Adhyaya 3

Verse 1

श्रीराजोवाच निशम्य देव: स्वभटोपवर्णितं प्रत्याह किं तानपि धर्मराज: । एवं हताज्ञो विहतान्मुरारे- र्नैदेशिकैर्यस्य वशे जनोऽयम् ॥ १ ॥

ರಾಜಾ ಪರಿಕ್ಷಿತನು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಭುವೇ, ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮೀ! ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ ಕರ್ಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಮರಾಜನ ಆದೇಶವೂ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ವಿಷ್ಣುದೂತರು ಅಜಾಮಿಲನ ಬಂಧನವನ್ನು ತಡೆದು ಯಮದೂತರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಎಂದು ಸೇವಕರು ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನು ಅವರಿಗೆ ಏನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು?

Verse 2

यमस्य देवस्य न दण्डभङ्ग: कुतश्चनर्षे श्रुतपूर्व आसीत् । एतन्मुने वृश्चति लोकसंशयं न हि त्वदन्य इति मे विनिश्चितम् ॥ २ ॥

ಋಷಿವರ್ಯರೇ! ದೇವ ಯಮರಾಜನ ದಂಡಾಜ್ಞೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಂದೆ ಭಂಗವಾದುದು ಎಂದು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುನಿಯೇ, ಈ ಘಟನೆ ಲೋಕಸಂಶಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾರರು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ. ದಯವಿಟ್ಟು ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

Verse 3

श्रीशुक उवाच भगवत्पुरुषै राजन् याम्या: प्रतिहतोद्यमा: । पतिं विज्ञापयामासुर्यमं संयमनीपतिम् ॥ ३ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನೇ! ಭಗವಂತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೂತರು ಯಮದೂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿ ಯಮರಾಜನ ಬಳಿಗೆ—ಸಂಯಮನೀಪುರಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಪಾಪಿಗಳ ನಿಯಂತ—ಹೋಗಿ ಈ ಘಟನೆನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು.

Verse 4

यमदूता ऊचु: कति सन्तीह शास्तारो जीवलोकस्य वै प्रभो । त्रैविध्यं कुर्वत: कर्म फलाभिव्यक्तिहेतव: ॥ ४ ॥

ಯಮದೂತರು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ, ಈ ಜೀವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶಾಸ್ತಾರರು/ನಿಯಂತ್ರಕರು ಇದ್ದಾರೆ? ಸತ್ತ್ವ-ರಜ-ತಮ ಗುಣಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಕಾರಣಗಳು ಎಷ್ಟಿವೆ?

Verse 5

यदि स्युर्बहवो लोके शास्तारो दण्डधारिण: । कस्य स्यातां न वा कस्य मृत्युश्चामृतमेव वा ॥ ५ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಂಡಧಾರಿಗಳಾದ ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತಾರರು ಇದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಮರಣ, ಯಾರಿಗೆ ಅಮೃತವೇ?

Verse 6

किन्तु शास्तृबहुत्वे स्याद्ब‍हूनामिह कर्मिणाम् । शास्तृत्वमुपचारो हि यथा मण्डलवर्तिनाम् ॥ ६ ॥

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಅನೇಕರು ಇರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇರಬಹುದು; ಆದರೂ ವಿಭಿನ್ನ ಮಂಡಲಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಬ್ಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತಾರರನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಬ್ಬ ಪರಮ ನಿಯಂತ್ರಕ ಇರಲೇಬೇಕು.

Verse 7

अतस्त्वमेको भूतानां सेश्वराणामधीश्वर: । शास्ता दण्डधरो नृणां शुभाशुभविवेचन: ॥ ७ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನು ಒಬ್ಬನೇ ಇರಬೇಕು, ಅನೇಕರು ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಂತೆ ನೀವೇ ಆ ಪರಮ ಶಾಸ್ತಾ; ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ನೀವು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಅಧೀಶ್ವರರು; ಮಾನವರ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಭೇದಿಸಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವವರು.

Verse 8

तस्य ते विहितो दण्डो न लोके वर्ततेऽधुना । चतुर्भिरद्भ‍ुतै: सिद्धैराज्ञा ते विप्रलम्भिता ॥ ८ ॥

ಆದರೆ ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾದ ದಂಡ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಅದ್ಭುತ ಸಿದ್ಧಪುರುಷರು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 9

नीयमानं तवादेशादस्माभिर्यातनागृहान् । व्यामोचयन्पातकिनं छित्त्वा पाशान प्रसह्य ते ॥ ९ ॥

ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಾವು ಮಹಾಪಾಪಿ ಅಜಾಮಿಲನನ್ನು ನರಕಲೋಕಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸಿದ್ಧಲೋಕದಿಂದ ಬಂದ ಆ ಸುಂದರ ಪುರುಷರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪಾಶಗಳ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 10

तांस्ते वेदितुमिच्छामो यदि नो मन्यसे क्षमम् । नारायणेत्यभिहिते मा भैरित्याययुर्द्रुतम् ॥ १० ॥

ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಯೋಗ್ಯರೆಂದು ಮನಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಅಜಾಮಿಲನು ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ನಾಲ್ವರು ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು, “ಭಯಪಡಬೇಡ, ಭಯಪಡಬೇಡ” ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯಾರು?

Verse 11

श्रीबादरायणिरुवाच इति देव: स आपृष्ट: प्रजासंयमनो यम: । प्रीत: स्वदूतान्प्रत्याह स्मरन् पादाम्बुजं हरे: ॥ ११ ॥

ಶ್ರೀ ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಜೀವಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ ಯಮರಾಜನು ತನ್ನ ದೂತರ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಂದ ನಾರಾಯಣನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನು. ಹರಿ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 12

यम उवाच परो मदन्यो जगतस्तस्थुषश्च ओतं प्रोतं पटवद्यत्र विश्वम् । यदंशतोऽस्य स्थितिजन्मनाशा नस्योतवद्यस्य वशे च लोक: ॥ १२ ॥

ಯಮರಾಜನು ಹೇಳಿದರು: ನನ್ನ ಸೇವಕರೇ, ನೀವು ನನನ್ನು ಪರಮನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ; ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೇಲೂ, ಇಂದ್ರ-ಚಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೂ ಒಬ್ಬ ಪರಮಾಧಿಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಅಂಶರೂಪಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರು ಈ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಯ್ದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ-ಅಗಲದ ಎರಡು ದಾರಗಳಂತೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಅವನಲ್ಲಿ ಓತಪ್ರೋತವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿವೆ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಕಯಿತು ಹಾಕಿದ ಎತ್ತು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.

Verse 13

यो नामभिर्वाचि जनं निजायां बध्नाति तन्‍त्र्यामिव दामभिर्गा: । यस्मै बलिं त इमे नामकर्म- निबन्धबद्धाश्चकिता वहन्ति ॥ १३ ॥

ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯ ಚಾಲಕನು ಎತ್ತುಗಳ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಕಯಿತು ಹಾಕಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತೆ, ಪರಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವೇದವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ—ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ವರ್ಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಆ ವಾಕ್ಯರಜ್ಜುಗಳಿಂದ—ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

अहं महेन्द्रो निऋर्ति: प्रचेता: सोमोऽग्निरीश: पवनो विरिञ्चि: । आदित्यविश्वे वसवोऽथ साध्या मरुद्गणा रुद्रगणा: ससिद्धा: ॥ १४ ॥ अन्ये च ये विश्वसृजोऽमरेशा भृग्वादयोऽस्पृष्टरजस्तमस्का: । यस्येहितं न विदु: स्पृष्टमाया: सत्त्वप्रधाना अपि किं ततोऽन्ये ॥ १५ ॥

ನಾನು ಯಮರಾಜ, ಸ್ವರ್ಗಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರ, ನಿರೃತಿ, ವರುಣ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಶಿವ, ಪವನ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೂರ್ಯ, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಅಷ್ಟವಸುಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ಮರುತರು, ರುದ್ರರು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳು—ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವ-ಋಷಿಗಳು—ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್‌ನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮುಕ್ತರು; ಆದರೂ ಸತ್ತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲಾರೆವು; ಹಾಗಾದರೆ ಮಾಯಾವಶರಾದ ಇತರರು ಏನು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 15

अहं महेन्द्रो निऋर्ति: प्रचेता: सोमोऽग्निरीश: पवनो विरिञ्चि: । आदित्यविश्वे वसवोऽथ साध्या मरुद्गणा रुद्रगणा: ससिद्धा: ॥ १४ ॥ अन्ये च ये विश्वसृजोऽमरेशा भृग्वादयोऽस्पृष्टरजस्तमस्का: । यस्येहितं न विदु: स्पृष्टमाया: सत्त्वप्रधाना अपि किं ततोऽन्ये ॥ १५ ॥

ಇನ್ನೂ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ರಜಸ್-ತಮಸ್ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದವರು—ಸತ್ತ್ವಪ್ರಧಾನರಾಗಿದ್ದರೂ ಯಾರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲಾರರೋ; ಹಾಗಾದರೆ ಮಾಯಾಸ್ಪರ್ಶಿತರಾದ ಇತರರು ಏನು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 16

यं वै न गोभिर्मनसासुभिर्वा हृदा गिरा वासुभृतो विचक्षते । आत्मानमन्तर्हृदि सन्तमात्मनां चक्षुर्यथैवाकृतयस्तत: परम् ॥ १६ ॥

ಜೀವಿಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದಲೂ, ಹೃದಯದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದಲೂ, ವಾಣಿಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೂ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾರರು. ಆತನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ದೇಹದ ಅಂಗಗಳು ಕಣ್ಣನ್ನು ಕಾಣಲಾರದಂತೆ, ಜೀವವೂ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣಲಾರದು.

Verse 17

तस्यात्मतन्त्रस्य हरेरधीशितु: परस्य मायाधिपतेर्महात्मन: । प्रायेण दूता इह वै मनोहरा- श्चरन्ति तद्रूपगुणस्वभावा: ॥ १७ ॥

ಹರಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಸ್ವಯಂಸಂಪೂರ್ಣನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಅಧೀಶ್ವರನು ಮತ್ತು ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು. ಅವನಿಗೆ ರೂಪ, ಗುಣ, ಸ್ವಭಾವಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಆಜ್ಞಾವಾಹಕರು—ವೈಷ್ಣವ ದೂತರು—ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರರು, ಅವನಂತೆಯೇ ದಿವ್ಯ ದೇಹಲಕ್ಷಣ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿರುವವರು. ಅವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

भूतानि विष्णो: सुरपूजितानि दुर्दर्शलिङ्गानि महाद्भ‍ुतानि । रक्षन्ति तद्भ‍‌क्तिमत: परेभ्यो मत्तश्च मर्त्यानथ सर्वतश्च ॥ १८ ॥

ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೂತರು—ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವವರು—ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆಯೇ ಅದ್ಭುತ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರ ದರ್ಶನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ. ಅವರು ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ, ದ್ವೇಷಿಗಳಿಂದ, ನನ್ನ (ಯಮನ) ಅಧೀನದಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಉಪದ್ರವಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

धर्मं तु साक्षाद्भ‍गवत्प्रणीतं न वै विदुऋर्षयो नापि देवा: । न सिद्धमुख्या असुरा मनुष्या: कुतो नु विद्याधरचारणादय: ॥ १९ ॥

ಧರ್ಮವು ಸాక్షಾತ್ ಭಗವಂತನೇ ಪ್ರಣೀತ ಮಾಡಿದದ್ದು. ಅದನ್ನು ಋಷಿಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯರು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದು; ಸಿದ್ಧಲೋಕದ ಮುಖ್ಯರು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು—ವಿದ್ಯಾಧರ-ಚಾರಣಾದಿಗಳು ಇನ್ನೇನು ತಿಳಿಯುವರು?

Verse 20

स्वयम्भूर्नारद: शम्भु: कुमार: कपिलो मनु: । प्रह्लादो जनको भीष्मो बलिर्वैयासकिर्वयम् ॥ २० ॥ द्वादशैते विजानीमो धर्मं भागवतं भटा: । गुह्यं विशुद्धं दुर्बोधं यं ज्ञात्वामृतमश्नुते ॥ २१ ॥

ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾರದ, ಶಂಭು (ಶಿವ), ನಾಲ್ಕು ಕುಮಾರರು, ದೇವಹೂತಿ ಪುತ್ರ ಕಪಿಲ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಜನಕ, ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮ, ಬಲಿ ಮಹಾರಾಜ, ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ನಾನೂ—ಈ ಹನ್ನೆರಡೇ ಭಾಗವತ-ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಓ ಭಟರೇ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ, ವಿಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ದುರ್ಬೋಧ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

स्वयम्भूर्नारद: शम्भु: कुमार: कपिलो मनु: । प्रह्लादो जनको भीष्मो बलिर्वैयासकिर्वयम् ॥ २० ॥ द्वादशैते विजानीमो धर्मं भागवतं भटा: । गुह्यं विशुद्धं दुर्बोधं यं ज्ञात्वामृतमश्नुते ॥ २१ ॥

ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾರದ, ಶಂಭು (ಶಿವ), ನಾಲ್ಕು ಕುಮಾರರು, ಕಪಿಲ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಜನಕ, ಭೀಷ್ಮ, ಬಲಿ, ಶುಕದೇವ ಮತ್ತು ನಾನೂ—ಈ ಹನ್ನೆರಡೇ ಭಾಗವತ-ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಓ ಸೇವಕರೇ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ, ವಿಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ದುರ್ಬೋಧ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಜೀವ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

एतावानेव लोकेऽस्मिन् पुंसां धर्म: पर: स्मृत: । भक्तियोगो भगवति तन्नामग्रहणादिभि: ॥ २२ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಒಂದೇ—ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೋಗ; ಅದು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಜಪ-ಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

नामोच्चारणमाहात्म्यं हरे: पश्यत पुत्रका: । अजामिलोऽपि येनैव मृत्युपाशादमुच्यत ॥ २३ ॥

ಓ ಪುತ್ರಸಮಾನ ಸೇವಕರೇ, ಹರಿಯ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಅದೇ ನಾಮಬಲದಿಂದ ಅಜಾಮಿಲನಂತಹ ಪಾಪಿಯೂ ಮರಣಪಾಶದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.

Verse 24

एतावतालमघनिर्हरणाय पुंसां सङ्कीर्तनं भगवतो गुणकर्मनाम्नाम् । विक्रुश्य पुत्रमघवान् यदजामिलोऽपि नारायणेति म्रियमाण इयाय मुक्तिम् ॥ २४ ॥

ಆದುದರಿಂದ ಪಾಪನಿವಾರಣೆಗೆ ಭಗವಂತನ ನಾಮ-ಗುಣ-ಕರ್ಮಗಳ ಸಂಕೀರ್ತನೆಯೇ ಸಾಕು. ಅಜಾಮಿಲನು ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದು ಕೂಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 25

प्रायेण वेद तदिदं न महाजनोऽयं देव्या विमोहितमतिर्बत माययालम् । त्रय्यां जडीकृतमतिर्मधुपुष्पितायां वैतानिके महति कर्मणि युज्यमान: ॥ २५ ॥

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮಹಾಜನರು ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯರು; ಭಗವಂತನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಿಸಿದೆ. ತ್ರಯೀ ವೇದಗಳ ಮಧುಪುಷ್ಪಿತ ವಾಕ್ಯಗಳ ವೈತಾನಿಕ ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರಿಂದ ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಜಡವಾಗಿದೆ.

Verse 26

एवं विमृश्य सुधियो भगवत्यनन्ते सर्वात्मना विदधते खलु भावयोगम् । ते मे न दण्डमर्हन्त्यथ यद्यमीषां स्यात् पातकं तदपि हन्त्युरुगायवाद: ॥ २६ ॥

ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅನಂತ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾವಯೋಗ—ಭಕ್ತಿಯನ್ನು—ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನ ದಂಡಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರಲ್ಲ; ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಪಾಪವಾದರೂ ಉರುಗಾಯನ ಕೀರ್ತನೆ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 27

ते देवसिद्धपरिगीतपवित्रगाथा ये साधव: समद‍ृशो भगवत्प्रपन्ना: । तान्नोपसीदत हरेर्गदयाभिगुप्तान् नैषां वयं न च वय: प्रभवाम दण्डे ॥ २७ ॥

ನನ್ನ ಸೇವಕರೇ, ಸಮದರ್ಶಿಗಳಾದ ಸಾಧುಗಳು, ಭಗವಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾದವರು—ಅವರ ಪವಿತ್ರ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ—ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ. ಅವರು ಹರಿಯ ಗದೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾನೂ, ಕಾಲವೂ ಅವರನ್ನು ದಂಡಿಸಲಾರವು.

Verse 28

तानानयध्वमसतो विमुखान् मुकुन्द- पादारविन्दमकरन्दरसादजस्रम् । निष्किञ्चनै: परमहंसकुलैरसङ्गै- र्जुष्टाद्गृहे निरयवर्त्मनि बद्धतृष्णान् ॥ २८ ॥

ನನ್ನ ಸೇವಕರೇ, ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತರಬೇಕಾದವರು ಮುಕುಂದನ ಪಾದಾರವಿಂದದ ಮಕರಂದರಸಕ್ಕೆ ವಿಮುಖರಾದವರು, ನಿಷ್ಕಿಂಚನ ಪರಮಹಂಸರ ಅಸಂಗ ಕುಲದ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡದವರು, ಮತ್ತು ಗೃಹಾಸಕ್ತಿಯ ನರಕಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದವರಷ್ಟೇ.

Verse 29

जिह्वा न वक्ति भगवद्गुणनामधेयं चेतश्च न स्मरति तच्चरणारविन्दम् । कृष्णाय नो नमति यच्छिर एकदापि तानानयध्वमसतोऽकृतविष्णुकृत्यान् ॥ २९ ॥

ನನ್ನ ದೂತರೇ, ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಆ ಪಾಪಿಗಳನ್ನೇ ಕರೆತನ್ನಿರಿ—ಅವರ ನಾಲಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ನಾಮಗುಣಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಒಂದೇ ಸಲವೂ ಅವನ ಪದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರ ಶಿರಸ್ಸು ಒಂದೇ ಸಲವೂ ಪ್ರಭು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ। ವಿಷ್ಣುಸೇವೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದ ಮೂಢರನ್ನು ಕರೆತನ್ನಿರಿ।

Verse 30

तत् क्षम्यतां स भगवान् पुरुष: पुराणो नारायण: स्वपुरुषैर्यदसत्कृतं न: । स्वानामहो न विदुषां रचिताञ्जलीनां क्षान्तिर्गरीयसि नम: पुरुषाय भूम्ने ॥ ३० ॥

ಹೇ ಪುರಾಣಪುರುಷ ನಾರಾಯಣ ಭಗವಾನೇ, ನಮ್ಮ ದಾಸರಿಂದ ನಡೆದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಪರಾಧವಾಯಿತು. ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆ ಬೇಡುತ್ತೇವೆ; ಹೇ ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಳ್ಳ ಪುರುಷನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.

Verse 31

तस्मात् सङ्कीर्तनं विष्णोर्जगन्मङ्गलमंहसाम् । महतामपि कौरव्य विद्ध्यैकान्तिकनिष्कृतम् ॥ ३१ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಕೌರವ ರಾಜನೇ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ಮಂಗಳ; ಅದು ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಫಲವನ್ನೂ ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಏಕಾಂತಿಕ ನಿಷ್ಕೃತಿ ಎಂದು ತಿಳಿ.

Verse 32

श‍ृण्वतां गृणतां वीर्याण्युद्दामानि हरेर्मुहु: । यथा सुजातया भक्त्या शुद्ध्येन्नात्मा व्रतादिभि: ॥ ३२ ॥

ಯಾರು ಹರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅತಿಶಯ ವೀರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಲೀಲೆಗಳನ್ನೂ ಮರುಮರು ಕೇಳಿ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳಿಂದ ಅಂಥ ಶುದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 33

कृष्णाङ्‌घ्रिपद्ममधुलिण् न पुनर्विसृष्ट- मायागुणेषु रमते वृजिनावहेषु । अन्यस्तु कामहत आत्मरज: प्रमार्ष्टु- मीहेत कर्म यत एव रज: पुन: स्यात् ॥ ३३ ॥

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪದಪದ್ಮದ ಮಧುವನ್ನು ಸದಾ ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಮಾಯೆಯ ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖಕರ ಭೌತಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕೃಷ್ಣಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಜಡಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಇತರರು, ಆ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಅಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

इत्थं स्वभर्तृगदितं भगवन्महित्वं संस्मृत्य विस्मितधियो यमकिङ्करास्ते । नैवाच्युताश्रयजनं प्रतिशङ्कमाना द्रष्टुं च बिभ्यति तत: प्रभृति स्म राजन् ॥ ३४ ॥

ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಭಗವಂತನ ಅಪೂರ್ವ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ಮರಿಸಿ ಯಮದೂತರು ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು. ಆ ದಿನದಿಂದ ಅಚ್ಯುತಾಶ್ರಿತ ಭಕ್ತನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಜನ್।

Verse 35

इतिहासमिमं गुह्यं भगवान् कुम्भसम्भव: । कथयामास मलय आसीनो हरिमर्चयन् ॥ ३५ ॥

ಈ ಗುಹ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕುಂಭಸಂಭವನೆಂಬ ಭಗವಾನ್ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿ, ಮಲಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು।