Adhyaya 2

Verse 1

श्री शुक उवाच इति भागवत: पृष्ट: क्षत्‍त्रा वार्तां प्रियाश्रयाम् । प्रतिवक्तुं न चोत्सेह औत्कण्ठ्यात्स्मारितेश्वर: ॥ १ ॥

ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ವಿದುರ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಮಹಾಭಕ್ತ ಉದ್ಧವನನ್ನು ಪ್ರಿಯತಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ತೀವ್ರ ಆತುರದಿಂದ ಉದ್ಧವನು ಕೂಡಲೇ ಉತ್ತರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದನು.

Verse 2

य: पञ्चहायनो मात्रा प्रातराशाय याचित: । तन्नैच्छद्रचयन् यस्य सपर्यां बाललीलया ॥ २ ॥

ಅವನು ಐದು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ತಾಯಿ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಾಲಲೀಲೆಯಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಲೀನನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 3

स कथं सेवया तस्य कालेन जरसं गत: । पृष्टो वार्तां प्रतिब्रूयाद्भर्तु: पादावनुस्मरन् ॥ ३ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉದ್ಧವನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು; ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಸೇವಾಭಾವ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಲೀನನಾದನು.

Verse 4

स मुहूर्तमभूत्तूष्णीं कृष्णाङ्‌घ्रि सुधया भृशम् । तीव्रेण भक्तियोगेन निमग्न: साधु निर्वृत: ॥ ४ ॥

ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು; ದೇಹವೂ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆಯ ಅಮೃತದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಸಾಧುವಿನಂತೆ ಪರಮ ನಿರ್ವೃತನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 5

पुलकोद्‍‌भिन्नसर्वाङ्गो मुञ्चन्मीलद्‍दृशा शुच: । पूर्णार्थो लक्षितस्तेन स्‍नेहप्रसरसंप्लुत: ॥ ५ ॥

ವಿದುರನು ಕಂಡನು—ಉದ್ಧವನ ಸರ್ವಾಂಗದಲ್ಲೂ ರೋಮಾಂಚ ಉಕ್ಕಿ, ವಿರಹದ ಕಣ್ಣೀರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹರಿದು, ಅವನು ಅದನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಧವನು ಭಗವಂತನ ಮೇಲಿನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆಂದು ವಿದುರನು ತಿಳಿದನು।

Verse 6

शनकैर्भगवल्लोकान्नृलोकं पुनरागत: । विमृज्य नेत्रे विदुरं प्रीत्याहोद्धव उत्स्मयन् ॥ ६ ॥

ಉದ್ಧವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಲೋಕದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮಾನವಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಹಳೆಯ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ವಿದುರನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 7

उद्धव उवाच कृष्णद्युमणिनिम्‍लोचे गीर्णेष्वजगरेण ह । किं नु न: कुशलं ब्रूयां गतश्रीषु गृहेष्वहम् ॥ ७ ॥

ಉದ್ಧವನು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಿಯ ವಿದುರಾ, ಲೋಕದ ಸೂರ್ಯನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಕಾಲರೂಪ ಮಹಾ ಅಜಗರವು ನಮ್ಮ ಮನೆತನವನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಈಗ ನಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 8

दुर्भगो बत लोकोऽयं यदवो नितरामपि । ये संवसन्तो न विदुर्हरिं मीना इवोडुपम् ॥ ८ ॥

ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಲೋಕವೇ ದುರ್ದೈವಿಯಾಗಿದೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ದುರ್ದೈವಿಗಳು ಯಾದವರು—ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೂ ಹರಿಯನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ, ಮೀನುಗಳು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅರಿಯದಂತೆ।

Verse 9

इङ्गितज्ञा: पुरुप्रौढा एकारामाश्च सात्वता: । सात्वतामृषभं सर्वे भूतावासममंसत ॥ ९ ॥

ಯಾದವರು ಇಂಗಿತಜ್ಞರು, ಬಹುಪ್ರೌಢರು, ಸಾತ್ವತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವಿಹಾರದಲ್ಲೂ ಅವರು ಸದಾ ಪ್ರಭುವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು; ಆದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನ್ನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಮಾತ್ರ ಭಾವಿಸಿದರು।

Verse 10

देवस्य मायया स्पृष्टा ये चान्यदसदाश्रिता: । भ्राम्यते धीर्न तद्वाक्यैरात्मन्युप्तात्मनो हरौ ॥ १० ॥

ಭಗವಂತನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಅಸತ್ತನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರ ಮಾತುಗಳು, ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತನಾದ ಭಕ್ತನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾರವು।

Verse 11

प्रदर्श्यातप्ततपसामवितृप्तद‍ृशां नृणाम् । आदायान्तरधाद्यस्तु स्वबिम्बं लोकलोचनम् ॥ ११ ॥

ತಪಸ್ಸು ಮಾಡದ, ದೃಷ್ಟಿ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದ ಜನರ ಮುಂದೆ ಲೋಕಲೋಚನನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಆ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು।

Verse 12

यन्मर्त्यलीलौपयिकं स्वयोग- मायाबलं दर्शयता गृहीतम् । विस्मापनं स्वस्य च सौभगर्द्धे: परं पदं भूषणभूषणाङ्गम् ॥ १२ ॥

ಪ್ರಭುವು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಯೋಗಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ತನ್ನ ನಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಆ ಲೀಲೆಗಳು ಸ್ವೈಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿಸುವವರನ್ನೂ, ವೈಕುಂಠನಾಥನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನೇ ಸಹ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಿಸಿದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ದೇಹವೇ ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳ ಆಭರಣವಾಗಿದೆ।

Verse 13

यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये निरीक्ष्य द‍ृक्स्वस्त्ययनं त्रिलोक: । कार्त्स्‍न्येन चाद्येह गतं विधातु- रर्वाक्सृतौ कौशलमित्यमन्यत ॥ १३ ॥

ಮಹಾರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಕದ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸುಂದರ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಮಾನವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮ ನೈಪುಣ್ಯದ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಅವರು ಚಿಂತಿಸಿದರು।

Verse 14

यस्यानुरागप्लुतहासरास- लीलावलोकप्रतिलब्धमाना: । व्रजस्त्रियो द‍ृग्भिरनुप्रवृत्त- धियोऽवतस्थु: किल कृत्यशेषा: ॥ १४ ॥

ಅನುರಾಗದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಗು, ರಸಮಯ ಲೀಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿವಿನಿಮಯದಿಂದ ಮಾನ ಪಡೆದ ವ್ರಜಸ್ತ್ರೀಯರು—ಕೃಷ್ಣನು ಹೊರಟಾಗ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು. ಅವರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಬುದ್ಧಿ ಸ್ಥಂಭಿಸಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟರು; ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಲಾರದೆ ಉಳಿದರು।

Verse 15

स्वशान्तरूपेष्वितरै: स्वरूपै- रभ्यर्द्यमानेष्वनुकम्पितात्मा । परावरेशो महदंशयुक्तो ह्यजोऽपि जातो भगवान् यथाग्नि: ॥ १५ ॥

ಪರಾಪರ ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ನಿಯಂತನಾದ ಕರುಣಾಮಯ ಭಗವಾನ್, ಶಾಂತ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಗುಣಮಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅಜನಾಗಿದ್ದರೂ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

मां खेदयत्येतदजस्य जन्म- विडम्बनं यद्वसुदेवगेहे । व्रजे च वासोऽरिभयादिव स्वयं पुराद् व्यवात्सीद्यदनन्तवीर्य: ॥ १६ ॥

ಅಜನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಸುದೇವನ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದುದು, ಶತ್ರುಭಯದಿಂದ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದುದು, ಮತ್ತು ಅನಂತವೀರ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಮಥುರೆಯಿಂದ ಭಯದಿಂದ ಹೊರಟುದು—ಇವು ನೆನೆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನೋವುಪಡುವುದು।

Verse 17

दुनोति चेत: स्मरतो ममैतद् यदाह पादावभिवन्द्य पित्रो: । ताताम्ब कंसादुरुशङ्कितानां प्रसीदतं नोऽकृतनिष्कृतीनाम् ॥ १७ ॥

ಕಂಸನ ಭಯದಿಂದ ಮನೆಗೆ ದೂರವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರು ತಂದೆತಾಯಿಯ ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡಲಾರದೆ, ಪ್ರಭು “ಅಮ್ಮಾ, ಅಪ್ಪಾ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಇದನ್ನು ನೆನೆದರೆ ನನ್ನ ಹೃದಯ ನೋವುಪಡುವುದು।

Verse 18

को वा अमुष्याङ्‌घ्रि सरोजरेणुं विस्मर्तुमीशीत पुमान् विजिघ्रन् । यो विस्फुरद्भ्रूविटपेन भूमे- र्भारं कृतान्तेन तिरश्चकार ॥ १८ ॥

ಅವನ ಕಮಲಪಾದರೇಣುವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ라도 ವಾಸನೆ ಕಂಡವನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆತಾನು? ಕೇವಲ ಭ್ರೂಗಳ ಎಲೆಗಳಂತೆ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದಲೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಭೂಮಿಗೆ ಭಾರವಾದ ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಯಮನಂತೆ ಮರಣಾಘಾತ ನೀಡಿದನು।

Verse 19

द‍ृष्टा भवद्‍‌भिर्ननु राजसूये चैद्यस्य कृष्णं द्विषतोऽपि सिद्धि: । यां योगिन: संस्पृहयन्ति सम्यग् योगेन कस्तद्विरहं सहेत ॥ १९ ॥

ರಾಜಸೂಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೀರಿ—ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿದ ಚೈದ್ಯರಾಜ ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ ದೊರಕಿತು. ಯೋಗಿಗಳು ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಬಯಸುವ ಆ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿರಹವನ್ನು ಯಾರು ಸಹಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 20

तथैव चान्ये नरलोकवीरा य आहवे कृष्णमुखारविन्दम् । नेत्रै: पिबन्तो नयनाभिरामं पार्थास्त्रपूत: पदमापुरस्य ॥ २० ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನರಲೋಕದ ಇತರ ವೀರ ಯೋಧರೂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದರು; ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆನಂದಕರವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ನೋಡುತ್ತ ಪ್ರಭುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 21

स्वयं त्वसाम्यातिशयस्त्र्यधीश: स्वाराज्यलक्ष्म्याप्तसमस्तकाम: । बलिं हरद्‍‌भिश्चिरलोकपालै: किरीटकोट्येडितपादपीठ: ॥ २१ ॥

ಆದರೆ ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲ ‘ತ್ರಯ’ಗಳ ಅಧೀಶ್ವರ, ಅಸಮಾನ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಮೇಶ್ವರನು; ಸ್ವರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಕಾಮನೆಗಳು ಪೂರ್ಣ. ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಚಿರಕಾಲದ ಲೋಕಪಾಲರು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಅವನ ಪಾದಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

तत्तस्य कैङ्कर्यमलं भृतान्नो विग्लापयत्यङ्ग यदुग्रसेनम् । तिष्ठन्निषण्णं परमेष्ठिधिष्ण्ये न्यबोधयद्देव निधारयेति ॥ २२ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿದುರಾ, ಅವನ ಸೇವಕರಾದ ನಮಗೆ ಇದು ನೋವುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ—ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮುಂದೆ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಿಂತು ವಿನಯದಿಂದ, “ಓ ದೇವಾ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ” ಎಂದು ವಿವರಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ನೆನಪಾದಾಗ?

Verse 23

अहो बकी यं स्तनकालकूटं जिघांसयापाययदप्यसाध्वी । लेभे गतिं धात्र्युचितां ततोऽन्यं कं वा दयालुं शरणं व्रजेम ॥ २३ ॥

ಅಯ್ಯೋ! ಆ ಪೂತನಾ ಎಷ್ಟು ದುಷ್ಟಳಾಗಿದ್ದಳು—ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಷಮಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಕುಡಿಸಿದಳು; ಆದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಧಾತ್ರಿ-ತಾಯಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗತಿ ದೊರಕಿತು. ಇಂತಹ ದಯಾಳುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಯಾಳು ಯಾರು? ನಾವು ಇನ್ನಾರ ಶರಣು ಹೋಗೋಣ?

Verse 24

मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् । ये संयुगेऽचक्षत तार्क्ष्यपुत्र- मंसे सुनाभायुधमापतन्तम् ॥ २४ ॥

ನಾನು ಎಣಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ತ್ರ್ಯಧೀಶನಾದ ಪ್ರಭುವಿನತ್ತ ವೈರವಿಟ್ಟ ಅಸುರರೂ ಭಕ್ತರಿಗಿಂತ ಮೇಲು; ಏಕೆಂದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಚಿಂತನೆಗೆ ಲೀನರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪುತ್ರ ಗರುಡನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬರುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

वसुदेवस्य देवक्यां जातो भोजेन्द्रबन्धने । चिकीर्षुर्भगवानस्या: शमजेनाभियाचित: ॥ २५ ॥

ಭೂಮಿಯ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಭೋಜರಾಜನ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು।

Verse 26

ततो नन्दव्रजमित: पित्रा कंसाद्विबिभ्यता । एकादश समास्तत्र गूढार्चि: सबलोऽवसत् ॥ २६ ॥

ನಂತರ ಕಂಸನ ಭಯದಿಂದ ತಂದೆ ವಸುದೇವನು ಅವರನ್ನು ನಂದಮಹಾರಾಜನ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು; ಅಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮುಚ್ಚಿದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 27

परीतो वत्सपैर्वत्सांश्चारयन् व्यहरद्विभु: । यमुनोपवने कूजद्‌द्विजसंकुलिताङ्‌घ्रिपे ॥ २७ ॥

ಗೋಪಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ಕರುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸರ್ವಶಕ್ತ ಭಗವಾನ್ ಯಮುನಾ ತೀರದ ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳ ನೆರಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 28

कौमारीं दर्शयंश्चेष्टां प्रेक्षणीयां व्रजौकसाम् । रुदन्निव हसन्मुग्धबालसिंहावलोकन: ॥ २८ ॥

ಪ್ರಭುವು ವ್ರಜವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೋಡುವಂತ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಗುತ್ತಾ, ಮೋಹಕ ಶಿಶುವಿನಂತೆ ಹಾಗೂ ಸಿಂಹದ ಮರಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 29

स एव गोधनं लक्ष्म्या निकेतं सितगोवृषम् । चारयन्ननुगान् गोपान् रणद्वेणुररीरमत् ॥ २९ ॥

ಲಕ್ಷ್ಮೀನಿಕೇತನನಾದ ಆ ಪ್ರಭು ಸುಂದರ ಗೋಧನವನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ, ಜೊತೆಯಾದ ಗೋಪಬಾಲಕರನ್ನು ಮಧುರ ವೇಣುನಾದದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 30

प्रयुक्तान् भोजराजेन मायिन: कामरूपिण: । लीलया व्यनुदत्तांस्तान् बाल: क्रीडनकानिव ॥ ३० ॥

ಭೋಜರಾಜ ಕಂಸನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಮಾಯಾವಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದರು; ಆದರೆ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಲೀಲಯಾ ಅವರನ್ನು ಮಗು ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 31

विपन्नान् विषपानेन निगृह्य भुजगाधिपम् । उत्थाप्यापाययद्गावस्तत्तोयं प्रकृतिस्थितम् ॥ ३१ ॥

ಯಮುನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ನಾಗಾಧಿಪತಿ ಕಾಲಿಯನ ವಿಷದಿಂದ ದೂಷಿತವಾಗಿ ವ್ರಜವಾಸಿಗಳು ಸಂಕಟಕ್ಕೀಡಾದರು. ಭಗವಾನ್ ನೀರಿನೊಳಗೇ ಆ ಸರ್ಪರಾಜನನ್ನು ದಂಡಿಸಿ ಓಡಿಸಿ, ನಂತರ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಅದೇ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಸಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಸಹಜಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತೆಂದು ತೋರಿಸಿದನು।

Verse 32

अयाजयद्गोसवेन गोपराजं द्विजोत्तमै: । वित्तस्य चोरुभारस्य चिकीर्षन् सद्वय‍यं विभु: ॥ ३२ ॥

ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಂದ ಮಹಾರಾಜನ ಅಪಾರ ಧನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗೋ-ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಲು ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗರಾಜ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗೋಚರಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳನ್ನು ‘ಗೋಸವ’ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ತಂದೆಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 33

वर्षतीन्द्रे व्रज: कोपाद्भग्नमानेऽतिविह्वल: । गोत्रलीलातपत्रेण त्रातो भद्रानुगृह्णता ॥ ३३ ॥

ತನ್ನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕೋಪದಿಂದ ಇಂದ್ರನು ವ್ರಜದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದನು; ಇದರಿಂದ ವ್ರಜವಾಸಿಗಳು ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು. ಆದರೆ ಕರುಣಾಮಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯನ್ನು ಲೀಲಾ-ಛತ್ರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಅವರನ್ನು ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 34

शरच्छशिकरैर्मृष्टं मानयन् रजनीमुखम् । गायन् कलपदं रेमे स्त्रीणां मण्डलमण्डन: ॥ ३४ ॥

ಶರದೃತುವಿನ ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ರಾತ್ರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಧುರ ಕಲಪದವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ, ಸ್ತ್ರೀಮಂಡಲದ ಮಣಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದನು।