Adhyaya 23

Verse 1

मैत्रेय उवाच पितृभ्यां प्रस्थिते साध्वी पतिमिङ्गितकोविदा । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या भवानीव भवं प्रभुम् ॥ १ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಹೊರಟ ನಂತರ, ಪತಿಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಾಧ್ವಿ ದೇವಹೂತಿ, ಭವಾನಿ ಪ್ರಭು ಶಿವನನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ, ನಿತ್ಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು.

Verse 2

विश्रम्भेणात्मशौचेन गौरवेण दमेन च । शुश्रूषया सौहृदेन वाचा मधुरया च भो: ॥ २ ॥

ಓ ವಿದುರೆ! ದೇವಹೂತಿ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ, ಅಂತರಂಗ ಶೌಚದಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯದಮನದಿಂದ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಶ್ರುಷೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು.

Verse 3

विसृज्य कामं दम्भं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं तेजीयांसमतोषयत् ॥ ३ ॥

ಕಾಮ, ದಂಭ, ದ್ವೇಷ, ಲೋಭ, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಪ್ರಮತ್ತಳಾಗಿ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ, ಅವಳು ನಿತ್ಯ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿ ಪತಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಳು.

Verse 4

स वै देवर्षिवर्यस्तां मानवीं समनुव्रताम् । दैवाद्गरीयस: पत्युराशासानां महाशिष: ॥ ४ ॥ कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडित: कृपयाब्रवीत् ॥ ५ ॥

ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯು, ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಪತಿಯನ್ನು ದೈವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಹಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಅವಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಕೃಶಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕರ್ಧಮನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗಿಹೋಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗದ್ಗದ ವಚನದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 5

स वै देवर्षिवर्यस्तां मानवीं समनुव्रताम् । दैवाद्गरीयस: पत्युराशासानां महाशिष: ॥ ४ ॥ कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडित: कृपयाब्रवीत् ॥ ५ ॥

ಮನುವಿನ ಪುತ್ರಿ, ಪತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಪತಿವ್ರತೆ, ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯನ್ನು ವಿಧಿಗಿಂತಲೂ ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಮಹಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಅವಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಕೃಶಳಾದಳು. ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವರ್ಷಿವರ್ಯ ಕರ್ಧಮ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗಿಹೋಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 6

कर्दम उवाच तुष्टोऽहमद्य तव मानवि मानदाया: शुश्रूषया परमया परया च भक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स देहो नावेक्षित: समुचित: क्षपितुं मदर्थे ॥ ६ ॥

ಕರ್ಧಮ ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಾನ್ಯ ಮಾನವಿ, ನಿನ್ನ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ದೇಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ಆದರೂ ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ನೀನು ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಯೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ—ಇದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿದೆ।

Verse 7

ये मे स्वधर्मनिरतस्य तप:समाधि- विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादा: । तानेव ते मदनुसेवनयावरुद्धान् द‍ृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान् ॥ ७ ॥

ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು, ಸಮಾಧಿ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಯೋಗದಿಂದ ನಾನು ಪಡೆದ ಭಗವತ್ಪ್ರಸಾದರೂಪ ಅನುಗ್ರಹಗಳು—ನೀನು ನನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅವನ್ನು ನೋಡು; ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕವಿಲ್ಲದ ಆ ಫಲಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ನಾನು ನಿನಗೆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 8

अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृम्भ- विभ्रंशितार्थरचना: किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुङ्‌क्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभि: ॥ ८ ॥

ಭಗವಾನ್ ಉರುಕ್ರಮ (ವಿಷ್ಣು) ಅವರ ಕೃಪೆಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಭೋಗಗಳೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅವರ ಭ್ರೂಗಳ ಸಣ್ಣ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ನಾಶವಾಗಬಹುದು. ನೀ ಪತಿಧರ್ಮದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ ದೊರಕಿದ ದಿವ್ಯ ವೈಭವಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು—ಅವು ರಾಜಸಂಪತ್ತಿನ ಗರ್ವಿಷ್ಠರಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 9

एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया- विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । सम्प्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद्- व्रीडावलोकविलसद्धसिताननाह ॥ ९ ॥

ಎಲ್ಲ ಯೋಗಮಾಯಾ-ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿರ್ದೋಷ ದೇವಹೂತಿಯ ಮನಸ್ಸು ತೃಪ್ತವಾಯಿತು. ವಿನಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಹ್ವಳಳಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಲಜ್ಜೆಯ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ನಗುವ ಮುಖದಿಂದ ಅವಳು ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು।

Verse 10

देवहूतिरुवाच राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग- मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्त: । यस्तेऽभ्यधायि समय: सकृदङ्गसङ्गो भूयाद्गरीयसि गुण: प्रसव: सतीनाम् ॥ १० ॥

ದೇವಹೂತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಿಯ ಪತಿದೇವ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನೀವು ಅಮೋಘ ಯೋಗಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧರು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ನೀವು ಒಮ್ಮೆ ದೇಹಸಂಗಮದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದಿರಿ; ಅದು ಈಗ ಫಲಿಸಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಿಮಾವಂತ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪತಿವ್ರತೆಗೆ ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮಹತ್ತರ ಗುಣ.

Verse 11

तत्रेतिकृत्यमुपशिक्ष यथोपदेशं येनैष मे कर्शितोऽतिरिरंसयात्मा । सिद्ध्येत ते कृतमनोभवधर्षिताया दीनस्तदीश भवनं सद‍ृशं विचक्ष्व ॥ ११ ॥

ದೇವಹೂತಿ ಮುಂದುವರಿದು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಮೀ! ಶಾಸ್ತ್ರೋಪದೇಶದಂತೆ ಏನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ, ತಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ; ತೃಪ್ತಿಯಾಗದ ಕಾಮದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ನನ್ನ ದೇಹವು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮನೋಭವದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಈ ದೀನಳಿಗಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮನೆನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ.

Verse 12

मैत्रेय उवाच प्रियाया: प्रियमन्विच्छन् कर्दमो योगमास्थित: । विमानं कामगं क्षत्तस्तर्ह्येवाविरचीकरत् ॥ १२ ॥

ಮೈತ್ರೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ವಿದ್ಯುರಾ! ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯು ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 13

सर्वकामदुघं दिव्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वर्द्ध्युपचयोदर्कं मणिस्तम्भैरुपस्कृतम् ॥ १३ ॥

ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಸರ್ವಕಾಮದುಘ—ಬಯಸಿದುದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಡುವದು; ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತ, ಮಣಿಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಾಮಗ್ರಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುವಂತಿತ್ತು.

Verse 14

दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभि: पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम् ॥ १४ ॥ स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्‌घ्रिभि: । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्रैर्विराजितम् ॥ १५ ॥

ಆ ವಿಮಾನವು ದಿವ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವನ್ನು ತರುವಂತಿತ್ತು. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳು, ತೋರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಕಲಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮಧುರವಾಗಿ ಗುಂಜಿಸುವ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅದು ಶೋಭಿಸಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃದುವಾದ ದುಕೂಲ, ಕ್ಷೌಮ, ಕೌಶೇಯ (ರೇಷ್ಮೆ) ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.

Verse 15

दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभि: पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम् ॥ १४ ॥ स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्‌घ्रिभि: । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्रैर्विराजितम् ॥ १५ ॥

ಆ ಕೋಟೆ ದಿವ್ಯೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಕರವಾಗಿತ್ತು. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳು, ತೋರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮಧುರವಾಗಿ ಗುಂಜಿಸುವ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮನೋಹರ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಲೀನನ್, ಕ್ಷೌಮ, ರೇಷ್ಮೆ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.

Verse 16

उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । क्षिप्तै: कशिपुभि: कान्तं पर्यङ्कव्यजनासनै: ॥ १६ ॥

ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಮಂಚಗಳು, ವೀಸಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸನಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಏಳು ಮಹಡಿಗಳ ಆ ಅರಮನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 17

तत्र तत्र विनिक्षिप्तनानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभि: ॥ १७ ॥

ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇದ್ದು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನೆಲ ಮಹಾಮರಕತ—ಪಚ್ಚೆಮಣಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ವೇದಿಕೆಗಳು ವಿದ್ರುಮ—ಪವಳದವುಗಳಾಗಿದ್ದವು.

Verse 18

द्वा:सु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटवत् । शिखरेष्विन्द्रनीलेषु हेमकुम्भैरधिश्रितम् ॥ १८ ॥

ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ರುಮ—ಪವಳದ ದೇಹಳಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಕಪಾಟುಗಳು ವಜ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇಂದ್ರನೀಲ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಣ ಕುಂಭಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅರಮನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿತು.

Verse 19

चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्‍यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितै: । जुष्टं विचित्रवैतानैर्महार्हैर्हेमतोरणै: ॥ १९ ॥

ವಜ್ರದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದ್ಮರಾಗ—ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಚಿತ್ರ ವೈತಾನಗಳು (ಛತ್ರಾವರಣಗಳು) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 20

हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान् मन्यमानै: स्वानधिरुह्याधिरुह्य च ॥ २० ॥

ಆ ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ‑ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳೂ ಪಾರಿವಾಳಗಳೂ ಗುಂಪಾಗಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೃತಕ ಹಂಸ‑ಪಾರಿವಾಳಗಳೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಜೀವಂತಸಮಾನವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ನಿಜ ಹಂಸಗಳು ಅವನ್ನೂ ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಜೀವಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮರುಮರು ಮೇಲೇರಿಬಂದು ಕುಳಿತವು; ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಸಾದವು ಪಕ್ಷಿನಾದದಿಂದ ನಾದಿತವಾಯಿತು।

Verse 21

विहारस्थानविश्रामसंवेशप्राङ्गणाजिरै: । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मन: ॥ २१ ॥

ಆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹಾರೋದ್ಯಾನಗಳು, ವಿಶ್ರಾಂತಿಕೋಣೆಗಳು, ಶಯನಗೃಹಗಳು ಹಾಗೂ ಒಳ‑ಹೊರ ಆಂಗಣಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಡ ಮುನಿಯೂ ಸ್ವತಃ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು।

Verse 22

ईद‍ृग्गृहं तत्पश्यन्तीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञ: प्रावोचत्कर्दम: स्वयम् ॥ २२ ॥

ಇಂತಹ ಮಹಾ ವೈಭವದ ಗೃಹವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇವಹೂತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯಭಾವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯು ಅವಳ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 23

निमज्ज्यास्मिन् हृदे भीरु विमानमिदमारुह । इदं शुक्लकृतं तीर्थमाशिषां यापकं नृणाम् ॥ २३ ॥

ಭೀರು ದೇವಹೂತಿ, ನೀನು ಬಹಳ ಭಯಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ. ಮೊದಲು ವಿಷ್ಣು ಭಗವಾನನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಿಂದು‑ಸರೋವರವೆಂಬ ಶುಭ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು; ಅದು ಮಾನವರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು. ನಂತರ ಈ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರು।

Verse 24

सा तद्भर्तु: समादाय वच: कुवलयेक्षणा । सरजं बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्धजान् ॥ २४ ॥

ಕುವಲಯೇಕ್ಷಣೆಯಾದ ದೇವಹೂತಿ ಪತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಅವಳು ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಜಟೆಯಂತೆ ಗುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 25

अङ्गं च मलपङ्केन संछन्नं शबलस्तनम् । आविवेश सरस्वत्या: सर: शिवजलाशयम् ॥ २५ ॥

ಅವಳ ದೇಹವು ದಟ್ಟ ಮಲಪಂಕದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ತನಗಳು ಮಲಿನವಾಗಿದ್ದವು; ಆದರೂ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಜಲವಿರುವ ಆ ಶಿವಮಯ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮುಳುಗಿದಳು।

Verse 26

सान्त:सरसि वेश्मस्था: शतानि दश कन्यका: । सर्वा: किशोरवयसो ददर्शोत्पलगन्धय: ॥ २६ ॥

ಸರೋವರದ ಒಳಗಿರುವ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸಾವಿರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಕಂಡಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಯೌವನದ ಕಿರಣದಲ್ಲಿ, ಕಮಲದ ಸುಗಂಧದಂತೆ ಪರಿಮಳಿಸುವವರು।

Verse 27

तां दृष्ट्वा सहसोत्थाय प्रोचु: प्राञ्जलय: स्त्रिय: । वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि न: करवाम किम् ॥ २७ ॥

ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಏಳಿದು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕಿಯರು; ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ, ನಾವು ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?”

Verse 28

स्‍नानेन तां महार्हेण स्‍नापयित्वा मनस्विनीम् । दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानदा: ॥ २८ ॥

ಆ ಕನ್ಯೆಯರು ದೇವಹೂತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸಿ, ಅಮೂಲ್ಯ ತೈಲಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಹೊಸದು, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದರು।

Verse 29

भूषणानि परार्ध्यानि वरीयांसि द्युमन्ति च । अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् ॥ २९ ॥

ನಂತರ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅಮೂಲ್ಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾದ ಮದಕರ ‘ಆಸವ’ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 30

अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजाम्बरम् । विरजं कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् ॥ ३० ॥

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಂಡಳು—ದೇಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಲರಹಿತ, ಹಾರಧಾರಿಣಿ, ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ಮಂಗಳ ತಿಲಕಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ದಾಸಿಯರಿಂದ ಬಹುಮಾನದಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 31

स्‍नातं कृतशिर:स्‍नानं सर्वाभरणभूषितम् । निष्कग्रीवं वलयिनं कूजत्काञ्चननूपुरम् ॥ ३१ ॥

ತಲೆಯೂ ಸೇರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ—ನಿಷ್ಕ (ಲಾಕೆಟ್) ಇರುವ ಹಾರ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವಲಯಗಳು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಝಣಝಣಿಸುವ ಬಂಗಾರದ ನೂಪುರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು।

Verse 32

श्रोण्योरध्यस्तया काञ्‍च्या काञ्चन्या बहुरत्नया । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम् ॥ ३२ ॥

ಅವಳ ನಡುಮೆಗೆ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ ಬಂಗಾರದ ಕಾಂಚಿ (ಕಮರಬಂಧ) ಇತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಹಾರ ಮತ್ತು ರುಚಕ (ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯ/ಶುಭ ಅಲಂಕಾರ)ಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 33

सुदता सुभ्रुवा श्लक्ष्णस्‍निग्धापाङ्गेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम् ॥ ३३ ॥

ಅವಳ ದಂತಗಳು ಸುಂದರ, ಭ್ರೂಗಳು ಮನೋಹರ. ಕಣ್ಣಿನ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಇದ್ದು, ಅದು ಕಮಲಕೋಶಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ಮುಖದ ಸುತ್ತ ನೀಲವರ್ಣದ ಕುಂತಲಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದವು।

Verse 34

यदा सस्मार ऋषभमृषीणां दयितं पतिम् । तत्र चास्ते सह स्त्रीभिर्यत्रास्ते स प्रजापति: ॥ ३४ ॥

ಅವಳು ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತಿ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ದಾಸಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅವನು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರकटಳಾದಳು।

Verse 35

भर्तु: पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत ॥ ३५ ॥

ಭರ್ತನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಾವಿರ ದಾಸಿಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು।

Verse 36

स तां कृतमलस्‍नानां विभ्राजन्तीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम् ॥ ३६ ॥ विद्याधरीसहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन् ॥ ३७ ॥

ಮುನಿಯು ದೇವಹೂತಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಲರಹಿತಳಾಗಿ, ಹಿಂದಿನಂತಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಮೂಲ ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಮನೋಹರ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಾವಿರ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರಿಂದ ಸೇವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 37

स तां कृतमलस्‍नानां विभ्राजन्तीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम् ॥ ३६ ॥ विद्याधरीसहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन् ॥ ३७ ॥

ಸಾವಿರ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರು ಅವಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹೇ ಶತ್ರುಹಂತಾ, ಮುನಿಗೆ ಅವಳ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಆ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದನು.

Verse 38

तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुरक्तो विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य- स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभ:स्थ: ॥ ३८ ॥

ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರಿಂದ ಸೇವಿತ ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯ ಮಹಿಮೆ—ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಕಳೆದುಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳ ಕುಮುದಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ।

Verse 39

तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेन्द्र- द्रोणीस्वनङ्गसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतो द्युधुनिपातशिवस्वनासु रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी ॥ ३९ ॥

ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೇರುಪರ್ವತದ ವಿಹಾರ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಶೀತಲ, ಮೃದು, ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿಗಳು ಕಾಮಭಾವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಕುಬೇರನು ಸುಂದರಿಯರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವಂತೆ, ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯೂ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರ ಕನ್ಯೆಯರೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಆನಂದಿಸಿದನು.

Verse 40

वैश्रम्भके सुरसने नन्दने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च स रेमे रामया रत: ॥ ४० ॥

ಪತ್ನಿ ರಾಮಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅವನು ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನ-ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವೈಶ್ರಂಭಕ, ಸುರಸನ, ನಂದನ, ಪುಷ್ಪಭದ್ರಕ, ಚೈತ್ರರಥ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದನು।

Verse 41

भ्राजिष्णुना विमानेन कामगेन महीयसा । वैमानिकानत्यशेत चरँल्लोकान् यथानिल: ॥ ४१ ॥

ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಮಹತ್ತಾದ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹಾರುವ ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ, ವೈಮಾನಿಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದನು।

Verse 42

किं दुरापादनं तेषां पुंसामुद्दामचेतसाम् । यैराश्रितस्तीर्थपदश्चरणो व्यसनात्यय: ॥ ४२ ॥

ದೃಢಚಿತ್ತರಾದ ಪುರುಷರು, ತೀರ್ಥಪದನೂ ಸಂಸಾರವ್ಯಸನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಭಗವಂತನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದುದು ಏನು? ಆ ಪಾದಗಳಿಂದಲೇ ಗಂಗೆಯಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 43

प्रेक्षयित्वा भुवो गोलं पत्‍न्यै यावान् स्वसंस्थया । बह्वाश्चर्यं महायोगी स्वाश्रमाय न्यवर्तत ॥ ४३ ॥

ಮಹಾಯೋಗಿ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯು ಪತ್ನಿಗೆ ವಿಶ್ವಗೋಳವನ್ನೂ ಅದರ ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ತೋರಿಸಿ, ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು।

Verse 44

विभज्य नवधात्मानं मानवीं सुरतोत्सुकाम् । रामां निरमयन् रेमे वर्षपूगान्मुहूर्तवत् ॥ ४४ ॥

ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕಳಾದ ಮನುಪುತ್ರಿ ದೇವಹೂತಿ (ರಾಮಾ)ಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ರಮಿಸಿದನು; ಆ ವರ್ಷಗಳು ಕ್ಷಣದಂತೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು।

Verse 45

तस्मिन् विमान उत्कृष्टां शय्यां रतिकरीं श्रिता । न चाबुध्यत तं कालं पत्यापीच्येन सङ्गता ॥ ४५ ॥

ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇವಹೂತಿ ತನ್ನ ಅತಿ ಸುಂದರ ಪತಿಯ ಸಂಗದಲ್ಲಿ, ರತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದು, ಕಾಲ ಎಷ್ಟು ಕಳೆದಿತೆಂದು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 46

एवं योगानुभावेन दम्पत्यो रममाणयो: । शतं व्यतीयु: शरद: कामलालसयोर्मनाक् ॥ ४६ ॥

ಈ ರೀತಿ ಯೋಗಾನುಭವದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಕಾಮಸುಖಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯಿದ್ದ ಆ ದಂಪತಿಗಳು ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನೂರು ಶರದೃತುಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಂತೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು।

Verse 47

तस्यामाधत्त रेतस्तां भावयन्नात्मनात्मवित् । नोधा विधाय रूपं स्वं सर्वसङ्कल्पविद्विभु: ॥ ४७ ॥

ಸರ್ವಶಕ್ತನೂ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಲ್ಲ ಕರ್ಧಮ ಮುನಿಯು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಅರ್ಧಾಂಗಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ತಾನೇ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಒಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ವೀರ್ಯನಿಷೇಕದಿಂದ ದೇವಹೂತಿಯನ್ನು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿಸಿದನು।

Verse 48

अत: सा सुषुवे सद्यो देवहूति: स्त्रिय: प्रजा: । सर्वास्ताश्चारुसर्वाङ्‍ग्यो लोहितोत्पलगन्धय: ॥ ४८ ॥

ನಂತರ ಅದೇ ದಿನ ದೇವಹೂತಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಹರರಾಗಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಕಮಲದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಮಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 49

पतिं सा प्रव्रजिष्यन्तं तदालक्ष्योशतीबहि: । स्मयमाना विक्लवेन हृदयेन विदूयता ॥ ४९ ॥

ತನ್ನ ಪತಿ ಗೃಹತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವಳು ಹೊರಗೆ ನಗಿದಳು; ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಅವಳ ಹೃದಯ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಯಿತು।

Verse 50

लिखन्त्यधोमुखी भूमिं पदा नखमणिश्रिया । उवाच ललितां वाचं निरुध्याश्रुकलां शनै: ॥ ५० ॥

ಅವಳು ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ನಿಂತು, ಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನಖಗಳ ಕాంతಿಯುಳ್ಳ ಪಾದದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೆರೆಯತೊಡಗಿದಳು. ಕಣ್ಣೀರು ತಡೆದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 51

देवहूतिरुवाच सर्वं तद्भगवान्मह्यमुपोवाह प्रतिश्रुतम् । अथापि मे प्रपन्नाया अभयं दातुमर्हसि ॥ ५१ ॥

ದೇವಹೂತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭು, ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಎಲ್ಲ ವಾಗ್ದಾನಗಳನ್ನು ನೀವು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೂ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿರಿ.

Verse 52

ब्रह्मन्दुहितृभिस्तुभ्यं विमृग्या: पतय: समा: । कश्चित्स्यान्मे विशोकाय त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५२ ॥

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯರು ತಮಗೆ ತಕ್ಕ ಪತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವರು. ಆದರೆ ನೀವು ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾರು ಶಮನಗೊಳಿಸುವರು?

Verse 53

एतावतालं कालेन व्यतिक्रान्तेन मे प्रभो । इन्द्रियार्थप्रसङ्गेन परित्यक्तपरात्मन: ॥ ५३ ॥

ಪ್ರಭು, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಾವು ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಾಲವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ; ಪರಮಾತ್ಮನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Verse 54

इन्द्रियार्थेषु सज्जन्त्या प्रसङ्गस्त्वयि मे कृत: । अजानन्त्या परं भावं तथाप्यस्त्वभयाय मे ॥ ५४ ॥

ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸಿದೆ. ಆದರೂ ನಿಮ್ಮತ್ತ ಬೆಳೆದ ಈ ಅನುರಾಗವೇ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಭಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.

Verse 55

सङ्गो य: संसृतेर्हेतुरसत्सु विहितोऽधिया । स एव साधुषु कृतो नि:सङ्गत्वाय कल्पते ॥ ५५ ॥

ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಸತ್ಸಂಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಂಧನಮಾರ್ಗ; ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂಗವು ಸಾಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದರೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 56

नेह यत्कर्म धर्माय न विरागाय कल्पते । न तीर्थपदसेवायै जीवन्नपि मृतो हि स: ॥ ५६ ॥

ಯಾರ ಕಾರ್ಯವು ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮಜೀವನಕ್ಕೆ ಏರಿಸದು, ಯಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ಮಕಾಂಡವು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸದು, ಮತ್ತು ಯಾರ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಭಗವಂತನ ಪಾದಸೇವೆಗೆ (ತೀರ್ಥಪದ) ಕರೆದೊಯ್ಯದು—ಅವನು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮೃತನೇ.

Verse 57

साहं भगवतो नूनं वञ्चिता मायया द‍ृढम् । यत्त्वां विमुक्तिदं प्राप्य न मुमुक्षेय बन्धनात् ॥ ५७ ॥

ಪ್ರಭು! ಭಗವಂತನ ದುರ್ಜಯ ಮಾಯೆಯು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ನಿಮ್ಮ ಸಂಗವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ನಾನು ಬಂಧನಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ।