Adhyaya 42

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते एकचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४१// वसिष्ठ उवाच एवं संभ्रामितो रामो गणाधीशेन भूपते / हर्षशोकसमाविष्टो विचिन्त्यात्मपराभवम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಗಣಾಧೀಶನಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ರಾಮನು ಹರ್ಷ-ಶೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಪರಾಭವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 2

गणेशं चाभितो वीक्ष्य निर्विकारमवस्थितम् / क्रोधाविष्टो भृशं भूत्वा प्राक्षिपत्स्वपरश्वधम्

ಗಣೇಶನನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿ ಕೂಡ ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಆಗ ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧಾವೇಶಗೊಂಡು ಅವನು ತನ್ನ ಪರಶ್ವಧವನ್ನು (ಪರಶು) ಎಸೆದನು।

Verse 3

गणेशस्त्वभिवीक्ष्याथ पित्रा दत्तं परश्वधम् / अमोघं कर्त्तुकामस्तु वामे तं दशने ऽग्रहीत्

ಆಗ ಗಣೇಶನು ನೋಡಿ ತಂದೆ ನೀಡಿದ ಪರಶ್ವಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಅಮೋಘವಾಗಿಸಲು ಬಯಸಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಂತದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 4

स तु दन्तः कुठारेण विच्छिन्नो भूतले ऽपतत् / भुवि शोणितसंदिग्धो वज्राहत इवाचलः

ಕೊடಲಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದಂತವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಅದು ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆತ ತಿಂದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 5

दन्तपातेन विद्वस्ता साब्धिद्वीपधरा धरा / चकंपे पृथिवीपाल लोकास्त्रासमुपागताः

ದಂತವು ಬಿದ್ದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಭೂಮಿಯು ನಡುಗಿತು. ಎಲೈ ರಾಜನೇ, ಲೋಕಗಳು ಭಯಭೀತವಾದವು.

Verse 6

हाहाकारो महानासी द्देवानां दिवि पश्यताम् / कार्त्तिकेयादयस्तत्र चुक्रुशुर्भृशमातुराः

ಆಕಾಶದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮುಂತಾದವರು ಅಲ್ಲಿ ಅತೀವ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡರು.

Verse 7

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दन्तपातध्वनिं तथा / पार्वतीशङ्करौ तत्र समाजग्मतुरीश्वरौ

ಬಳಿಕ ಆ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನೂ ಮತ್ತು ದಂತ ಬಿದ್ದ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 8

हेरम्बं पुरतो दृष्ट्वा वक्रतुण्डैकदन्तिनम् / पप्रच्छ स्कन्दं पार्वती किमेतदिति कारणम्

ಮುಂದೆ ವಕ್ರತುಂಡನೂ ಮತ್ತು ಏಕದಂತನೂ ಆದ ಹೇರಂಬನನ್ನು (ಗಣೇಶನನ್ನು) ಕಂಡು, ಪಾರ್ವತಿಯು ಸ್ಕಂದನನ್ನು 'ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 9

स तु पृष्टस्तदा मात्रा सेनानीः सर्वमादितः / वृत्तान्तं कथयामास मात्रे रामस्य शृण्वतः

ಆಗ ತಾಯಿಯು ಕೇಳಲಾಗಿ, ಸೇನಾನಿಯಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಪರಶುರಾಮನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ತಾಯಿಗೆ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೊದಲಿನಿಂದ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 10

सा श्रुत्वोदन्तमखिलं जगतां जननी नृप / उवाच शङ्करं रुष्टा पार्वती प्राणनायकम्

ಎಲೈ ರಾಜನೇ, ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವಲ್ಲಭನಾದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಇಂತೆಂದಳು.

Verse 11

पार्वत्युवाच अयं ते भार्गवः शंभो शिष्यः पुत्रः समो ऽभवत् / त्वत्तोलब्ध्वा परं तेजो वर्म त्रैलोक्यजिद्विभो

ಪಾರ್ವತಿಯು ಹೇಳಿದಳು: ಎಲೈ ಶಂಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಭಾರ್ಗವ ಶಿಷ್ಯನು ನಿನಗೆ ಪುತ್ರಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಎಲೈ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಕವಚವನ್ನೂ ಪಡೆದು ಇವನು ತ್ರಿಲೋಕವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 12

कार्त्तवीर्यार्जुनं संख्ये जितवानूर्जितं नृपम् / स्वकार्यं साधयित्वा तु प्रादात्तुभ्यं च दक्षिणाम्

ಇವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ನಿನಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.

Verse 13

यत्ते सुतस्य दशन कुठारेण न्यपातयत् / अनेनैव कृतार्थस्त्वं भविष्यसि न संशयः

ನಿನ್ನ ಮಗನ ಹಲ್ಲನ್ನು ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಕೆಡವಿದನಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಲೇ ನೀನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿಯೂ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗುವೆ.

Verse 14

त्वमिमं भार्गवं शम्भो रक्षान्तेवासिसत्तमम् / तव कार्याणि सर्वाणि साधयिष्यति सद्गुरोः

ಹೇ ಶಂಭೋ! ಈ ಭಾರ್ಗವನೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಅವನು ಸದ್ಗುರುವಿನ ನಿಮಿತ್ತ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವನು.

Verse 15

अह नैवात्र तिष्ठामि यत्त्वया विमता विभो / पुत्राभ्यां सहिता यास्ये पितुः स्वस्य निकेतनम्

ಹೇ ವಿಭೋ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರಣ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 16

संतो भुजिष्यातनयं सत्कुर्वन्त्यात्मपुत्रवत् / भवता तु कृतोनैव सत्कारो वचसापि हि

ಸಜ್ಜನರು ಸೇವಕನ ಮಗನನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಮಗನಂತೆ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನೀನು ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 17

आत्मनस्तनयस्यास्य ततो यास्यामि दुःखिता / वसिष्ठ उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं पार्वत्या भगवान्भवः

ಈ ನನ್ನ ಮಗನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುವೆನು. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಪಾರ್ವತಿಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಭವ (ಶಿವ)…

Verse 18

नोवाच किञ्चिद्वचनं साधु वासाधु भूपते / सस्मार मनसा कृष्णं प्रणतक्लेशनाशनम्

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ ಯಾವುದೂ ಮಾತು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವರ ಕ್ಲೇಶನಾಶಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 19

गोलोकनाथं गोपीशं नानानुनयकोविदम् / स्मृतमात्रो ऽथ भगवान् केशवः प्रणतार्त्तिहा / आजगाम दयासिंधुर्भक्तवश्यो ऽखिलेश्वरः

ಗೋಲೋಕನಾಥ, ಗೋಪೀಶ, ನಾನಾವಿಧ ಅನುನಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ—ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಣತರ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ಭಗವಾನ್ ಕೇಶವನು, ದಯಾಸಿಂಧು, ಭಕ್ತವಶ್ಯ, ಅಖಿಲೇಶ್ವರನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು।

Verse 20

मेघश्यामो विशदवदनो रत्नकेयूरहारो विद्युद्वासा मकरसदृशे कुण्डले संदधानः / बर्हापीडं मणिगणयुतं बिभ्रदीषत्स्मितास्यो गोपीनाथो गदितसुयशाः कौस्तुभोद्भासिवक्षाः

ಮೇಘಶ್ಯಾಮ, ವಿಶದ ಮುಖ, ರತ್ನಕೇಯೂರ-ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಮಾನ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಕರಸದೃಶ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಮಣಿಗಣಯುಕ್ತ ಬರ್ಹಾಪೀಡವನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುಮುಖ—ಗೋಪೀನಾಥ, ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ಸುಯಶಸ್ಸುಳ್ಳ, ಕೌಸ್ತುಭದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವಂತನು.

Verse 21

राधया सहितः श्रीमान् श्रीदाम्ना चापराजितः

ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು ರಾಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು; ಶ್ರೀದಾಮನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಅಜೇಯನಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದನು.

Verse 22

मुष्णंस्तेजांसि सर्वेषां स्वरुचा ज्ञानवारिधिः / अथैनमागतं दृष्ट्वा शिवः संहृष्टमानसः

ತನ್ನ ಸ್ವಕಾಂತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸುವ ಜ್ಞಾನವಾರಿಧಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಿವನ ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿತು.

Verse 23

प्रणिपत्य यथान्यायं पूजयामास चागतम् / प्रवेश्याभ्यन्तरे वेश्मराधया सहितं विभुम्

ಶಿವನು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಬಂದ प्रभುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ರಾಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಆ ವಿಭುವನ್ನು ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 24

रत्नसिंहासने नम्ये सदारं स न्यवेशयत् / थ तत्र गता देवी पार्वती तनयान्विता

ಅವನು ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು.

Verse 25

ननाम चरणान्प्रभ्वोः पुत्राभ्यां सहिता मुदा / थ रामो ऽपि तत्रैव गत्वा नमितकन्धरः

ಅವಳು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು. ನಂತರ ರಾಮನೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಿ, ಕಂಠವನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ವಂದಿಸಿದನು.

Verse 26

पार्वत्याश्चरणोपान्ते पपाताकुलमानसः / सा यदा नाभ्यनन्दत्तं भार्गवं प्रणतं पुरः

ಅವನು ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪಾದಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತ ಭಾರ್ಗವನನ್ನು ದೇವಿ ಸ್ವಾಗತಿಸದಾಗ,

Verse 27

तदोवाच जगन्नाथः पार्वतीं प्रीणयन्गिरा

ಆಗ ಜಗನ್ನಾಥನು ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.

Verse 28

श्रीकृष्म उवाच अयि नगनं दिनि निन्दितचन्द्रमुखि त्वमिमं जमदग्निसुतम् / नय निजहस्तसरोजसमर्पितम्स्तकमङ्कमनन्तगुणे

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಗಿರಿರಾಜನಂದಿನಿ, ಚಂದ್ರಮುಖವನ್ನೂ ಮಂಕಾಗಿಸುವ ಮುಖಶೋಭೆಯವಳೇ, ಈ ಜಮದಗ್ನಿಸುತನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಓ ಅನಂತಗುಣವತೀ, ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ನಿನ್ನ ಕಮಲಹಸ್ತಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸು.

Verse 29

भवभयहारिणि शंभुविहारिणि कल्मषनाशिनि कुंभिगते / तव चरणे पतितं सततं कृतकिल्बिषमप्यव देहि वरम्

ಭವಭಯಹಾರಿಣಿ, ಶಂಭುವಿಹಾರಿಣಿ, ಕಲ್ಮಷನಾಶಿನಿ, ಕುಂಭಿಗತೇ ದೇವಿ! ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿತನು; ಪಾಪಿ ಆದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 30

श्रुणु देवि महाभागे वेदोक्तं वचनं मम / यच्छ्रुत्वा हर्षिता नूनं भविष्यसि न संशयः / विनायकस्ते तनयो महात्मा महतां महान्

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ದೇವಿ, ನನ್ನ ವೇದೋಕ್ತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸುವೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವಿನಾಯಕನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರ—ಮಹಾತ್ಮ, ಮಹನೀಯರಲ್ಲಿ ಮಹನೀಯ।

Verse 31

यं कामः क्रोध उद्वेगो भयं नाविशते कदा / वेदस्मृतिपुराणेषु संहितासु च भामिनि

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಯಾರನ್ನು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಉದ್ವೇಗ, ಭಯ ಎಂದಿಗೂ ಆವರಿಸದು—ಅವನು ವೇದ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು।

Verse 32

नामान्यस्योपदिष्टानि सुपुण्यानि महात्मभिः / यानि तानि प्रवक्ष्यामि निखिलाघहराणि च

ಮಹಾತ್ಮರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯ ನಾಮಗಳು ಇವೆ; ಅವನ್ನೇ ನಾನು ಹೇಳುವೆ—ಅವು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವು।

Verse 33

प्रमथानां गणा ये च नानारूपा महाबलाः / तेषामीशस्त्वयं यस्माद्गणेशस्तेन कीर्त्तितः

ಪ್ರಮಥರ ನಾನಾರೂಪ ಮಹಾಬಲ ಗಣಗಳಿಗೆ ಇವನೇ ಈಶ್ವರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನು ‘ಗಣೇಶ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 34

भूतानि च भविष्याणि वर्त्तमानानि यानि च / ब्रह्माण्डान्यखिलान्येव यस्मिंल्लंबोदरः स तु

ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನವೆನ್ನುವ ಎಲ್ಲವೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಖಿಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳೂ—ಯಾರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ, ಅವನೇ ಲಂಬೋದರನು।

Verse 35

यः स्थिरो देवयोगेन च्छिन्नं संयोजितं पुनः / गजस्य शिरसा देवितेन प्रोक्तो गजाननः

ದೇವಯೋಗದಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದವನು; ದೇವರಿಂದ ಗಜಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳವನೆಂದು ಘೋಷಿತನಾದವನೇ ಗಜಾನನನು।

Verse 36

चतुर्थ्यामुदितश्चन्द्रो दर्भिणा शप्त आतुरः / अनेन विधृतो भाले भालचन्द्रस्ततः स्मृतः

ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರನು ದರ್ಭಿಣಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು; ಅವನನ್ನು ಇವನು ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಭಾಲಚಂದ್ರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 37

शप्तः पुरा सप्तभिस्तु मुनिभिः संक्षयं गतः / जातवेदा दीपितो ऽभूद्येनासौशूर्पकर्मकः

ಹಿಂದೆ ಏಳು ಮುನಿಗಳ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ಯಾರಿಂದ ಜಾತವೇದ (ಅಗ್ನಿ) ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಯಿತೋ, ಅವನು ‘ಶೂರ್ಪಕರ್ಮಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

पुरा देवासुरे युद्धे पूजितो दिविषद्गणैः / विघ्नं निवारयामास विघ्ननाशस्ततः स्मृतः

ಹಿಂದೆ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ, ಅವನು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ‘ವಿಘ್ನನಾಶ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 39

अद्यायं देवि रामेण कुठारेण निपात्य च / दशनं दैवतो भद्रे ह्येकदन्तः कृतो ऽमुना

ಹೇ ದೇವಿ, ಇಂದು ರಾಮನು ಕುಠಾರದಿಂದ ಅವನ ಒಂದು ದಂತವನ್ನು ಕೆಡವಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಭದ್ರೇ, ಆ ದೇವನು ‘ಏಕದಂತ’ನಾದನು.

Verse 40

भविष्यत्यथ पर्याये ब्रह्मणो हरवल्लभे / वक्रीभविष्यत्तुण्डत्वाद्वक्रतुण्डः स्मृतो बुधैः

ಹೇ ಹರವಲ್ಲಭೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಂದಿನ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ತುಂಡು ವಕ್ರವಾಗುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಡಿತರು ಅವನನ್ನು ‘ವಕ್ರತುಂಡ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

एवं तवास्य पुत्रस्य संति नामानि पार्वति / स्मरणात्पापहारीणि त्रिकालानुगतान्यपि

ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಅನೇಕ ನಾಮಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ತ್ರಿಕಾಲದ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಹರಣಮಾಡುತ್ತವೆ.

Verse 42

अस्मात्त्रयोदशीकल्पात्पूर्वस्मिन्दशमीभवे / मयास्मै तु वरो दत्तः सर्गदेवाग्रपूजने

ಈ ತ್ರಯೋದಶೀ ಕಲ್ಪಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ದಶಮೀ-ಭವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ವರ ನೀಡಿದೆ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಗ್ರಪೂಜೆ ಆಗಲಿ ಎಂದು.

Verse 43

जातकर्मादिसंस्कारे गर्भाधानादिके ऽपि च / यात्रायां च वणिज्यादौ युद्धे देवार्चने शुभे

ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶುಭ ದೇವಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ (ಅವನ ಪೂಜೆ ಮಂಗಳಕರ).

Verse 44

संकष्टे काम्यसिद्ध्यर्थं पूजयेद्यो गजाननम् / तस्य सर्वाणि कार्याणि सिद्ध्यन्त्येव न संशयः

ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯಾರು ಗಜಾನನನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 45

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तं तु समाकर्ण्य कृष्णेन सुमहात्मना / पार्वती जगतां नाथा विस्मितासीच्छुभानना

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥೆಯಾದ ಶುಭಮುಖಿ ಪಾರ್ವತಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು.

Verse 46

यदा नैवोत्तरं प्रादात्पार्वती शिवसन्निधौ / तदा राधाब्रवीद्देवीं शिवरूपा सनातनी

ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ನೀಡದಾಗ, ಶಿವಾರೂಪಿಣಿಯಾದ ಸನಾತನೀ ರಾಧೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 47

श्रीराधोवाच / प्रकृतिः पुरुषश्चोभावन्योन्याश्रयविग्रहौ / द्विधा भिन्नौ प्रकाशेते प्रपञ्चे ऽस्मिन् यथा तथा

ಶ್ರೀರಾಧೆ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರಾಶ್ರಯ ಸ್ವರೂಪಗಳು; ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 48

त्वं चाहमावयोर्देवि भेदो नैवास्ति कश्चन / विष्णुस्त्वमहमेवास्मि शिवो द्विगुणतां गतः

ದೇವಿ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು—ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನಾನೇ ಅದೇ; ಶಿವನು ದ್ವಿಗುಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 49

शिवस्य हृदये विष्णुर्भवत्या रूपमास्थितः / मम रूपं समास्थाय विष्णोश्च हृदये शिवः

ಶಿವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 50

एष रामो महाभागे वैष्णवः शैवतां गतः / गणेशो ऽयं शिवः साक्षाद्वैष्णवत्वं समास्थितः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ! ಈ ರಾಮನು ವೈಷ್ಣವನಾಗಿದ್ದರೂ ಶೈವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಗಣೇಶನು—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನೇ—ವೈಷ್ಣವತ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 51

एतयोरोवयोः प्रभवोश्चापि भेदो न दृश्यते / एवामुक्त्वा तु सा राधा क्रोडे कृत्वा गजाननम्

ಈ ಇಬ್ಬರು ದೇವಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭುಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ರಾಧೆ ಗಜಾನನನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದಳು।

Verse 52

मूर्ध्न्युपाघ्राय पस्पर्श स्वहस्तेन कपोलके / स्पृष्टमात्रे कपोले तु क्षतं पूर्त्तिमुदागतम्

ಅವಳು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಕಪೋಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಳು; ಕಪೋಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಗಾಯವು ತುಂಬಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು।

Verse 53

पार्वती मुप्रसन्नाभूदनुनीताथ राधया / पादयोः पतितं राममुत्थाप्य निजपाणिना

ರಾಧೆಯ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದಳು; ತನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಎತ್ತಿದಳು।

Verse 54

क्रोडीचकार सुप्रीता मूर्ध्न्यु पाघ्राय पार्वती / एवं तयोस्तु सत्कारं दृष्ट्वा रामगणेशयोः

ಅತಿಪ್ರೀತಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿ ಅವನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ ಸ्नेಹ ತೋರಿದಳು; ರಾಮ-ಗಣೇಶರ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಕಂಡು ಹೀಗೆ ಆಯಿತು.

Verse 55

कृष्णः स्कन्दमुपाकृष्य स्वाङ्के प्रेम्णा न्यवेशयत् / अथ शंभुरपि प्रीतः श्रीदामानम् पस्थितम्

ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಕಂದನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸಂತುಷ್ಟ ಶಂಭುವು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀದಾಮನನ್ನೂ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 56

स्वोत्संगे स्थापयामास प्रेम्णा मत्कृत्य मानदः

ಮಾನ ನೀಡುವ ಆ ಪ್ರಭುವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಇದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂಬಂತೆ।