Adhyaya 47

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्चत्वारिंशत्त मो ऽध्यायः // ४६// वसिष्ठ उवाच ततो मूर्द्धाभिषिक्तानां राज्ञाममिततेजसाम् / षट्सहस्रद्वयं रामो जीवग्राहं गृहीतवान्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದ, ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಾರುನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ರಾಮನು ಮೂರ್ದಾಭಿಷಿಕ್ತರಾದ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಬಂಧಿಸಿದನು।

Verse 2

ततो राजसहस्राणि गृहीत्वा मुनिभिः सह / स जगाम महातेजाः कुरुक्षेत्रं तपोमयम्

ನಂತರ ಅವನು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಪೋಮಯ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 3

सरसां पञ्चकं तत्र खानयित्वा भृगुद्वहः / सुखावगाहतीर्थानि तानि चक्रे समन्ततः

ಅಲ್ಲಿ ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಐದು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಸ್ನಾನಿಸಬಹುದಾದ ತೀರ್ಥಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 4

जघान तत्र वै राज्ञः शरीरप्रभवामृजा / सरांसि तानि वै पञ्च पूरयामास भार्गवः

ಅಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವನು ರಾಜರ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಲ-ರಕ್ತಾದಿ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಆ ಐದು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಅದರಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿದನು।

Verse 5

स्नात्वा तेषु यथान्यायं जामदग्नयः प्रतापवान् / पितॄन्संतर्पयामास यथाशास्त्रमतन्द्रितः

ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನು ಆ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಅಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದನು।

Verse 6

पितुः प्रेतस्य राजेन्द्र श्राद्धादिकमशेषतः / ब्राह्मणैः सह मातुश्च तत्र चक्रे यथोदितम्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಅವನು ಪಿತೃಪ್ರೇತಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತೃಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 7

एवं तीर्णप्रतीकः स कुरुक्षेत्रे तपोमये / उवासातन्द्रितः सम्यक् पितृपूजापरायणः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಅವನು ತಪೋಮಯ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಪೂಜೆಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಅಲಸದೆ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 8

ततः प्रभृत्यभूद्राजंस्तीर्थानामुत्तमोत्तमम् / विहितं जामदग्न्येन कुरुक्षेत्रे तपोवने

ಹೇ ರಾಜನ್! ಆ ಬಳಿಕ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ (ಪರಶುರಾಮ)ರಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ತೀರ್ಥವು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

Verse 9

सस्यमं तपञ्चकमिति स्थानं त्रैलोक्यविश्रुतम् / यत्र यक्रे भृगुश्रेष्ठः पितॄणां तृप्तिमक्षयाम्

‘ಸಸ್ಯಮಂ ತಪಂಚಕಂ’ ಎಂಬ ಆ ಸ್ಥಳವು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಲ್ಲಿ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠ (ಪರಶುರಾಮ)ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷಯ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 10

स्नानदानतपोहोमद्विजभोजनतर्पणैः / भृशमाप्यायितास्तेन यत्र ते पितरो ऽखिलाः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಹೋಮ, ದ್ವಿಜಭೋಜನ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದನು.

Verse 11

अवापुरक्षयां तृप्तिं पितृलोकं च शाश्वतम् / समन्तपञ्चकं नाम तीर्थं लोके परिश्रुतम्

ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಪಿತೃಲೋಕದ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ‘ಸಮಂತಪಂಚಕ’ ಎಂಬ ಈ ತೀರ್ಥವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 12

सर्वपापक्षयकरं महापुण्योपबृंहितम् / मर्त्यानां यत्र यातानामेनांसि निखिलानि तु

ಈ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕರವೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವೂ ಆಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 13

दूरादेवापयास्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत् / तत्क्षेत्रचर्यागमनं मर्त्यानामसतामिह

ಇಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳೂ ದೂರದಿಂದಲೇ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಣ ಎಲೆಗಳಂತೆ, ಹಾರಿ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಬರುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

न लभ्यते महाराज जातु जन्मशतैरपि / समन्तपञ्चकं तीर्थं कुरुक्षेत्रे ऽतिपावनम्

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪಾವನ ‘ಸಮಂತಪಂಚಕ’ ತೀರ್ಥವು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 15

यत्र स्नातः सर्वतीर्थैः स्नातो भवति मानवः / कृतकृत्यस्ततो रामः सम्यक् पूर्णमनोरथः

ಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಾಗುತ್ತಾನೋ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಮ, ಅವನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನೋರಥವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

उवास तत्र नियतः कञ्चित्कालं महामतिः / ततः संवत्सरस्यान्ते ब्राह्मणैः सहितो वशी

ಮಹಾಮತಿ ವಶೀ ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಮಪಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು. ನಂತರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 17

पितृपिण्डप्रदानाय जामदग्न्यो ऽगमद्गयाम् / ततो गत्वा ततः श्राद्धे यथाशास्त्रमरिन्दमः

ಪಿತೃಪಿಂಡಪ್ರದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನು ಗಯೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ಅರಿಂದಮನು ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 18

ब्राह्मणांस्तर्पयामास पितॄनुद्दिश्य सत्कृतान् / शैवं तत्र परं स्थानं चन्द्रपादमिति स्मृतम्

ಅವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸತ್ಕೃತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ಶೈವ ಸ್ಥಾನವು ‘ಚಂದ್ರಪಾದ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 19

पितृतृप्तिकरं क्षेत्रं तादृग्लोके न विद्यते / यत्रार्चिताः स्वकुलजैर्यथाशक्ति मनागपि

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಕುಲಜನರು ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.

Verse 20

पितरः पिण्डदानाद्यैः प्राप्स्यन्ति गतिमक्षयाम् / पितॄनुद्दिश्य तत्रासौ तर्प्पितेषु द्विजातिषु

ಪಿಂಡದಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಅಕ್ಷಯ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡ ದ್ವಿಜರ ಮಧ್ಯೆ (ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು).

Verse 21

ददौ च विधिवत्पिण्डं पितृभक्तिसमन्वितः / ततस्तत्पितरः सर्वे पितृलोकादुपागताः

ಅವನು ಪಿತೃಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ಪಿತೃಲೋಕದಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 22

जगृहुस्तत्कृतां पूजां जमदग्निपुरोगमाः / अथ संप्रीतमनसः समेत्य भृगुनन्दनम्

ಜಮದಗ್ನಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸಂತೃಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೃಗು ನಂದನನ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು.

Verse 23

ऊचुस्तत्पितरः सर्वे ऽदृश्या भूत्वान्तरिक्षगाः / पितर ऊचुः महत्कर्म कृतं वीर भवतान्यैः सुदुष्करम्

ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ಅದೃಶ್ಯರಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ವೀರಾ! ನೀನು ಮಹತ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದೀ; ಅದು ಇತರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ.”

Verse 24

अस्मानपि यथान्यायं सम्यक् तर्पितवानसि / अस्माकमक्षयां प्रीतिं तथापि त्वं न यच्छसि

ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದೀ; ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು (ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು) ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 25

क्षत्रहत्यां हि कृत्वा तु कृतकर्माभवद्यतः / क्षेत्रस्यास्य प्रभावेण भक्त्या च तव दर्शनम्

ಕ್ಷತ್ರಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿ ಅವನು ಕರ್ಮಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಅವನಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ದೊರಕಿತು.

Verse 26

प्राप्ताःस्म पूजिताः किं तु नाक्षय्यफलभागिनः / त्समात्त्वं वीरहत्यादिपापप्रशमनाय हि

ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪೂಜಿತರಾದೆವು; ಆದರೆ ಅಕ್ಷಯ ಫಲದ ಪಾಲುದಾರರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೀರಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡು.

Verse 27

प्रायश्चित्तं यथान्यायं कुरु धर्मं च शाश्वतम् / वधाच्च विनिवर्तस्व क्षत्रियाणामतः परम्

ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಧದಿಂದ ದೂರವಾಗು.

Verse 28

पितुर्न्न ते ऽपराध्यन्ते न स्वतन्त्रं यतो जगत् / तन्निमित्तं तु मरणं पितुस्ते विहितं पुरा

ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಕುರಿತು ನಿನಗೆ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಜಗತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

Verse 29

हन्तुं कं कः समर्थः स्याल्लोके रक्षितुमेव वा / निमित्तमात्रमेवेह सर्वः सर्वस्य चैतयोः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಯಾರು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರು? ಅಥವಾ ಯಾರನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು? ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರರು.

Verse 30

ध्रुवं कर्मानुरूपं ते चेष्टन्ते सर्व एव हि / कालानुवृत्तं बलवान्नृलोको नात्र संशयः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚೇಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವಲೋಕವು ಕಾಲವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 31

बाधितुं भुवि भूतानि भूतानां न विधिं विना / शक्यते वत्स सर्वो ऽपि यतः शक्त्या स्वकर्मकृत्

ವತ್ಸ, ಭೂತಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 32

क्षत्रं प्रति ततो रोषं विमुच्यास्मत्प्रियेप्सया / शममा प्नुहि भद्रं ते स ह्यस्माकं परं बलम्

ಆದುದರಿಂದ ಕ್ಷತ್ರನ प्रति ಇರುವ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನ ಇಚ್ಛೆಯಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಅದೇ ನಮ್ಮ ಪರಮ ಬಲ.

Verse 33

वसिष्ठ उवाच इत्युक्त्वान्तर्दधुः सर्वे पितरो भृगुनन्दनम् / स चापि तद्वचः सर्वं प्रतिजग्राह सादरम्

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ಭೃಗು ನಂದನನಿಂದ ಅಂತರಧಾನರಾದರು; ಅವನೂ ಅವರ ಎಲ್ಲ ವಚನಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 34

अकृतव्रणसंयुक्तो मुदा परमया युतः / प्रययौ च तदा रामस्तस्मात्सिद्धवनाश्रमम्

ಅಕೃತವ್ರಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮನು ಆಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಿದ್ಧವನಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 35

तस्मिन्स्थित्वा भृगुश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सहितो नृप / तपसे धृतसंकल्पो बभूव स महामनाः

ಹೇ ನೃಪ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪನಾಗಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನವನಾದನು।

Verse 36

सरथं सहसाहं च धनुःसंहननानि च / पुनरागमसंकेतं कृत्वा प्रास्थापयत्तदा

ಅವನು ರಥದೊಡನೆ, ಸಾಹಸದೊಡನೆ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸಿನ ಸಂಧಾನಗಳನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ; ಪುನರಾಗಮನದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಆಗ ಹೊರಟನು.

Verse 37

ततः स सर्वतीर्थेषु चक्रे स्नानमतन्द्रितः / परीत्यपृथिवीं सर्वां पितृदेवादिबूजकः

ನಂತರ ಅವನು ಅಲಸದೆ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು; ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 38

एवं क्रमेण पृथिवीं त्रिवारं भुगुनन्दनः / परिचक्राम राजेन्द्र लोकवृत्तमनुव्रतः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೃಗು-ನಂದನನು ಲೋಕವೃತ್ತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿದನು.

Verse 39

ततः स पर्वतश्रेष्ठं महेन्द्रं पुनरप्यथ / जगाम तपसे राजन्बाह्मणैरभिसंवृतः

ನಂತರ, ಹೇ ರಾಜನ್! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 40

स तस्मिंश्चिररात्राय मुनि सिद्धनिषेविते / निवासमात्मनो राजन्कल्पयामास धर्मवित्

ಹೇ ರಾಜನ್! ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವಿತನಾದ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲಕ್ಕೆ ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 41

मुनयस्तं तपस्यन्तं सर्वक्षेत्रनिवासिनः / द्रष्टुकामाः समाजग्मुर्नियता ब्रह्मवादिनः

ಸರ್ವಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸಿಗಳಾದ, ನಿಯಮಪರ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಸೇರಿದರು।

Verse 42

ददृशुस्ते मुनिगणास्तपस्यासक्तमानसम् / क्षात्रं कक्षमशेषेण दग्ध्वा शान्तमिवानलम्

ಆ ಮುನಿಗಣರು ಅವನ ಮನಸ್ಸು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು; ಅವನು ಕ್ಷಾತ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಹಿಸಿ, ಶಾಂತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 43

अथ तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्दिव्यांस्तपोमयान् / अर्घ्यादिसमुदाचारैः पूजयामास भार्गवः

ನಂತರ ಬಂದ ಆ ದಿವ್ಯ ತಪೋಮಯ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಭಾರ್ಗವನು ಅರ್ಘ್ಯಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 44

कृतकौशलसंप्रश्नपूर्वकाः सुमहोदयाः / तेषां तस्य च संवृत्ताः कथाः पुण्या मनोहराः

ಕುಶಲಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾಗಿ, ಅವರಿಗೂ ಅವನಿಗೂ ನಡುವೆ ಪುಣ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ನಡೆದವು।

Verse 45

ततस्तेषामनुमते मुनीनां भावितात्मनाम् / हयमेधं महायज्ञमाहर्तुमुपचक्रमे

ನಂತರ ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 46

संभृत्य सर्वसंभारानौर्वाद्यैः सहितो नृप / विश्वामित्रभरद्वाजमार्कण्डेयादिभिस्तथा

ಹೇ ನೃಪಾ! ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಔರ್ವಾದಿ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಭರದ್ವಾಜ-ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಾದಿ ಮುನಿಗಳ ಸಹಿತನು ಬಂದನು.

Verse 47

तेषा मनुमते कृत्वा काश्यपं गुरुमात्मनः / वाजिमेधं ततो राजन्नाजहार महाक्रतुम्

ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ತನ್ನ ಗುರುವಾಗಿ ಕಾಶ್ಯಪನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ನಂತರ ಅವನು ವಾಜಿಮೇಧವೆಂಬ ಮಹಾಕ್ರತು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 48

तस्याभूत्काश्यपो ऽध्वर्युरुद्गाता गौतमो मुनिः / विश्वामित्रो ऽभवद्धोता रामस्य विदितात्मनः

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಯಪನು ಅಧ್ವರ್ಯುವಾಗಿ, ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಉದ್ಗಾತನಾಗಿ, ಆತ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಮನ ಹೋತೃವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಆಯಿತನು.

Verse 49

ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य मार्कण्डेयो महामुनिः / भरद्वाजाग्निवेश्याद्या वेद वेदाङ्गपारगाः

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮುನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದನು; ಭರದ್ವಾಜ, ಅಗ್ನಿವೇಶ್ಯ ಮೊದಲಾದವರು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 50

मुनयश्चक्रुरन्यानि कर्माण्यन्ये यथाक्रमम् / पुत्त्रैः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च सहितो भगवान्भृगुः

ಇತರ ಮುನಿಗಳು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಭಗವಾನ್ ಭೃಗು ತನ್ನ ಪುತ್ರರು, ಶಿಷ್ಯರು, ಪ್ರಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 51

सादस्यमकरोद्राजन्नन्यैश्च मुनिभिः सह / स तैः सहाखिलं कर्म समाप्य भृगुपुङ्गवः

ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಇತರ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 52

ब्रह्माणं पूजयामास यथावद्गुरुणा सह / अलङ्कृत्य यथान्याय कन्यां रूपवतीं महीम्

ಅವನು ಗುರುವರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ರೂಪವತಿಯಾದ ಕನ್ಯೆ ‘ಮಹೀ’ಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು.

Verse 53

पुरग्रामशतोपेतां समुद्रांबरमालिनीम् / आहूय भृगुशार्दूलः सशैलवनकाननाम्

ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಸಮುದ್ರರೂಪ ವಸ್ತ್ರಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಪರ್ವತ-ವನ-ಕಾನನಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಆ (ಮಹೀ)ಯನ್ನು ಭೃಗುಶಾರ್ದೂಲನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 54

काश्यपाय ददौ सर्वामृते तं शैलमुत्तमम् / आत्मनः सन्निवासार्थं तं रामः पर्यकल्पयत्

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಸಮಸ್ತ (ಮಹೀ)ಯನ್ನು ಕಾಶ್ಯಪರಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ರಾಮನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.

Verse 55

ततः प्रभृतिराजेन्द्र पूजयामास शास्त्रतः / हिरण्यरत्नवस्त्रश्वगोगजान्नादिभिस्तथा

ಆಮೇಲೆ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು—ಸುವರ್ಣ, ರತ್ನ, ವಸ್ತ್ರ, ಅಶ್ವ, ಗೋವು, ಗಜ, ಅನ್ನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದಲೂ.

Verse 56

पुरा समाप्य यज्ञान्ते तथा चावभृथाप्लुतः / चक्रे द्रव्यपरित्यागं तेषामनुमते तदा

ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಮಾಪಿಸಿ, ಅವಭೃಥಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಆಗ ಅವರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ದ್ರವ್ಯಪರಿತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದನು।

Verse 57

दत्त्वा च सर्वभूतानामभयं भृगुनन्दनः / तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्

ಭೃಗು ನಂದನನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 58

ततस्तं समनुज्ञाय सदस्या ऋत्विजस्तथा / ययुर्यथागतं सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ, ಸಭಾಸದರು ಮತ್ತು ಋತ್ವಿಜರು ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಸಿತವ್ರತಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಬಂದಂತೆ ತಮತಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು।

Verse 59

गतेषु तेषु भगवानकृतव्रणसंयुतः / तपो महत्समास्थाय तत्रैव न्यवसत्सुखी

ಅವರು ಹೋದ ಬಳಿಕ, ಭಗವಾನ್—ಅಕೃತವ್ರಣಸಂಯುತ—ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಸುಖದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 60

काश्यपी तु ततो भूमिर्जननाथा ह्यनेकशः / सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु

ಅನಂತರ ಕಾಶ್ಯಪೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನನಾಥರು ಉದಯಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಮಾರೀಚಿಯ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಸರ್ವದುಃಖ ಶಮನಾರ್ಥವಾಗಿ (ಇದು ನಡೆಯಿತು)।

Verse 61

तत्र दीपप्रतिष्ठाख्यव्रतं विष्णुमुखोदितम् / चचार धरणी सम्यक् दुखैर्ःमुक्ताभवच्च सा

ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ಉಪದಿಷ್ಟವಾದ ‘ದೀಪಪ್ರತಿಷ್ಠೆ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಧರಣಿಯು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದಳು.

Verse 62

इत्येष जामदग्न्यस्य प्रादुर्भाव उदाहृतः / यस्मिञ्श्रुते नरः सर्वपातकैर्विप्रमुच्यते

ಇಂತೆ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ (ಪರಶುರಾಮ)ನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

प्रभावः कार्त्तवीर्यस्य लोके प्रथिततेजसः / प्रसंगात्कथितः सम्यङ्नातिसंक्षेपविस्तरः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಅತಿಸಂಕ್ಷೇಪವೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿವಿಸ್ತಾರವೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 64

एवंप्रभावः स नृपः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि / न तादृशः पुमात्कश्चिद्भावी भूताथवा श्रुतः

ಇಂತಹ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ ರಾಜ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ಅವನಂತ ಪುರುಷನು ಹಿಂದೆ ಆಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಆಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 65

दत्तात्रेयाद्वरं वव्रे मृतिमुत्तमपूरुषात् / यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः

ಅವನು ಉತ್ತಮಪುರುಷನಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಿಂದ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದನು—ಹಿಂದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ, ನನಗೂ ಅಂತಹ ಮರಣವಾಗಲಿ ಎಂದು.

Verse 66

तस्यासीत्पञ्चमः पुत्रः पख्यातो यो जयध्वजः / पुत्रस्तस्य महाबाहुस्तालजङ्घो ऽभवन्नृप

ಅವನಿಗೆ ಐದನೆಯ ಪುತ್ರನು ಜಯಧ್ವಜನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನ ಮಹಾಬಾಹು ಪುತ್ರನು ತಾಳಜಂಘನೆಂಬ ರಾಜನಾದನು.

Verse 67

अभूत्तस्यापि पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / तालजङ्घाभिधा येषां वीतिहोत्रो ऽग्रजो ऽभवत्

ಅವನಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುರ್ಧರರಾದ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ‘ತಾಳಜಂಘ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಅವರಲ್ಲಿ ವೀತಿಹೋತ್ರನು ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 68

पुत्रैः सवीतिहोत्राद्यैर्हैहयाद्यैश्च राजभिः / कालं महान्तमवसद्धिमाद्रिवानगह्वरे

ವೀತಿಹೋತ್ರಾದಿ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹೈಹಯಾದಿ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಅರಣ್ಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 69

यः पूर्वं राम बाणेन द्रवन्पृष्ठे ऽभिताडितः / तालजङ्घो ऽपतद्भूमौ मूर्छितो गाढवेदनः

ಹಿಂದೆ ರಾಮನ ಬಾಣದಿಂದ ಓಡುತ್ತಾ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ತಾಳಜಂಘನು, ತೀವ್ರ ವೇದನೆಯಿಂದ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 70

ददर्श वीतिहोत्रस्तं द्रवन्दैववशादिव / रथमारोप्य वेगेन पलायनपरो ऽभवत्

ವೀತಿಹೋತ್ರನು ಅವನನ್ನು ದೈವವಶಾತ್ ಓಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು; ಅವನನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು.

Verse 71

ते तत्र न्यवसन्सर्वे हिमाद्रौ भयपीडिताः / कृच्छ्रं महान्तमासाद्य शाकमूलफलाशनः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಿಮಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು; ಮಹಾ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸೊಪ್ಪು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕಿದರು।

Verse 72

ततः शान्तिं गते रामे तपस्यासक्तमानसे / जालजङ्घः स्वकं राज्यं सपुत्रः प्रत्यपद्यत

ನಂತರ ರಾಮನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಜಾಲಜಂಘನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು।

Verse 73

सन्निवेश्य पुरीं भूयः पूर्ववन्नृपसत्तमः / वसंस्तदा निजं राज्यमापालयदरिन्दमः

ನೃಪಸತ್ತಮನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆಗ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ಆಳಿದನು; ಅವನು ಶತ್ರುದಮನನು।

Verse 74

सुपुत्रः सानुगबलः पूर्ववैरमनुस्मरन् / अभ्याययौ महाराज तालजङ्घः पुरं तव

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಸುಪುತ್ರನೂ ಅನುಗಬಲವೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಹಿಂದಿನ ವೈರವನ್ನನುಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ತಾಳಜಂಘನು ನಿನ್ನ ಪಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಬಂದನು।

Verse 75

चतुरङ्गबलोपेतः कंपयन्निव मेदिनीम् / रुरोदाभ्येत्य नगरीमयोध्यां स महीपतिः

ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಬಂದ ಆ ಮಹೀಪತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ, ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।

Verse 76

ततो निष्क्रम्य नगरात्फलगुतन्त्रो ऽपि ते पिता / युयुधे तैर्नृपैः सर्वैर्वृद्धो ऽपि तरुणो यथा

ಆಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟು, ಅಲ್ಪಸಾಧನನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು—ವೃದ್ಧನಾದರೂ ಯುವಕನಂತೆ।

Verse 77

निहतानेकमातगतुरङ्गरथसैनिकः / शत्रुभिर्निर्जितो वृद्धः पलायनपरो ऽ भवत्

ಅನೇಕ ಆನೆ-ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರೂ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವೃದ್ಧನು ಕೊನೆಗೆ ಓಡಿಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 78

त्यक्त्वा स नगरं राज्यं सकोशबलवाहनम् / अन्तर्वत्न्या च ते मात्रा सहितो वनमाविशत्

ಅವನು ನಗರ, ರಾಜ್ಯ, ಖಜಾನೆ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಗರ್ಭಿಣಿ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 79

तत्र चौर्वाश्रमोपान्ते निवसन्नचिरादिव / शोकामर्षसमाविष्टो वृद्धभावेन च स्वयम्

ಅಲ್ಲಿ ಉರ್ವಾ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವನು ಶೋಕ ಮತ್ತು ಅಮರ್ಷದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತಾನೂ ವೃದ್ಧಭಾವದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದನು।

Verse 80

विलोक्यमानो मात्रा ते बाष्पगद्गदकण्ठया / अनाथ इव राजेन्द्र स्वर्गलोकमितो गतः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತ ಕಂಠದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲು, ಅವನು ಅನಾಥನಂತೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 81

ततस्ते जननी राजन्दुःखशोकसमन्विता / चितामारोपयद्भर्तू रुदती सा कलेवरम्

ಆಮೇಲೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ದುಃಖಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಜನನಿ ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿದಳು।

Verse 82

अनशनादिदुःखेन भर्त्तुर्व्यसनकर्शिता / चकाराग्निप्रवेशाय सुदृढां मतिमात्मनः

ಉಪವಾಸಾದಿ ದುಃಖಗಳಿಂದಲೂ, ಪತಿಯ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಕ್ಷೀಣಳಾದ ಅವಳು ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು।

Verse 83

और्वस्तदखिलं श्रुत्वा स्वयमेव महामुनिः / निर्गत्य चाश्रमात्तां च वारयन्निदमब्रवीत्

ಔರ್ವ ಮಹಾಮುನಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ ತಾನೇ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಅವಳನ್ನು ತಡೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 84

न मर्त्तव्यं त्वया राज्ञि सांप्रतं जठरे तव / पुत्रस्तिष्ठति सर्वेषां प्रवरश्चवर्त्तिनाम्

ಓ ರಾಣಿಯೇ, ಈಗ ನೀನು ಮರಣಿಸಬಾರದು; ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜವಂಶಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪುತ್ರನು ಇದ್ದಾನೆ।

Verse 85

इति तद्वचनं श्रुत्वा माता तव मनस्विनी / विरराम मृतेस्तां तु मुनिः स्वाश्रममानयत् / ततः सा सर्वदुःखानि नियम्य त्वन्मुखांबुजम्

ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿನ್ನ ಧೈರ್ಯವಂತ ತಾಯಿ ಮರಣಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಳು; ನಂತರ ಮುನಿಯು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನು. ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಕಮಲಮುಖದ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 86

दिदृक्षुराश्रमोपान्ते तस्यैव न्यवसत्सुखम् / सुषाव च ततः काले सा त्वामौर्वाश्रमे तदा

ದರ್ಶನಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಅವಳು ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಆ ಔರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಅವಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು.

Verse 87

जातकर्मादिकं सर्वं भवतः सो ऽकरोन्मुनिः / और्वाश्रमे विवृद्धश्च भवांस्तेनानुकंपितः

ಆ ಮುನಿಯು ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಔರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಬೆಳೆದೆಯೆ; ಅವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು.

Verse 88

त्वयैव विदितं सर्वमतः परमरिन्दम / एवं प्रभावो नृपतिः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि

ಹೇ ಪರಮ ಶತ್ರುದಮನ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದದ್ದೇ. ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನ ಮಹಿಮೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 89

व्रतस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकेषु विश्रुतः / यद्वंशजैर्जितो युद्धे पिता ते वनमादिशत्

ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ನಿನ್ನ ವಂಶಜರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 90

तद्वृत्तान्तमशेषेण मया ते समुदीरितम् / एतच्च सर्वमाख्यातं व्रतानामुत्तमं तव

ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ರತವೆಂದು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಿದೆನು.

Verse 91

समन्त्रतन्त्रं लोकेषु सर्वलोकफलप्रदम् / न ह्यस्य कर्त्तुर्नृपतेः पुरुषार्थचतुष्टये

ಮಂತ್ರ-ತಂತ್ರಸಹಿತವಾದ ಈ ವಿಧಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಲೋಕಫಲಪ್ರದ; ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನೃಪತಿಗೆ ಚತುರ್ವಿಧ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 92

भवत्यभीप्सितं किञ्चिद्दर्ल्लभं भुवनत्रये / संक्षेपेण मयाख्यातं व्रतं हैहयभूभुजः / जामदग्न्यस्य च मुने किमन्यत्कथयामि ते

ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭವಾದ ಯಾವ ಅಭೀಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ಅದು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈಹಯ ಭೂಪತಿ ಹಾಗೂ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಮುನಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 93

जैमिनिरुवाच ततः स सगरो राजा कृताञ्जलिपुटो मुनिम्

ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಸಗರ ರಾಜನು ಅಂಜಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 94

उवाच भगवन्नेतत्कर्तुमिच्छाम्यहं व्रतम् / सम्यक्तमुपदेशेन तत्रानुज्ञां प्रयच्छ मे

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವನ್, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಮ್ಯಕ್ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ದಯಪಾಲಿಸಿ.

Verse 95

कर्मणानेन विप्रर्षे कृतार्थो ऽस्मि न संशयः / इत्युक्तस्तेन राज्ञातु तथेत्युक्त्वा महामुनिः

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ, ಈ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗುವೆನು. ರಾಜನು ಹೀಗೆಂದಾಗ ಮಹಾಮುನಿ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 96

दीक्षयामास राजानं शस्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / स दीक्षितो वसिष्ठेन सगरो राजसत्तमः

ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠರು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ರಾಜನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರು. ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ಸಗರನು ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು.

Verse 97

द्रव्याण्यानीय विधिवत्प्रचचार शुभव्रतम् / पूजयित्वा जगन्नाथं विधिना तेन पार्थिवः

ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ ಆ ಪಾರ್ಥಿವನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶುಭವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಅದೇ ವಿಧಿಯಿಂದ ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ.

Verse 98

समाप्य च यथायोग्यमनुज्ञाय गुरुं ततः / प्रतिज्ञामकरोद्राजा व्रतमेतदनुत्तमम्

ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ರಾಜನು ಈ ಅನುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 99

आजीवान्तं धरिष्यामि यत्नेनेति महामतिः / अथानुज्ञाप्य राजानं वसिष्ठो भगवानृषिः

ಮಹಾಮತಿ ರಾಜನು ‘ಇದನ್ನು ನಾನು ಜೀವನಾಂತವರೆಗೆ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವೆನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ರಾಜನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ವಸಿಷ್ಠರು…

Verse 100

सन्निवर्त्यानुगच्छन्तं प्रजगाम निजाश्रमम्

ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ತಡೆದು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ವಸಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.