Adhyaya 1

Verse 1

श्रीशुक उवाच कृत्वा दैत्यवधं कृष्ण: सरामो यदुभिर्वृत: । भुवोऽवतारयद् भारं जविष्ठं जनयन् कलिम् ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ, ಯದುವರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅನೇಕ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಲು, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಕಲಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮಹಾಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 2

ये कोपिता: सुबहु पाण्डुसुता: सपत्नै- र्दुर्द्यूतहेलनकचग्रहणादिभिस्तान् । कृत्वा निमित्तमितरेतरत: समेतान् हत्वा नृपान् निरहरत् क्षितिभारमीश: ॥ २ ॥

ಶತ್ರುಗಳ ಅನೇಕ ಅಪರಾಧಗಳು—ಕಪಟ ದ್ಯೂತ, ಅವಮಾನ ವಚನಗಳು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಕೇಶಗ್ರಹಣ ಮುಂತಾದ ಕ್ರೂರತೆಗಳಿಂದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ಕೋಪಿತರಾದರು. ಭಗವಂತನು ಅವರನ್ನು ನಿಮಿತ್ತಮಾಡಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧವ್ಯಾಜದಿಂದ ಎರಡೂ ಪಾಳಯದ ರಾಜರನ್ನು ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು।

Verse 3

भूभारराजपृतना यदुभिर्निरस्य गुप्तै: स्वबाहुभिरचिन्तयदप्रमेय: । मन्येऽवनेर्ननु गतोऽप्यगतं हि भारं यद् यादवं कुलमहो अविषह्यमास्ते ॥ ३ ॥

ಭೂಮಿಗೆ ಭಾರವಾಗಿದ್ದ ರಾಜಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಬಾಹುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತ ಯದುಕುಲದ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನು ದೂರಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅಪ್ರಮೇಯ ಪ್ರಭು ಮನದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು—“ಭೂಭಾರ ಹೋಗಿತೆಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಬಹುದು; ಆದರೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಯಾದವ ವಂಶವೇ ಭೂಮಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಬಲದಿಂದ ಉಳಿದಿದೆ।”

Verse 4

नैवान्यत: परिभवोऽस्य भवेत् कथञ्चिन् मत्संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम् । अन्त:कलिं यदुकुलस्य विधाय वेणु- स्तम्बस्य वह्निमिव शान्तिमुपैमि धाम ॥ ४ ॥

ಕೃಷ್ಣನು ಯೋಚಿಸಿದನು—“ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲೇ ಸದಾ ಇರುವ, ಅಬಾಧಿತ ವೈಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಯದುಕುಲವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಯಾವತ್ತೂ ಸೋಲಿಸಲಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕುಲದೊಳಗೇ ಕಲಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವೆನು; ಅದು ಬಿದಿರು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಹಿಸಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಾನು ನನ್ನ ನಿಜ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ನನ್ನ ನಿತ್ಯಧಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳುವೆನು।”

Verse 5

एवं व्यवसितो राजन् सत्यसङ्कल्प ईश्वर: । शापव्याजेन विप्राणां सञ्जह्रे स्वकुलं विभु: ॥ ५ ॥

ಓ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ್! ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ, ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಗುವ ಸಂಕಲ್ಪವಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪವೆಂಬ ವ್ಯಾಜದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಕುಲವನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 6

स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् । गीर्भिस्ता: स्मरतां चित्तं पदैस्तानीक्षतां क्रिया: ॥ ६ ॥ आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्यञ्जसा नु कौ । तमोऽनया तरिष्यन्तीत्यगात् स्वं पदमीश्वर: ॥ ७ ॥

ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಧಿ; ಆ ರೂಪವು ಅಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಅವನತ್ತಲೇ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಉಳಿದವುಗಳು ಸೌಂದರ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನ ವಾಣಿಯು ಅದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡವರು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿ ದೇಹಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಹೀಗೆ ವೇದಸಾರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ತನ್ನ ಸುಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಿದನು; “ಭವಿಷ್ಯದ ಜೀವಿಗಳು ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ-ಕೀರ್ತನದಿಂದಲೇ ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟುವರು” ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿದನು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ತನ್ನ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 7

स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् । गीर्भिस्ता: स्मरतां चित्तं पदैस्तानीक्षतां क्रिया: ॥ ६ ॥ आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्यञ्जसा नु कौ । तमोऽनया तरिष्यन्तीत्यगात् स्वं पदमीश्वर: ॥ ७ ॥

ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಮಸ್ತ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಧಿ. ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ಮಾನವರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಇತರ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಮುಂದೆ ಸೌಂದರ್ಯರಹಿತವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅವನ ವಚನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರ ಚಿತ್ತ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅವನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡವರು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದನು; ಭವಿಷ್ಯದ ಜೀವಿಗಳು ಆ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ-ಕೀರ್ತನ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವನು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 8

श्रीराजोवाच ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धोपसेविनाम् । विप्रशाप: कथमभूद् वृष्णीनां कृष्णचेतसाम् ॥ ८ ॥

ಶ್ರೀರಾಜ (ಪರೀಕ್ಷಿತ) ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸದಾ ಗೌರವಿಸುವ, ದಾನಶೀಲರು, ನಿತ್ಯ ವೃದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಸೇವಿಸುವ, ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿರುವ ವೃಷ್ಣಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಪ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

Verse 9

यन्निमित्त: स वै शापो याद‍ृशो द्विजसत्तम । कथमेकात्मनां भेद एतत् सर्वं वदस्व मे ॥ ९ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಆ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು, ಅದು ಯಾವ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭೇದ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 10

श्रीबादरायणिरुवाच बिभ्रद् वपु: सकलसुन्दरसन्निवेशं कर्माचरन् भुवि सुमङ्गलमाप्तकाम: । आस्थाय धाम रममाण उदारकीर्ति: संहर्तुमैच्छत कुलं स्थितकृत्यशेष: ॥ १० ॥

ಶ್ರೀಶುಕದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಸಕಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಲೀಲಾಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಆಪ್ತಕಾಮ, ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುವ, ಉದಾರ ಕೀರ್ತಿಯ ಪ್ರಭು, ಕರ್ತವ್ಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 11

कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा । कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन् मुनयो निसृष्टा: ॥ ११ ॥ विश्वामित्रोऽसित: कण्वो दुर्वासा भृगुरङ्गिरा: । कश्यपो वामदेवोऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादय: ॥ १२ ॥

ಬಹು ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ, ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲಿಯುಗದ ಪಾಪಮಲವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುನಿಗಳು ಯದುಕುಲದ ನಾಯಕ ವಸುದೇವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ವಿಧಿಗಳು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಭಗವಾನ್ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟನು; ಅವರು ಪಿಂಡಾರಕ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಆ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅಸಿತ, ಕಣ್ವ, ದುರ್ವಾಸ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಾ, ಕಶ್ಯಪ, ವಾಮದೇವ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ನಾರದಾದಿಗಳು ಇದ್ದರು.

Verse 12

कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा । कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन् मुनयो निसृष्टा: ॥ ११ ॥ विश्वामित्रोऽसित: कण्वो दुर्वासा भृगुरङ्गिरा: । कश्यपो वामदेवोऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादय: ॥ १२ ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅಸಿತ, ಕಣ್ವ, ದುರ್ವಾಸ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಕಶ್ಯಪ, ವಾಮದೇವ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ ಹಾಗೂ ನಾರದಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಪುಣ್ಯಫಲಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಪರಮ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲಿಯುಗದ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಯದುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸುದೇವನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ—ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ—ಅವರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು ಪಿಂಡಾರಕ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 13

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

ಯದುವಂಶದ ಕುಮಾರರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಜಾಂಬವತೀಸುತ ಸಾಂಬನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಹಾಕಿಸಿ, ಮುನಿಗಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವಿನೀತರಾಗಿದ್ದರೂ ವಿನಯದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಕೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ಕಪ್ಪುಕಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಳೆ; ತಾನೇ ಕೇಳಲು ಲಜ್ಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೇ ಅಮೋಘದರ್ಶನ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ! ಪ್ರಸವ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ, ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ—ಹೇಳಿರಿ, ಅವಳು ಮಗನನ್ನು ಹೆರಳುವಳೋ ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು?”

Verse 14

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

ಯದುವಂಶದ ಕುಮಾರರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಜಾಂಬವತೀಸುತ ಸಾಂಬನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಹಾಕಿಸಿ, ಮುನಿಗಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವಿನೀತರಾಗಿದ್ದರೂ ವಿನಯದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಕೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ಕಪ್ಪುಕಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಳೆ; ತಾನೇ ಕೇಳಲು ಲಜ್ಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೇ ಅಮೋಘದರ್ಶನ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ! ಪ್ರಸವ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ, ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ—ಹೇಳಿರಿ, ಅವಳು ಮಗನನ್ನು ಹೆರಳುವಳೋ ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು?”

Verse 15

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

ಯದುವಂಶದ ಕುಮಾರರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಜಾಂಬವತೀಸುತ ಸಾಂಬನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಹಾಕಿಸಿ, ಮುನಿಗಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವಿನೀತರಾಗಿದ್ದರೂ ವಿನಯದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಕೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ಕಪ್ಪುಕಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಳೆ; ತಾನೇ ಕೇಳಲು ಲಜ್ಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೇ ಅಮೋಘದರ್ಶನ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ! ಪ್ರಸವ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ, ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ—ಹೇಳಿರಿ, ಅವಳು ಮಗನನ್ನು ಹೆರಳುವಳೋ ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು?”

Verse 16

एवं प्रलब्धा मुनयस्तानूचु: कुपिता नृप । जनयिष्यति वो मन्दा मुषलं कुलनाशनम् ॥ १६ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ಈ ರೀತಿ ಮೋಸದಿಂದ ಹಾಸ್ಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿಗಳು ಕೋಪಗೊಂಡು ಆ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಮೂಢರೇ! ಅವಳು ನಿಮಗಾಗಿ ಒಂದು ಮುಷಲ (ಇರಿಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡ)ವನ್ನು ಹೆರಳುವಳು; ಅದು ನಿಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವುದು।”

Verse 17

तच्छ्रुत्वा तेऽतिसन्त्रस्ता विमुच्य सहसोदरम् । साम्बस्य दद‍ृशुस्तस्मिन् मुषलं खल्वयस्मयम् ॥ १७ ॥

ಋಷಿಗಳ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಅತಿಭೀತರಾದರು. ತಕ್ಷಣ ಸಾಂಬನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದರೊಳಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಳ ಕಂಡಿತು.

Verse 18

किं कृतं मन्दभाग्यैर्न: किं वदिष्यन्ति नो जना: । इति विह्वलिता गेहानादाय मुषलं ययु: ॥ १८ ॥

ಯದು ವಂಶದ ಯುವಕರು ಹೇಳಿದರು: “ಅಯ್ಯೋ! ನಾವು ಏನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆವು? ನಾವು ಎಷ್ಟು ದುರ್ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು! ಜನರು ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುವರು?” ಎಂದು ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಮುಸಳವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 19

तच्चोपनीय सदसि परिम्‍लानमुखश्रिय: । राज्ञ आवेदयांचक्रु: सर्वयादवसन्निधौ ॥ १९ ॥

ಅವರ ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಂಕಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮುಸಳವನ್ನು ಸಭೆಗೆ ತಂದು, ಎಲ್ಲ ಯಾದವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 20

श्रुत्वामोघं विप्रशापं द‍ृष्ट्वा च मुषलं नृप । विस्मिता भयसन्त्रस्ता बभूवुर्द्वारकौकस: ॥ २० ॥

ಓ ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತ್! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಚ್ಯುತ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುಸಳವನ್ನು ಕಂಡು, ದ್ವಾರಕೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡರು.

Verse 21

तच्चूर्णयित्वा मुषलं यदुराज: स आहुक: । समुद्रसलिले प्रास्यल्ल‍ोहं चास्यावशेषितम् ॥ २१ ॥

ಯದುಗಳ ರಾಜ ಆಹುಕ (ಉಗ್ರಸೇನ) ಮುಸಳವನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿ ಅರೆಸಿಸಿ, ಅದರ ತುಂಡುಗಳನ್ನೂ ಉಳಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಸಮುದ್ರಜಲದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು.

Verse 22

कश्चिन्मत्स्योऽग्रसील्ल‍ोहं चूर्णानि तरलैस्तत: । उह्यमानानि वेलायां लग्नान्यासन् किलैरका: ॥ २२ ॥

ಒಂದು ಮೀನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಂಡನ್ನೂ ಅದರ ತುಣುಕುಗಳನ್ನೂ ನುಂಗಿತು. ಬಳಿಕ ಅಲೆಗಳು ಅವನ್ನು ಕರೆಯತ್ತ ತಂದು ಅಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟವು; ಅವು ಎತ್ತರವಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಎರ್ಕಾ ಕಬ್ಬುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದವು.

Verse 23

मत्स्यो गृहीतो मत्स्यघ्नैर्जालेनान्यै: सहार्णवे । तस्योदरगतं लोहं स शल्ये लुब्धकोऽकरोत् ॥ २३ ॥

ಆ ಮೀನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಂಡನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರ ಜರಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾಣದ ಮುನಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದನು.

Verse 24

भगवाञ्ज्ञातसर्वार्थ ईश्वरोऽपि तदन्यथा । कर्तुं नैच्छद् विप्रशापं कालरूप्यन्वमोदत ॥ २४ ॥

ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವಾರ್ಥಜ್ಞನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಿದನು.