
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿ-ಪರಂಪರೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗರಚರಿತ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸಾಗರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಅಸಮಂಜಸನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮಶೀಲನಾದ ಅಂಶುಮಾನನ ಮೇಲೆ ಸ्नेಹ ಮತ್ತು ರಾಜವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸುಮತಿಯ ಪುತ್ರರು—ಸಾಗರನ ಅನೇಕ ವಂಶಜರು—ಕಠೋರದೇಹಿಗಳು, ಕ್ರೂರರು, ನಿರ್ಲಜ್ಜರು, ಅಧಾರ್ಮಿಕರು ಆಗಿ ಗುಂಪಾಗಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿ ಅಸುರರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಂದ ಯಜ್ಞ-ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಕುಸಿದು, ಲೋಕವು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವಷಟ್ಕಾರವಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ದೇವ-ಅಸುರ-ನಾಗರು ಕಲುಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ವಿಗಳ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ವಿರಿಂಚಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಾಗರಪುತ್ರರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಾಲಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಸಹನೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ ಅವರ ಸಮೀಪ ನಾಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಪರಮಯೋಗಿ ಕಪಿಲನು ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಮೂಲಕ ಅಧರ್ಮನಿಗ್ರಹವಾಗುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरचरिते ऽसमञ्जसत्यागो नामैकपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५१// जैमिनिरुवाच त्यक्त्वा पुत्रं स धर्मात्मा सगरः प्रेम तद्गतम् / धर्मशीले तदा वाले चकारांशुमति प्रभुः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿನ ಸಗರಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಸಮಂಜಸತ್ಯಾಗ’ ಎಂಬ ಏಕಪಂಚಾಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಸಗರನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು; ಆಗ ಪ್ರಭುವು ಧರ್ಮಶೀಲ ಬಾಲಕ ಅಂಶುಮತಿಯಲ್ಲಿ ಸ्नेಹವಿಟ್ಟನು.
Verse 2
एतस्मिन्नेव काले तु सुमत्यास्तनया नृप / ववृधुः सघशः सर्वे परस्परमनुव्रताः
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಸುಮತಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲರೂ ಗುಂಪುಗೂಂಪಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ವೃದ್ಧಿಯಾದರು.
Verse 3
वज्रसंहननाः क्रूरा निर्दया निरपत्रपाः / अधर्मशीला नितरामेकघर्माण एव च
ಅವರು ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣರು, ಕ್ರೂರರು, ನಿರ್ದಯರು, ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದವರು. ಅವರು ಅಧರ್ಮಶೀಲರು; ಅತ್ಯಂತ ಹಠದಿಂದ ಒಂದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡವರು.
Verse 4
एककार्याभिनिरताः क्रोधना मूढचेतसः / अधृष्याः सर्वभूतानां जनोपद्रवकारिणः
ಅವರು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಕ್ರೋಧಿಗಳಾಗಿ, ಮೂಢಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅಜೇಯರಂತೆ, ಜನರಿಗೆ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡುವವರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 5
विनयाचा रसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः / बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः
ವಿನಯ, ಆಚಾರ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾರ್ಗದ ಕಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ, ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅಸುರರಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಾಧಿಸಿದರು।
Verse 6
विध्वस्तयज्ञसन्मार्गं भुवनं तैरुपद्रुतम् / निःस्वाध्याय वषट्कारं बभूवार्तं विशेषतः
ಅವರ ಉಪದ್ರವದಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ನಾಶವಾಯಿತು; ಭುವನವೆಲ್ಲ ಪೀಡಿತವಾಯಿತು; ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೂ ವಷಟ್ಕಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ರಂದಿಸಿತು.
Verse 7
विध्वस्यमाने सुभृशं सागरैर्वरदर्पितैः / प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः
ವರದಿಂದ ದರ್ಪಿತರಾದ ಸಾಗರಗಳು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಹೋರಗರು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಒಳಗಾದರು.
Verse 8
धरासा सागराक्रान्ता न चलापि तदा चला / तपः समाधिभङ्गश्च प्रबभूव तपस्विनाम्
ಆಗ ಭೂಮಿ ಸಾಗರಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕದಲಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ತಪಸ್ವಿಗಳ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಂಗವಾಯಿತು.
Verse 9
हव्यकव्यपरिभ्रष्टास्त्रिदशाः पितृभिः सह / दुःशेन महाताविष्टा विरिञ्जभवनं ययुः
ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ತ್ರಿದಶ ದೇವರುಗಳು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ, ದುಃಶೆಯಿಂದ ಮಹಾ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋದರು।
Verse 10
तत्र गत्वा यथान्यायं देवाः शर्वपुरोगमाः / शशंसुः सकलं तस्मै सागराणां विचेष्टितम्
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಶರ್ವ (ಶಿವ) ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ದೇವರುಗಳು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಸಾಗರಗಳ ಸಮಸ್ತ ವಿಚಿತ್ರ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು।
Verse 11
तच्छ्रत्वा वचनं तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः / क्षणमन्तर्मना भूत्वा जगाद सुरसत्तमः
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಂತರ್ಮುಖನಾಗಿ, ನಂತರ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 12
देवाःशृणुत भद्रं वो वाणीमवहिता मम / विनङ्क्ष्यन्त्यचिरेमैव सागरा नात्र संशयः
ದೇವರೇ, ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನನ್ನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ; ಅಚಿರದಲ್ಲೇ ಸಾಗರಗಳು ನಾಶವಾಗುವವು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 13
कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं तेन सर्वं नियम्यते / निमित्तमात्रमन्यत्तु स एव सकलेशिता
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಾಯಿರಿ; ಕಾಲವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರವೆಲ್ಲ ಕೇವಲ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರ—ಅವನೇ ಸಕಲೇಶ್ವರನು।
Verse 14
तस्माद्युष्मद्धितार्थाय यद्वक्ष्यामि सुरोत्तमाः / सर्वैर्भवद्भिरधुना तत्कर्त्तव्यमतं द्रितैः
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮರೇ, ನಿಮ್ಮ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಈಗಲೇ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಮಾಡಿ.
Verse 15
विष्णोरंशेन भगवान्कपिलो जयतां वरः / जातो जगद्धितार्थाय योगीन्द्रप्रवरो भुवि
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಕಪಿಲನು—ವಿಜಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ಯೋಗೀಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿದನು.
Verse 16
अगस्त्यपीतसलिले दिव्यवर्षशतावधि / ध्यायन्नास्ते ऽधुनांऽभोधावेकान्ते तत्र कुत्र चित्
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಸಮುದ್ರಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದ ನಂತರವೂ, ಅವನು ಈಗ ದಿವ್ಯ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಸಮುದ್ರದ ಯಾವುದೋ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Verse 17
गत्वा यूयं ममादेशात्कपिलं मुनिपुङ्गवम् / ध्यानाव सानमिच्छन्तस्तिष्ठध्वं तदुपह्वरे
ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀವು ಹೋಗಿ ಮುನಿಪುಂಗವ ಕಪಿಲನ ಬಳಿಗೆ, ಅವನ ಧ್ಯಾನವು ಮುಗಿಯಲೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಆ ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಿರಿ.
Verse 18
समाधिविरतौ तस्य स्वाभिप्रायमशेषतः / नत्वा तस्मै वदिष्यध्वं स वः श्रेयो विधास्यति
ಅವನು ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ವಿರಮಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ; ಅವನು ನಿಮಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ವಿಧಿಸುವನು.
Verse 19
समाधिभङ्गश्च मुनेर्यथा स्यात्सागरैः कृतः / कुरुध्वं च तथा यूयं प्रवृत्तिं विबुधोत्तमाः
ಹೇ ವಿಬುಧೋತ್ತಮರೇ! ಸಾಗರಗಳು ಮುನಿಯ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಭಂಗಪಡಿಸಿದವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀವೂ ತಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿರಿ।
Verse 20
जैमिनिरुवाच इत्युक्तास्तेन विबुधास्तं प्रणम्य वितामहम् / गत्वा तं विबुधश्रेष्टं ते कृताञ्जलयो ऽब्रुवन्
ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳು ಆ ವಿತಾಮಹನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆ ವಿಬುಧಶ್ರೇಷ್ಠನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೃತಾಂಜಲಿಗಳಾಗಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 21
देवा ऊचुः प्रसीद नो मुनिश्रेष्ठ वयं त्वां शरणं गताः / उपद्रुतं जगत्सर्वंसागरैः संप्रणश्यति
ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತರು. ಸಾಗರಗಳ ಉಪದ್ರವದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ।
Verse 22
त्वं किलाखिललोकानां स्थितिसहारकारणः / विष्णोरंशेन योगीन्द्रस्वरूपी भुवि संस्थितः
ನೀನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರದ ಕಾರಣನು; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಯೋಗೀಂದ್ರಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ।
Verse 23
पुंसां तापत्रयार्त्तानामार्तिनाशाय केवलम् / स्वेच्छया ते धृतो देहो न तु त्वं तपतां वरः
ತ್ರಿತಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಜನರ ಆರ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ನೀನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀಯ; ಓ ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಸ್ವತಃ ತಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 24
मनसैव जगत्सर्वं स्रष्टुं संहर्तुमेव च / विधातुं स्वेच्छया ब्रह्मन्भवाञ्छक्रोत्यसंशयम्
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನೀ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ಸಂಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಿಧಿಸಲು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನು।
Verse 25
त्वं नो धाता विधाता च त्वं गुरुस्त्वं परायणम् / परित्राता त्वमस्माकं विनिवर्त्तय चापदम्
ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ; ನೀನೇ ಗುರು, ನೀನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯ. ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಪರಿತ್ರಾತ; ನಮ್ಮ ಆಪತ್ತನ್ನು ದೂರಮಾಡು।
Verse 26
शरणं भव विप्रेन्द्र विप्रेद्राणां विशेषतः / सागरैर्दह्यमानानां लोकत्रयनिवासिनाम्
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶರಣಾಗು; ಸಾಗರಗಳಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಲೋಕತ್ರಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸಹ ಆಶ್ರಯವಾಗು।
Verse 27
ननु वै सात्त्विकी चेष्टा भवतीह भवादृशाम् / त्रातुमर्हसि तस्मात्त्वं लोकानस्मांश्च सुव्रत
ನಿಜಕ್ಕೂ, ನಿನ್ನಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಚೇಷ್ಟೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸುವ್ರತ, ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಮ್ಮನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು।
Verse 28
न चेदकाले भगवन्विनङ्क्ष्यत्यखिलं जगत् / जैमिनिरुवाच इत्युक्तः सकलैर्देवैरुन्मील्य नयने शनैः
ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀನು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು ತಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಹೀಗೆಂದಾಗ ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದನು।
Verse 29
विलोक्य तानुवाचेदं कपिलः सूनृतं वचः / स्वकर्मणैव निर्दग्धाः प्रविनङ्क्ष्यन्ति सागराः
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಕಪಿಲನು ಮಧುರ ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು— ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ದಗ್ಧರಾಗಿ ಈ ಸಾಗರಪುತ್ರರು ನಾಶವಾಗುವರು।
Verse 30
काले प्राप्ते तु युष्माभिः सतावत्परिपाल्यताम् / अहं तु कारणं तेषां विनाशाय दुरात्मनाम्
ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ; ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿ ನಾನೇ ನಿಲ್ಲುವೆನು।
Verse 31
भविष्यामि सुरश्रेष्ठा भवतामर्थसिद्धये / मम क्रोधाग्नि विप्लुष्टाः सागराः पापचेतसः
ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇರುತ್ತೇನೆ; ಪಾಪಚಿತ್ತರಾದ ಸಾಗರಪುತ್ರರು ನನ್ನ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ।
Verse 32
भविष्यन्तु चिरेणैव कालोपहतबुद्धयः / तस्माद्गतज्वरा देवा लोकाश्चैवाकुतोभयाः
ಕಾಲದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಹತವಾದವರು ಬಹಳ ಕಾಲದ ಬಳಿಕವೇ (ಫಲವನ್ನು) ಕಾಣುವರು; ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಜ್ವರರಹಿತರಾಗಿ, ಲೋಕಗಳೂ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಇರಲಿ।
Verse 33
भवन्तु ते दुराचाराः क्षिप्रं यास्यन्ति संक्षयम् / तद्यूयं निर्भया भूत्वा व्रजध्वं स्वां पुरीं प्रति
ಆ ದುರುಚಾರಿಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಹೊಂದುವರು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ।
Verse 34
कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं ततो ऽभीष्टमवाप्स्यथ / कपिलेनैवमुक्तास्ते देवाः सर्वे सवासवाः
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಾಯಿರಿ; ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ. ಕಪಿಲನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.
Verse 35
तं प्रणम्य ततो जग्मुः प्रतीताग्निदिवं प्रति / एतस्मिन्नन्तरे राजा सगरः पृथिवीपतिः
ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದತ್ತ ಹೋದರು. ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿ ರಾಜ ಸಗರನು (ಅಲ್ಲಿ) ಬಂದನು.
Verse 36
वाजिमेधं महायज्ञं कर्तुं चक्रे मनोरथम् / आहृत्य सर्वसंभारान्वसिष्ठानुमते तदा
ಆಗ ಅವನು ವಾಜಿಮೇಧ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು; ವಸಿಷ್ಠರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಲಾಯಿತು.
Verse 37
और्वाद्यैः सहितो विप्रैर्यथावद्दीक्षितो ऽभवत् / दीक्षां प्रविष्टो नृपतिर्हयसंचारणाय वै
ಔರ್ವಾದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾದನು. ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನೃಪತಿ ಕುದುರೆಯ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾದನು.
Verse 38
पुत्रान्सर्वान्समाहूय संदिदेश महयशाः / संचारयित्वा तुरगं परीत्य पृथिवीतले
ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ (ಸಗರ) ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—ಕುದುರೆಯನ್ನು ಭೂಮಿತಲದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಾರಗೊಳಿಸಿ (ರಕ್ಷಿಸಿರಿ).
Verse 39
क्षिप्रं ममान्तिकं पुत्राः पुनराहर्तुमर्हथ / जैमिनिरुवाच ततस्ते पितुरादेशात्तमादाय तुरङ्गमम्
“ಪುತ್ರರೇ, ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತಂದುಕೊಡಿ.” ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಅವರು ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟರು.
Verse 40
परिचङ्क्रमयामासुः सकले क्षितिमण्डले / विधिचोदनयैवाश्वः स भूमौ परिवर्तिततः
ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷಿತಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿಸಿದರು; ವಿಧಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆ ಅಶ್ವವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿವ್ರಾಜಕನಂತೆ ತಿರುಗಿತು.
Verse 41
न तु दिग्विजयार्थाय करादानार्थमेव च / पृथिवीभूभुजा तेन पूर्वमेव विनिर्जिता
ಇದು ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಆ ಭೂಪತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದನು.
Verse 42
नृपाश्चोदारवीर्येण करदाः समरे कृताः / ततस्ते राजतनया निस्तोये लवणांबुधौ
ಉದಾರ ವೀರ್ಯದಿಂದ ರಾಜರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕರದರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು; ನಂತರ ಆ ರಾಜಕುಮಾರರು ನೀರಿಲ್ಲದ ಲವಣಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
Verse 43
भूतले विविशुर्हृष्टाः परिवार्य तुरङ्गमम्
ಅವರು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
The Solar-royal Sagara cycle is advanced: Sagara’s rejection of Asamañjasa, elevation of Aṃśumān, and the collective behavior of Sagara’s numerous descendants (often called the Sāgaras) becomes the dynastic hinge that drives the next causal episode.
Ritual order is portrayed as a cosmological stabilizer: the ‘yajña-sanmārga’ is destroyed, svādhyāya and vaṣaṭkāra decline, devas and pitṛs lose havya-kavya shares, ascetics’ tapas/samādhi are disrupted, and multiple cosmic communities (devas/asuras/nāgas) experience agitation.
Kapila is introduced as a world-benefiting yogic authority, explicitly ‘born from a portion of Viṣṇu,’ to frame the impending resolution as divinely sanctioned correction: Time (Kāla) governs the outcome, but Kapila becomes the proximate instrument through which the Sāgaras’ adharma is checked.