Adhyaya 6

Verse 1

श्रीशुक उवाच नन्द: पथि वच: शौरेर्न मृषेति विचिन्तयन् । हरिं जगाम शरणमुत्पातागमशङ्कित: ॥ १ ॥

ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಮುಂದುವರೆದರು: ಓ ರಾಜನೇ, ನಂದ ಮಹಾರಾಜನು ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ, ವಸುದೇವನ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳಾಗಲಾರವು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಅಪಾಯ ಕಾದಿದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿ, ಅವನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು.

Verse 2

कंसेन प्रहिता घोरा पूतना बालघातिनी । शिशूंश्चचार निघ्नन्ती पुरग्रामव्रजादिषु ॥ २ ॥

ನಂದ ಮಹಾರಾಜನು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕಂಸನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಭಯಂಕರ ಪೂತನಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ತನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 3

न यत्र श्रवणादीनि रक्षोघ्नानि स्वकर्मसु । कुर्वन्ति सात्वतां भर्तुर्यातुधान्यश्च तत्र हि ॥ ३ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಂತನೇ ಅಲ್ಲಿರುವಾಗ ಗೋಕುಲದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 4

सा खेचर्येकदोत्पत्य पूतना नन्दगोकुलम् । योषित्वा माययात्मानं प्राविशत् कामचारिणी ॥ ४ ॥

ಒಮ್ಮೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಪೂತನಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಂದ ಮಹಾರಾಜನ ಗೋಕುಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 5

तां केशबन्धव्यतिषक्तमल्लिकां बृहन्नितम्बस्तनकृच्छ्रमध्यमाम् । सुवाससं कल्पितकर्णभूषण- त्विषोल्लसत्कुन्तलमण्डिताननाम् ॥ ५ ॥ वल्गुस्मितापाङ्गविसर्गवीक्षितै- र्मनो हरन्तीं वनितां व्रजौकसाम् । अमंसताम्भोजकरेण रूपिणीं गोप्य: श्रियं द्रष्टुमिवागतां पतिम् ॥ ६ ॥

ಅವಳ ಸೊಂಟವು ತೆಳ್ಳಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ನಗು ಎಲ್ಲರ ಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಗೋಪಿಯರು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೇ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 6

तां केशबन्धव्यतिषक्तमल्लिकां बृहन्नितम्बस्तनकृच्छ्रमध्यमाम् । सुवाससं कल्पितकर्णभूषण- त्विषोल्लसत्कुन्तलमण्डिताननाम् ॥ ५ ॥ वल्गुस्मितापाङ्गविसर्गवीक्षितै- र्मनो हरन्तीं वनितां व्रजौकसाम् । अमंसताम्भोजकरेण रूपिणीं गोप्य: श्रियं द्रष्टुमिवागतां पतिम् ॥ ६ ॥

ಅವಳ ಸೊಂಟವು ತೆಳ್ಳಗಿತ್ತು, ನಿತಂಬಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳು ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಮುಡಿದಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಗೋಪಿಯರು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೇ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 7

बालग्रहस्तत्र विचिन्वती शिशून् यद‍ृच्छया नन्दगृहेऽसदन्तकम् । बालं प्रतिच्छन्ननिजोरुतेजसं ददर्श तल्पेऽग्निमिवाहितं भसि ॥ ७ ॥

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪೂತನಿಯು ನಂದ ಮಹಾರಾಜನ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು. ಬೂದಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಅಡಗಿತ್ತು. ಈ ಮಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಎಂದು ಅವಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.

Verse 8

विबुध्य तां बालकमारिकाग्रहं चराचरात्मा स निमीलितेक्षण: । अनन्तमारोपयदङ्कमन्तकं यथोरगं सुप्तमबुद्धिरज्जुधी: ॥ ८ ॥

ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಶ್ರೀಕృష్ణನು ಅವಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ರಾಕ್ಷಸಿ ಎಂದು ಅರಿತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು. ಹಾವನ್ನು ಹಗ್ಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮடியில் ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರ್ಖನಂತೆ, ಪೂತನಿಯು ತನ್ನ ಮೃತ್ಯುವನ್ನೇ ತನ್ನ ಮடியில் ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಳು.

Verse 9

तां तीक्ष्णचित्तामतिवामचेष्टितां वीक्ष्यान्तरा कोषपरिच्छदासिवत् । वरस्त्रियं तत्प्रभया च धर्षिते निरीक्ष्यमाणे जननी ह्यतिष्ठताम् ॥ ९ ॥

ಪೂತನಿಯ ಹೃದಯ ಕ್ರೂರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯ ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಮೃದುವಾದ ಒರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹರಿತವಾದ ಕತ್ತಿಯಂತಿದ್ದಳು. ಯಶೋದಾ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು.

Verse 10

तस्मिन् स्तनं दुर्जरवीर्यमुल्बणं घोराङ्कमादाय शिशोर्ददावथ । गाढं कराभ्यां भगवान् प्रपीड्य तत्- प्राणै: समं रोषसमन्वितोऽपिबत् ॥ १० ॥

ಆ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತನ್ನ ಮடியில் ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಷಪೂರಿತವಾದ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಅವನ ಬಾಯಿಗೆ ಇಟ್ಟಳು. ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಕೋಪದಿಂದ ಅವಳ ಸ್ತನವನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ವಿಷದೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಹೀರಿಬಿಟ್ಟನು.

Verse 11

सा मुञ्च मुञ्चालमिति प्रभाषिणी निष्पीड्यमानाखिलजीवमर्मणि । विवृत्य नेत्रे चरणौ भुजौ मुहु: प्रस्विन्नगात्रा क्षिपती रुरोद ह ॥ ११ ॥

ಎಲ್ಲ ಜೀವಮರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಪೂತನಾ—“ಬಿಡು, ಬಿಡು, ಸಾಕು! ನನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಇನ್ನೆಂದೂ ಹೀರುಬೇಡ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು. ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ದೇಹ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಅವಳು ಮರುಮರು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಅತ್ತಳು.

Verse 12

तस्या: स्वनेनातिगभीररंहसा साद्रिर्मही द्यौश्च चचाल सग्रहा । रसा दिशश्च प्रतिनेदिरे जना: पेतु: क्षितौ वज्रनिपातशङ्कया ॥ १२ ॥

ಪೂತನಾಳ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯೂ, ಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ಆಕಾಶವೂ ಕಂಪಿಸಿತು. ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದವು; ಜನರು ವಜ್ರಪಾತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

Verse 13

निशाचरीत्थं व्यथितस्तना व्यसु- र्व्यादाय केशांश्चरणौ भुजावपि । प्रसार्य गोष्ठे निजरूपमास्थिता वज्राहतो वृत्र इवापतन्नृप ॥ १३ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ತನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪೀಡಿಸಿದುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥಿತಳಾದ ರಾಕ್ಷಸಿ ಪೂತನಾ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಳು. ಓ ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತನೇ! ಬಾಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದು, ಕೂದಲು, ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಗೋಶಾಲೆಯ ಮೇಯುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲ ರಾಕ್ಷಸಿ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕುಸಿದಳು—ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಿಂದ ಹತನಾದ ವೃತ್ರಾಸುರನು ಬಿದ್ದಂತೆ.

Verse 14

पतमानोऽपि तद्देहस्त्रिगव्यूत्यन्तरद्रुमान् । चूर्णयामास राजेन्द्र महदासीत्तदद्भ‍ुतम् ॥ १४ ॥

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪರಿಕ್ಷಿತನೇ! ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪೂತನಾಳ ಆ ಮಹಾಕಾಯ ದೇಹವು ಹನ್ನೆರಡು ಮೈಲು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮರಗಳನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅವಳ ಆ ಭೀಮಾಕಾರ ರೂಪ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 15

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಬಾಯಿ ನಂಗಲಿನ ಮುನೆಯಂತಿರುವ ಭೀಕರ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಅವಳ ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಪರ್ವತ ಗುಹೆಗಳಂತೆ ಆಳವಾಗಿದ್ದವು; ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉರುಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಶಿಲಾಫಲಕಗಳಂತೆ ಕಂಡವು. ಚದುರಿದ ಕೂದಲು ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಕೆಂಪಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ಗುಂಡಿಗಳು ಅಂಧ ಬಾವಿಗಳಂತೆ ಆಳ, ಭಯಾನಕ ತೊಡೆಗಳು ನದಿತೀರಗಳಂತೆ, ಕೈಗಳು-ಕಾಲುಗಳು-ಪಾದಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ನೀರು ಒಣಗಿದ ಸರೋವರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಿರುಚಾಟದಿಂದಲೇ ಮೊದಲು ಗೋಪರು-ಗೋಪಿಯರ ಹೃದಯ, ಕಿವಿ, ತಲೆಗಳು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿದ್ದವು; ಆಮೇಲೆ ಅವಳ ಉಗ್ರ, ಅದ್ಭುತ ದೇಹವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಯಪಟ್ಟರು.

Verse 16

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಬಾಯಿಯು ನೇಗಿಲದ ತುದಿಯಂತಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳಂತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉರುಳಿದ ಬಂಡೆಗಳಂತಿದ್ದವು. ಅವಳ ಹರಡಿದ ಕೂದಲು ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗುಳಿಗಳು ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳಂತೆ, ತೊಡೆಗಳು ನದಿಯ ದಡಗಳಂತೆ, ಕೈಕಾಲುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯು ಒಣಗಿದ ಸರೋವರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 17

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಬಾಯಿಯು ನೇಗಿಲದ ತುದಿಯಂತಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳಂತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉರುಳಿದ ಬಂಡೆಗಳಂತಿದ್ದವು. ಅವಳ ಹರಡಿದ ಕೂದಲು ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗುಳಿಗಳು ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳಂತೆ, ತೊಡೆಗಳು ನದಿಯ ದಡಗಳಂತೆ, ಕೈಕಾಲುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯು ಒಣಗಿದ ಸರೋವರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 18

बालं च तस्या उरसि क्रीडन्तमकुतोभयम् । गोप्यस्तूर्णं समभ्येत्य जगृहुर्जातसम्भ्रमा: ॥ १८ ॥

ಮಗು ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಪೂತನಾ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಎದೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಗೋಪಿಯರು ಮಗುವಿನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡರು.

Verse 19

यशोदारोहिणीभ्यां ता: समं बालस्य सर्वत: । रक्षां विदधिरे सम्यग्गोपुच्छभ्रमणादिभि: ॥ १९ ॥

ಅದಾದ ನಂತರ, ತಾಯಿ ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ, ಇತರ ಹಿರಿಯ ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಮಗು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಹಸುವಿನ ಬಾಲವನ್ನು ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗಿಸಿದರು.

Verse 20

गोमूत्रेण स्‍नापयित्वा पुनर्गोरजसार्भकम् । रक्षां चक्रुश्च शकृता द्वादशाङ्गेषु नामभि: ॥ २० ॥

ಮಗುವನ್ನು ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಹಸುಗಳ ಧೂಳನ್ನು (ಗೋರಜ) ಲೇಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಭಗವಂತನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಗೋಮಯದಿಂದ (ಸಗಣಿ) ದೇಹದ ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗಗಳಿಗೆ ತಿಲಕವನ್ನಿಟ್ಟು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

Verse 21

गोप्य: संस्पृष्टसलिला अङ्गेषु करयो: पृथक् । न्यस्यात्मन्यथ बालस्य बीजन्यासमकुर्वत ॥ २१ ॥

ಗೋಪಿಯರು ಮೊದಲು ಬಲಗೈಯಿಂದ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದು ಆಚಮನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ನ್ಯಾಸಮಂತ್ರದಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಾಲಕನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬೀಜನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

Verse 22

अव्यादजोऽङ्‍‍घ्रि मणिमांस्तव जान्वथोरू यज्ञोऽच्युत: कटितटं जठरं हयास्य: । हृत्केशवस्त्वदुर ईश इनस्तु कण्ठं विष्णुर्भुजं मुखमुरुक्रम ईश्वर: कम् ॥ २२ ॥ चक्रय‍ग्रत: सहगदो हरिरस्तु पश्चात् त्वत्पार्श्वयोर्धनुरसी मधुहाजनश्च । कोणेषु शङ्ख उरुगाय उपर्युपेन्द्र- स्तार्क्ष्य: क्षितौ हलधर: पुरुष: समन्तात् ॥ २३ ॥

ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಜ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಮಣಿಮಾನ್, ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞ, ಕಟಿಭಾಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಅಚ್ಯುತ, ಮತ್ತು ಉದರವನ್ನು ಹಯಾಸ್ಯ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಹೃದಯವನ್ನು ಕೇಶವ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ಈಶ, ಕಂಠವನ್ನು ಸೂರ್ಯ, ಭುಜಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಣು, ಮುಖವನ್ನು ಉರುಕ್ರಮ, ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಈಶ್ವರ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 23

अव्यादजोऽङ्‍‍घ्रि मणिमांस्तव जान्वथोरू यज्ञोऽच्युत: कटितटं जठरं हयास्य: । हृत्केशवस्त्वदुर ईश इनस्तु कण्ठं विष्णुर्भुजं मुखमुरुक्रम ईश्वर: कम् ॥ २२ ॥ चक्रय‍ग्रत: सहगदो हरिरस्तु पश्चात् त्वत्पार्श्वयोर्धनुरसी मधुहाजनश्च । कोणेषु शङ्ख उरुगाय उपर्युपेन्द्र- स्तार्क्ष्य: क्षितौ हलधर: पुरुष: समन्तात् ॥ २३ ॥

ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಚಕ್ರಧಾರಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಗದಾಸಹಿತ ಶ್ರೀಹರಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಮಧುಹಂತ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಧಾರಿ ಅಜನಾ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಎಲ್ಲ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖಧಾರಿ ಉರುಗಾಯ ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಮೇಲಿಂದ ಉಪೇಂದ್ರ, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗರುಡ, ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಳಧರ ಪರಮಪುರುಷ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 24

इन्द्रियाणि हृषीकेश: प्राणान् नारायणोऽवतु । श्वेतद्वीपपतिश्चित्तं मनो योगेश्वरोऽवतु ॥ २४ ॥

ಹೃಷೀಕೇಶನು ನಿನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ನಾರಾಯಣನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಪತಿ ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 25

पृश्न‍िगर्भस्तु ते बुद्धिमात्मानं भगवान् पर: । क्रीडन्तं पातु गोविन्द: शयानं पातु माधव: ॥ २५ ॥ व्रजन्तमव्याद्वैकुण्ठ आसीनं त्वां श्रिय: पति: । भुञ्जानं यज्ञभुक् पातु सर्वग्रहभयङ्कर: ॥ २६ ॥

ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೃಶ್ನಿಗರ್ಭ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪರಮ ಭಗವಾನ್ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ನೀ ಆಟವಾಡುವಾಗ ಗೋವಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ನೀ ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ ಮಾಧವ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ನೀ ನಡೆಯುವಾಗ ವೈಕುಂಠ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ನೀ ಕೂತಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಪತಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ನೀ ಭೋಗಿಸುವಾಗ ಯಜ್ಞಭುಕ್—ಎಲ್ಲ ಅಶುಭ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದವನು—ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 26

पृश्न‍िगर्भस्तु ते बुद्धिमात्मानं भगवान् पर: । क्रीडन्तं पातु गोविन्द: शयानं पातु माधव: ॥ २५ ॥ व्रजन्तमव्याद्वैकुण्ठ आसीनं त्वां श्रिय: पति: । भुञ्जानं यज्ञभुक् पातु सर्वग्रहभयङ्कर: ॥ २६ ॥

ಪೃಶ್ನಿಗರ್ಭ ಭಗವಾನ್ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ, ಪರಮ ಭಗವಾನ್ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ನೀ ಆಟವಾಡುವಾಗ ಗೋವಿಂದನು ಕಾಪಾಡಲಿ, ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ ಮಾಧವನು. ನಡೆಯುವಾಗ ವೈಕುಂಠನು ಕಾಪಾಡಲಿ, ಕೂತಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಪತಿ ನಾರಾಯಣನು. ಭೋಗಿಸುವಾಗ ಯಜ್ಞಭುಕ್—ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನು—ಸದಾ ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 27

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

ಡಾಕಿನಿಗಳು, ಯಾತುಧಾನಿಗಳು, ಕುಷ್ಮಾಂಡಗಳು—ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಗ್ರಹಗಳು—ಮತ್ತು ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ವಿನಾಯಕರು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೋಟರಾ, ರೇವತೀ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ಪೂತನಾ, ಮಾತೃಕಾ ಮೊದಲಾದವರು—ದೇಹ, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿ, ಉನ್ಮಾದ, ಅಪಸ್ಮಾರ, ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ, ದುಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವರು. ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಹೋತ್ಪಾತಗಳು, ವೃದ್ಧಗ್ರಹಗಳು, ಬಾಲಗ್ರಹಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವಿಷ್ಣುನಾಮೋಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಭಯಪಟ್ಟು ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 28

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

ಕೋಟರಾ, ರೇವತೀ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ಪೂತನಾ, ಮಾತೃಕಾ ಮೊದಲಾದವರು—ಉನ್ಮಾದ, ಅಪಸ್ಮಾರ ಉಂಟುಮಾಡಿ ದೇಹ-ಪ್ರಾಣ-ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವರು.

Verse 29

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಹೋತ್ಪಾತಗಳು, ವೃದ್ಧಗ್ರಹಗಳು, ಬಾಲಗ್ರಹಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಷ್ಣುನಾಮೋಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಭಯಪಟ್ಟು ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 30

श्रीशुक उवाच इति प्रणयबद्धाभिर्गोपीभि: कृतरक्षणम् । पाययित्वा स्तनं माता सन्न्यवेशयदात्मजम् ॥ ३० ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಮಾತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ಗೋಪಿಯರು ಮಗುವಿನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ತಾಯಿ ಯಶೋದಾ ಅವನಿಗೆ ಸ್ತನಪಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿದಳು.

Verse 31

तावन्नन्दादयो गोपा मथुराया व्रजं गता: । विलोक्य पूतनादेहं बभूवुरतिविस्मिता: ॥ ३१ ॥

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಂದ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಗೋಪಾಲಕರು ಮಥುರೆಯಿಂದ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂತನೆಯ ಬೃಹತ್ ದೇಹವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.

Verse 32

नूनं बतर्षि: सञ्जातो योगेशो वा समास स: । स एव द‍ृष्टो ह्युत्पातो यदाहानकदुन्दुभि: ॥ ३२ ॥

ನಂದ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಗೋಪಾಲಕರು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು: ವಸುದೇವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮಹಾನ್ ಋಷಿ ಅಥವಾ ಯೋಗೇಶ್ವರನಾಗಿರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಈ ಆಪತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಊಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು?

Verse 33

कलेवरं परशुभिश्छित्त्वा तत्ते व्रजौकस: । दूरे क्षिप्‍त्वावयवशो न्यदहन् काष्ठवेष्टितम् ॥ ३३ ॥

ವ್ರಜದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೊಡಲಿಗಳಿಂದ ಪೂತನೆಯ ದೇಹವನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ದೂರ ಎಸೆದು, ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.

Verse 34

दह्यमानस्य देहस्य धूमश्चागुरुसौरभ: । उत्थित: कृष्णनिर्भुक्तसपद्याहतपाप्मन: ॥ ३४ ॥

ಕೃಷ್ಣನು ಪೂತನೆಯ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳ ದೇಹವು ಸುಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಅಗರು ಧೂಪದಂತಹ ಸುಗಂಧವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

Verse 35

पूतना लोकबालघ्नी राक्षसी रुधिराशना । जिघांसयापि हरये स्तनं दत्त्वाप सद्गतिम् ॥ ३५ ॥ किं पुन: श्रद्धया भक्त्या कृष्णाय परमात्मने । यच्छन् प्रियतमं किं नु रक्तास्तन्मातरो यथा ॥ ३६ ॥

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ರಾಕ್ಷಸಿ ಪೂತನೆಯೇ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಾಲೂಡಿಸಿ ಸದ್ಗತಿ ಪಡೆದಳು. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?

Verse 36

पूतना लोकबालघ्नी राक्षसी रुधिराशना । जिघांसयापि हरये स्तनं दत्त्वाप सद्गतिम् ॥ ३५ ॥ किं पुन: श्रद्धया भक्त्या कृष्णाय परमात्मने । यच्छन् प्रियतमं किं नु रक्तास्तन्मातरो यथा ॥ ३६ ॥

ಪೂತನಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ, ರಕ್ತಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸಿ; ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಬಂದರೂ, ಹರಿಯಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಪರಮ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಹಾಗಾದರೆ ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ಸ್ತನ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ!

Verse 37

पद्‌भ्यां भक्तहृदिस्थाभ्यां वन्द्याभ्यां लोकवन्दितै: । अङ्गं यस्या: समाक्रम्य भगवानपितत् स्तनम् ॥ ३७ ॥ यातुधान्यपि सा स्वर्गमवाप जननीगतिम् । कृष्णभुक्तस्तनक्षीरा: किमु गावोऽनुमातर: ॥ ३८ ॥

ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವನು; ಬ್ರಹ್ಮ-ಶಿವಾದಿ ಲೋಕವಂದಿತರು ಅವನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಭಗವಾನ್ ಪೂತನಾಳ ದೇಹವನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ಒತ್ತಿ ಅವಳ ಸ್ತನವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದನು; ಆ ಯಾತುಧಾನಿಯೂ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಹಾಗಾದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಆನಂದದಿಂದ ಕುಡಿದ ಹಾಲು ನೀಡಿದ ತಾಯಿಸಮಾನ ಗಾವುಗಳು ಎಷ್ಟು ಧನ್ಯರು!

Verse 38

पद्‌भ्यां भक्तहृदिस्थाभ्यां वन्द्याभ्यां लोकवन्दितै: । अङ्गं यस्या: समाक्रम्य भगवानपितत् स्तनम् ॥ ३७ ॥ यातुधान्यपि सा स्वर्गमवाप जननीगतिम् । कृष्णभुक्तस्तनक्षीरा: किमु गावोऽनुमातर: ॥ ३८ ॥

ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವನು; ಬ್ರಹ್ಮ-ಶಿವಾದಿ ಲೋಕವಂದಿತರು ಅವನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಭಗವಾನ್ ಪೂತನಾಳ ದೇಹವನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ಒತ್ತಿ ಅವಳ ಸ್ತನವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದನು; ಆ ಯಾತುಧಾನಿಯೂ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಹಾಗಾದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಆನಂದದಿಂದ ಕುಡಿದ ಹಾಲು ನೀಡಿದ ತಾಯಿಸಮಾನ ಗಾವುಗಳು ಎಷ್ಟು ಧನ್ಯರು!

Verse 39

पयांसि यासामपिबत् पुत्रस्‍नेहस्‍नुतान्यलम् । भगवान् देवकीपुत्र: कैवल्याद्यखिलप्रद: ॥ ३९ ॥ तासामविरतं कृष्णे कुर्वतीनां सुतेक्षणम् । न पुन: कल्पते राजन् संसारोऽज्ञानसम्भव: ॥ ४० ॥

ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಕೈವಲ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ವರಗಳ ದಾತನು; ಪುತ್ರಸ್ನೇಹದಿಂದ ತಾನೇ ಹರಿಯುವ ಗೋಪಿಯರ ಹಾಲನ್ನು ಅವನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಕುಡಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನಜನ್ಯ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದರು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗದು.

Verse 40

पयांसि यासामपिबत् पुत्रस्‍नेहस्‍नुतान्यलम् । भगवान् देवकीपुत्र: कैवल्याद्यखिलप्रद: ॥ ३९ ॥ तासामविरतं कृष्णे कुर्वतीनां सुतेक्षणम् । न पुन: कल्पते राजन् संसारोऽज्ञानसम्भव: ॥ ४० ॥

ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಕೈವಲ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ವರಗಳ ದಾತನು; ಪುತ್ರಸ್ನೇಹದಿಂದ ತಾನೇ ಹರಿಯುವ ಗೋಪಿಯರ ಹಾಲನ್ನು ಅವನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಕುಡಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನಜನ್ಯ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದರು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗದು.

Verse 41

कटधूमस्य सौरभ्यमवघ्राय व्रजौकस: । किमिदं कुत एवेति वदन्तो व्रजमाययु: ॥ ४१ ॥

ಪೂತನಾಳ ದಹನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಹದಿಂದ ಏಳಿದ ಹೊಗೆಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ವಾಸನೆ ಮಾಡಿ ದೂರದ ವ್ರಜವಾಸಿಗಳು ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡರು. “ಈ ಸುಗಂಧ ಎಲ್ಲಿಂದ?” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪೂತನೆಯನ್ನು ದಹನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

Verse 42

ते तत्र वर्णितं गोपै: पूतनागमनादिकम् । श्रुत्वा तन्निधनं स्वस्ति शिशोश्चासन् सुविस्मिता: ॥ ४२ ॥

ದೂರದಿಂದ ಬಂದ ವ್ರಜಜನರು ಗೋಪರಿಂದ ಪೂತನಾಳ ಆಗಮನಾದಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಕೃಷ್ಣಶಿಶುವೇ ಅವಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶಿಶುವಿಗೆ ಮಂಗಳವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

Verse 43

नन्द: स्वपुत्रमादाय प्रेत्यागतमुदारधी: । मूर्ध्न्युपाघ्राय परमां मुदं लेभे कुरूद्वह ॥ ४३ ॥

ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಿಕ್ಷಿತನೇ! ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯೂ ಸರಳನೂ ಆದ ನಂದ ಮಹಾರಾಜನು, ಮರಣದಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದವನಂತೆ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಮಡಿಲಿಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಮಗನ ತಲೆಯನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ವಾಸನೆ ಮಾಡಿ ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

Verse 44

य एतत् पूतनामोक्षं कृष्णस्यार्भकमद्भ‍ुतम् । श‍ृणुयाच्छ्रद्धया मर्त्यो गोविन्दे लभते रतिम् ॥ ४४ ॥

ಕೃಷ್ಣನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಬಾಲಲೀಲೆಯಾದ ಪೂತನಾಮೋಕ್ಷ (ಸಂಹಾರ) ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಭರಿತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.