Adhyaya 4

Verse 1

श्रीराजोवाच यानि यानीह कर्माणि यैर्यै: स्वच्छन्दजन्मभि: । चक्रे करोति कर्ता वा हरिस्तानि ब्रुवन्तु न: ॥ १ ॥

ಶ್ರೀರಾಜ (ನಿಮಿ) ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ—ಹರಿಯು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಲೀಲಾಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವನು.

Verse 2

श्रीद्रुमिल उवाच यो वा अनन्तस्य गुणाननन्ता- ननुक्रमिष्यन् स तु बालबुद्धि: । रजांसि भूमेर्गणयेत् कथञ्चित् कालेन नैवाखिलशक्तिधाम्न: ॥ २ ॥

ಶ್ರೀ ದ್ರುಮಿಲ ಹೇಳಿದರು: ಅನಂತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನಂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಣಿಸಲು ಅಥವಾ ವರ್ಣಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವನು ಬಾಲಬುದ್ಧಿಯವನು. ಮಹಾ ಮೇಧಾವಿಯೂ ಬಹುಕಾಲ ಶ್ರಮಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಧೂಳಿಕಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸರ್ವಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾಮನಾದ ಭಗವಂತನ ಆಕರ್ಷಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲಾರನು.

Verse 3

भूतैर्यदा पञ्चभिरात्मसृष्टै: पुरं विराजं विरचय्य तस्मिन् । स्वांशेन विष्ट: पुरुषाभिधान- मवाप नारायण आदिदेव: ॥ ३ ॥

ಆದಿದೇವ ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ವಿರಾಟ್‌-ಪುರ (ವಿಶ್ವದೇಹ)ವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ‘ಪುರುಷ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 4

यत्काय एष भुवनत्रयसन्निवेशो यस्येन्द्रियैस्तनुभृतामुभयेन्द्रियाणि । ज्ञानं स्वत: श्वसनतो बलमोज ईहा सत्त्वादिभि: स्थितिलयोद्भ‍व आदिकर्ता ॥ ४ ॥

ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲೇ ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಸಮಸ್ತ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸುಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. ಅವನ ದಿವ್ಯ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ಚೇತನದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಜ್ಞಾನ, ಅವನ ಶ್ವಾಸದಿಂದ ಬಲ, ಓಜ, ಇಂದ್ರಿಯಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಸತ್ತ್ವ-ರಜ-ತಮ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಆದಿಕರ್ತನು ಅವನೇ।

Verse 5

आदावभूच्छतधृती रजसास्य सर्गे विष्णु: स्थितौ क्रतुपतिर्द्विजधर्मसेतु: । रुद्रोऽप्ययाय तमसा पुरुष: स आद्य इत्युद्भ‍वस्थितिलया: सततं प्रजासु ॥ ५ ॥

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಆ ಆದ್ಯ ಪುರುಷನು ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ (ಶತಧೃತಿ) ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು—ಯಜ್ಞಾಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜಧರ್ಮಸೇತುವಿನ ರಕ್ಷಕ—ಆದನು. ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಅವನೇ ರುದ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಜೀವಿಗಳು ಸದಾ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ಬಲಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

धर्मस्य दक्षदुहितर्यजनिष्ट मूर्त्यां नारायणो नर ऋषिप्रवर: प्रशान्त: । नैष्कर्म्यलक्षणमुवाच चचार कर्म योऽद्यापि चास्त ऋषिवर्यनिषेविताङ्‍‌घ्रि: ॥ ६ ॥

ಧರ್ಮನಿಗೂ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆ ಮೂರ್ತಿಗೂ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪರಮ ಶಾಂತನಾದ, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿ ಜನಿಸಿದನು. ಕರ್ಮಬಂಧನ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದನು. ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 7

इन्द्रो विशङ्‍क्य मम धाम जिघृक्षतीति कामं न्ययुङ्क्त सगणं स बदर्युपाख्यम् । गत्वाप्सरोगणवसन्तसुमन्दवातै: स्त्रीप्रेक्षणेषुभिरविध्यदतन्महिज्ञ: ॥ ७ ॥

ಇಂದ್ರನು ‘ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ವರ್ಗಧಾಮವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವನೋ’ ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವತಾರದ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಕಾಮದೇವನನ್ನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ವಸಂತದ ಸುಗಂಧ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ಕಾಮಮಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು; ಕಾಮದೇವನು ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಜೇಯ ದೃಷ್ಟಿ-ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ವಿದ್ಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 8

विज्ञाय शक्रकृतमक्रममादिदेव: प्राह प्रहस्य गतविस्मय एजमानान् । मा भैष्टभो मदन मारुत देववध्वो गृह्णीत नो बलिमशून्यमिमं कुरुध्वम् ॥ ८ ॥

ಆದಿದೇವನಾದ ಭಗವಾನ್ ಇಂದ್ರನು ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ತಿಳಿದರೂ ಗರ್ವಪಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಗುತ್ತಾ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಮದನ, ಮಾರುತ ಮತ್ತು ದೇವಪತ್ನಿಯರಿಗೆ— “ಭಯಪಡಬೇಡಿ; ಈ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 9

इत्थं ब्रुवत्यभयदे नरदेव देवा: सव्रीडनम्रशिरस: सघृणं तमूचु: । नैतद् विभो त्वयि परेऽविकृते विचित्रं स्वारामधीरनिकरानतपादपद्मे ॥ ९ ॥

ಓ ರಾಜ ನಿಮಿ, ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವತೆಗಳ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಕರುಣೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು— “ವಿಭೋ, ನೀವು ಪರಮ ಮತ್ತು ಅವಿಕಾರಿ; ನಮ್ಮ ಅಪರಾಧದ ಮೇಲೂ ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಹೇತುಕ ಕೃಪೆ ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಸ್ವಾರಾಮ ಧೀರ ಋಷಿಗಳೂ ನಿಮ್ಮ ಪದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ।”

Verse 10

त्वां सेवतां सुरकृता बहवोऽन्तराया: स्वौको विलङ्‍घ्य परमं व्रजतां पदं ते । नान्यस्य बर्हिषि बलीन् ददत: स्वभागान् धत्ते पदं त्वमविता यदि विघ्नमूर्ध्नि ॥ १० ॥

ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ದೇವತೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಿನ್ನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುವವರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡುವವರಿಗೆ ಅಂಥ ವಿಘ್ನಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ಭಕ್ತನ ನೇರ ರಕ್ಷಕ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತನು ಆ ಅಡ್ಡಿಗಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

क्षुत्तृट्‌त्रिकालगुणमारुतजैह्वशैष्णा- नस्मानपारजलधीनतितीर्य केचित् । क्रोधस्य यान्ति विफलस्य वशं पदे गो- र्मज्जन्ति दुश्चरतपश्च वृथोत्सृजन्ति ॥ ११ ॥

ಕೆಲವರು ನಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ—ಹಸಿವು, ದಾಹ, ಬಿಸಿ-ಚಳಿ, ಕಾಲದ ಗುಣಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗಾಳಿ, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕಾಂಗಗಳ ವೇಗಗಳ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅಲೆಗಳಿರುವ ಅಪಾರ ಸಾಗರ—ಅದನ್ನು ದಾಟಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಯೂ ಅವರು ವ್ಯರ್ಥ ಕೋಪದ ವಶವಾಗಿ ಹಸುವಿನ ಕುದುರೆಗುರುತುಷ್ಟೇ ಸಣ್ಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

इति प्रगृणतां तेषां स्त्रियोऽत्यद्भुरतदर्शना: । दर्शयामास शुश्रूषां स्वर्चिता: कुर्वतीर्विभु: ॥ १२ ॥

ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಪ್ರಭು ಅಚಾನಕ್ ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು—ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳವರು, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರು, ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದವರು।

Verse 13

ते देवानुचरा द‍ृष्ट्वा स्त्रिय: श्रीरिव रूपिणी: । गन्धेन मुमुहुस्तासां रूपौदार्यहतश्रिय: ॥ १३ ॥

ದೇವತೆಗಳ ಅನುಚರರು ಶ್ರೀದೇವಿಯಂತೆ ರೂಪಿಣಿಯಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ದೇಹಸುಗಂಧವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಮೋಹಿತರಾದರು. ಅವರ ರೂಪೌದಾರ್ಯದ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮಂಕಾಯಿತು.

Verse 14

तानाह देवदेवेश: प्रणतान् प्रहसन्निव । आसामेकतमां वृङ्‍ध्वं सवर्णां स्वर्गभूषणाम् ॥ १४ ॥

ದೇವದೇವೇಶನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತ ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು— “ಇವರಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವೆನಿಸುವ ಒಬ್ಬಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿರಿ; ಆಕೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಆಭರಣವಾಗುವಳು.”

Verse 15

ओमित्यादेशमादाय नत्वा तं सुरवन्दिन: । उर्वशीमप्सर:श्रेष्ठां पुरस्कृत्य दिवं ययु: ॥ १५ ॥

‘ಓಂ’ ಎಂದು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದೇವದೂತರು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಊರ್ವಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ದು, ಗೌರವದಿಂದ ಮುಂದಿರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

Verse 16

इन्द्रायानम्य सदसि श‍ृण्वतां त्रिदिवौकसाम् । ऊचुर्नारायणबलं शक्रस्तत्रास विस्मित: ॥ १६ ॥

ಅವರು ಇಂದ್ರನ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು, ತ್ರಿದಿವದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾರಾಯಣನ ಪರಮಬಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಯ ವಿಷಯವೂ ತನ್ನ ಅಪರಾಧವೂ ತಿಳಿದು ಶಕ್ರ ಇಂದ್ರನು ಭಯಭೀತನಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು.

Verse 17

हंसस्वरूप्यवददच्युत आत्मयोगं दत्त: कुमार ऋषभो भगवान् पिता न: । विष्णु: शिवाय जगतां कलयावतीर्ण- स्तेनाहृता मधुभिदा श्रुतयोहयास्ये ॥ १७ ॥

ಅಚ್ಯುತನಾದ ಪರಮಪುರುಷ ವಿಷ್ಣು ಹಂಸರೂಪ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ನಾಲ್ಕು ಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಭಗವಾನ್ ಋಷಭದೇವ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವತಾರಗಳಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಆತ್ಮಯೋಗದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಯಗ್ರೀವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಪಾತಾಳದಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದನು.

Verse 18

गुप्तोऽप्यये मनुरिलौषधयश्च मात्स्ये क्रौडे हतो दितिज उद्धरताम्भस: क्ष्माम् । कौर्मे धृतोऽद्रिरमृतोन्मथने स्वपृष्ठे ग्राहात् प्रपन्नमिभराजममुञ्चदार्तम् ॥ १८ ॥

ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಸತ್ಯವ್ರತ ಮನುವನ್ನೂ, ಭೂಮಿಯನ್ನೂ, ಅಮೂಲ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಳಯಜಲದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ವರಾಹರೂಪದಲ್ಲಿ ದಿತಿಪುತ್ರ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಜಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು. ಕೂರ್ಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಮಂದರಪರ್ವತವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿ ಸಮುದ್ರಮಥನದಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊರತಂದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಾಹದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟ ಶರಣಾಗತ ಗಜೇಂದ್ರರಾಜನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 19

संस्तुन्वतो निपतितान् श्रमणानृषींश्च शक्रं च वृत्रवधतस्तमसि प्रविष्टम् । देवस्त्रियोऽसुरगृहे पिहिता अनाथा जघ्नेऽसुरेन्द्रमभयाय सतां नृसिंहे ॥ १९ ॥

ವಾಲಖಿಲ್ಯರೆಂಬ ಸಣ್ಣ ತಪಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳು ಗೋವಿನ ಕುದುರೆಗುರುತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಇಂದ್ರನು ಅವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಭಗವಂತನು ಅವರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದನು. ನಂತರ ವೃತ್ರಾಸುರವಧದ ಪಾಪಫಲದಿಂದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಆತನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅಸುರರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ದೇವಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ ಭಗವಂತನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ನೃಸಿಂಹಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಪ್ರಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಲು ಅಸುರೇಂದ್ರ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 20

देवासुरे युधि च दैत्यपतीन् सुरार्थे हत्वान्तरेषु भुवनान्यदधात् कलाभि: । भूत्वाथ वामन इमामहरद् बले: क्ष्मां याच्ञाच्छलेन समदाददिते: सुतेभ्य: ॥ २० ॥

ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ದೇವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದೈತ್ಯಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವತರಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವಾಮನರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಮಹಾರಾಜನಿಂದ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬೇಡಿ, ಯಾಚನೆಯ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಮೇಲೆ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 21

नि:क्षत्रियामकृत गां च त्रि:सप्तकृत्वो रामस्तु हैहयकुलाप्ययभार्गवाग्नि: । सोऽब्धिं बबन्ध दशवक्त्रमहन् सलङ्कं सीतापतिर्जयति लोकमलघ्नकीर्ति: ॥ २१ ॥

ಭೃಗು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವತರಿಸಿ ಹೈಹಯ ವಂಶವನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿದನು; ಹೀಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಹಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಅದೇ ಪ್ರಭು ಸೀತಾಪತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಲಂಕೆಯೊಡನೆ ದಶಮುಖ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಲೋಕಮಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸದಾ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿ.

Verse 22

भूमेर्भरावतरणाय यदुष्वजन्मा जात: करिष्यति सुरैरपि दुष्कराणि । वादैर्विमोहयति यज्ञकृतोऽतदर्हान् शूद्रान् कलौ क्षितिभुजो न्यहनिष्यदन्ते ॥ २२ ॥

ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಲು ಅಜನ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನು ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು. ಬುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾದೋಪವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಅಯೋಗ್ಯ ಯಜ್ಞಕರ್ತರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವನು. ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಿರೂಪವಾಗಿ, ರಾಜರಂತೆ ನಟಿಸುವ ಶೂದ್ರಸ್ವಭಾವದ ಅಧಮರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.

Verse 23

एवंविधानि कर्माणि जन्मानि च जगत्पते: । भूरीणि भूरियशसो वर्णितानि महाभुज ॥ २३ ॥

ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನೇ, ಜಗತ್ಪತಿ ಭಗವಂತನ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳು ಅಪಾರ; ಅವನ ಅನಂತ ಕೀರ್ತಿ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದು.