Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 27
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
वाचमग्नौ सवक्तव्यामिन्द्रे शिल्पं करावपि । पदानि गत्या वयसि रत्योपस्थं प्रजापतौ ॥ २६ ॥ मृत्यौ पायुं विसर्गं च यथास्थानं विनिर्दिशेत् । दिक्षु श्रोत्रं सनादेन स्पर्शेनाध्यात्मनि त्वचम् ॥ २७ ॥ रूपाणि चक्षुषा राजन् ज्योतिष्यभिनिवेशयेत् । अप्सु प्रचेतसा जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ २८ ॥
vācam agnau savaktavyām indre śilpaṁ karāv api padāni gatyā vayasi ratyopasthaṁ prajāpatau
ನಂತರ ವಾಣಿ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಇಂದ್ರಿಯವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಶಿಲ್ಪಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ; ಚಲನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ; ರತಿಯೊಡನೆ ಉಪಸ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ; ಪಾಯುವನ್ನೂ ವಿಸರ್ಜನಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಯಥಾಸ್ಥಾನ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ. ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯವನ್ನು ಶಬ್ದದೊಡನೆ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳಿಗೆ; ಸ್ಪರ್ಶವಿಷಯಗಳೊಡನೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ವಾಯುವಿಗೆ; ದೃಷ್ಟಿಯೊಡನೆ ರೂಪವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ; ವರುಣನೊಡನೆ ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ನೀರಿಗೆ; ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರೊಡನೆ ಘ್ರಾಣವನ್ನು ಗಂಧವಿಷಯಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
FAQs
This verse describes a disciplined inner withdrawal: assigning bodily functions to their cosmic controllers and merging the senses back into their subtle sources, cultivating detachment and God-centered remembrance.
Parīkṣit was preparing for imminent death; Śukadeva instructs him in a yogic method of detachment that supports steady concentration for hearing and remembering Bhagavān.
Practice sense-discipline: reduce distraction, consciously redirect hearing and touch away from agitation and toward sādhana—especially śravaṇa (hearing) and smaraṇa (remembrance) of the Lord.