Adhyaya 64

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धात पादे भार्गवचरिते इक्ष्वाकुवंशकीर्त्तनं नाम त्रिषष्टितमो ऽध्यायः // ६३// सूत उवाच अनुजस्य विकुक्षेस्तु निमेर्वंशं निबोघत / यो ऽसौ निवेशयामास पुरं देवपुरोपमम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ‘ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಕೀರ್ತನ’ ಎಂಬ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ವಿಕುಕ್ಷಿಯ ಅನುಜನಾದ ನಿಮಿಯ ವಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಅವನೇ ದೇವಪುರದಂತೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 2

जयन्तमिति विख्यातं गौतमस्याश्रमान्तिकम् / यस्यान्ववाये जज्ञे वै जनको नृपसत्तमः

ಗೌತಮನ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪ ‘ಜಯಂತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳ; ಅದರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಜನಕನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 3

निमिर्नाम सुधर्मात्मा सर्वसत्त्वनमस्कृतः / आसीत्पुत्रो महाराज चैक्ष्वाकोर्भूरितेजसः

ಮಹಾರಾಜನೇ, ‘ನಿಮಿ’ ಎಂಬ ಸುದರ್ಮಾತ್ಮನು, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾದವನು, ಭೂರಿತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

स शापेन वसिष्ठस्यविदेहः समपद्यत / तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनितः पर्वभिस्त्रिभिः

ವಸಿಷ್ಠನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ‘ವಿದೇಹ’ನಾದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ‘ಮಿಥಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜನ್ಮಿಸಿದನು, ಮೂರು ಪರ್ವಗಳಿಂದ ಜನಿತನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

अरण्यां मथ्यमानाया प्रादुर्भूतो महायशाः / नाम्ना मिथिरिति ख्यातो जननाज्जनको ऽभवत्

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಥಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು; ಅವನು ‘ಮಿಥಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಜನನಕಾರಣದಿಂದ ‘ಜನಕ’ನಾದನು।

Verse 6

मिथिर्नाम महावीर्यो येनासौ मिथिलाभवत् / राजासौ नाम जनको जनकाच्चा प्युदावसुः

‘ಮಿಥಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾವೀರ್ಯನಿಂದ ಆ ದೇಶ ‘ಮಿಥಿಲಾ’ ಆಯಿತು; ಆ ರಾಜನು ‘ಜನಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಜನಕನಿಂದ ‘ಉದಾವಸು’ ಜನಿಸಿದನು।

Verse 7

उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो ऽसौ नन्दिवर्द्धनः / नन्दिवर्धनतः शूरः सुकेतुर्नाम धार्मिकः

ಉದಾವಸುವಿನಿಂದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ನಂದಿವರ್ಧನನು ಜನಿಸಿದನು; ನಂದಿವರ್ಧನನಿಂದ ಶೂರನೂ ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಆದ ‘ಸುಕೇತು’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು।

Verse 8

सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः / देवरातस्य धर्मात्मा बृहदुक्थ इति श्रुतः

ಸುಕೇತುವಿನಿಂದಲೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ದೇವರಾತನು ಜನಿಸಿದನು; ದೇವರಾತನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪುತ್ರನು ‘ಬೃಹದುಕ್ಥ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 9

बृहदुक्थस्य तनयो महावीर्यः प्रतापवान् / महावीर्यस्य धृतिमान् सुधृति स्तस्य चात्मजः

ಬೃಹದುಕ್ಥನ ಪುತ್ರ ಮಹಾವೀರ್ಯನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪವಂತನು; ಮಹಾವೀರ್ಯನ ಧೈರ್ಯವಂತ ಪುತ್ರ ‘ಸುಧೃತಿ’ ಅವನ ಆತ್ಮಜನು.

Verse 10

सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः परन्तपः / धृष्टकेतुसुतश्चापि हर्यश्वो नाम विश्रुतः

ಸುದ್ಹೃತಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ, ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕ ಧೃಷ್ಟಕೇತು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಧೃಷ್ಟಕೇತುವಿನ ಪುತ್ರನು ‘ಹರ್ಯಶ್ವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 11

हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतिंबकः / प्रतिंबकस्य धर्मात्मा राजा कीर्त्तिरथः स्मृतः

ಹರ್ಯಶ್ವನ ಪುತ್ರನು ಮರು; ಮರುವಿನ ಪುತ್ರನು ಪ್ರತಿಂಬಕ. ಪ್ರತಿಂಬಕನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪುತ್ರನು ರಾಜ ಕೀರ್ತ್ತಿರಥನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 12

पुत्रः कीर्त्तिरथस्यापि देवमीढ इति श्रुतः / देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महाधृतिः

ಕೀರ್ತ್ತಿರಥನ ಪುತ್ರನು ‘ದೇವಮೀಢ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ದೇವಮೀಢನ ಪುತ್ರನು ವಿಬುಧ; ವಿಬುಧನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಧೃತಿ.

Verse 13

महाधृतिसुतो राजा कीर्त्तिरातः प्रतापवान् / कीर्तिरातात्मजो विद्वान् महारोमेति विश्रुतः

ಮಹಾಧೃತಿಯ ಪುತ್ರನು ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ರಾಜ ಕೀರ್ತ್ತಿರಾತ. ಕೀರ್ತ್ತಿರಾತನ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಪುತ್ರನು ‘ಮಹಾರೋಮ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 14

महारोम्णस्तु विख्यातः स्वर्णरोमा व्यजायत / स्वर्णरोमात्मजश्चापि ह्रस्वरोमाभवन्नृपः

ಮಹಾರೋಮನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸ್ವರ್ಣರೋಮ ಜನಿಸಿದನು. ಸ್ವರ್ಣರೋಮನ ಪುತ್ರನು ಕೂಡ ‘ಹ್ರಸ್ವರೋಮ’ ಎಂಬ ರಾಜನಾದನು.

Verse 15

ह्रस्वरोमान्मजो विद्वान् सरिद्ध्वज इति श्रुतः / उद्भिन्ना कर्षता येन सीता राज्ञा यशस्विनी

ಹ್ರಸ್ವರೋಮಾನ ಎಂಬ ಪಂಡಿತನು ಜನಕನ ಪುತ್ರ; ಅವನು ‘ಸರಿದ್ಧ್ವಜ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆ ಯಶಸ್ವಿ ರಾಜನು ಹೊಲ ಒಡೆಯುವಾಗ ಭೂಮಿ ಚೀರಿ ಸೀತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು.

Verse 16

रामस्य महिधी साध्वी सुव्रता नियतव्रता / वैशंपायन उवाच कथं सीता समुत्पन्न कृष्यमाण यशस्विनी

ರಾಮನ ಪವಿತ್ರ ಪತ್ನಿ, ಸುವ್ರತೆ ನಿಯತವ್ರತೆ ಸಾಧ್ವಿ ಮಹಿಧೀ. ವೈಶಂಪಾಯನನು ಕೇಳಿದನು—ಹೊಲ ಒಡೆಯುವಾಗ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಸೀತೆ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು?

Verse 17

किमर्थं वाकृषद्राजा क्षेत्रं यस्मिन् बभूव ह / सूत उवाच अग्निक्षेत्रे कृष्यमाणे अश्वमेधे महात्मनः

ಅವಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರಾಜನು ಏಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ? ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾತ್ಮನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 18

विधिना सुप्रयत्नेन तस्मात्सा तु समुत्थिता / सीरध्वजानुजातस्तु भानुमान्नाम मैथिलः

ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವಳು (ಸೀತೆ) ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು. ಸೀರಧ್ವಜನ ನಂತರ ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾನುಮಾನ’ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 19

भ्राता कुशध्वजस्तस्य स काश्यधिपतिर्नृपः / तस्य भानुमतः पुत्रः प्रद्युम्नश्च पतापवान्

ಅವನ ಸಹೋದರ ಕುಶಧ್ವಜನು ಕಾಶಿಯ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜನು. ಆ ಭಾನುಮಾನನ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು.

Verse 20

मुनिस्तस्य सुतश्चापि तस्मादूर्जवहः स्मृतः / ऊर्जवहात्सनद्वाजः शकुनिस्तस्य चात्मजः

ಅವನಿಗೆ ಮುನಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಊರ್ಜವಹನು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಊರ್ಜವಹನಿಂದ ಸನದ್ವಾಜನು, ಅವನ ಪುತ್ರ ಶಕುನಿಯು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 21

स्वागतः शकुनेः पुत्रः सुवर्चास्तत्सुतः स्मृतः / सुतोपस्तस्य दायादः सुश्रुतस्तस्य चात्मजः

ಶಕುನಿಯ ಪುತ್ರ ಸ್ವಾಗತನು; ಅವನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಸುವರ್ಚಾ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸುವರ್ಚನ ದಾಯಾದ ಸುತೋಪನು; ಅವನ ಪುತ್ರ ಸುಶ್ರುತನು.

Verse 22

सुश्रुतस्य जयः पुत्रो जयस्य विजयः सुतः / विजयस्य क्रतुः पुत्र- क्रतोश्च सुनयः स्मतः

ಸುಶ್ರುತನ ಪುತ್ರ ಜಯನು; ಜಯನ ಪುತ್ರ ವಿಜಯನು. ವಿಜಯನ ಪುತ್ರ ಕ್ರತು; ಕ್ರತುವಿನ ಪುತ್ರ ಸುನಯನು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

सुनयाद्वीतहव्यस्तु वीतहव्यात्मजो धृतिः / धृतेस्तु बहुलाश्वो ऽभूद्बहुलाश्वसुतः कृतिः

ಸುನಯನಿಂದ ವೀತಹವ್ಯನು; ವೀತಹವ್ಯನ ಪುತ್ರ ಧೃತಿ. ಧೃತಿಯಿಂದ ಬಹುಲಾಶ್ವನು ಜನಿಸಿದನು; ಬಹುಲಾಶ್ವನ ಪುತ್ರ ಕೃತಿ.

Verse 24

तस्मिन्संतिष्ठते वंशो चनकानां महात्मनाम् / इत्येते मैथिलाः प्रोक्ताः सोमस्यापि निबोधत

ಈ ವಂಶದಲ್ಲೇ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಜನಕರ ವಂಶವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇವರೇ ಮೈಥಿಲರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು; ಈಗ ಸೋಮನ ವಿಷಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಿರಿ.