Adhyaya 5

Verse 1

श्री शुक उवाच द्वारि द्युनद्या ऋषभ: कुरूणां मैत्रेयमासीनमगाधबोधम् । क्षत्तोपसृत्याच्युतभावसिद्ध: पप्रच्छ सौशील्यगुणाभितृप्त: ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಕುರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದುರನು, ಅಚ್ಯುತಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಗಂಗೆಯ ದ್ವಾರವಾದ (ಹರಿದ್ವಾರ) ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅಗಾಧಬೋಧನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಮೈತ್ರೇಯನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಸೌಶೀಲ್ಯಗುಣಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ವಿದುರನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 2

विदुर उवाच सुखाय कर्माणि करोति लोको न तै: सुखं वान्यदुपारमं वा । विन्देत भूयस्तत एव दु:खं यदत्र युक्तं भगवान् वदेन्न: ॥ २ ॥

ವಿದುರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹರ್ಷೇ, ಲೋಕವು ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸುಖವೂ ತೃಪ್ತಿಯೂ ದುಃಖಶಮನವೂ ದೊರೆಯದು; ಬದಲಾಗಿ ದುಃಖವೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಜಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ಉಪದೇಶಿಸಿ.

Verse 3

जनस्य कृष्णाद्विमुखस्य दैवा- दधर्मशीलस्य सुदु:खितस्य । अनुग्रहायेह चरन्ति नूनं भूतानि भव्यानि जनार्दनस्य ॥ ३ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭು, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ವಿಮುಖರಾದ, ದೈವವಶಾತ್ ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾದ ಜನರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಜನಾರ್ದನನ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಭಕ್ತರು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

तत्साधुवर्यादिश वर्त्म शं न: संराधितो भगवान् येन पुंसाम् । हृदि स्थितो यच्छति भक्तिपूते ज्ञानं सतत्त्वाधिगमं पुराणम् ॥ ४ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸಾಧುಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಮಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ; ಅದರಿಂದ ಭಗವಂತನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುವನು. ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದವರಿಗೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಪುರಾತನ ವೈದಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

करोति कर्माणि कृतावतारो यान्यात्मतन्त्रो भगवांस्त्र्यधीश: । यथा ससर्जाग्र इदं निरीह: संस्थाप्य वृत्तिं जगतो विधत्ते ॥ ५ ॥

ಹೇ ಮಹರ್ಷೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ವರ್ಣಿಸಿ—ತ್ರಿಲೋಕಾಧೀಶ, ಸ್ವತಂತ್ರ, ನಿರೀಹ ಭಗವಂತನು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಯಾವ ಯಾವ ಲೀಲಾಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 6

यथा पुन: स्वे ख इदं निवेश्य शेते गुहायां स निवृत्तवृत्ति: । योगेश्वराधीश्वर एक एत- दनुप्रविष्टो बहुधा यथासीत् ॥ ६ ॥

ಅವನು ತನ್ನದೇ ‘ಖ’—ಆಕಾಶರೂಪ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಯೋಗೇಶ್ವರರಿಗೂ ಅಧೀಶ್ವರನಾದ ಏಕೈಕ ಸ್ವಾಮಿ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅನೇಕ ಜೀವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದರೂ, ಜೀವಗಳಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನನು.

Verse 7

क्रीडन् विधत्ते द्विजगोसुराणां क्षेमाय कर्माण्यवतारभेदै: । मनो न तृप्यत्यपि श‍ृण्वतां न: सुश्लोकमौलेश्चरितामृतानि ॥ ७ ॥

ಭಗವಂತನು ವಿಭಿನ್ನ ಅವತಾರಭೇದಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರು, ಗೋವುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಲೀಲಾಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾವು ನಿರಂತರ ಕೇಳಿದರೂ ಅವನ ದಿವ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತದಿಂದ ಮನ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದು।

Verse 8

यैस्तत्त्वभेदैरधिलोकनाथो लोकानलोकान् सह लोकपालान् । अचीक्लृपद्यत्र हि सर्वसत्त्व- निकायभेदोऽधिकृत: प्रतीत: ॥ ८ ॥

ತತ್ತ್ವಭೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಸ್ತಲೋಕನಾಥನು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪಾಲಕರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಜೀವಿಗಳು ಗುಣ-ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 9

येन प्रजानामुत आत्मकर्म- रूपाभिधानां य भिदां व्यधत्त । नारायणो विश्वसृगात्मयोनि- रेतच्च नो वर्णय विप्रवर्य ॥ ९ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರವರ್ಯ! ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧನೂ ಆದ ನಾರಾಯಣನು ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಭಾವ, ಕರ್ಮ, ರೂಪ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ವರ್ಣಿಸಿರಿ।

Verse 10

परावरेषां भगवन् व्रतानि श्रुतानि मे व्यासमुखादभीक्ष्णम् । अतृप्नुम क्षुल्लसुखावहानां तेषामृते कृष्णकथामृतौघात् ॥ १० ॥

ಹೇ ಭಗವನ್! ವ್ಯಾಸದೇವರ ಮುಖದಿಂದ ಪರಾ-ಅಪರ ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ವ್ರತಗಳೂ ಕುರಿತು ನಾನು ಮರುಮರು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಸುಖ ತರುವ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣಕಥಾಮೃತದ ಪ್ರವಾಹವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 11

कस्तृप्नुयात्तीर्थपदोऽभिधानात् सत्रेषु व: सूरिभिरीड्यमानात् । य: कर्णनाडीं पुरुषस्य यातो भवप्रदां गेहरतिं छिनत्ति ॥ ११ ॥

ತೀರ್ಥಪದನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೇಳದೆ ಯಾರು ತೃಪ್ತರಾಗಬಲ್ಲರು? ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಯಜ್ಞಸತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಕಥೆ ಕಿವಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಗೃಹಾಸಕ್ತಿಯ ಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 12

मुनिर्विवक्षुर्भगवद्गुणानां सखापि ते भारतमाह कृष्ण: । यस्मिन्नृणां ग्राम्यसुखानुवादै- र्मतिर्गृहीता नु हरे: कथायाम् ॥ १२ ॥

ಓ ಭಾರತಾ! ನಿನ್ನ ಸಖನಾದ ಮುನಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸರು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಜನರ ಲೋಕಿಕ ಕಥೆಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೃಷ್ಣಕಥೆಯ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವುದೇ ಉದ್ದೇಶ.

Verse 13

सा श्रद्दधानस्य विवर्धमाना विरक्तिमन्यत्र करोति पुंस: । हरे: पदानुस्मृतिनिर्वृतस्य समस्तदु:खाप्ययमाशु धत्ते ॥ १३ ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಕೃಷ್ಣಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುವವನಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿರಕ್ತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಭಕ್ತನ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 14

ताञ्छोच्यशोच्यानविदोऽनुशोचे हरे: कथायां विमुखानघेन । क्षिणोति देवोऽनिमिषस्तु येषा- मायुर्वृथावादगतिस्मृतीनाम् ॥ १४ ॥

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹರಿಕಥೆಗೆ ವಿಮುಖರಾಗಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿಯದವರು ದಯನೀಯರು; ನಾನೂ ಅವರನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತರ್ಕವಿತರ್ಕ, ಕಲ್ಪಿತ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅವರ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಅನಿಮಿಷ ಕಾಲ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 15

तदस्य कौषारव शर्मदातु- र्हरे: कथामेव कथासु सारम् । उद्‍धृत्य पुष्पेभ्य इवार्तबन्धो शिवाय न: कीर्तय तीर्थकीर्ते: ॥ १५ ॥

ಓ ಮೈತ್ರೇಯ, ಓ ಆರ್ಥಬಂಧು! ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾರವು ಹರಿಕಥೆಯೇ; ಅದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಂಗಳಕರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನುಹುಳು ಹೂಗಳಿಂದ ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ, ಸಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೀರ್ಥಕೀರ್ತಿ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕೀರ್ತಿಸು.

Verse 16

स विश्वजन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतार: प्रगृहीतशक्ति: । चकार कर्माण्यतिपूरुषाणि यानीश्वर: कीर्तय तानि मह्यम् ॥ १६ ॥

ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪರಮ ನಿಯಂತ್ರಕ ಭಗವಂತನ ಅತಿಮಾನವ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸು.

Verse 17

श्री शुक उवाच स एवं भगवान् पृष्ट: क्षत्‍त्रा कौषारवो मुनि: । पुंसां नि:श्रेयसार्थेन तमाह बहुमानयन् ॥ १७ ॥

ಶ್ರೀ ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ವಿದುರು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮಹರ್ಷಿ ಮೈತ್ರೇಯರು ಅವರನ್ನು ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಪರಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 18

मैत्रेय उवाच साधु पृष्टं त्वया साधो लोकान् साध्वनुगृह्णता । कीर्तिं वितन्वता लोके आत्मनोऽधोक्षजात्मन: ॥ १८ ॥

ಶ್ರೀ ಮೈತ್ರೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸಾಧು ವಿದುರೆ! ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀ. ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಧೋಕ್ಷಜನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿಗೂ ನನಗೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದೀ.

Verse 19

नैतच्चित्रं त्वयि क्षत्तर्बादरायणवीर्यजे । गृहीतोऽनन्यभावेन यत्त्वया हरिरीश्वर: ॥ १९ ॥

ಓ ಕ್ಷತ್ತ (ವಿದುರೆ)! ನೀ ಬಾದರಾಯಣ ವ್ಯಾಸರ ವೀರ್ಯಜನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನನ್ಯ ಭಾವದಿಂದ ನೀ ಹರಿ-ಈಶ್ವರನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ।

Verse 20

माण्डव्यशापाद्भगवान् प्रजासंयमनो यम: । भ्रातु: क्षेत्रे भुजिष्यायां जात: सत्यवतीसुतात् ॥ २० ॥

ಮಾಂಡವ್ಯ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭಗವಾನ್ ಯಮರಾಜನಾಗಿದ್ದ ನೀನು ಈಗ ವಿದುರು ಆಗಿದ್ದೀ. ಸತ್ಯವತೀಪುತ್ರ ವ್ಯಾಸರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಭುಜಿಷ್ಯಾ (ಪೋಷಿತ ಪತ್ನಿ)ಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 21

भवान् भगवतो नित्यं सम्मत: सानुगस्य ह । यस्य ज्ञानोपदेशाय मादिशद्भगवान् व्रजन् ॥ २१ ॥

ನೀನು ಭಗವಂತನ ನಿತ್ಯ ಪರಿಷದರಲ್ಲೊಬ್ಬನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ನಿನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನ. ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶವಾಗಲೆಂದು ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಾಗ ನನಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಹೋದನು।

Verse 22

अथ ते भगवल्लीला योगमायोरुबृंहिता: । विश्वस्थित्युद्भवान्तार्था वर्णयाम्यनुपूर्वश: ॥ २२ ॥

ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನ ಯೋಗಮಾಯೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 23

भगवानेक आसेदमग्र आत्मात्मनां विभु: । आत्मेच्छानुगतावात्मा नानामत्युपलक्षण: ॥ २३ ॥

ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನ ದ್ವಿತೀಯರಹಿತನಾಗಿ ಭಗವಂತನೇ ಇದ್ದನು—ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ। ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಹಲವು ನಾಮಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

स वा एष तदा द्रष्टा नापश्यद् द‍ृश्यमेकराट् । मेनेऽसन्तमिवात्मानं सुप्तशक्तिरसुप्तद‍ृक् ॥ २४ ॥

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಅಧಿಪತಿ ಪ್ರಭುವೇ ದ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು; ಕಾಣಬಹುದಾದ ಜಗತ್ತು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಕ್ತಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆತನು ತನ್ನನ್ನು ಅಪೂರ್ಣನಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು।

Verse 25

सा वा एतस्य संद्रष्टु: शक्ति: सदसदात्मिका । माया नाम महाभाग ययेदं निर्ममे विभु: ॥ २५ ॥

ಭಗವಂತನು ದ್ರಷ್ಟ; ಕಾಣುವದು ಅವನ ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿ, ಅದು ಕಾರಣವೂ ಕಾರ್ಯವೂ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ವಿದುರನೇ, ಈ ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿಯೇ ‘ಮಾಯೆ’; ಅವಳ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 26

कालवृत्त्या तु मायायां गुणमय्यामधोक्षज: । पुरुषेणात्मभूतेन वीर्यमाधत्त वीर्यवान् ॥ २६ ॥

ಕಾಲಚಕ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಗುಣಮಯಿಯಾದ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧೋಕ್ಷಜ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಪುರುಷ ಅವತಾರರೂಪ (ಪೂರ್ಣಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಬೀಜಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

ततोऽभवन् महत्तत्त्वमव्यक्तात्कालचोदितात् । विज्ञानात्मात्मदेहस्थं विश्वं व्यञ्जंस्तमोनुद: ॥ २७ ॥

ಅನಂತರ ಶಾಶ್ವತ ಕಾಲಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವರূপನಾದ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ದಿವ್ಯದೇಹದಿಂದ ವಿಶ್ವಪ್ರಕಟನೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ತಮಸ್ಸನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದನು.

Verse 28

सोऽप्यंशगुणकालात्मा भगवद्‍दृष्टिगोचर: । आत्मानं व्यकरोदात्मा विश्वस्यास्य सिसृक्षया ॥ २८ ॥

ಆ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವೂ ಅಂಶ-ಗುಣ-ಕಾಲಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಭಗವಾನದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಅದು ತನ್ನನ್ನೇ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು.

Verse 29

महत्तत्त्वाद्विकुर्वाणादहंतत्त्वं व्यजायत । कार्यकारणकर्त्रात्मा भूतेन्द्रियमनोमय: । वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेत्यहं त्रिधा ॥ २९ ॥

ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದ ವಿಕಾರದಿಂದ ಅಹಂತತ್ತ್ವವು ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದು ಕಾರಣ, ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಹಂಕಾರವು ಗುಣಾನುಸಾರ—ವೈಕಾರಿಕ (ಸಾತ್ತ್ವಿಕ), ತೈಜಸ (ರಾಜಸ), ತಾಮಸ—ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿದೆ.

Verse 30

अहंतत्त्वाद्विकुर्वाणान्मनो वैकारिकादभूत् । वैकारिकाश्च ये देवा अर्थाभिव्यञ्जनं यत: ॥ ३० ॥

ಅಹಂತತ್ತ್ವದ ವಿಕಾರವು ಸತ್ತ್ವಗುಣದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ವೈಕಾರಿಕ ಮನಸ್ಸಾಗಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಅದೇ ವೈಕಾರಿಕ ತತ್ತ್ವದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನರಾದರು.

Verse 31

तैजसानीन्द्रियाण्येव ज्ञानकर्ममयानि च ॥ ३१ ॥

ತೈಜಸ (ರಾಜಸ) ಅಹಂಕಾರದಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ—ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಾಧನಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ ಊಹಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನವೂ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯ ಕರ್ಮವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 32

तामसो भूतसूक्ष्मादिर्यत: खं लिङ्गमात्मन: ॥ ३२ ॥

ತಾಮಸ ಅಹಂಕಾರದ ವಿಕಾರದಿಂದ ಶಬ್ದ-ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆ ಶಬ್ದದಿಂದಲೇ ಆಕಾಶವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೂಚಕ ಲಿಂಗರೂಪ ಪ್ರತೀಕವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

कालमायांशयोगेन भगवद्वीक्षितं नभ: । नभसोऽनुसृतं स्पर्शं विकुर्वन्निर्ममेऽनिलम् ॥ ३३ ॥

ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಂಶಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಆಕಾಶದ ಮೇಲೆ ಭಗವಂತನು ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದನು; ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶ-ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅದರ ವಿಕಾರದಿಂದ ವಾಯು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 34

अनिलोऽपि विकुर्वाणो नभसोरुबलान्वित: । ससर्ज रूपतन्मात्रं ज्योतिर्लोकस्य लोचनम् ॥ ३४ ॥

ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ವಾಯು ಆಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿಕಾರಗೊಂಡು ರೂಪ-ತನ್ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಆ ರೂಪಗ್ರಹಣವೇ ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿ (ವಿದ್ಯುತ್)ವಾಗಿ ಲೋಕದ ಕಣ್ಣಾಯಿತು.

Verse 35

अनिलेनान्वितं ज्योतिर्विकुर्वत्परवीक्षितम् । आधत्ताम्भो रसमयं कालमायांशयोगत: ॥ ३५ ॥

ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅನ್ವಿತವಾದ ಜ್ಯೋತಿ ವಿಕಾರಗೊಂಡು ಪರಮೇಶ್ವರನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಂಶಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ರಸಗುಣಮಯವಾದ ಜಲವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.

Verse 36

ज्योतिषाम्भोऽनुसंसृष्टं विकुर्वद्ब्रह्मवीक्षितम् । महीं गन्धगुणामाधात्कालमायांशयोगत: ॥ ३६ ॥

ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಜಲವು ವಿಕಾರಗೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮ (ಭಗವಂತ)ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತವಾದಾಗ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಂಶಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅದು ಗಂಧಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು.

Verse 37

भूतानां नभ आदीनां यद्यद्भव्यावरावरम् । तेषां परानुसंसर्गाद्यथासंख्यं गुणान् विदु: ॥ ३७ ॥

ಹೇ ಸೌಮ್ಯನೇ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಉನ್ನತ-ನಿಮ್ನ ಗುಣಗಳು ಪರಮಪುರುಷ ಭಗವಂತನ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 38

एते देवा: कला विष्णो: कालमायांशलिङ्गिन: । नानात्वात्स्वक्रियानीशा: प्रोचु: प्राञ्जलयो विभुम् ॥ ३८ ॥

ಈ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಕಲೆಗಳು; ಬಾಹ್ಯ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಅವನ ಅಂಶಗಳೇ. ವಿಭಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿ ಅವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾರದೆ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವರು ವಿಭು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 39

देवा ऊचु: नमाम ते देव पदारविन्दं प्रपन्नतापोपशमातपत्रम् । यन्मूलकेता यतयोऽञ्जसोरु- संसारदु:खं बहिरुत्क्षिपन्ति ॥ ३९ ॥

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪ್ರಭು, ಶರಣಾಗತರ ತಾಪದುಃಖಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಛತ್ರದಂತೆ ಇರುವ ನಿಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ಪದಾರವಿಂದಗಳಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಮೂಲಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಋಷಿಗಳು ಸಂಸಾರದ ಮಹಾದುಃಖವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

धातर्यदस्मिन् भव ईश जीवा- स्तापत्रयेणाभिहता न शर्म । आत्मन्लभन्ते भगवंस्तवाङ्‌घ्रि- च्छायां सविद्यामत आश्रयेम ॥ ४० ॥

ಹೇ ಧಾತಾ, ಹೇ ಈಶ್ವರ, ಈ ಭವದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ತ್ರಿವಿಧ ತಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭಗವನ್, ಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣವಾದ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಛಾಯೆಯನ್ನು ನಾವು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಾವೂ ಅದೇ ಶರಣನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.

Verse 41

मार्गन्ति यत्ते मुखपद्मनीडै- श्छन्द:सुपर्णैऋर्षयो विविक्ते । यस्याघमर्षोदसरिद्वराया: पदं पदं तीर्थपद: प्रपन्ना: ॥ ४१ ॥

ವೇದವೆಂಬ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿದ ನಿರ್ಮಲಬುದ್ಧಿಯ ಋಷಿಗಳು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಖಪದ್ಮದ ಗೂಡನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ತೀರ್ಥವಾದ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು, ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

यच्छ्रद्धया श्रुतवत्या य भक्त्या संमृज्यमाने हृदयेऽवधाय । ज्ञानेन वैराग्यबलेन धीरा व्रजेम तत्तेऽङ्‌घ्रिसरोजपीठम् ॥ ४२ ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ಭಕ್ತಿಯೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ತಕ್ಷಣ ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವೈರಾಗ್ಯಬಲದಿಂದ ಶಾಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಾಶ್ರಯವನ್ನು ಸೇರುವೆವು.

Verse 43

विश्वस्य जन्मस्थितिसंयमार्थे कृतावतारस्य पदाम्बुजं ते । व्रजेम सर्वे शरणं यदीश स्मृतं प्रयच्छत्यभयं स्वपुंसाम् ॥ ४३ ॥

ಹೇ ಈಶ್ವರನೇ! ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ಮೃತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 44

यत्सानुबन्धेऽसति देहगेहे ममाहमित्यूढदुराग्रहाणाम् । पुंसां सुदूरं वसतोऽपि पुर्यां भजेम तत्ते भगवन् पदाब्जम् ॥ ४४ ॥

ಹೇ ಭಗವನ್! ಕ್ಷಣಿಕ ದೇಹ ಮತ್ತು ಗೃಹ-ಬಂಧುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ‘ನನ್ನದು’ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ದುರುಗ್ರಹದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದವರು, ತಮ್ಮದೇ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಇರುವ ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಲಾರರು. ಆದರೆ ನಾವು ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗೋಣ.

Verse 45

तान् वै ह्यसद्‌वृत्तिभिरक्षिभिर्ये पराहृतान्तर्मनस: परेश । अथो न पश्यन्त्युरुगाय नूनं ये ते पदन्यासविलासलक्ष्या: ॥ ४५ ॥

ಹೇ ಪರೇಶ, ಉರುಗಾಯ! ಹೊರಗಿನ ಭೌತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಒಳದೃಷ್ಟಿ ಮಸುಕಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾರರು; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧಭಕ್ತರು—ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳೇ ಏಕೈಕ ಗುರಿಯಾಗಿರುವವರು—ಅವುಗಳನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

पानेन ते देव कथासुधाया: प्रवृद्धभक्त्या विशदाशया ये । वैराग्यसारं प्रतिलभ्य बोधं यथाञ्जसान्वीयुरकुण्ठधिष्ण्यम् ॥ ४६ ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಕಥಾಸುಧೆಯನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ಗಂಭೀರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಲವಾದವರು, ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಾರವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಬೋಧವನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಕಾಶದ ವೈಕುಂಠಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

तथापरे चात्मसमाधियोग- बलेन जित्वा प्रकृतिं बलिष्ठाम् । त्वामेव धीरा: पुरुषं विशन्ति तेषां श्रम: स्यान्न तु सेवया ते ॥ ४७ ॥

ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಧೀರರು ಆತ್ಮಸಮಾಧಿ-ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಲಿಷ್ಠ ಗುಣಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಪುರುಷನಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬಹು ಶ್ರಮ, ಭಕ್ತನು ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಅಂಥ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 48

तत्ते वयं लोकसिसृक्षयाद्य त्वयानुसृष्टास्त्रिभिरात्मभि: स्म । सर्वे वियुक्ता: स्वविहारतन्त्रं न शक्नुमस्तत्प्रतिहर्तवे ते ॥ ४८ ॥

ಹೇ ಆದಿ ಪುರುಷಾ! ನಾವು ನಿನ್ನವರೇ. ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಭೇದದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ವಿಭಜಿತರಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಂತರ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಏಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಲಾರದೆ ಹೋದೆವು।

Verse 49

यावद्बलिं तेऽज हराम काले यथा वयं चान्नमदाम यत्र । यथोभयेषां त इमे हि लोका बलिं हरन्तोऽन्नमदन्त्यनूहा: ॥ ४९ ॥

ಹೇ ಅಜ, ಅಜನ್ಮ ಪ್ರಭು! ಯಾವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿನಗೆ ಭೋಗ್ಯ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಬಲಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು—ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸು; ಆಗ ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿ, ನಿನಗೂ ನಮಗೂ ಅಗತ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು।

Verse 50

त्वं न: सुराणामसि सान्वयानां कूटस्थ आद्य: पुरुष: पुराण: । त्वं देव शक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविमादधेऽज: ॥ ५० ॥

ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅವರ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಆದಿ ಸ್ಥಾಪಕನು; ಆದರೂ ನೀನು ಕೂಟಸ್ಥ, ಅವಿಕಾರಿ, ಪುರಾತನ ಪುರುಷನು. ಓ ಪ್ರಭು! ನಿನಗೆ ಮೂಲವೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನೂ ಇಲ್ಲ; ಗುಣ-ಕರ್ಮಗಳ ಯೋನಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಸಮೂಹದ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೂ ನೀನು ಅಜನ್ಮನೇ.

Verse 51

ततो वयं मत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते । त्वं न: स्वचक्षु: परिदेहि शक्त्या देव क्रियार्थे यदनुग्रहाणाम् ॥ ५१ ॥

ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ! ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಾವು (ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು) ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಓ ದೇವಾ! ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿರೂಪ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡು; ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, যাতে ಮುಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿನಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲೆವು।