Adhyaya 54
Chapter 54
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ–ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ವಿವಾಹಕಥೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮನಸಾರೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ವರನೆಂದು ಆರಿಸಿ ದೂತನ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಕುಂಡಿನಪುರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿ ಶಿಶುಪಾಲಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ ಅಪಹರಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಅವಮಾನಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
श्री-शुक उवाच इति सर्वे सु-संरब्धा वाहान् आरुह्य दंशिताः । स्वैः स्वैर् बलैः परिक्रान्ता अन्वीयुर् धृत-कार्मुकाः ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಕವಚ ಧರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
Verse 2
तान् आपतत आलोक्य यादवान् ईक-यूथपाः । तस्थुस् तत्-सम्मुखा राजन् विस्फूर्ज्य स्व-धनूंषि ते ॥
ಅವರು ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಯಾದವ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕರು ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಟಂಕಾರಗೊಳಿಸಿದರು।
Verse 3
अश्वपृष्ठे गजस्कन्धे रथोपस्थेऽस्त्रकोविदाः । मुमुचुः शरवर्षाणि मेघा अद्रिष्वपो यथा ॥
ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಆನೆಗಳ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಅಸ್ತ್ರನಿಪುಣ ಯೋಧರು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು—ಮೇಘಗಳು ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಮಳೆಧಾರೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ।
Verse 4
पत्युर्बलं शरासारैश्छन्नं वीक्ष्य सुमध्यमाः । सव्रीड्मैक्षत तद्वक्त्रं भयविह्वललोचना ॥
ತನ್ನ ಪತಿಯ ಸೇನೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೊಗಸಾದ ನಡುಮೆಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಲಜ್ಜೆ ಮಿಶ್ರಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಳು।
Verse 5
प्रहस्य भगवान् आह मा स्म भैर् वाम-लोचने । विनङ्क्ष्यत्य् अधुनैवैतत् तावकैः शात्रवं बलम् ॥
ಭಗವಾನ್ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮೃಗನೇತ್ರೆಯೇ, ಭಯಪಡಬೇಡ. ಈ ಶತ್ರುಬಲವು ಈಗಲೇ ನಿನ್ನವರಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುವುದು.”
Verse 6
तेषां तद्-विक्रमं वीरा गद-सङ्कर्षणादयः । अमृष्यमाणा नाराचैर् जघ्नुर् हय-गजान् रथान् ॥
ಅವರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಗದ, ಸಂಕರ್ಷಣ (ಬಲರಾಮ) ಮೊದಲಾದ ವೀರರು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದರು।
Verse 7
पेतुः शिरांसि रथिनाम् अश्विनां गजिनां भुवि । स-कुण्डल-किरीटानि सोष्णीषाणि च कोटिशः ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ರಥಯೋಧರು, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಜಾರೋಹಿಗಳ ತಲೆಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರವಾಗಿ ಬಿದ್ದುವು—ಕರ್ಣಕುಂಡಲ, ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಪಾಗಡಿಯೂ ಅಕ್ಷುಣ್ಣವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 8
हस्ताः सासि-गदेṣ्व-आसाः करभा ऊरवो ’ङ्घ्रयः । अश्वाश्वतर-नागोष्ट्र-खर-मर्त्य-शिरांसि च ॥
ಕೈಗಳು ಬಿದ್ದುವು—ಕತ್ತಿ, ಗದೆ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆಯೇ—ಮತ್ತು ಮುಂಗೈಗಳು, ತೊಡೆಗಳು, ಪಾದಗಳೂ ಬಿದ್ದುವು। ಜೊತೆಗೆ ಕುದುರೆ, ಖಚ್ಚರ್, ಆನೆ, ಒಂಟೆ, ಕತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ತಲೆಗಳೂ ಬಿದ್ದುವು।
Verse 9
हन्यमान-बलानीका वृष्णिभिर् जय-काङ्क्षिभिः । राजानो विमुखा जग्मुर् जरासन्ध-पुरःसराः ॥
ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಅವರ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜರು ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಓಡಿಹೋದರು—ಆ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಜರಾಸಂಧನೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದನು।
Verse 10
शिशुपालं समभ्येत्य हृत-दारम् इवातुरम् । नष्ट-त्विषं गतोत्साहं शुष्यद्-वदनम् अब्रुवन् ॥
ಅವರು ಶಿಶುಪಾಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಂತೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಾಂತಿ ನಶಿಸಿತ್ತು, ಉತ್ಸಾಹ ಕುಂದಿತ್ತು, ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಮುಖ ಒಣಗಿತ್ತು—ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 11
भो भोः पुरुष-शार्दूल दौर्मनस्यम् इदं त्यज । न प्रियाप्रिययो राजन् निष्ठा देहिषु दृश्यते ॥
ಓ ಪುರುಷ-ಶಾರ್ದೂಲ, ಈ ಮನೋವಿಷಾದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಓ ರಾಜನೇ, ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ-ಅಪ್ರಿಯಗಳ ಕಡೆ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 12
यथा दारु-मयी योषित् नृत्यते कुहकेच्छया । एवम् ईश्वर-तन्त्रोऽयम् ईहते सुख-दुःखयोः ॥
ಕೂತಗಾರನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮರದ ಸ್ತ್ರೀ-ಗೊಂಬೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ, ಈ ಜೀವನು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸುಖದುಃಖಗಳ ನಡುವೆ ಚೇಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 13
शौरेः सप्तदशाहं वै संयुगानि पराजितः । त्रयोविंशतिभिः सैन्यैर् जिग्ये एकम् अहं परम् ॥
ಶೌರಿ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ಯಿಂದ ನಾನು ಹದಿನೇಳು ದಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ; ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು ಸೇನಾ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ—ಅದೇ ಒಂದೇ ಬಾರಿ—ಜಯಿಸಿದೆ।
Verse 14
तथाप्य् अहं न शोचामि न प्रहृष्यामि कर्हिचित् । कालेन दैवयुक्तेन जानन् विद्रावितं जगत् ॥
ಆದರೂ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ದೈವಸಹಿತ ಕಾಲವೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವೆನು।
Verse 15
अधुनापि वयं सर्वे वीर-यूथप-यूथपाः । पराजिताः फल्गु-तन्त्रैर् यदुभिः कृष्ण-पालितैः ॥
ಇನ್ನೂ ಸಹ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ—ವೀರ ದಳಗಳ ನಾಯಕರು—ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯದುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಅವರ ತಂತ್ರಗಳು ಅಲ್ಪವಾಗಿದ್ದರೂ।
Verse 16
रिपवो जिग्युर् अधुना काल आत्मानुसारिणि । तदा वयं विजेष्यामो यदा कालः प्रदक्षिणः ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಈಗ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಲವು ತನ್ನದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಾಲವು ನಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಾಗ ನಾವು ಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗುವೆವು।
Verse 17
श्री-शुक उवाच एवं प्रबोधितो मित्रैश् चैद्यो 'गात् सानुगः पुरम् । हत-शेषाः पुनस् ते 'पि ययुः स्वं स्वं पुरं नृपाः ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಮಿತ್ರರ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಚೈದ್ಯ (ಶಿಶುಪಾಲ) ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಡನೆ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಳಿದ ರಾಜರೂ ತಮತಮ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು।
Verse 18
रुक्मी तु राक्षसोद्वाहं कृष्ण-द्विड् असहन् स्वसुः । पृष्ठतो 'न्वगमत् कृष्णम् अक्षौहिण्या वृतो बली ॥
ಆದರೆ ರುಕ್ಮೀ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ವಿವಾಹವು ರಾಕ್ಷಸ-ವಿವಾಹದಂತೆ ಅಪಹರಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟು, ಹಿಂದೆಂದೇ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು—ಅವನು ಬಲಶಾಲಿ, ಅಕ್ಷೌಹಿಣೀ ಸೇನೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು।
Verse 19
रुक्म्य् अमर्षी सु-संरब्धः शृण्वतां सर्व-भूभुजाम् । प्रतिजज्ञे महा-बाहुर् दंशितः स-शरासनः ॥
ರುಕ್ಮೀ ಅಸಹನದಿಂದ ಉರಿದು, ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿದು, ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಯೋಧನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ, ಬಾಣಗಳೊಡನೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು।
Verse 20
अहत्वा समरे कृष्णम् अप्रत्यूह्य च रुक्मिणीम् । कुण्डिनं न प्रवेक्ष्यामि सत्यम् एतद् ब्रवीमि वः ॥
“ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯದೆ, ನಾನು ಕುಂಡಿನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”
Verse 21
इत्युक्त्वा रथम आरुह्य सारथिं प्राह सत्वरः । चोदयाश्वान् यतः कृष्णः तस्य मे संयुगं भवेत् ॥
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಕೃಷ್ಣನು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸು; ಆಗ ನನಗೆ ಅವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಸಂಗಮವಾಗಲಿ.”
Verse 22
अद्याहं निशितैर् बाणैर् गोपालस्य सु-दुर्मतेः । नेष्ये वीर्य-मदं येन स्वसा मे प्रसभं हृता ॥
ಇಂದು ನಾನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ನನ್ನ ತಂಗಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯ ಗೋಪಾಲನ ವೀರ್ಯಮದವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 23
विकत्थमानः कुमतिर् ईश्वरस्याप्रमाण-वित् । रथेनैकेन गोविन्दं तिष्ठ तिष्ठेत्य अथाह्वयत् ॥
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡ ಆ ಕುಬುದ್ಧಿಯವನು, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಒಬ್ಬನೇ ರಥದಿಂದ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿ—“ನಿಲ್ಲು! ನಿಲ್ಲು!” ಎಂದು ಕೂಗಿದನು।
Verse 24
धनुर् विकृष्य सु-दृढं जघ्ने कृष्णं त्रिभिः शरैः । आह चात्र क्षणं तिष्ठ यादूनां कुल-पांसन ॥
ಅವನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಹಳ ದೃಢವಾಗಿ ಎಳೆದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, “ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲು, ಯಾದವಕುಲದ ಕಲಂಕವೇ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।
Verse 25
यत्र यासि स्वसारं मे मुषित्वा ध्वाङ्क्ष-वद् धविः । हरिष्ये 'द्य मदं मन्द मायिनः कूट-योधिनः ॥
ನನ್ನ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಂಡು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀ, ಕಾಗೆ ಹವಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ? ಇಂದು, ಓ ಮಂದಬುದ್ಧಿ, ನಿನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಖಂಡಿತ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವೆ—ಓ ಮಾಯಾವಿ, ಕಪಟಯೋಧನೆ!
Verse 26
यावन् न मे हतो बाणैः शयीथा मुञ्च दारीकाम् । स्मयन् कृष्णो धनुश् छित्त्वा षड्भिर् विव्याध रुक्मिणम् ॥
“ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ನೆಲಕ್ಕುರುಳು—ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಡು!” ಎಂದು ಅವನು ಕೂಗಿದನು. ಆದರೆ ನಗುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಆರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು।
Verse 27
अष्टभिश्चतुरो वाहान् द्वाभ्यां सूतं ध्वजं त्रिभिः । स चान्यद्धनुराधाय कृष्णं विव्याध पञ्चभिः ॥
ಎಂಟು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದನು; ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.
Verse 28
तैस्ताडितः शरौघैस्तु चिच्छेद धनुरच्युतः । पुनरन्यदुपादत्त तदप्यच्छिनदव्ययः ॥
ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ಅಚ್ಯುತನು ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಆದರೆ ಅವ್ಯಯನಾದ ಪ್ರಭು ಅದನ್ನೂ ಛೇದಿಸಿದನು.
Verse 29
परिघं पट्टिशं शूलं चर्मासी शक्तितोमरौ । यद् यद् आयुधम् आदत्त तत् सर्वं सोऽच्छिनद्धरिः ॥
ಅವನು ಗದೆ, ಯುದ್ಧಕತ್ತರಿ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಗುರಾಣಿ-ಕತ್ತಿ, ಭಾಲ ಮತ್ತು ತೋಮರ—ಯಾವ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದರೂ, ಹರಿಯು ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 30
ततो रथादवप्लुत्य खड्गपाणिर्जिघांसया । कृष्णमभ्यद्रवत्क्रुद्धः पतङ्ग इव पावकम् ॥
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು—ಬೆಂಕಿಯೊಳಗೆ ಹಾರುವ ಪತಂಗದಂತೆ.
Verse 31
तस्य चापततः खड्गं तिलशश् चर्म चेषुभिः । छित्त्वासिम् आददे तिग्मं रुक्मिणं हन्तुम् उद्यतः ॥
ರುಕ್ಮೀ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದಾಗ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಒಡೆದು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.
Verse 32
दृष्ट्वा भ्रातृ-वधोद्योगं रुक्मिणी भय-विह्वला । पतित्वा पादयोर्भर्तुर् उवाच करुणं सती ॥
ತನ್ನ ಪತಿ ಸಹೋದರನ ವಧೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸತೀ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದಳು. ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 33
श्री-रुक्मिण्य् उवाच योगेश्वराप्रमेयात्मन् देव-देव जगत्-पते । हन्तुं नार्हसि कल्याण भ्रातरं मे महा-भुज ॥
ಶ್ರೀ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಯೋಗೇಶ್ವರನೇ, ಅಪ್ರಮೇಯಾತ್ಮನೇ, ದೇವದೇವನೇ, ಜಗತ್ಪತೇ! ಮಹಾಬಾಹು ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪನೇ, ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿರಿ.
Verse 34
श्री-शुक उवाच तया परित्रास-विकम्पिताङ्गया शुचावशुष्यन्-मुख-रुद्ध-कण्ठया । कातर्य-विस्रंसित-हेम-मालयाः गृहीत-पादः करुणो न्यवर्तत ॥
ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುವ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶೋಕದಿಂದ ಒಣಗಿದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಯಾದ ಕಂಠದೊಂದಿಗೆ, ಆತುರದಿಂದ ಜಾರಿದ ಬಂಗಾರದ ಹಾರವಿದ್ದ ಆಕೆ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಳು; ಕರುಣಾಮಯ ಭಗವಾನ್ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 35
चैलेन बद्ध्वा तमसाधु-कारीणं स-श्मश्रु-केशं प्रवपन व्यरूपयत् । तावन्ममर्दुः पर-सैन्यमद्भुतं यदु-प्रवीरा नलिनीं यथा गजाः ॥
ಆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿ, ಅವನ ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಯದು ವೀರರು ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಂತೆ ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು; ಗಜಗಳು ಕಮಲ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಯನ್ನು ತುಳಿಯುವಂತೆ.
Verse 36
कृष्णान्तिकमुपव्रज्य ददृशुस्तत्र रुक्मिणम् । तथा-भूतं हत-प्रायं दृष्ट्वा सङ्कर्षणो विभुः । विमुच्य बद्धं करुणो भगवान्कृष्णमब्रवीत् ॥
ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ—ಸಾವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿ—ಕಂಡರು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
Verse 37
असाध्विदं त्वया कृष्ण कृतमस्मज्जुगुप्सितम् । वपनं श्मश्रुकेशानां वैरूप्यं सुहृदो वधः ॥
ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ಸಾಧುವಲ್ಲ; ಅದು ನಮಗೆ ಲಜ್ಜಾಸ್ಪದ. ಗಡ್ಡ-ಕೇಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ವಿಕೃತಗೊಳಿಸುವುದು ಸ್ನೇಹಿತನ ವಧೆಯಂತೆಯೇ.
Verse 38
मैवास्मान् साध्व्यसूयेथा भ्रातुर्वैरूप्यचिन्तया । सुखदुःखदो न चान्योऽस्ति यतः स्वकृतभुक् पुमान् ॥
ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನ ವಿಕೃತಿಯ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಬೇಡ. ಸುಖದುಃಖ ನೀಡುವವನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 39
बन्धुर् वधार्ह-दोषो ’पि न बन्धोर् वधम् अर्हति । त्याज्यः स्वेनैव दोषेण हतः किं हन्यते पुनः ॥
ಬಂಧುವು ವಧಾರ್ಹ ದೋಷ ಮಾಡಿದರೂ, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೇ ಅವನನ್ನು ವಧಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ತನ್ನ ದೋಷವೇ ಅವನನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹತಮಾಡಿದೆ; ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು?
Verse 40
क्षत्रियाणाम् अयं धर्मः प्रजापति-विनिर्मितः । भ्रातापि भ्रातरं हन्याद् येन घोरतमस् ततः ॥
ಇದು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಧರ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಹೋದರನೂ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ಫಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 41
राज्यस्य भूमेर् वित्तस्य स्त्रियो मानस्यम् तेजसः । मानिनो 'न्यस्य वा हेतोः श्री-मदान्धाः क्षिपन्ति हि ॥
ಶ್ರೀಮದದಿಂದ ಅಂಧರಾದ ಅಹಂಕಾರಿಗಳು ರಾಜ್ಯ, ಭೂಮಿ, ಧನ, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಾನ-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ತೇಜಸ್ಸು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 42
तवेयं विषमा बुद्धिः सर्व-भूतेषु दुर्हृदाम् । यन् मन्यसे सदाभद्रं सुहृदां भद्रम् अज्ञ-वत् ॥
ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ವಿಕೃತವಾಗಿದೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀ. ಅಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ ಹಿತೈಷಿ ಸುಹೃದರನ್ನು ಸದಾ ಅಮಂಗಳವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿಜವಾಗಿ ಹಾನಿಕರವಾದುದನ್ನೇ ಮಂಗಳವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀ.
Verse 43
आत्ममोहो नृणामेव कल्पते देवमायया । सुहृद्दुहृदुदासीन इति देहात्ममानिनाम् ॥
ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಮೋಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನೇ ಆತ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರಲ್ಲಿ—ಅದರಿಂದ ಅವರು ಇತರರನ್ನು ‘ಮಿತ್ರ’, ‘ಶತ್ರು’, ‘ಉದಾಸೀನ’ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ।
Verse 44
एक एव परो ह्यात्मा सर्वेषामपि देहिनाम् । नानेव गृह्यते मूढैर्यथा ज्योतिर्यथा नभः ॥
ಪರಮಾತ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ; ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳೊಳಗೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಇರುವನು. ಆದರೆ ಮೂಢರು ಅವನನ್ನು ಅನೇಕನೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ—ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಆಕಾಶವು ನಿಜಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ವಿಭಜಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ।
Verse 45
देह आद्य-अन्तवान् एष द्रव्य-प्राण-गुणात्मकः । आत्मन्य् अविद्यया कॢप्तः संसारयति देहिनम् ॥
ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿದೆ; ಇದು ದ್ರವ್ಯ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಆತ್ಮನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿ, ದೇಹಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಮರಣದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 46
नात्मनो ऽन्येन संयोगो वियोगश् चासतस् सति । तद्-हेतुत्वात् तत्-प्रसिद्धेर् दृग्-रूपाभ्यां यथा रवेः ॥
ಸತ್ಯವಾಗಿ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೊಂದರೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಇಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಮಿಥ್ಯಾಭಿಮಾನವೇ ಕಾರಣವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ—ದೃಷ್ಟಾ-ದೃಶ್ಯ ಸಂಬಂಧದಂತೆ, ಕಣ್ಣು-ರೂಪದಂತೆ, ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಂತೆ।
Verse 47
जन्मादयस् तु देहस्य विक्रिया नात्मनः क्वचित् । कलानाम् इव नैवेन्दोर् मृतिर् ह्य् अस्य कुहूर् इव ॥
ಜನ್ಮಾದಿ ವಿಕಾರಗಳು ದೇಹಕ್ಕೇ; ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದರೂ ಚಂದ್ರನು ನಾಶವಾಗದಂತೆ, ಜೀವದ ‘ಮರಣ’ವೂ ಕೇವಲ ಭಾಸ—ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂತೆ।
Verse 48
यथा शयान आत्मानं विषयान् फलम् एव च । अनुभुङ्क्ते ऽप्य् असत्य् अर्थे तथाप्नोत्य् अबुधो भवम् ॥
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೂ, ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ—ಅವು ಅಸತ್ಯವಾದರೂ—ಅಜ್ಞಾನಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನೇ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹಿಡಿದು ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಸಾರಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 49
तस्माद् अज्ञानजं शोकम् आत्मशोषविमोहनम् । तत्त्वज्ञानेन निर्हृत्य स्वस्था भव शुचिस्मिते ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಶೋಕವನ್ನು—ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು—ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಸ್ವಸ್ಥಳಾಗು, ಓ ನಿರ್ಮಲ ನಗುವಿನವಳೇ।
Verse 50
श्रीशुक उवाच एवं भगवता तन्वी रामेण प्रतिबोधिताः । वैमनस्यं परित्यज्य मनो बुद्ध्या समादधे ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಈ ರೀತಿ ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಬೋಧಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸೊಗಸಾದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಿಷಾದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದಳು।
Verse 51
प्राणावशेष उत्सृष्टो द्विड्भिर् हत-बल-प्रभः । स्मरन् विरूप-करणं वितथात्म-मनोरथः । चक्रे भोजकटं नाम निवासाय महत् पुरम् ॥
ಪ್ರಾಣ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಲವೂ ಪ್ರಭೆಯೂ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ತನ್ನನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಭಂಗವಾದ ಆಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ‘ಭೋಜಕಟ’ ಎಂಬ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।
Verse 52
अहत्वा दुर्मतिं कृष्णम् अप्रत्यूह्य यवीयसीम् । कुण्डिनं न प्रवेक्ष्यामीत्य् उक्त्वा तत्रावसद् रुषा ॥
“ಆ ದುರ್ಮತಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ತಂಗಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಡದೆ ನಾನು ಕುಂಡಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ!” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತ ನಿಂತನು।
Verse 53
भगवान् भीष्मक-सुताम् एवं निर्जित्य भूमि-पान् । पुरम् आनीय विधि-वद् उपयेमे कुरूद्वह ॥
ಓ ಕುರುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಭಗವಂತನು ಭೀಷ್ಮಕನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಗಳಂತೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।
Verse 54
तदा महोत्सवो नॄणां यदु-पुर्यां गृहे गृहे । अभूद् अनन्य-भावानां कृष्णे यदु-पतौ नृप ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯದುಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗೂ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು—ಯದುಪತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ನೆಲಸಿದವರಿಗಾಗಿ।
Verse 55
नराः नार्यश् च मुदिताः प्रमृष्ट-मणि-कुण्डलाः । पारिबर्हम् उपाजह्रुर् वरयोश् चित्र-वाससोः ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ರತ್ನಕರ್ಣಾಭರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಹೊಳಪುಗೊಳಿಸಿ, ಚಿತ್ರವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ವರ-ವಧುವಿಗೆ ವಿವಾಹ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳ ಸಮರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು।
Verse 56
सा वृष्णि-पुरी उत्तम्भितेन्द्र-केतुभिः विचित्र-माल्याम्बर-रत्न-तोरणैः । बभौ प्रति-द्वार्य् उपकॢप्त-मङ्गलैर् आपूर्ण-कुम्भागरु-धूप-दीपकैः ॥
ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಆ ನಗರವು ಇಂದ್ರಧ್ವಜಗಳಂತೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ವಿಜಯಪತಾಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲೆ-ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಪ್ರತಿದ್ವಾರದಲ್ಲೂ ಮಂಗಳವಸ್ತುಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು—ಪೂರ್ಣಕುಂಭಗಳು, ಸುಗಂಧ ಅಗರೂ ಧೂಪ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳು।
Verse 57
सिक्तमार्गा मदच्युद्भिर् आहूतप्रेष्ठभूभुजाम् । गजैर् द्वाःसु परामृष्ट-रम्भापूगोपशोभिता ॥
ಆಹ್ವಾನಿತ ಪ್ರಿಯ ರಾಜರ ಆನೆಗಳ ಹರಿಯುವ ಮದಜಲದಿಂದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸಿಂಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ನಿಂತಿದ್ದವು; ಬಾಳೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳ ಹಬ್ಬದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ನಗರಿ ಶೋಭಿಸಿತು।
Verse 58
कुरुसृञ्जयकैकेय-विदर्भयदुकुन्तयः । मिथो मुमुदिरे तस्मिन् सम्भ्रमात् परिधावताम् ॥
ಕುರು, ಸೃಂಜಯ, ಕೈಕೇಯ, ವಿದರ್ಭ, ಯದು ಮತ್ತು ಕುಂತಿ ವಂಶೀಯರು—ಉತ್ಸಾಹದ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತ—ಅಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸಿದರು।
Verse 59
रुक्मिण्याः हरणं श्रुत्वा गीयमानं ततस् ततः । राजानो राजकन्याश् च बभूवुर् भृशविस्मिताः ॥
ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಹರಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮರುಮರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜರೂ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು।
Verse 60
द्वारकायाम् अभूद् राजन् महामोदः पुरौकसाम् । रुक्मिण्या रमयोपेतं दृष्ट्वा कृष्णं श्रियः पतिम् ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು; ರಮೆಯಂತಿರುವ ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಶ್ರೀಪತಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡಾಗ।
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.