Adhyaya 19

Verse 1

मैत्रेय उवाच अवधार्य विरिञ्चस्य निर्व्यलीकामृतं वच: । प्रहस्य प्रेमगर्भेण तदपाङ्गेन सोऽग्रहीत् ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ವಿರಿಂಚಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿಷ್ಕಪಟ, ಪಾಪಸಂಕಲ್ಪರಹಿತ, ಅಮೃತಸಮಾನ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರೇಮಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 2

तत: सपत्नं मुखतश्चरन्तमकुतोभयम् । जघानोत्पत्य गदया हनावसुरमक्षज: ॥ २ ॥

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಸಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಭಗವಾನ್ ಅಕ್ಷಜನು, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಎದುರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶತ್ರು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಅಸುರನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ, ಗದೆಯಿಂದ ಅವನ ಹನುವಿಗೆ ಬಡಿದನು।

Verse 3

सा हता तेन गदया विहता भगवत्करात् । विघूर्णितापतद्रेजे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३ ॥

ಆದರೆ ಅಸುರನ ಗದಾಘಾತದಿಂದ ಭಗವಾನದ ಗದೆ ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಬಿತ್ತು. ಅದು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವಾಗಲೂ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿತು—ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಗದೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 4

स तदा लब्धतीर्थोऽपि न बबाधे निरायुधम् । मानयन् स मृधे धर्मं विष्वक्सेनं प्रकोपयन् ॥ ४ ॥

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ ಅವನು ನಿರಾಯುಧ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಏಕಯುದ್ಧದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅವನು ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ ಭಗವಾನದ ಕೋಪವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉರಿಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 5

गदायामपविद्धायां हाहाकारे विनिर्गते । मानयामास तद्धर्मं सुनाभं चास्मरद्विभु: ॥ ५ ॥

ಭಗವಾನದ ಗದೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ದೇವರು-ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ‘ಹಾಹಾ’ ಎಂಬ ಆಕ್ರಂದನ ಹೊರಬಂತು. ಆಗ ವಿಭು ಭಗವಾನ್ ಅವನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಸುನಾಭನಾದ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದನು।

Verse 6

तं व्यग्रचक्रं दितिपुत्राधमेन स्वपार्षदमुख्येन विषज्जमानम् । चित्रा वाचोऽतद्विदां खेचराणां तत्र स्मासन् स्वस्ति तेऽमुं जहीति ॥ ६ ॥

ಭಗವಂತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರವು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗತೊಡಗಿತು; ದಿತಿಪುತ್ರಾಧಮ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು—ವೈಕುಂಠಪಾರ್ಷದಮುಖ್ಯನಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು—ಸಮೀಪ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರ ವಚನಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು—“ನಿನಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ; ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ಇನ್ನು ಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡಬೇಡ।”

Verse 7

स तं निशाम्यात्तरथाङ्गमग्रतो व्यवस्थितं पद्मपलाशलोचनम् । विलोक्य चामर्षपरिप्लुतेन्द्रियो रुषा स्वदन्तच्छदमादशच्छ्‌वसन् ॥ ७ ॥

ದೈತ್ಯನು ಮುಂದೆ ಪದ್ಮಪಲಾಶದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಭಗವಂತನು ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವಮಾನ-ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಅವನು ಹಾವಿನಂತೆ ಹಿಸ್ಸೆಂದು ಉಸಿರಾಡಿ, ಭಾರೀ ರೋಷದಲ್ಲಿ ತುಟಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದನು.

Verse 8

करालदंष्ट्रश्चक्षुर्भ्यां सञ्चक्षाणो दहन्निव । अभिप्लुत्य स्वगदया हतोऽसीत्याहनद्धरिम् ॥ ८ ॥

ಭಯಂಕರ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳಿರುವ ದೈತ್ಯನು ಹರಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವಂತೆ ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಗಾಳಿಗೆ ಜಿಗಿದು ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿ, ಜೊತೆಗೆ “ನೀನು ಹತನಾದೆ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.

Verse 9

पदा सव्येन तां साधो भगवान् यज्ञसूकर: । लीलया मिषत: शत्रो: प्राहरद्वातरंहसम् ॥ ९ ॥

ಓ ಸಾಧು ವಿದುರಾ! ಶತ್ರು ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ, ಯಜ್ಞಭೋಗಿಯಾದ ಭಗವಂತ ಯಜ್ಞಸೂಕರ (ವರಾಹ)ನು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಗದೆಯನ್ನು ಎಡಪಾದದಿಂದ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ತಳ್ಳಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.

Verse 10

आह चायुधमाधत्स्व घटस्व त्वं जिगीषसि । इत्युक्त:स तदा भूयस्ताडयन् व्यनदद् भृशम् ॥ १० ॥

ಆಮೇಲೆ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು—“ನಿನ್ನ ಆಯುಧವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೋ; ಎದುರಿಸು; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯಲ್ಲ.” ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಕೇಳಿ ದೈತ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 11

तां स आपततीं वीक्ष्य भगवान् समवस्थित: । जग्राह लीलया प्राप्तां गरुत्मानिव पन्नगीम् ॥ ११ ॥

ತನ್ನತ್ತ ಹಾರಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗದೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಭಗವಾನ್ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತು, ಗರುಡನು ಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದರು।

Verse 12

स्वपौरुषे प्रतिहते हतमानो महासुर: । नैच्छद्गदां दीयमानां हरिणा विगतप्रभ: ॥ १२ ॥

ತನ್ನ ಶೌರ್ಯ ವಿಫಲವಾದುದರಿಂದ ಮಹಾಸುರನು ಅವಮಾನಗೊಂಡು ಕಾಂತಿಹೀನನಾದನು; ಹರಿ ಮರಳಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಗದೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 13

जग्राह त्रिशिखं शूलं ज्वलज्ज्वलनलोलुपम् । यज्ञाय धृतरूपाय विप्रायाभिचरन् यथा ॥ १३ ॥

ನಂತರ ಅವನು ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ತ್ರಿಶಿಖ ಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಸರ್ವಯಜ್ಞಭೋಕ್ತನಾದ ಧೃತರೂಪ ಭಗವಂತನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು—ದುಷ್ಟನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಂತೆ।

Verse 14

तदोजसा दैत्यमहाभटार्पितं चकासदन्त:ख उदीर्णदीधिति । चक्रेण चिच्छेद निशातनेमिना हरिर्यथा तार्क्ष्यपतत्रमुज्झितम् ॥ १४ ॥

ದೈತ್ಯ ಮಹಾಬಟನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಎಸೆದ ತ್ರಿಶೂಲವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ಆದರೆ ಹರಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಚಿನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು—ಇಂದ್ರನು ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ।

Verse 15

वृक्णे स्वशूले बहुधारिणा हरे: प्रत्येत्य विस्तीर्णमुरो विभूतिमत् । प्रवृद्धरोष: स कठोरमुष्टिना नदन् प्रहृत्यान्तरधीयतासुर: ॥ १५ ॥

ತನ್ನ ಶೂಲವು ಚಕ್ರದಿಂದ ತುಂಡಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಉಗ್ರಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು. ಮುಂದೆ ಬಂದು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನಿತ ಭಗವಂತನ ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದು, ನಂತರ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 16

तेनेत्थमाहत: क्षत्तर्भगवानादिसूकर: । नाकम्पत मनाक् क्‍वापि स्रजा हत इव द्विप: ॥ १६ ॥

ಎಲೈ ವಿದುರನೇ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದರೂ, ಆದಿವರಾಹನಾದ ಭಗವಂತನು ಹೂಮಾಲೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಯಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ನಡುಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 17

अथोरुधासृजन्मायां योगमायेश्वरे हरौ । यां विलोक्य प्रजास्त्रस्ता मेनिरेऽस्योपसंयमम् ॥ १७ ॥

ನಂತರ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಒಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಮಾಯಾಜಾಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಪ್ರಳಯಕಾಲವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 18

प्रववुर्वायवश्चण्डास्तम: पांसवमैरयन् । दिग्भ्यो निपेतुर्ग्रावाण: क्षेपणै: प्रहिता इव ॥ १८ ॥

ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಭಯಂಕರವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಾರಂಭಿಸಿತು, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯಿಂದ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತು. ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಎಸೆದಂತೆ ಕಲ್ಲುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು.

Verse 19

द्यौर्नष्टभगणाभ्रौघै: सविद्युत्स्तनयित्नुभि: । वर्षद्‌भि: पूयकेशासृग्विण्मूत्रास्थीनि चासकृत् ॥ १९ ॥

ಆಕಾಶವು ಮೋಘಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣೆಯಾದವು, ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗುಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಆಕಾಶವು ಕೀವು, ಕೂದಲು, ರಕ್ತ, ಮಲ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿತು.

Verse 20

गिरय: प्रत्यद‍ृश्यन्त नानायुधमुचोऽनघ । दिग्वाससो यातुधान्य: शूलिन्यो मुक्तमूर्धजा: ॥ २० ॥

ಎಲೈ ನಿಷ್ಪಾಪ ವಿದುರನೇ, ಪರ್ವತಗಳು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ, ತಲೆಕೂದಲು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬೆತ್ತಲೆ ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

Verse 21

बहुभिर्यक्षरक्षोभि: पत्त्यश्वरथकुञ्जरै: । आततायिभिरुत्सृष्टा हिंस्रा वाचोऽतिवैशसा: ॥ २१ ॥

ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದರು.

Verse 22

प्रादुष्कृतानां मायानामासुरीणां विनाशयत् । सुदर्शनास्त्रं भगवान् प्रायुङ्क्त दयितं त्रिपात् ॥ २२ ॥

ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಭೋಕ್ತೃವಾದ ಭಗವಂತನು, ರಾಕ್ಷಸನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 23

तदा दिते: समभवत्सहसा हृदि वेपथु: । स्मरन्त्या भर्तुरादेशं स्तनाच्चासृक् प्रसुस्रुवे ॥ २३ ॥

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ ತಾಯಿಯಾದ ದಿತಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಉಂಟಾಯಿತು. ತನ್ನ ಪತಿ ಕಶ್ಯಪರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವಳ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು.

Verse 24

विनष्टासु स्वमायासु भूयश्चाव्रज्य केशवम् । रुषोपगूहमानोऽमुं दद‍ृशेऽवस्थितं बहि: ॥ २४ ॥

ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಗಳು ನಾಶವಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಕ್ಷಸನು, ಮತ್ತೆ ಕೇಶವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಕೋಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ತೋಳುಗಳ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 25

तं मुष्टिभिर्विनिघ्नन्तं वज्रसारैरधोक्षज: । करेण कर्णमूलेऽहन् यथा त्वाष्ट्रं मरुत्पति: ॥ २५ ॥

ರಾಕ್ಷಸನು ಈಗ ತನ್ನ ವಜ್ರದಂತಹ ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರಾಸುರನನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆ ಭಗವಾನ್ ಅಧೋಕ್ಷಜನು ಅವನ ಕಿವಿಯ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದನು.

Verse 26

स आहतो विश्वजिता ह्यवज्ञया परिभ्रमद्गात्र उदस्तलोचन: । विशीर्णबाह्वङ्‌घ्रिशिरोरुहोऽपतद् यथा नगेन्द्रो लुलितो नभस्वता ॥ २६ ॥

ಸರ್ವಲೋಕ ವಿಜಯಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದರೂ, ಆ ದೈತ್ಯನ ದೇಹವು ಗಿರಿಗಿರನೆ ತಿರುಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಕೈಕಾಲುಗಳು ಮುರಿದು, ತಲೆಗೂದಲು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ, ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಮರದಂತೆ ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 27

क्षितौ शयानं तमकुण्ठवर्चसं करालदंष्ट्रं परिदष्टदच्छदम् । अजादयो वीक्ष्य शशंसुरागता अहो इमां को नु लभेत संस्थितिम् ॥ २७ ॥

ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಭಯಂಕರವಾದ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ಆ ದೈತ್ಯನು ತುಟಿ ಕಚ್ಚುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವನ ಮುಖದ ತೇಜಸ್ಸು ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದನು: ಆಹಾ! ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯ ಮರಣವು ಯಾರಿಗೆ ತಾನೇ ಲಭಿಸೀತು?

Verse 28

यं योगिनो योगसमाधिना रहो ध्यायन्ति लिङ्गादसतो मुमुक्षया । तस्यैष दैत्यऋषभ: पदाहतो मुखं प्रपश्यंस्तनुमुत्ससर्ज ह ॥ २८ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು: ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಶ್ವರವಾದ ಭೌತಿಕ ದೇಹಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಯೋಗಸಮಾಧಿಯ ಮೂಲಕ ಯಾರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಭಗವಂತನ ಪಾದದ ಏಟನ್ನು ತಿಂದು, ಆತನ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಇವನು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು.

Verse 29

एतौ तौ पार्षदावस्य शापाद्यातावसद्गतिम् । पुन: कतिपयै: स्थानं प्रपत्स्येते ह जन्मभि: ॥ २९ ॥

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಭಗವಂತನ ಪಾರ್ಷದರು, ಶಾಪದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಸುರರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

देवा ऊचु: नमो नमस्तेऽखिलयज्ञतन्तवे स्थितौ गृहीतामलसत्त्वमूर्तये । दिष्टय‍ा हतोऽयं जगतामरुन्तुद- स्त्वत्पादभक्त्या वयमीश निर्वृता: ॥ ३० ॥

ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: ಹೇ ಪ್ರಭು! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು! ನೀವು ಸಕಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಭೋಕ್ತೃವಾಗಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವಮಯವಾದ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಲೋಕಕಂಟಕನಾದ ಈ ದೈತ್ಯನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಹತನಾದನು. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾವೀಗ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 31

मैत्रेय उवाच एवं हिरण्याक्षमसह्यविक्रमं स सादयित्वा हरिरादिसूकर: । जगाम लोकं स्वमखण्डितोत्सवं समीडित: पुष्करविष्टरादिभि: ॥ ३१ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಅಸಹ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಆದಿವರಾಹಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ ಅಖಂಡ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 32

मया यथानूक्तमवादि ते हरे: कृतावतारस्य सुमित्र चेष्टितम् । यथा हिरण्याक्ष उदारविक्रमो महामृधे क्रीडनवन्निराकृत: ॥ ३२ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಿಯ ವಿದುರೆ, ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯ ಆದಿವರಾಹ ಅವತಾರದ ಪುಣ್ಯಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು; ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಅವನು ಆಟಿಕೆಯಂತೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 33

सूत उवाच इति कौषारवाख्यातामाश्रुत्य भगवत्कथाम् । क्षत्तानन्दं परं लेभे महाभागवतो द्विज ॥ ३३ ॥

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಕೌಷಾರವ (ಮೈತ್ರೇಯ) ಋಷಿಯು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಭಗವತ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಭಾಗವತ ಕ್ಷತ್ತಾ (ವಿದುರು) ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾದನು.

Verse 34

अन्येषां पुण्यश्लोकानामुद्दामयशसां सताम् । उपश्रुत्य भवेन्मोद: श्रीवत्साङ्कस्य किं पुन: ॥ ३४ ॥

ಇತರ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕರಾದ, ಅತಿಶಯ ಕೀರ್ತಿಯ ಸತ್ಪುರುಷರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನವಿರುವ ಪ್ರಭುವಿನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪರಮಾನಂದ!

Verse 35

यो गजेन्द्र झषग्रस्तं ध्यायन्तं चरणाम्बुजम् । क्रोशन्तीनां करेणूनां कृच्छ्रतोऽमोचयद् द्रुतम् ॥ ३५ ॥

ಮೊಸಳೆಯ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಗಜೇಂದ್ರನು ಪ್ರಭುವಿನ ಚರಣಕಮಲವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಭಗವಾನ್ ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಾರೀ ಸಂಕಟದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಆಗ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳು ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 36

तं सुखाराध्यमृजुभिरनन्यशरणैर्नृभि: । कृतज्ञ: को न सेवेत दुराराध्यमसाधुभि: ॥ ३६ ॥

ಸರಳರು, ನಿರ್ಮಲರು, ಏಕಾಂತವಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಂದ ಭಗವಂತನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞ ಆತ್ಮ ಯಾರು ಸೇವೆ ಮಾಡದೆ ಇರುವರು? ಆದರೆ ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಅವನು ದುರಾರಾಧ್ಯನು।

Verse 37

यो वै हिरण्याक्षवधं महाद्भुतं विक्रीडितं कारणसूकरात्मन: । श‍ृणोति गायत्यनुमोदतेऽञ्जसा विमुच्यते ब्रह्मवधादपि द्विजा: ॥ ३७ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರಣ-ವರಾಹರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರकटಿಸಿದ ಪ್ರಭುವಿನ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷವಧ ಎಂಬ ಮಹಾದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಹಾಡುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಪಫಲಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ಸಹ।

Verse 38

एतन्महापुण्यमलं पवित्रं धन्यं यशस्यं पदमायुराशिषाम् । प्राणेन्द्रियाणां युधि शौर्यवर्धनं नारायणोऽन्ते गतिरङ्ग श‍ृण्वताम् ॥ ३८ ॥

ಈ ಕಥೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯಮಯ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ; ಇದು ಧನ, ಯಶಸ್ಸು, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬಲ ಹಾಗೂ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಓ ಪ್ರಿಯ ಶೌನಕ! ಅಂತ್ಯಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ನಾರಾಯಣನ ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।