ್ರೇ! ಚರು ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದೆ.

Verse 48

जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः / माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಕ್ರೂರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ, ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣನಾಗಿ ಜನಿಸುವನು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯೂ ತಪೋಧನನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆರಳುವಳು.

Verse 49

विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा

ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ ಪತಿಯಾದವನು ಹೇಳಿದಾಗ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸತ್ಯವತಿ ಆಗ…

Verse 50

प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् / ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्

ಅವಳು ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು—“ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ಇಂತಹವನಾಗಬಾರದು; ನಿನ್ನಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಪಸದರಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುನಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು.

Verse 51

नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया / उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्

ಭದ್ರೇ, ನಾನು ಕೂಡ ನೀನು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪುತ್ರನು ಉಗ್ರಕರ್ಮಿಯಾಗಬಹುದು.

Verse 52

पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् / इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्

ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯವತೀ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ನುಡಿದಳು—ಓ ಮುನೇ, ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲೆ; ಹಾಗಿರಲು ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡುವುದು ಏನು ಕಷ್ಟ?

Verse 53

शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत

ಓ ಭರ್ತಾ, ಶಮಸ್ವಭಾವದ ಮೃದು ಪುತ್ರನನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಲು ನೀನು ಯೋಗ್ಯನು; ಓ ಸುವ್ರತ, ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆ—ನಿನ್ನಿಂದ ನನಗೆ ಅಂಥ ಪೌತ್ರನು ದೊರಕಲಿ.

Verse 54

यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 55

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि / त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति

ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ, ನನಗೆ ಪುತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಪೌತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 56

तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् / तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವತೀ ಭಾರ್ಗವ ಪುತ್ರ ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ದಾಂತನಾಗಿ, ಶಮಸ್ವಭಾವನಾಗಿ ಇದ್ದನು।

Verse 57

भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा / जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗುಗಳ ಚರು-ವಿಪರ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರೌದ್ರ–ವೈಷ್ಣವ ಅಗ್ನಿಗಳ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವ ಅಗ್ನಿಯ ಜಮನ/ಮಥನದಿಂದ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದನು।

Verse 59

विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः / प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८// सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा / कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी

ಕುಶಿಕನಂದನ ಗಾಧಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ದಾಯಾದನಾಗಿ ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಸಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವೃತನಾಗಿ ಪರಮಗತಿಗೆ ಹೋದನು। ಆ ಪುಣ್ಯವತಿ ಸತ್ಯವತೀ ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳಿಂದಲೇ ‘ಕೌಶಿಕೀ’ ಎಂಬ ಈ ಮಹಾನದಿಯು ಪ್ರವಹಿಸಿತು।

Verse 60

परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः

ಪ್ರವಾಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿ ಕೌಶಿಕೀ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ‘ರೇಣುಕ’ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನು।

Verse 61

तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका / रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना

ಅವನ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿ ಪುತ್ರಿ ರೇಣುಕಾ; ಅವಳಿಗೆ ‘ಕಮಲೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇತ್ತು. ಆ ರೇಣುಕಾ-ಕಮಲಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯಿಂದ (ಉನ್ನತ ಗುಣಗಳು) ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 62

आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् / सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्

ಆರ್ಚೀಕನು ಅತಿದಾರುಣ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಂತಗನಾದ, ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟನು।

Verse 63

रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् / और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः

ಔರ್ವ ವಂಶದ ಋಚೀಕನ ಸತ್ಯವತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು—ಕ್ಷತ್ರಿಯಹಂತ, ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು।

Verse 64

जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः / मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः

ತಪೋವೀರ್ಯದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದನು. ಮಧ್ಯಮನು ಶುನಃಶೇಫ, ಕನಿಷ್ಠನು ಶುನಃಪುಚ್ಛ।

Verse 65

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ‘ವಿಶ್ವರಥ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಭೃಗುಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಜನಿಸಿ ಕೌಶಿಕ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 66

विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः / हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರ ಶುನಃಶೇಫನು ಮುನಿಯಾದನು. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಶುಬಲಿಗೆ ನಿಯೋಜಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 67

देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्

ದೇವರಿಂದ ದತ್ತನಾದ ಶುನಃಶೇಫನು ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ದೇವದತ್ತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ದೇವರಾತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 68

विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶುನಃಶೇಫನು ಹಿರಿಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಧುಚ್ಛಂದ ಮೊದಲಾದವರು, ಕೃತದೇವ, ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

Verse 69

कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै / तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्

ಕಚ್ಛಪ ಮತ್ತು ಪೂರಣ ಕೂಡ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರರೇ. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕೌಶಿಕರ ಗೋತ್ರಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ.

Verse 70

पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः / उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः

ಪಾರ್ಥಿವ, ದೇವರಾತ, ಜಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಸಮರ್ಪಣ, ಉದುಂಬರ, ವಾತಡ್ಯ, ತಲಕಾಯನ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ರವ—ಇವು (ಕೌಶಿಕ ಗೋತ್ರದ) ಶಾಖೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 71

लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः / बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च

ಲೋಹಿಣ್ಯ, ರೇಣವ ಮತ್ತು ಕಾರಿಷವ ಎಂಬವರೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಭ್ರವ, ಪಣಿನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಜಪ್ಯರೂ (ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 72

श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः / देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः

ಶ್ಯಾಮಾಯನರು, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷರು, ಸಾಂಕೃತರು, ಗಾಲವರು—ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಲರು, ಯಮದೂತರು ಹಾಗೂ ಶಾಲಂಕಾಯನ-ಬಾಷ್ಕಲರೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 74

लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः / ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः // ६५।७३// कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः / योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै / विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः

ಧೀಮಂತನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಲಾಲಾಢ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾದರ ಎಂಬ ಇತರ ಪುತ್ರರೂ ಇದ್ದರು; ಅವರು ಋಷ್ಯಂತರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕರು ‘ಕೌಶಿಕ’ರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕೌಶಿಕರು, ಸೌಶ್ರುತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೈಂಧವಾಯನರೂ ಇದ್ದರು. ಪುಣ್ಯ ಯೋಗೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಕೌಶಿಕನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶುನಾḥಶೇಫನು ಹಿರಿಯನೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 75

दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः / अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ದೃಷದ್ವತಿಗೆ ಅಷ್ಟಕನೆಂಬ ಪುತ್ರನೂ ಜನಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟಕನ ಪುತ್ರ ಲೌಹಿ—ಇವನನ್ನು ನಾನು ಜಹ್ನುಗಣವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 76

ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಅಥವಾ ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಇಲ್ಲವೆ ಯಾವ ಶ್ರುತಿ-ಜ್ಞಾನದಿಂದ (ಇದು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ)?

Verse 77

ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದಿ ರಾಜರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಯಾವ ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಯಾವ ಯಾವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೋ (ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ).

Verse 78

विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा / एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्

ತಪಸ್ಸಿನೂ ದಾನದೂ ವಿಶೇಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 79

अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते

ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಬಂದ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವನು ಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 80

जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः

ಧನಲೋಭದಿಂದ ಅಂಕುಶವಿಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಗಮೋಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದಾನ ಕೊಡುವವನು—

Verse 81

तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत / तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः

ಆ ದುರುಾತ್ಮ, ಹಿಂಸಕ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಂತೆ ತೋರಿಸುವವನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ದಾನಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 82

एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः

ಈ ರೀತಿ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮೋಹದಿಂದ ದಾನಮಾಡಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ದುರುಾತ್ಮನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮಲಿನವಾದ ದಾನ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 83

न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् / कामाननभि संधाय यजते च ददाति च

ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಡೆದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕಾಮನೆಗಳ ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಯಜ್ಞಮಾಡಿ ದಾನವೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 84

स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् / दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति

ಅವನು ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ದಾನವು ಸುಖೋದಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದಾನದಿಂದ ಭೋಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 85

तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति / सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्

ಸುತಪ್ತ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತಪಸ್ಸಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಸತ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗುರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 86

श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः / विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯತ್ವಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ದ್ವಿಜರೂ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ—ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ನರಪತಿ ಮಾಂಧಾತಾ, ಸಂಕೃತಿ, ಕಪಿ.

Verse 87

काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः / आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च

ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಶ್ಯ, ಪುರುಕುತ್ಸ, ಶಲ, ಪ್ರಭು ಗೃತ್ಸಮದ, ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣ, ಅಜಮೀಢ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವ್ಯೋಮ ಕೂಡ (ತಪಸ್ಸಿದ್ಧರು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 88

कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा / रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः

ಕಕ್ಷೀವಾನ್, ಔಶಿಜ, ಶಿಶಿರ, ರಥಾಂತರ, ಶೌನಕ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣುವೃದ್ಧಾದಿಗಳು ರಾಜರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 89

क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः

ಇವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಣಸಂಪನ್ನರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಋಷಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.

Verse 90

अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ಆಯುವಿನ ವಂಶವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.