Adhyaya 53

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उवोद्धातपादे सगरवरिते ऽश्वमोचनं नाम द्विपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५२// जैमिनिरुवाच तेषु तत्र निविष्टेषु वासवेन प्रचोदितः / जहारं तुरगं वायुस्तत्क्षणेन रसातलम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಗರಚರಿತದ ‘ಅಶ್ವಮೋಚನ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ವಾಯು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ರಸಾತಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು।

Verse 2

अदृष्टमश्वं तैः सर्वैरपहृत्य सदागतिः / अनयत्तत्पथा राजन्कपिलस्यान्तिकं मुनेः

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣದೆ ಹೋದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಸದಾ ವೇಗವಂತನಾದ ವಾಯು, ಓ ರಾಜನೇ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮುನಿ ಕಪಿಲರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು।

Verse 3

ततः समाकुलाः सर्वे विनष्टे ऽश्वे नृपात्मजाः / परीत्य वसुधां सर्वां प्रमार्गन्तस्तुरगमम्

ನಂತರ ಅಶ್ವವು ಕಣ್ಮರೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕುಮಾರರು ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು; ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದರು।

Verse 4

विचित्य पृथिवीं ते तु स पुराचलकाननाम् / अपश्यन्तो यज्ञपशुं दुःखं महदवाप्नुवन्

ನಗರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾನನಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಶೋಧಿಸಿದರು; ಯಜ್ಞಪಶುವನ್ನು ಕಾಣದೆ ಮಹಾದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು।

Verse 5

ततो ऽयोध्यां समासाद्य ऋषिभिः परिवारिताम् / दृष्ट्वा प्रणम्य पितरं तस्मै सर्वं न्यवेदयन्

ನಂತರ ಅವರು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು।

Verse 6

परीत्य पृथ्वीमस्माभिर्निविष्टे वरुणालये / रक्ष्यमाणो ऽपि पश्यद्भिः केनापि तुरगो हृतः

ನಾವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ವರುಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಗ, ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಯಾರೋ ಅಪಹರಿಸಿದರು।

Verse 7

इत्युक्तस्तै रुषाविष्टस्तानुवाच नृपोत्तमः / प्रयास्यध्वमधर्मिष्ठाः सर्वे ऽनावृत्तये पुनः

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಕೋಪದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆಂದನು—ಅಧರ್ಮಿಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗದೆ ಹೊರಟುಹೋಗಿರಿ।

Verse 8

कथं भवद्भिर्जीवद्भिर्विनष्टो वै दरात्मभिः / तुरगेण विना सत्यं नेहाग मनमस्ति वः

ನೀವು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಓ ಭಯಭೀತ ಮನಸ್ಸಿನವರೇ, ಅದು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಯಿತು? ನಿಜವಾಗಿ, ಕುದುರೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 9

ततः समेत्य तस्मात्ते सप्रयाताः परस्परम् / ऊचुर्न दृश्यते ऽद्यापि तुरगः किं प्रकुमह

ನಂತರ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ಹೇಳಿದರು—ಇಂದಿಗೂ ಕುದುರೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಈಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 10

वसुधा विचितास्माभिः सशैलवनकानना / न चापि दृश्यते वाजी तद्वार्त्तापि न कुत्रचित्

ಪರ್ವತ, ಅರಣ್ಯ, ಕಾನನಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ನಾವು ಶೋಧಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೂ ಆ ಕುದುರೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಅದರ ಸುದ್ದಿಯೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 11

तस्मादब्धेः समारभ्य पातालावधि मेदिनीम् / विभज्य रवात्वा पातालं विविशाम तुरङ्गमम्

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪಾತಾಳಸೀಮೆಯವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು।

Verse 12

इति कृत्वा मतिं सर्वे सागराः क्रूरनिश्चयाः / निचख्नुर्भूमिमंबोधेस्तटा दारभ्य सर्वतः

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಕ್ರೂರನಿಶ್ಚಯಿಗಳಾದ ಅವರು ಸಮುದ್ರತೀರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಡತೊಡಗಿದರು।

Verse 13

तैः खन्यमाना वसुधा ररास भृशविह्वला / चुक्रुशुश्चापि भूतानि दृष्ट्वा तेषां विचेष्टितम्

ಅವರು ತೋಡುತ್ತಿರಲು ವಸುಧೆ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಅಳಲಿತು; ಅವರ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ಆಕ್ರಂದಿಸಿದರು।

Verse 14

ततस्ते भारतं खण्डं खात्वा संक्षिब्य भूतले / भूमेर्योजनसाहस्रं योजयामासुरंबुधौ

ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತಖಂಡವನ್ನು ತೋಡಿ ಭೂತಲದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು।

Verse 15

आपातालतलं ते तु खनन्तो मेदिनीतलम् / चरन्तमश्वं पाताले ददृशुर्नृपनन्दनाः

ಆ ನೃಪನಂದನರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಡುತ್ತಾ ಪಾತಾಳತಲದವರೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 16

संप्रहृष्टास्ततः सर्वे समेत्य च समन्ततः / संतोषाज्जहसुः केचिन्ननृतुश्च मुदान्विताः

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸೇರಿ ಪರಮ ಹರ್ಷಿತರಾದರು; ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಕೆಲವರು ನಗಿದರು, ಕೆಲವರು ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು।

Verse 17

ददृशुश्च महात्मानं कपिलं दीप्ततेजसम् / वृद्धं पद्मासनासीनं नासाग्रन्यस्तलोचनम्

ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನನ್ನು ಕಂಡರು—ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು, ವೃದ್ಧನು, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟವನು।

Verse 18

ऋज्वायतशिरोग्रीवं पुरोविष्टब्धवक्षसम् / स्वतेजसाभिसरता परिबूर्णेन सर्वतः

ಅವನ ತಲೆ-ಕತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿತ್ತು, ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿ ಹರಡಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 19

प्रकाश्यमानं परितो निवातस्थप्रदीपवत् / स्वान्तप्रकाशिताशेषविज्ञानमयविग्रहम्

ಅವನು ಸುತ್ತಲೂ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದ ದೀಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ದೇಹವು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಞಾನಮಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿತ್ತು।

Verse 20

समाधिगतचित्तन्तु निभृतांभोधिसन्निभम् / आरूढयोगं विधिवद्ध्येयसंलीनमानसम्

ಅವನ ಚಿತ್ತ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಶಾಂತ ಸಾಗರದಂತೆ ಇತ್ತು; ಯೋಗಾರೂಢನಾಗಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಧ್ಯೇಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಿದ್ದನು।

Verse 21

च्दृदद्यत्दद्वड्ढ द्यदृ डद्धठ्ठण्थ्र्ठ्ठदड्डठ्ठ-थ्र्ठ्ठड्डण्न्र्ठ्ठडण्ठ्ठग्ठ्ठ योगीन्द्रप्रवरं शान्तं ज्वालामाल मिवानलम् / विलोक्य तत्र तिष्ठन्तं विमृशन्तः परस्परम्

ಯೋಗೀಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶಾಂತನಾದ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ನೋಡಿ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

Verse 22

मुहूर्त्तमिव ते राजन्साध्वसं परमं गताः / ततो ऽयमश्वहर्त्तेति सागरा कालचोदिताः

ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಪರಮ ಭಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ನಂತರ ಕಾಲಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ “ಇವನೇ ಅಶ್ವಹರ್ತ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 23

परिवव्रुर्दुरात्मानः कपिलं मुनिसत्तमम् / ततस्तं परिवार्योचुश्वोरो ऽयं नात्र संशयः

ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವರು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಲನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು “ಇವನೇ ಕಳ್ಳ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 24

अश्वहर्त्ता ततो ऽह्येष वध्यो ऽस्माभिर्दुराशयः / तं प्राकृतवदासीनं ते सर्वे हतवुद्धयः

“ಇವನೇ ಅಶ್ವಹರ್ತ; ದುಷ್ಟಾಶಯನಾದ ಇವನು ನಮ್ಮಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸಾಮಾನ್ಯನಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಅವರು ಮೂಢರು ನೋಡಿದರು.

Verse 25

आसन्नमरणाश्चक्रुर्धर्षितं मुनिमञ्जसा / जैमिनिरुवाच ततो मुनिरदीनात्मा ध्यानभङ्गप्रधर्षितः

ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಮುನಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಮರಣದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಆಗ ಧ್ಯಾನಭಂಗದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡರೂ, ಅದೆನಾತ್ಮನಾದ ಮುನಿ (ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು).

Verse 26

क्रोधेन महताऽविष्टश्चुक्षुभे कपिलस्तदा / प्रचचाल दुराधर्षो धर्षितस्तैर् दुरात्मभिः

ಮಹಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ಕಪಿಲನು ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿದನು; ಆ ದುರುಾತ್ಮರು ಅವಮಾನಿಸಿದರಿಂದ ಅಜೇಯನೂ ಚಲಿಸಿದನು।

Verse 27

व्यजृंभत च कल्पान्ते मरुद्भिरिव चानलः / तस्य चार्णवगंभीराद्वपुषः कोपपावकः

ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗಳಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಜ್ವಲಿಸಿದನು; ಸಾಗರಗಂಭೀರ ದೇಹದಿಂದ ಅವನ ಕೋಪಪಾವಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು।

Verse 28

दिधक्षुरिव पातालांल्लोकान्सांकर्षणो ऽनलः / शुशुभे धर्षणक्रोधपरामर्शविदीपितः

ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳನ್ನು ದಹಿಸಲು ಹೊರಟ ಸಂಕರ্ষಣಾಗ್ನಿಯಂತೆ; ಅವಮಾನಜನ್ಯ ಕೋಪಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 29

उन्मीलयत्तदा नेत्रे वह्निचक्रसमद्युतिः / तदाक्षिणी क्षणं राजन्राजेतां सुभृशारुणे

ಅಗ್ನಿಚಕ್ರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು ಆಗ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದನು; ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನ ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಂಪಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು।

Verse 30

पूर्वसंव्यासमुदितौ पुष्पवन्ताविवांबरे / ततो ऽप्युद्वर्त्तमानाभ्यां नेत्राभ्यां नृपनन्दनान्

ಪೂರ್ವಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಪುಷ್ಪವಂತ ಪರ್ವತಯುಗಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವಂತೆ; ಆದರೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ಆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನು ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 31

अवैक्षत च गंभीरः कृतान्तः कालपर्यये / क्रुद्धस्य तस्यनेत्राभ्यां सहसा पावकार्चिषः

ಕಾಲಪರ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರನಾದ ಕೃತಾಂತನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ನೋಡಿದನು; ಅವನ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಸಹಸಾ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು।

Verse 32

निश्चेरुरभिलोदिक्षु कालाग्नेरिव संतताः / सधूमकवलोदग्राः स्फुलिङ्गौघमुचो मुहुः

ಅವು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯ ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹೊರಟವು; ಧೂಮಗುಚ್ಛಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುಮರು ಸ್ಫುಲಿಂಗಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿದವು।

Verse 33

मुनिक्रोधानलज्वालाः समन्ताव्द्यानशुर्दिशः / व्यालोदरौग्रकुहरा ज्वाला स्तन्नेत्रनिर्गताः

ಮುನಿಯ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿತು; ಸರ್ಪೋದರದಂತೆ ಭೀಕರ ಗುಹೆಗಳಿರುವ ಆ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಅವನ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದವು।

Verse 34

विरेजुर्निभृतांभोधेर्वडवाग्नेरिवार्चिषः / क्रोधाग्निः सुमहाराज ज्वालावव्याप्तदिगन्तरः

ಓ ಸుమಹಾರಾಜ, ಅವು ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ವಡವಾಗ್ನಿಯ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂತರವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದವು।

Verse 35

दग्धांश्चकार तान्सर्वानावृण्वानो नभस्तलम्

ಆಕಾಶಮಂಡಲವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ದಹಿಸಿ ಭಸ್ಮಮಾಡಿದನು।

Verse 36

सशब्दमुद्भ्रान्तमरुत्प्रकोपविवर्त्तमानानलधूमजालैः / महीरजोभिश्च नितान्तमुद्धतैः समावृतं लोक मभूद्भृशातुरम्

ಶಬ್ದಮಯವಾಗಿ ಉನ್ಮತ್ತವಾದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಚಂಡತೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಾಡುವ ಅಗ್ನಿ-ಧೂಮಜಾಲಗಳೂ, ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದ ಮಣ್ಣಿನ ಧೂಳೂ ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿತು; ಲೋಕವು ಬಹಳ ವ್ಯಾಕುಲನಾಯಿತು।

Verse 37

ततः स वह्निर्विलिखन्निवाभितः समीरवेगाभिहताभिरंबरम् / शिखाभिरुर्वीशसुतानशेषतो ददाह सद्यः सुर विद्विषस्तान्

ಅನಂತರ ಆ ಅಗ್ನಿ ಸುತ್ತಲೂ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಕೆರೆಯುವಂತೆ ತೋರಿ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಶಿಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳಾದ ಉರ್ವೀಶಸೂತರನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಹಿಸಿತು।

Verse 38

मिषतः सर्वलोकस्य क्तोधाग्निस्तमृते हयम् / सागरांस्तानशेषेण भस्मसादकरोत्स तान्

ಸರ್ವಲೋಕವೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯು ಸಾಗರಪುತ್ರರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಸ್ಮಮಾಡಿತು।

Verse 39

एवं क्रोधाग्निना तेन सागराः पापचेतसः / जज्वलुः सहसा दावे तरवो नीरसा इव

ಹೀಗೆ ಆ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾಪಮನಸ್ಸಿನ ಸಾಗರಪುತ್ರರು ಅಚಾನಕವಾಗಿ, ದಾವಾನಲದಲ್ಲಿ ರಸವಿಲ್ಲದ ಮರಗಳು ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಜ್ವಲಿಸಿದರು।

Verse 40

दृष्ट्वा तेषां तु निधनं सागराणान्दुरात्मनाम् / अन्योन्यमबुवन्देवा विस्मिता ऋषिभिः सह

ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಸಾಗರಪುತ್ರರ ನಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ, ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದರು।

Verse 41

अहोदारुणपापानां विपाको न चिरायितः / दुरन्तः खलु लोके ऽस्मिन्नराणामसदात्मनाम्

ಅಯ್ಯೋ, ಭೀಕರ ಪಾಪಿಗಳ ಫಲವು ತಡವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಸದಾತ್ಮರಾದ ನರರ ಅಂತ್ಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರುಂತ.

Verse 42

यदि मे पर्वताकारा नृशंसाः क्रूरवुद्धयः / युगपद्विलयं प्राप्ताः सहसैव तृणाग्निवत्

ಪರ್ವತಾಕಾರದ, ನಿರ್ದಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರೂರಬುದ್ಧಿಯವರಾದ ಅವರು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅಚಾನಕ ಲಯಗೊಂಡರು.

Verse 43

उद्वेजनीया भूतानां सद्भिरत्यन्तगर्हिताः / आजीवान्तमिमे हर्तु दिष्ट्या संक्षयमागताः

ಇವರು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಭೀತಿಕಾರಕರು, ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗರ್ಹಿತರಾದವರು; ಜೀವನಾಂತವರೆಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಇವರು, ದೈವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ, ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.

Verse 44

परोपतापि नितरां सर्वलोकजुगुप्सितम् / इह कृत्वाशुभं कर्म कःपुमान्विन्दते सुखम्

ಪರರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನು, ಸರ್ವಲೋಕಕ್ಕೂ ಅಸಹ್ಯನಾದವನು—ಇಲ್ಲಿ ಅಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು?

Verse 45

विक्रोश्य सर्वभूतानि संप्रयाताः स्वकर्मभिः / ब्रह्मदण्डहताः पापा निरयं शाश्वतीः समाः

ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಕೂಗಿಸಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು; ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಆ ಪಾಪಿಗಳು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 46

तस्मात्सदैव कर्त्तव्यं कर्म पुंसां मनीपिणाम् / दुरतश्च परित्याज्यमितरल्लोकनिन्दितम्

ಆದುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ಸತ್ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಲೋಕನಿಂದಿತವಾದ ಇತರದ್ದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 47

कर्त्तव्यः श्रेयसे यत्नो यावज्जीवं विजानता / नाचरेत्कस्यचिद्द्रोहमनित्यं जीवनं यतः

ಜೀವಿರುವವರೆಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದವನು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ಜೀವನ ಅನಿತ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 48

अनित्यो ऽयं सदा देहःसपदश्चातिचञ्चलाः / संसारश्चातिनिस्सारस्तत्कथं विश्वसेद्बुधः

ಈ ದೇಹ ಸದಾ ಅನಿತ್ಯ, ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅತಿಚಂಚಲ; ಸಂಸಾರವೂ ಅತಿನಿಸ್ಸಾರ—ಹಾಗಿರಲು ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹೇಗೆ ನಂಬುವನು?

Verse 49

एवं सुरमुनीन्द्रेषु कथयत्सु परस्परम् / मुनिक्रोधेन्धनीभूता विनेशुः सगरात्मजाः

ಈ ರೀತಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಮುನೀಂದ್ರರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮುನಿಯ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಇಂಧನವಾದ ಸಾಗರನ ಪುತ್ರರು ನಾಶರಾದರು।

Verse 50

निर्दगधदेहाः सहसा भुवं विष्टभ्य भस्मना / अवापुर्निरयं सद्यः सागरास्ते स्वकमभिः

ಅವರ ದೇಹಗಳು ಸಹಸಾ ದಗ್ಧವಾಗಿ ಭಸ್ಮವಾದವು; ಭಸ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಸಾಗರನ ಪುತ್ರರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 51

सागरांस्तानशेषेण दग्धवातत्क्रोधजो ऽनलः / क्षणेन लोकानखिलानुद्यतो दग्धुमञ्जसा

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಅಗ್ನಿಯು ಉಳಿವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಗರಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಹಿಸಲು ಉದ್ಯತನಾಯಿತು।

Verse 52

भयभीतास्ततो देवाः समेत्य दिवि संस्थिताः / तुष्टुवुस्ते महात्मानं क्रोधाग्निशमनार्थिनः

ನಂತರ ಭಯಭೀತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।