Adhyaya 8

Verse 1

श्रीब्राह्मण उवाच सुखमैन्द्रियकं राजन् स्वर्गे नरक एव च । देहिनां यद् यथा दु:खं तस्मान्नेच्छेत तद् बुध: ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ರಾಜನೇ, ದೇಹಧಾರಿಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರಲಿ ನರಕದಲ್ಲಿರಲಿ—ತಮ್ಮ ವಿಧಿಯಂತೆ ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಖವೂ ಬೇಡದೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿ ಭೌತಿಕ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 2

ग्रासं सुमृष्टं विरसं महान्तं स्तोकमेव वा । यद‍ृच्छयैवापतितं ग्रसेदाजगरोऽक्रिय: ॥ २ ॥

ಅಜಗರದಂತೆ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಆಹಾರವನ್ನು—ರುಚಿಕರವಾಗಲಿ ರುಚಿಯಿಲ್ಲದಿರಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಆಗಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆಗಲಿ—ಅದೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 3

शयीताहानि भूरीणि निराहारोऽनुपक्रम: । यदि नोपनयेद् ग्रासो महाहिरिव दिष्टभुक् ॥ ३ ॥

ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಆಹಾರ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಸಾಧು ಪುರುಷನು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಇರಬೇಕು. ಇದು ಭಗವಂತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅಜಗರದಂತೆ ಶಾಂತವೂ ಸಹನಶೀಲನೂ ಆಗಿರಬೇಕು.

Verse 4

ओज:सहोबलयुतं बिभ्रद् देहमकर्मकम् । शयानो वीतनिद्रश्च नेहेतेन्द्रियवानपि ॥ ४ ॥

ಸಾಧುನು ಓಜಸ್ಸು, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಬಲ ಇದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶಾಂತನಾಗಿರಬೇಕು; ಭೌತಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲನಾಗದೆ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 5

मुनि: प्रसन्नगम्भीरो दुर्विगाह्यो दुरत्यय: । अनन्तपारो ह्यक्षोभ्य: स्तिमितोद इवार्णव: ॥ ५ ॥

ಮುನಿ ಹೊರಗಿನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನೂ ಮನೋಹರನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಗಂಭೀರನೂ ಚಿಂತಕನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಜ್ಞಾನ ಅನಂತವಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಶಾಂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಅಗಾಧ, ದಾಟಲಾಗದ, ನಿಶ್ಚಲ ಸಮುದ್ರದಂತೆ।

Verse 6

समृद्धकामोहीनो वा नारायणपरो मुनि: । नोत्सर्पेत न शुष्येत सरिद्भ‍िरिव सागर: ॥ ६ ॥

ನಾರಾಯಣಪರ ಮುನಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅವನು ಉಬ್ಬುವುದಿಲ್ಲ, ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಂದರೂ ಸಮುದ್ರ ಉಬ್ಬದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಅದು ಒಣಗದು।

Verse 7

द‍ृष्ट्वा स्त्रियं देवमायां तद्भ‍ावैरजितेन्द्रिय: । प्रलोभित: पतत्यन्धे तमस्यग्नौ पतङ्गवत् ॥ ७ ॥

ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸದವನು ಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ—ಅದು ಭಗವಂತನ ಮಾಯೆ—ಆಕರ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಲಾಲನೆಯ ಮಾತು, ನಗು ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಬಂಧಿತವಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಚಿಟ್ಟೆಯಂತೆ ಅಂಧಕಾರಮಯ ಭೌತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 8

योषिद्धिरण्याभरणाम्बरादि- द्रव्येषु मायारचितेषु मूढ: । प्रलोभितात्मा ह्युपभोगबुद्ध्या पतङ्गवन्नश्यति नष्टद‍ृष्टि: ॥ ८ ॥

ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳು, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಮಿನಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೂಢನು ತಕ್ಷಣವೇ ಲಾಲಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭೋಗಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಲೋಭಿತನಾಗಿ ಅವನ ವಿವೇಕ ನಾಶವಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಚಿಟ್ಟೆಯಂತೆ ಅವನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

स्तोकं स्तोकं ग्रसेद् ग्रासं देहो वर्तेत यावता । गृहानहिंसन्नातिष्ठेद् वृत्तिं माधुकरीं मुनि: ॥ ९ ॥

ಸಾಧುಪುರುಷನು ದೇಹ ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪಡೆದು ಜೇನುನೊಣದಂತೆ ಮಾಧುಕರಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

अणुभ्यश्च महद्भ्यश्च शास्त्रेभ्य: कुशलो नर: । सर्वत: सारमादद्यात् पुष्पेभ्य इव षट्पद: ॥ १० ॥

ಜೇನುನೊಣವು ಸಣ್ಣದೂ ದೊಡ್ಡದೂ ಎಲ್ಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಕರಂದವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ವಿವೇಕಿ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 11

सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षितम् । पाणिपात्रोदरामत्रो मक्षिकेव न सङ्ग्रही ॥ ११ ॥

ಸಾಧುವು ‘ಇದು ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ತಿನ್ನಲು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ’ ಅಥವಾ ‘ಇದು ನಾಳೆಗೆ ಉಳಿಸಿಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬಾರದು. ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದೆ, ಕೈಗಳನ್ನೇ ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಭಂಡಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಲೋಭಿ ಜೇನುನೊಣದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಾರದು.

Verse 12

सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षुक: । मक्षिका इव सङ्गृह्णन् सह तेन विनश्यति ॥ १२ ॥

ಭಿಕ್ಷುಕ ಸಾಧುವು ಅದೇ ದಿನಕ್ಕಾಗಲಿ ನಾಳೆಗಾಗಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಾರದು. ಜೇನುನೊಣದಂತೆ ರುಚಿಕರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 13

पदापि युवतीं भिक्षुर्न स्पृशेद् दारवीमपि । स्पृशन् करीव बध्येत करिण्या अङ्गसङ्गत: ॥ १३ ॥

ಭಿಕ್ಷುವು ಯುವತಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಸ್ತ್ರೀರೂಪದ ಮರದ ಗೊಂಬೆಯನ್ನೂ ಕಾಲಿನಿಂದಲೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು. ಸ್ತ್ರೀಯ ದೇಹಸಂಗದಿಂದ ಅವನು ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹೆಣ್ಣಾನೆ ದೇಹಸ್ಪರ್ಶದ ಆಸೆಯಿಂದ ಗಂಡಾನೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವಂತೆ.

Verse 14

नाधिगच्छेत् स्त्रियं प्राज्ञ: कर्हिचिन्मृत्युमात्मन: । बलाधिकै: स हन्येत गजैरन्यैर्गजो यथा ॥ १४ ॥

ವಿವೇಕಿಯಾದ ಪುರುಷನು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಸুখಕ್ಕಾಗಿ ಭೋಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಬಾರದು. ಹೇಗೆ ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಸಂಗವನ್ನು ಬಯಸುವ ಆನೆ ಇತರ ಬಲಿಷ್ಠ ಆನೆಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅವಳ ಬಲಿಷ್ಠ ಇತರ ಪ್ರಿಯಕರರಿಂದ ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಹತನಾಗಬಹುದು.

Verse 15

न देयं नोपभोग्यं च लुब्धैर्यद् दु:खसञ्चितम् । भुङ्क्ते तदपि तच्चान्यो मधुहेवार्थविन्मधु ॥ १५ ॥

ಲೋಭಿ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ದಾನಮಾಡಲಾರನು, ತಾನೂ ಭೋಗಿಸಲಾರನು. ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಜೇನು ತಯಾರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕದ್ದೊಯ್ದು ತಾನೇ ಭೋಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಮಾರುವಂತೆ, ಲೋಭಿಯ ಸಂಚಿತ ಧನವೂ ಇತರರ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

सुदु:खोपार्जितैर्वित्तैराशासानां गृहाशिष: । मधुहेवाग्रतो भुङ्क्ते यतिर्वै गृहमेधिनाम् ॥ १६ ॥

ಗೃಹಸ್ಥರು ಕುಟುಂಬಸুখದ ಆಶೆಯಿಂದ ಬಹಳ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಹೇಗೆ ಬೇಟೆಗಾರನು ಜೇನುನೊಣಗಳು ಶ್ರಮಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಜೇನನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನ್ಯಾಸಿಗಳಂತಹ ಯತಿಗಳು ಗೃಹಸ್ಥರ ಕಷ್ಟಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

ग्राम्यगीतं न श‍ृणुयाद् यतिर्वनचर: क्व‍‍चित् । शिक्षेत हरिणाद् बद्धान्मृगयोर्गीतमोहितात् ॥ १७ ॥

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಯತಿಯಾದವನು ಭೋಗವಿಲಾಸವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗ್ರಾಮ್ಯಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಬಾರದು. ಬೇಟೆಗಾರನ ಮಧುರ ಕೊಂಬಿನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವ ಜಿಂಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕು.

Verse 18

नृत्यवादित्रगीतानि जुषन् ग्राम्याणि योषिताम् । आसां क्रीडनको वश्य ऋष्यश‍ृङ्गो मृगीसुत: ॥ १८ ॥

ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಲೋಕಿಕ ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಮೃಗೀಸುತ ಮಹರ್ಷಿ ಋಷ್ಯಶೃಂಗನೂ ಸಹ ಪಾಳುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಅವರ ವಶನಾದನು.

Verse 19

जिह्वयातिप्रमाथिन्या जनो रसविमोहित: । मृत्युमृच्छत्यसद्बुद्धिर्मीनस्तु बडिशैर्यथा ॥ १९ ॥

ಜಿಹ್ವಾರಸದ ಆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಮೀನು ಮೀನುಗಾರನ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ, ಜಿಹ್ವೆಯ ಅತಿಪ್ರಮಾಥಿನಿ ವೇಗಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಮೂಢನು ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

इन्द्रियाणि जयन्त्याशु निराहारा मनीषिण: । वर्जयित्वा तु रसनं तन्निरन्नस्य वर्धते ॥ २० ॥

ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಅನ್ನವಿಲ್ಲದವನಲ್ಲಿ ರಸದಾಸೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ।

Verse 21

तावज्जितेन्द्रियो न स्याद् विजितान्येन्द्रिय: पुमान् । न जयेद् रसनं यावज्जितं सर्वं जिते रसे ॥ २१ ॥

ಇತರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೂ, ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ಜಯಿಸದವರೆಗೆ ಅವನು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಲ್ಲ; ಆದರೆ ರಸವನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಜಯಿಸಿದಂತೇ.

Verse 22

पिङ्गला नाम वेश्यासीद् विदेहनगरे पुरा । तस्या मे शिक्षितं किञ्चिन्निबोध नृपनन्दन ॥ २२ ॥

ಓ ರಾಜಕುಮಾರನೇ! ಹಿಂದೆ ವಿದೇಹನಗರದಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಲಾ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆ ಇದ್ದಳು. ಆಕೆಯಿಂದ ನಾನು ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.

Verse 23

सा स्वैरिण्येकदा कान्तं सङ्केत उपनेष्यती । अभूत् काले बहिर्द्वारे बिभ्रती रूपमुत्तमम् ॥ २३ ॥

ಒಮ್ಮೆ ಆ ಸ್ವೈರಿಣಿ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಸಂಕೇತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಮನೆಗೆ ತರಲು ಬಯಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ ನಿಂತಳು।

Verse 24

मार्ग आगच्छतो वीक्ष्य पुरुषान् पुरुषर्षभ । तान् शुल्कदान् वित्तवत: कान्तान् मेनेऽर्थकामुकी ॥ २४ ॥

ಹೇ ಪುರುಷರ್ಷಭ! ಧನಾಸೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ಆ ವೇಶ್ಯೆ ರಾತ್ರಿ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಗಿ ಬರುವ ಪುರುಷರನ್ನು ನೋಡಿ—“ಇವನು ಧನವಂತನು, ಶುಲ್ಕ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ನನ್ನ ಸಂಗವನ್ನೂ ಆನಂದಿಸುವನು” ಎಂದುಕೊಂಡಳು.

Verse 25

आगतेष्वपयातेषु सा सङ्केतोपजीविनी । अप्यन्यो वित्तवान् कोऽपि मामुपैष्यति भूरिद: ॥ २५ ॥ एवं दुराशया ध्वस्तनिद्रा द्वार्यवलम्बती । निर्गच्छन्ती प्रविशती निशीथं समपद्यत ॥ २६ ॥

ಬರುವವರೂ ಹೋಗುವವರೂ ನಡುವೆ, ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಯೇ ಜೀವನವಾಗಿದ್ದ ಅವಳು—“ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಧನವಂತನು ಬಂದು ನನಗೆ ಬಹಳ ನೀಡಬಹುದೇನು” ಎಂದುಕೊಂಡಳು. ಈ ವ್ಯರ್ಥ ಆಶೆಯಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಹಾರಿತು; ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳಗೆ ಬಂದು—ಹೀಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ತಲುಪಿತು.

Verse 26

आगतेष्वपयातेषु सा सङ्केतोपजीविनी । अप्यन्यो वित्तवान् कोऽपि मामुपैष्यति भूरिद: ॥ २५ ॥ एवं दुराशया ध्वस्तनिद्रा द्वार्यवलम्बती । निर्गच्छन्ती प्रविशती निशीथं समपद्यत ॥ २६ ॥

ಬರುವವರೂ ಹೋಗುವವರೂ ನಡುವೆ, ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಯೇ ಜೀವನವಾಗಿದ್ದ ಅವಳು—“ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಧನವಂತನು ಬಂದು ನನಗೆ ಬಹಳ ನೀಡಬಹುದೇನು” ಎಂದುಕೊಂಡಳು. ಈ ವ್ಯರ್ಥ ಆಶೆಯಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಹಾರಿತು; ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳಗೆ ಬಂದು—ಹೀಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ತಲುಪಿತು.

Verse 27

तस्या वित्ताशया शुष्यद्वक्त्राया दीनचेतस: । निर्वेद: परमो जज्ञे चिन्ताहेतु: सुखावह: ॥ २७ ॥

ಧನಾಶೆಯಿಂದ ಅವಳ ಮುಖ ಒಣಗಿತು, ಮನಸ್ಸು ದೀನವಾಯಿತು. ಧನಚಿಂತೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಿರ್ವೇದ (ವೈರಾಗ್ಯ) ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದೇ ಮನದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ತಂದಿತು.

Verse 28

तस्या निर्विण्णचित्ताया गीतं श‍ृणु यथा मम । निर्वेद आशापाशानां पुरुषस्य यथा ह्यसि: ॥ २८ ॥

ಅವಳ ಚಿತ್ತವು ವಿರಕ್ತವಾಯಿತು; ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ಅವಳು ಹಾಡಿದ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಆಶೆಗಳ ಪಾಶಜಾಲವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ವೈರಾಗ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕತ್ತಿಯಂತಿದೆ.

Verse 29

न ह्यङ्गाजातनिर्वेदो देहबन्धं जिहासति । यथा विज्ञानरहितो मनुजो ममतां नृप ॥ २९ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನು ಅನೇಕ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಮತೆಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಬಯಸದಂತೆ, ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವನು ದೇಹಬಂಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 30

पिङ्गलोवाच अहो मे मोहविततिं पश्यताविजितात्मन: । या कान्तादसत: कामं कामये येन बालिशा ॥ ३० ॥

ಪಿಂಗಲಾ ಹೇಳಿದರು—ಅಯ್ಯೋ, ನನ್ನ ಮೋಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ! ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜಯಿಸಲಾರದೆ ನಾನು ಮೂಢೆಯಂತೆ ತুচ್ಛನಾದ ಪುರುಷನಿಂದ ಕಾಮಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 31

सन्तं समीपे रमणं रतिप्रदं वित्तप्रदं नित्यमिमं विहाय । अकामदं दु:खभयाधिशोक- मोहप्रदं तुच्छमहं भजेऽज्ञा ॥ ३१ ॥

ನಾನು ಎಷ್ಟು ಅಜ್ಞಾನಿ! ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ, ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ-ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಸೆ ತೀರಿಸಲಾರದ, ದುಃಖ-ಭಯ-ಚಿಂತೆ-ಶೋಕ-ಮೋಹವನ್ನೇ ನೀಡುವ ತুচ್ಛರನ್ನು ನಾನು ಸೇವಿಸಿದೆ।

Verse 32

अहो मयात्मा परितापितो वृथा साङ्केत्यवृत्त्यातिविगर्ह्यवार्तया । स्त्रैणान्नराद् यार्थतृषोऽनुशोच्यात् क्रीतेन वित्तं रतिमात्मनेच्छती ॥ ३२ ॥

ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದೆ! ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದನೀಯ ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ, ಕಾಮುಕ-ಲೋಭಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಹಣ ಮತ್ತು ರತಿಸುಖವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ; ಈಗ ನಾನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 33

यदस्थिभिर्निर्मितवंशवंश्य- स्थूणं त्वचा रोमनखै: पिनद्धम् । क्षरन्नवद्वारमगारमेतद् विण्मूत्रपूर्णं मदुपैति कान्या ॥ ३३ ॥

ಈ ದೇಹವು ಮನೆಯಂತಿದೆ—ಬೆನ್ನೆಲುಬು, ಎಲುಬುಬಳ್ಳಿಗಳು, ಕೈಕಾಲಿನ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಅದರ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ತೂಣಗಳು; ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು, ನಖಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದೆ; ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ ಸದಾ ಅಶುದ್ಧ ಸ್ರಾವಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಒಳಗೆ ಮಲಮೂತ್ರ ತುಂಬಿದೆ. ನನ್ನ ಹೊರತು ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಇಷ್ಟು ಮೂಢಳಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಪ್ರೇಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ದೇಹವನ್ನೇ ಭಜಿಸುವಳು?

Verse 34

विदेहानां पुरे ह्यस्मिन्नहमेकैव मूढधी: । यान्यमिच्छन्त्यसत्यस्मादात्मदात् काममच्युतात् ॥ ३४ ॥

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ವಿದೇಹನಗರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಢಬುದ್ಧಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಸ್ವಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಅಚ್ಯುತ ಭಗವಂತನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಅನೇಕ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸಿದೆನು.

Verse 35

सुहृत् प्रेष्ठतमो नाथ आत्मा चायं शरीरिणाम् । तं विक्रीयात्मनैवाहं रमेऽनेन यथा रमा ॥ ३५ ॥

ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಸುಹೃದ್ ಮತ್ತು ನಾಥ; ಅವನೇ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯಂತೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುವೆನು.

Verse 36

कियत् प्रियं ते व्यभजन् कामा ये कामदा नरा: । आद्यन्तवन्तो भार्याया देवा वा कालविद्रुता: ॥ ३६ ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪುರುಷರು ಇಂದ್ರಿಯಸukho ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಆ ಪುರುಷರು—ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವರೂ ಸಹ—ಆದಿ ಅಂತ ಹೊಂದಿದವರು, ಕಾಲವು ಅವರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಕ್ಷಣಭಂಗುರರಾದವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನಿಜವಾದ ಸುಖ ನೀಡಬಲ್ಲರು?

Verse 37

नूनं मे भगवान् प्रीतो विष्णु: केनापि कर्मणा । निर्वेदोऽयं दुराशाया यन्मे जात: सुखावह: ॥ ३७ ॥

ಯಾವುದೋ ಕರ್ಮದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರಬೇಕು. ಭೌತಿಕ ಭೋಗವನ್ನು ಹಠದಿಂದ ಬಯಸಿದರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉದಯಿಸಿ, ಅದೇ ನನಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

Verse 38

मैवं स्युर्मन्दभाग्याया: क्लेशा निर्वेदहेतव: । येनानुबन्धं निर्हृत्य पुरुष: शममृच्छति ॥ ३८ ॥

ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತರಿಗೇ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಆಸಕ್ತಿಯ ಬಂಧವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಶಾಂತಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ದುಃಖವೂ ಮಂಗಳಕರವೇ. ನನ್ನ ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಎದ್ದಿದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತೆಯೇ? ಇದು ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆ; ಅವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 39

तेनोपकृतमादाय शिरसा ग्राम्यसङ्गता: । त्यक्त्वा दुराशा: शरणं व्रजामि तमधीश्वरम् ॥ ३९ ॥

ಪ್ರಭುವು ನನಗೆ ಮಾಡಿದ ಮಹೋಪಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿರಸಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗದ ಗ್ರಾಮ್ಯ ದುರುಾಶೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಈಗ ನಾನು ಆ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪರಮಪುರುಷನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 40

सन्तुष्टा श्रद्दधत्येतद्यथालाभेन जीवती । विहराम्यमुनैवाहमात्मना रमणेन वै ॥ ४० ॥

ಈಗ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಲಭಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ನಿಜ ಮೂಲನಾದ ಪ್ರಭುವೊಂದಿಗೇ ನಾನು ವಿಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 41

संसारकूपे पतितं विषयैर्मुषितेक्षणम् । ग्रस्तं कालाहिनात्मानं कोऽन्यस्त्रातुमधीश्वर: ॥ ४१ ॥

ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಜೀವಿಯ ಬುದ್ಧಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಕತ್ತಲ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಲವೆಂಬ ಮಾರಕ ಸರ್ಪ ಅವನನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನಿರಾಶಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಆ ದೀನ ಜೀವಿಯನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಹೊರತು ಇನ್ನಾರು ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 42

आत्मैव ह्यात्मनो गोप्ता निर्विद्येत यदाखिलात् । अप्रमत्त इदं पश्येद् ग्रस्तं कालाहिना जगत् ॥ ४२ ॥

ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಕಾಲವೆಂಬ ಸರ್ಪದಿಂದ ಗ್ರಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಜೀವಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಅವನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗಗಳಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಯೇ ತನ್ನದೇ ರಕ್ಷಕನಾಗಲು ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

श्रीब्राह्मण उवाच एवं व्यवसितमतिर्दुराशां कान्ततर्षजाम् । छित्त्वोपशममास्थाय शय्यामुपविवेश सा ॥ ४३ ॥

ಶ್ರೀಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪಿಂಗಲಾ, ಪ್ರಿಯಕರರೊಂದಿಗೆ ಕಾಮಸুখವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪಾಪಮಯ ದುರುಾಶೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದಳು. ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಳು.

Verse 44

आशा हि परमं दु:खं नैराश्यं परमं सुखम् । यथा सञ्छिद्य कान्ताशां सुखं सुष्वाप पिङ्गला ॥ ४४ ॥

ಆಶೆಯೇ ಪರಮ ದುಃಖ, ನಿರಾಶೆ (ವೈರಾಗ್ಯ) ಪರಮ ಸುಖ. ಪಿಂಗಲಾ ಕಪಟ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿದ್ರಿಸಿದಳು।